8145-ba-mu-thuviensach.vn

những điều đó, ít nhất là với tôi. Trông bà có vẻ mệt mỏi và xanh xao, nhưng ngẫm lại, tôi nghĩ tôi đã hiểu tại sao ít nhất một trường phái sắc đẹp vào thế kỉ mười chín lại tôn vinh vẻ đẹp nhợt nhạt như bệnh lao - tại sao, ngay cả vào phút chót, Lucy Westenra và Mina Harker của Bram

Stoker[22]

vẫn được cho là kiều diễm. Mẹ tôi kẹp mái tóc màu vàng hoe của mình bằng một chiếc kẹp tóc màu xanh nhạt, và bà đang mặc chiếc váy kẻ giản dị

https://thuviensach.vn

màu xanh lá cây giống loại váy nữ sinh mà bà đã mua đặc biệt cho dịp này.

Không giống những bà mụ ở bên trong lẫn bên ngoài tòa án, bà mang giày da và tất dài.

Nhưng tôi nghĩ Stephen khựng lại vì bố tôi có mặt ở đó. Có lẽ ông ta sẽ nói với mẹ rằng ông nghĩ bà rất hấp dẫn nếu hai người ở riêng với nhau.

“Dĩ nhiên, tôi sẵn sàng rồi,” mẹ tôi nói. “Bây giờ tôi đâu còn lựa chọn nào khác, đúng không?”

“Đúng rồi. Chắc là thế.”

Mẹ gật đầu, và bố khoác tay qua vai bà.

“Ngoài này lạnh quá,” ông nói với hai người luật sư và tôi. “Chúng ta vào trong đi.”

“Bà ngoại chưa đến đây,” tôi nói, chẳng cụ thể với một ai.

“Liệu bà của cháu có tìm được đường đến phòng xử án không?” Stephen hỏi.

Trước khi tôi kịp trả lời, bố nói ông sẽ đi với chúng tôi đến cửa trước tòa án rồi đợi bà ở đấy. Thế là giữa mùi hương của sơn mới và áp phích, năm người chúng tôi len lỏi qua một biển những người phụ nữ mặc váy bohemian in hoa và choàng khăn kiểu Nga, những người đàn ông để râu dài đến lưng chừng ngực, và hàng chục đôi chân đàn ông đàn bà mang tất len dày và dép xăng đan.

Tôi đã không nhận ra rằng Charlotte Fugett Bedford có một chị gái và một anh rể. Chẳng hiểu sao tôi đã quên mất chi tiết cô cũng có một người mẹ.

Và chẳng ai nói với tôi rằng ba người đó đã đi từ Alabama đến Vermont để

ngồi ở băng ghế sau Bill Tanner và trợ lý của lão ta để theo dõi phiên xét xử

mẹ tôi.

https://thuviensach.vn

Nhưng khi tôi bước vào phòng xử án, tôi lập tức biết họ là ai. Chẳng cần ai phải nói với tôi. Hai người phụ nữ có nét phảng phất giống người thân đã khuất của họ, và kiểu nghiêng đầu tựa vào người đàn ông của người phụ nữ

trẻ hơn cho thấy họ đã kết hôn. Cả ba đều mặc trang phục chỉ thích hợp cho mùa hè, quá mỏng manh để đến Vermont trong tuần cuối cùng của tháng chín.

Tôi thấy họ trước khi họ thấy tôi, vì thế buổi sáng đầu tiên đó, tôi có thể

nhìn tránh đi trước khi mắt chúng tôi chạm nhau và tôi phải thừa nhận nỗi buồn hằn sâu trên gương mặt họ. Dù tôi không tin rằng mình đã xem nhà Fugett hoặc nhà Bedford sở hữu sự độc ác mà Bill Tanner mang trong người, nhưng vào mùa hè năm đó, tôi đã cố gắng để quên hoặc lờ đi chuyện mẹ tôi không phải là nạn nhân trong bi kịch này, hoặc chuyện - trong mắt nhiều người - bà không phải là người duy nhất chịu khổ sở.

Hai mươi tám ứng viên bồi thẩm đoàn được chấp hành viên tòa án xếp ngồi thành bốn hàng, mỗi hàng bảy người: Hai hàng trong bồi thẩm đài nâng cao, hai hàng trên những chiếc ghế gỗ có lót đệm ngay phía trước đó. Như

thế có nghĩa là hai hàng trước thì thấp hơn hai hàng trong bồi thẩm đài, vì thế trong phòng xử, khu vực đó có vẻ giống như một rạp chiếu phim. Các ghế ngồi có độ dốc xuống.

Ngoài ra, một chục bồi thẩm viên tiềm năng khác an tọa tại hai hàng ghế

gần bồi thẩm đài nhất trong phòng xử án, và trong suốt buổi sáng khi Bill Tanner đặt ra hằng hà sa số câu hỏi, một vài người trong số họ lại đến thế

chỗ của những người khác ở các dãy ghế dọc phòng xử án.

Mục đích là để tìm ra mười hai bồi thẩm viên và hai người dự phòng được cả Stephen Hastings lẫn Bill Tanner chấp thuận. Mỗi bên được bác sáu người mà không cần phải nêu lý do với thẩm phán, điều đó có nghĩa là nếu chỉ có một hoặc hai lần phản đối có lý do chính đáng - tức là loại một bồi thẩm viên tiềm năng vì những nguyên nhân rất kịch tính như thiên vị có thừa nhận, hoặc tầm thường như một cuộc hẹn gặp bác sĩ không thể dời https://thuviensach.vn

được trong thời gian diễn ra phiên tòa - thì một bồi thẩm đoàn có thể được lập ra từ nhóm hai mươi tám người đầu tiên đó.

Dĩ nhiên, điều này hiếm khi xảy ra, và phiên tòa của mẹ tôi đương nhiên cũng không ngoại lệ. Không có giới hạn số lượng ứng viên bồi thẩm đoàn có thể bị loại vì lý do chính đáng, và luật sư chính của cả hai bên dường như khá giỏi ở khoản đào bới ra lý do để loại người ta mà không cần dùng đến bất kì lần nào trong sáu lần bác bỏ cần thiết quý giá của họ.

Có lẽ ở đâu đó trong các tập hồ sơ dưới tầng hầm của Tòa án hạt Orleans, hoặc trong một chiếc đĩa mềm hoặc chiếc máy tính ở một văn phòng trên tầng hai hoặc tầng ba của tòa nhà, là tên của vài chục người đàn ông đàn bà nằm trong danh sách bồi thẩm đoàn ban đầu vào cuối tháng chín đó. Có lẽ

không. Nhưng nhiều cái tên trong số hai mươi tám người đầu tiên ấy (kể cả

tên của đội quân tiếp viện tham gia cùng họ, khi lần lượt từng người bị

Stephen hoặc Bill Tanner loại ra sau khi nêu thêm một lý do nữa khiến người đó không thể ngồi vào ghế phán xét mẹ tôi một cách khách quan hoặc hợp lý được) đã bị xóa nhòa trong kí ức tôi cùng với tên của mười bốn người cuối cùng.

Nhưng những khuôn mặt thì không phai nhạt; tôi vẫn nhớ rõ mồn một mặt mũi và vóc dáng của mười bốn người cuối cùng đó. Hơn nữa, tôi biết - hoặc ít ra tôi tin rằng mình biết - chính xác ai là người Stephen lấy làm vui khi ngồi vào bồi thẩm đài trong hai tuần, và chính xác người nào khiến ông ta cảm thấy không thoải mái.

“Anh chị muốn người trong bồi thẩm đoàn là những người ủng hộ sinh tại nhà, hay là những người nghĩ rằng đó là một chuyện hết sức ngớ ngẩn?”

Stephen hỏi bố mẹ và tôi vào đêm thứ năm trước khi phiên tòa bắt đầu.

Stephen đã đưa gia đình tôi đến dùng bữa tối tại một nhà hàng Pháp ở

Stowe, kiểu nhà hàng khiến tôi mất bốn mươi phút chọn áo váy trong tủ

quần áo trước khi tìm được cách phối hợp mà tôi nghĩ ngay rằng vừa duyên dáng vừa cá tính. Stowe gần Reddington hơn Burlington một tẹo, nhưng nó https://thuviensach.vn

xem ra vẫn nằm ngay giữa hai thành phố, và tôi tưởng tượng Stephen đã hi vọng một buổi ăn tối bên ngoài sẽ vực dậy tinh thần mẹ tôi trước khi phiên tòa cuối cùng cũng diễn ra.

Chúng tôi vừa kết thúc bữa ăn và ba người lớn đang nhấm nháp cà phê thì Stephen nêu ra chủ đề về thành phần bồi thẩm đoàn. Như thể ông là một giáo sư khoa luật còn gia đình Danforth là một nhóm sinh viên, ông nói tiếp, “Anh chị nghĩ sao: Anh chị muốn một nhóm những người nghĩ rằng sinh tại nhà là một đề xuất an toàn hoàn hảo, hay là một nhóm người nghĩ

việc đó còn nguy hiểm hơn cả cho máy bay hạ cánh trong bão?”

“Tôi nghĩ mình muốn những người ủng hộ sinh tại nhà,” bố tôi nhanh nhảu đáp. “Họ sẽ thông cảm hơn.”

“Thông cảm hơn cho Charlotte hay Sibyl?”

“Sibyl,” bố tôi đáp, và ngay lập tức tôi bắt đầu lo cuộc trò chuyện sắp chuyển sang hướng mà tôi sợ. Tôi không biết câu trả lời của bố đúng hay sai và sai lầm của bố sẽ khiến ông bẽ mặt - và sau đó sẽ khiến ông phát cáu, hay là cuộc thảo luận sẽ xấu đi chỉ vì chủ đề đó quá nhạy cảm. Nhưng tôi biết mình không thích cách Stephen đặt tách cà phê xuống rồi nhún vai sau khi bố thốt ra tên của mẹ.

“Có thể đó là kiểu người chúng ta mong muốn,” Stephen từ tốn nói, “nhưng cũng có thể không. Rõ ràng tôi và các cộng sự đã bàn đi bàn lại vấn đề này.

Cá nhân tôi muốn thấy một bồi thẩm đoàn gồm những người tin rằng đẻ tại nhà là một cách sinh con hợp lý. Nhưng tôi có hai cộng sự tỏ ra rất thuyết phục khi lập luận rằng tôi nên cố gắng tập hợp được một nhóm những người nghĩ chuyện đẻ ở trong phòng ngủ là một việc vô cùng ngu ngốc, một nhóm những người...”

“Một nhóm những người gì?” mẹ tôi hỏi Stephen khi ông ta dừng lại.

“Hãy thứ lỗi cho tôi, Sibyl,” Stephen nói, hít vào thật sâu trước khi lựa lời nói tiếp. “Một nhóm những người nghĩ rằng việc sinh tại nhà là quá... nguy https://thuviensach.vn

hiểm nên Charlotte mới phải trả giá.”

Mẹ tôi nghiêng đầu và đặt một bàn tay lên một bên cổ. Tôi nhớ là toàn bộ

bàn ăn trong nhà hàng - tối hôm ấy nhà hàng đông nghịt những cặp đôi lớn tuổi giàu có đến Vermont vào mùa thu để ngắm lá chuyển thành màu vàng, cam và đỏ - dường như đã trở nên im lặng xung quanh chúng tôi, và đột nhiên tôi không còn nghe được cả những cuộn băng nhạc cổ điển đang mở

suốt bữa ăn. Tôi nghe một tiếng rít cao vút trong tai mình, và tôi tự hỏi điều gì sẽ xảy ra trước: Mẹ tôi sẽ khóc, hay bố tôi sẽ mắng lại Stephen?

Tôi đã sai; chẳng có việc nào xảy ra cả. Tôi tin bố hẳn sắp sửa nói với Stephen bằng giọng tức giận rằng ông ta đã nói quàng nói xiên, nhưng mẹ

lại lên tiếng trước. Dù mệt mỏi, dù chưa sẵn sàng phấn khởi về mặt cơ thể, như cách mà hai người đàn ông quanh bà mong muốn, nhưng mẹ tôi vẫn rất mạnh mẽ.

“Tôi không nghĩ đó là một lựa chọn thông minh,” bà nói, giọng nhẹ nhàng nhưng cương quyết. “Tôi không nghĩ biến các bà mẹ của tôi hoặc tôi trông như những kẻ ngốc thì sẽ có ích lợi gì cho chúng ta.”

Stephen gật đầu, và âm nhạc, cuộc trò chuyện và âm thanh dao nĩa chạm vào đĩa sứ cao cấp lại vang lên. “Tôi đồng ý. Tôi chỉ nói với anh chị điều mà một số cộng sự của tôi tin là đúng thôi,” Stephen nói.

Bố tôi tựa lưng vào ghế. “Vậy là tôi đã đúng. Anh sẽ lấp đầy bồi thẩm đoàn với những người ủng hộ đẻ tại nhà.”

“Tôi nghi ngờ mình có thể ‘lấp đầy’ được bồi thẩm đoàn với những người như thế. Nhưng nếu tôi tìm được những người có vẻ như suy nghĩ như thế, thì tôi sẽ cố gắng giữ họ lại.” Ông ta quay mặt sang trực diện mẹ tôi và nói tiếp, “Tôi xin lỗi. Tôi chỉ hi vọng có thể diễn đạt được rằng toàn bộ chuyện này vô cùng phức tạp, ngay cả đối với tôi.”

“Ngay cả đối với anh,” bố tôi nói. “Hãy tưởng tượng mà xem.”

https://thuviensach.vn

“Với tư cách là một luật sư, Rand ạ. Ý tôi là vậy.”

“Tôi hiểu.”

Stephen thở dài. “Có lẽ tôi đã giải thích được một nửa vấn đề rồi. Nhưng trước nguy cơ sự việc rối rắm hơn nữa, tôi sẽ nói với anh chị một chuyện khác: Ngay lúc này thì tôi đã hiểu mình không muốn ai có mặt trong bồi thẩm đoàn rõ hơn là muốn ai có mặt.”

“Và người đó là?” bố tôi hỏi.

“Chà, xem nào. Trước tiên, tôi sẽ cố gắng tránh xa những phụ nữ ở độ tuổi sinh con. Tôi không chắc họ có thể tách mình ra khỏi nạn nhân hay không.

Và tôi không muốn bất kì y tá, bác sĩ hoặc kĩ thuật viên cấp cứu y tế nào cả.

Không một tình nguyện viên nào từ đội cứu hộ của thị trấn. Điều cuối cùng chúng ta cần là những con người không đủ hiểu biết như họ tưởng mà lại đi phê phán Sibyl. Và, đương nhiên, sẽ không có một người nào trong bồi thẩm đoàn từng ở cạnh một ca sinh đẻ tồi tệ - từng có một ca đẻ như thế, hoặc chứng kiến một ca, nghe kể về một ca rất gần nhà. Tôi có thể đảm bảo với anh chị điều đó.”

“Anh muốn có nhiều nam hay nữ hơn?” bố tôi hỏi. Các ngón tay của mẹ

vẫn đặt trên cổ, và dù bà đang nhìn Stephen chăm chú - có lẽ đã nhìn như

thế kể từ khi ông ta xin lỗi ít phút trước - tôi vẫn không nghĩ rằng bà thấy ông. Tôi biết ở chừng mực nào đó bà đang lắng nghe, và tôi biết bà sẽ nhảy vào cuộc trò chuyện trở lại nếu cần tháo ngòi một quả bom đang bốc khói giữa chồng mình và luật sư; tuy nhiên, bà có vẻ như hài lòng khi ngồi yên và để hai người đàn ông hao hơi tổn sức phỏng đoán.

“Không đơn giản là chuyện nam nữ. Tôi ước gì nó đơn giản như thế. Tôi nghĩ trong trường hợp này việc tìm được người thông minh thì quan trọng hơn.”

“Là do các chuyên gia à?”

https://thuviensach.vn

“Đúng. Một người thông minh sẽ kiên nhẫn trong lúc nghe lời khai về

những chuyện như chuẩn mực chăm sóc. Hoặc kết quả khám nghiệm tử thi nói gì - và không nói gì. Và người thông minh sẽ không tự động quy kết rằng bác sĩ và chuyên gia của chính quyền bang nhiều uy tín hơn bác sĩ và chuyên gia của chúng ta.”

Và thế là khi các luật sư bắt đầu lập bồi thẩm đoàn - hỏi hết câu này đến câu khác với những người nông dân, nhân viên cửa hàng và thợ đốn gỗ lớn tuổi hợp thành đội ứng tuyển - tôi hiểu ai là người chúng tôi muốn góp mặt trong bồi thẩm đoàn và ai là người chúng tôi không muốn. Tôi ngồi ở hàng ghế đầu tiên ngay sau lưng mẹ, Stephen và Peter Grinnell, bố một bên và bà ngoại một bên cạnh tôi, và tôi lên trong đầu một danh sách những người tôi muốn còn lại cuối cùng trong bồi thẩm đài.

Hai luật sư tập sự từ công ty của Stephen và Patty Dunlevy ngồi với gia đình tôi trên băng ghế của chúng tôi, nhưng ba người nhà của Charlotte có một băng ghế riêng. Người ta muốn cho họ khoảng cách. Còn lại thì chẳng có một chỗ trống nào trong phòng xử án.

Băng ghế của nhà Danforth và nhà Fugett ngang hàng nhau, nhưng hai gia đình chúng tôi bị ngăn cách bởi một lối đi rộng, một thám tử tư và các luật sư tập sự. Chỉ khi tôi đang quan sát các bồi thẩm viên ngồi dọc bức tường cạnh cửa nhất thì mới có nguy cơ một người trong nhóm người Alabama quay đầu qua và bắt quả tang tôi đang nhìn chăm chú, hoặc tôi phải lập tức nhìn đi nơi khác để tránh ánh mắt mà tôi sợ sẽ chứa đầy hận thù.

Tuy nhiên, có một lần trong số ít dịp tôi đang quan sát nhà Fugett, ngay sau khi hai mươi tám bồi thẩm viên ban đầu đã yên tọa, tôi nhận ra một thành phần quan trọng của gia đình ấy vắng mặt. Tôi rướn người qua bà ngoại và hỏi luật sư tập sự ngồi cạnh bà, một cô gái trẻ mà tôi được biết tên là Laurel, “Mục sư Bedford đâu ạ?”

“Ông ấy sẽ ra làm chứng,” cô ấy thì thầm, “vì thế ông ấy được ngồi riêng.

Chừng nào đến phần biện luận kết thúc, ông ấy mới có mặt trong phòng xử

https://thuviensach.vn

án.”

“Foogie có đến không ạ?”

“Foogie?”

“Thằng bé ấy,” tôi đáp, và rồi, nhớ ra bây giờ thực sự có đến hai thằng bé, nhanh chóng bổ sung, “đứa lớn hơn.”

“Ý em là Jared, phải không? Không, nó sẽ không đến đây. Ít nhất thì tôi không nghĩ vậy.”

Tôi ngả người ra lưng ghế, cảm thấy nhẹ nhõm. Ngồi cách chị và mẹ của Charlotte chín, mười mét đã là quá tệ rồi; sẽ không thể chịu nổi khi chứng kiến ông góa cô đơn cùng một con trai bé nhỏ mà giờ đây ông ta buộc phải tự tay nuôi nấng.

“Đây là sự khác biệt không nhỏ,” Bill Tanner nói với nhóm ứng cử viên bồi thẩm đoàn, chậm rãi đi đi lại lại giữa bàn của lão và ghế chủ tọa. “Một phần quan trọng trong công việc của quý vị sẽ là hiểu sự khác nhau giữa mối nghi ngờ hợp lý và mối nghi ngờ tưởng tượng - chúng khác nhau đấy - rồi đưa ra một phán quyết có lý.”

Tôi không biết Tanner có phải là loại người thích câu cá bằng côn trùng

[23]

hay không, nhưng tôi quen biết khá nhiều người lớn thích môn này ở

Reddington để có thể tưởng tượng vào lúc đó rằng lão ta đúng là một người như vậy: Lão bước như đang lội qua chỗ nước cạn, nhấc cao chân và di chuyển thận trọng. Lão cao và gầy, trước mặt bồi thẩm đoàn lão nói chuyện như một ông già. Lão có vẻ kiên nhẫn và bài bản, loại người cột dây câu hết sức tỉ mỉ và rồi đứng trong dòng sông một cách vui vẻ, tung dây câu hàng giờ liền.

Tôi đã nghe giọng của Tanner hai lần trước đó trong bản tin truyền hình, nhưng buổi sáng hôm đó là lần đầu tiên tôi nghe trực tiếp, và lần đầu tiên tôi nghe lão nói thao thao bất tuyệt: Thật khó tin rằng người đàn ông nhã https://thuviensach.vn

nhặn này lại có thể nói ra những điều khủng khiếp về mẹ tôi như lão đã nói, hoặc rằng lão sẽ sớm nói những điều còn tồi tệ hơn nữa.

Tóc lão gần như bạc trắng, còn khuôn mặt hằn sâu nếp nhăn. Lão thường cầm kính bằng một bên gọng trong lúc nói, để lộ ra những dấu đỏ hằn sâu dọc sống mũi nơi cặp kính thường ấn vào. Tôi đoán lão khoảng năm mấy sáu mươi tuổi rồi.

“Còn ông thì sao, ông Goodyear? Ông có cần cảm thấy chắc chắn một trăm phần trăm về tội lỗi của ai đó trước khi kết án người đó, hay ông sẽ kết án sau khi loại bỏ mọi nghi ngờ hợp lý?” lão hỏi.

“Trên đời này chẳng có thứ gì là chắc chắn một trăm phần trăm cả,”

Goodyear trả lời. Sáng hôm đó ông đã nói mình là thợ in của một nhà in ở

Newport, và dấu vân tay của ông đã bị mực in làm phai.

“Trừ các khoản thuế,” Tanner nói. Một tay lão đang cầm mắt kính, còn tay kia đang cầm một tờ giấy có kẻ ô. Ô đó liệt kê những bồi thẩm viên tiềm năng theo hàng, vì thế Tanner biết tên của tất cả mọi người.

“Ông có con không, ông Goodyear?”

“Hai con trai.”

“Chúng bao nhiêu tuổi?”

“Một đứa mười tuổi, một đứa bảy tuổi. Không, tám tuổi. Nó sắp tròn tám tuổi. Tuần tới.”

“Ông lập gia đình rồi chứ?”

“Vâng. Được mười hai năm rồi.”

“Vợ ông làm gì?”

“Cô ấy làm việc hai ngày mỗi tuần tại căn tin trường học. Thời gian còn lại cô ấy chăm con.”

https://thuviensach.vn

“Ông sinh trưởng ở khu này chứ?”

“Đúng thế.”

“Ông thật là may mắn,” ông ta thở dài. “Đây là một trong những khu đẹp nhất của bang.”

“Tôi nghĩ vậy.”

“Ông sinh ra tại đâu?”

“Newport.”

“Ở ngay thành phố này à?”

“Đúng vậy.”

“Bệnh viện?”

“Đúng rồi.”

“Các con của ông thì sao? Chúng sinh ra ở đâu?”

“Cũng ở bệnh viện đó.”

“North Country à?”

“Phải.”

Ngày nay, ta hình dung luật sư đứng trên bục và dùng micro. Thời đó ở cái góc Vermont quê mùa của chúng tôi, tình hình lại khác. Như diễn viên sân khấu, các luật sư nói rất to đủ để nghe thấy, và họ làm thế mà không cần lên giọng. Họ cầm ghi chú trong tay lúc nói, và nếu họ cần chỗ để đặt giấy tờ, họ dùng bàn của mình.

“Những lần chuyển dạ có dễ dàng không? Hay là khó nhọc? Hay ở khoảng giữa?”

https://thuviensach.vn

“Chúng dễ dàng đối với tôi,” ông Goodyear đáp. “Một lần tôi ở nhà chị vợ

ăn tối, còn lần kia thì ở trong phòng chờ với cả hai gia đình chúng tôi.”

“Chúng có dễ dàng với vợ ông không?”

“Tôi nghĩ là có. Chúng tôi đã có hai đứa con trai ngoan ngoãn từ hai lần đó.”

“Ông và vợ có tính đến chuyện đẻ con tại nhà không?”

“Ý ông là thay vì đến bệnh viện ư?”

“Đúng. Chính xác là vậy.”

Goodyear mỉm cười. “Không, thưa ông. Tôi không tin là ý nghĩ ấy từng xuất hiện trong đầu chúng tôi.”

“Để xem nào,” Tanner nói. “Tôi chưa hỏi thăm Golner. Julia Golner. Sáng nay bà khỏe không, bà Golner?”

“Tôi khỏe.”

“Bà có làm việc không, bà Golner? Hay bà đã về hưu?”

“Ồ, tôi đã nghỉ làm cách đây bảy năm rồi. Tôi sáu mươi tám tuổi rồi, thưa ông Tanner.”

“Chồng bà có làm việc không?”

“Ông ấy qua đời rồi.”

“Tôi rất tiếc. Ông nhà mới qua đời à?”

“Không. Năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm.”

“Bà có con không?”

Bà ta nhoẻn miệng cười. “Bảy đứa. Và mười lăm đứa cháu - con số may mắn của tôi.”

https://thuviensach.vn

“Bà sinh ra ở Vermont chứ?”

“Vâng.”

“Trong bệnh viện?”

“Không. Tôi ra đời năm một nghìn chín trăm mười ba. Tôi ra đời trước các cuộc Thế chiến. Cả hai cuộc!”

“Vậy bà sinh ra tại nhà?”

“Tôi chào đời trong phòng ngủ của bố mẹ tôi, trong ngôi nhà nông trang mà ông bà đã sống nhiều năm ở Orleans.”

“Còn con bà thì sao? Họ cũng được sinh tại nhà chứ?”

“Không. Có vài đứa. Nhưng không phải tất cả.”

“Bà nói rõ hơn giúp tôi được không?”

Trong thiên sử về các ca đẻ sống và sảy thai hẳn còn tiếp diễn không ngừng trong suốt hai thập niên nếu chồng bà ta không đăng lính năm 1943, bà Golner đã kể lại lịch sử sinh đẻ không chính thức ở Vương quốc Đông Bắc từ năm 1932 đến 1951, và sự di chuyển của nó từ nhà đến bệnh viện. Bà kể

trước tòa rằng bà đẻ bốn người con trước Thế chiến thứ hai trong phòng ngủ của mình, và ít nhất từng đấy lần sảy thai. Sau đó bà có ba người con sau chiến tranh, và hai “linh hồn” nữa không trụ nổi qua thai kì đầu tiên.

Những đứa trẻ hậu chiến đó ra đời trong bệnh viện: “Tôi không biết tại sao lại như thế,” bà nói. “Tôi nghĩ sau khi chiến tranh kết thúc, chúng tôi đều đồng ý rằng đó là cách tốt hơn. An toàn hơn, tôi nghĩ thế.”

“Tôi phục vụ ba năm ở Thái Bình Dương. Tôi chiến đấu trên đảo Iwo Jima.”

“Ông có bị thương không?”

https://thuviensach.vn

“Không, số tôi đỏ lắm,” ông Patterson nói với luật sư bang. Ông ta có thân hình vạm vỡ, mặc một chiếc áo cổ lọ và áo len màu xanh bó sát vào cơ thể

như lớp da thứ hai, ngồi khoanh tay thủ thế trước ngực một cách ngạo nghễ.

“Thời gian ông ở Thái Bình Dương: Đó có phải là lý do ông nói ông có ít...

lòng kiên nhẫn với những người từng phản đối cuộc chiến ở Việt Nam không?”

“Không. Ngay cả khi tôi không có cơ hội phụng sự tổ quốc, tôi vẫn mong những người khác sẽ bước lên khi được yêu cầu. Và chúng ta đều biết rất nhiều người đã không bước lên.”

“Bước lên.”

“Đúng thế.”

“Vào thập niên sáu mươi và đầu thập niên bảy mươi.”

“Vâng.”

“Giả sử có một nhân chứng mà ông không thích, thưa ông Patterson. Theo quan điểm cá nhân. Ông có thể công bằng được không?”

“Ý ông là sao?”

“À, ví dụ như bên bị hoặc bên nguyên có một người làm chứng nói điều khiến ông phật ý. Liệu ông có lắng nghe lời làm chứng của họ với thái độ

cởi mở không?”

“Có chứ. Có vẻ như tôi sẽ làm được. Đó là nhiệm vụ của tôi,” ông Patterson nói, nhưng trước khi ông kịp nói hết câu, tôi biết Stephen sẽ gạch một đường ngang tên ông ta.

Khi rời phòng xử án để ăn trưa, chúng tôi đi qua một hàng phụ nữ ngồi ở

băng ghế phía sau đang chuẩn bị cho con bú. Những đứa bé nhỏ nhất không phải do mẹ tôi đỡ đẻ, vì bà đã dừng hành nghề gần sáu tháng trước. Nhưng có hai đứa bé ở đó được mẹ tôi đỡ đẻ khoảng vài tuần hoặc vài tháng trước https://thuviensach.vn

khi Charlotte Bedford chết, những đứa trẻ sơ sinh lớn hơn, đâu chừng sáu đến chín tháng tuổi. Tôi nhìn chúng bú mẹ một lúc trước khi phát hiện ra một điều còn thú vị hơn nữa: Một số nhà báo, ngay cả nhà báo nữ, đang cố

hết sức để nói chuyện với các bà mẹ cho con bú trong thời gian nghỉ giải lao mà không để cho mắt nhìn xuống dưới trán của các bà mẹ. Trông như

họ đang cố phỏng vấn bức tường phía sau các bà mẹ ấy.

Mẹ tôi ăn trưa với bánh mì quế nướng và chocolate nóng trong một nhà hàng, bà khăng khăng muốn chúng tôi ghé qua cửa hàng hoa trên đường Main Street để ngắm các vòng hoa mùa thu treo ở đó. Khi nói chuyện, bà nhắc đến khung cảnh mùa thu năm đó, và những hàng xe mang biển số

bang khác đỗ ở một số điểm dọc các con đường thôn quê. Bà nghĩ lá phong có màu đỏ rực rỡ hơn bình thường, và rõ ràng điều đó khiến bà vui thích.

Stephen và nhóm thuộc hạ nhỏ của ông không bao giờ rời khỏi phòng xử, ngoại trừ luật sư tập sự có tên Laurel. Cô ấy cùng chúng tôi đi ăn trưa, và dường như trách nhiệm chính của cô là giúp chúng tôi chen qua đám nhà báo và tươi cười nói với họ rằng chúng tôi chẳng có gì để nói.

“Tôi nghĩ nhà mình đang làm rất tốt,” cô ấy nói khi chúng tôi đứng lại một lúc bên vệ đường phía ngoài cửa sổ kính của tiệm hoa. “Tôi nghĩ mọi người thể hiện rất tốt hình ảnh một gia đình.”

Bà ngoại cười tươi còn mẹ tôi gật đầu, như thể nhận ra ý nghĩa lớn lao trong câu bình phẩm của Laurel. Mẹ mỉm cười với cô luật sư tập sự, nụ cười thường trực trên khuôn mặt bà như những nếp nhăn mới xuất hiện trong nửa năm qua - một nụ cười vừa mang tính hoài nghi vừa mang tính kiên nhẫn. “Chà, cô biết đấy,” mẹ nói, giọng của bà cực kì nghiêm túc, “chúng tôi đã phải mất rất nhiều năm mới có được hình ảnh đó.”

Một lần, nhiều tuần trước, tôi đã nhìn trộm từ cửa sổ phòng ngủ của bố mẹ

cảnh mẹ đón Stephen khi ông ta đến nhà chúng tôi vào cuối ngày. Tôi đã nghe thấy tiếng xe đỗ lại trong đường chạy xe vào nhà, và thế là tôi đặt bài tập về nhà qua một bên rồi đi xuyên qua nhà, đến một trong những căn https://thuviensach.vn

phòng nhìn ra phía trước nhà chúng tôi. Trong buổi ăn sáng, bố đã nói phải bảy giờ, bảy rưỡi tối đó ông mới về nhà, nên tôi muốn biết ai ghé qua lúc năm giờ chiều.

Đó là Stephen. Khi tôi đến cửa sổ, mẹ đã đi ra ngoài, sải bước trên lối đi để

đón ông. Bà di chuyển chậm rãi, với dáng đi của người mộng du, hoặc của một người đang nghĩ ngợi mông lung. Tuy thế, tôi vẫn bất ngờ khi thấy bà rời khỏi nhà để đến xe của Stephen: Bà có thể đã mất bước sải chân rạo rực của một cô gái trẻ đang yêu, bà có thể đã tiều tụy vì phải chờ đợi phiên tòa, nhưng bà vẫn có một đam mê đủ để đem lại không khí cho chút tia sáng dễ

chịu mà cuộc đời vừa rọi xuống cho bà.

Khi Stephen bước khỏi xe, mẹ tôi đã đến đó. Bà để ông nắm cả hai bàn tay bà trong tay ông, và họ đứng đó một lúc, cửa xe vẫn mở, khoảng cách giữa đôi chân họ bị tấm thép xám che khuất khỏi tầm mắt tôi.

...

“Ai chịu sức ép bằng chứng?” Stephen hỏi Lenore Rice, một cô gái trẻ làm việc tại siêu thị Grand Union ở Barton. Lenore lớn hơn tôi có lẽ sáu hoặc bảy tuổi, nhưng trông không giống như vậy: Cô thuộc dạng người nhỏ con, vóc dáng nhỏ nhắn chẳng khác nào mới dậy thì.

“Tôi không biết đó là gì,” cô trả lời.

“Sức ép bằng chứng là một thuật ngữ pháp lý,” Stephen chậm rãi bắt đầu, nhưng không tỏ vẻ nhượng bộ. “Chúng ta có hai phía trong phòng xử này, phía biện hộ và phía chính quyền bang. Tôi đại diện phía biện hộ, còn ngồi ở đằng kia, ông Tanner đại diện chính quyền bang. Một trong hai chúng tôi sẽ phải chứng minh một điều gì đó bên trong bốn bức tường này trong vòng vài tuần tới, và người còn lại sẽ không làm thế. Tôi có phải là người sẽ

chứng minh điều gì đó không?”

“Có chứ sao không,” cô ấy đáp. “Đương nhiên.”

https://thuviensach.vn

“Và điều đó là gì?”

“Là thân chủ của ông vô tội.”

Stephen gật đầu, rồi ngồi một lúc xuống mép bàn của luật sư biện hộ. Peter đưa cho ông danh sách kẻ ô theo hàng những bồi thẩm viên tiềm năng trước khi ông yêu cầu.

“Thưa ông Anderson, ông có đồng ý với cô Rice không?” Stephen hỏi sau khi liếc nhìn vào tờ giấy. “Ông có đồng ý rằng tôi phải chứng minh điều gì đó trong quá trình kiện tụng này không?”

“Không.”

“Tại sao lại không?”

“Một người là vô tội cho đến khi bị chứng minh có tội.”

“Đúng thế,” Stephen nói, đứng dậy và bước về hàng thứ nhất của bồi thẩm đài. “Hoàn toàn chính xác. Ông làm nghề gì, thưa ông Anderson?”

“Tôi là thợ điện.”

“Cảm ơn ông. Đừng đi đâu cả, chốc nữa chúng ta sẽ nói chuyện thêm. Thưa cô Rice, cô nghĩ sao về điều ông Anderson vừa nói? Cô có đổi ý không?”

“Về việc gì?”

“Về việc tôi có phải chứng minh thân chủ của mình vô tội hay không.”

“Chà, ông ấy nói là ông không phải làm thế.”

“Thật ra, không phải ông Anderson nói tôi không phải làm thế, mà đó chính là toàn bộ triết lý của ngành luật học của chúng ta. Hệ thống công lý của chúng ta. Ở đất nước này, một người là vô tội - vô tội tuyệt đối - cho đến khi bị chứng minh có tội. Nếu cô là một bồi thẩm viên, cô cần bắt đầu phiên tòa này với quan điểm bị cáo vô tội. Cô có đồng ý với điều đó không, thưa cô Rice? Cô có thể làm thế không?”

https://thuviensach.vn

Cô ta nhìn xuống đùi mình. “Tôi không biết,” cô lẩm bẩm.

“Cô không biết?”

“Tôi cứ nghĩ rằng người ta sẽ không phải ra tòa nếu không làm điều gì sai.”

Stephen quay sang thẩm phán Dorset. “Thưa quý tòa, tôi có thể tiếp cận ghế

chủ tọa được không?”

Thẩm phán gật đầu, cả Stephen và Bill Tanner đứng trước hàng rào chắn bằng gỗ cao rồi thì thầm với Dorset một lúc lâu. Khi họ nói xong, thẩm phán lẩm bẩm gì đó với chấp hành viên tòa án. Tanner sau đó lùi lại ghế

ngồi của mình, còn Stephen trở lại mép bàn của ông.

“Thưa cô Rice, cô đã bị loại. Tòa cảm ơn cô rất nhiều vì đã sẵn lòng dành một ngày cho chúng tôi,” thẩm phán Dorset nói.

Cô gái trẻ đứng dậy, trông có vẻ ngoan cố hơn là nhẹ nhõm, và chấp hành viên tòa án gọi bồi thẩm viên số ba mươi hai tiến lên phía trước từ một trong những băng ghế phía sau. Lenore Rice là người thứ tư cả Stephen và Bill Tanner không muốn thấy có mặt trong mười bốn bồi thẩm viên cuối cùng, và đã cố gắng loại bỏ có lý do.

“Nó làm bằng đậu nành hữu cơ,” Nancy Hallock nói.

“Và bà dùng nó thay cho sữa?” Stephen hỏi.

“Đúng. Chúng tôi không có bất kì sản phẩm hoặc phụ phẩm từ động vật nào trong nhà mình.”

“Không có thịt ư?”

Người phụ nữ nhún vai. “Eo. Chúa ơi, không.”

“Gia đình bà đều là người ăn chay hoàn toàn à?”

“À, tôi và chồng tôi thôi. Chúng tôi không có con.”

https://thuviensach.vn

“Cho phép tôi hỏi bà bao nhiêu tuổi?”

“Vâng, tôi bốn mươi mốt.”

“Bà có định sinh con không?”

“Tôi nghĩ đã có đủ người trên hành tinh này rồi, ông không nghĩ thế sao?

Nếu chúng tôi quyết định có con thì chúng tôi sẽ nhận con nuôi.”

Khi tôi đi vào văn phòng của mẹ để hôn bà và chúc ngủ ngon sau ngày chọn bồi thẩm đoàn đầu tiên, bà đang hí hoáy viết nhật kí ở bàn làm việc. Bà chưa bao giờ che giấu chuyện mình viết nhật kí nhiều năm rồi, và những quyển sổ đóng gáy lỏng lẻo mà bà dùng - những quyển sổ dày có khoen sắt, bọc bằng lớp vải màu xanh mỏng, giống như sổ của tôi - chất đầy ngăn dưới cùng của kệ sách phía sau bàn làm việc. Bà tin bố và tôi tôn trọng sự riêng tư của bà.

“Mẹ có muốn thêm nước nóng trước khi con đi lên lầu không?” tôi hỏi, chỉ

về tách trà còn một nửa của bà.

“Thôi khỏi, được rồi con ạ,” bà đáp, đặt bút xuống và tựa lưng vào ghế.

“Con chẳng nói chẳng rằng trong bữa ăn tối nay. Mọi việc ổn cả chứ?”

Tôi nhún vai. “Chắc thế.”

“Con nghĩ ngày đầu tiên của mẹ con ở tòa thế nào? Khá là nhàm chán, phải không?” bà nói, hi vọng giảm nhẹ tầm quan trọng của điều tôi đã chứng kiến.

“Con nghĩ nó khá thú vị đấy chứ.”

Bà mỉm cười. “Ở tuổi con, con lẽ ra chỉ nên nghĩ các buổi nhạc rock và những chàng trai dễ thương là thú vị thôi.”

“Họ cũng thú vị.”

“Tối nay con đã nói chuyện với Tom chưa?”

https://thuviensach.vn

“Rồi ạ.”

“Con có kể với cậu ấy về ngày hôm nay không?”

“Chỉ những việc mà chú Stephen bảo là được bàn đến thôi ạ,” tôi nói dối.

Thật ra, tôi đã kể với Tom mọi chi tiết mà tôi nhớ được.

“Con có hài lòng vì đã ở đó không?”

“Vâng, có ạ.”

Bà đặt bút xuống, vươn tay qua đầu ra sau vai, các ngón tay lướt trên kệ

sách. Ngoài nhật kí cá nhân của bà, kệ sách còn có các chuyên luận về sinh sản - những quyển sách có tựa đề như

Nghề bà mụ thiêng liêng

và

Trái tim

và đôi tay

- và những quyển sổ mẹ dùng để ghi chép hồ sơ bệnh án của các bệnh nhân. Tôi biết trong chiếc tủ hồ sơ bằng gỗ nằm sau kệ sách còn có nhiều bệnh án hơn nữa, trong đó nhiều hồ sơ đã bị chính quyền bang tịch thu theo trát của tòa.

“Mẹ cá là nó sẽ khiến con muốn trở thành luật sư khi lớn lên,” bà nói, đảo tròng mắt.

“Hoặc là một bà mụ.”

“Đúng. Hoặc là một bà mụ.”

Từ nơi đang đứng, tôi có thể nhìn thấy hàng hàng lớp lớp dòng mực xanh trải dài trên những trang giấy trắng như những con sóng. Bà viết ở mặt trước lẫn mặt sau của mỗi tờ giấy, vì thế khi quyển sổ được mở phẳng ra, nó tạo hiệu ứng giống như một quyển sách rất lớn.

“Mẹ nghĩ chuyện này sẽ kết thúc sớm chứ?”

“Ồ, mẹ nghĩ như thế đấy, cục cưng ạ,” mẹ đáp, giọng đượm vẻ lo lắng vì tôi. Tôi lập tức thấy hối hận vì câu hỏi của mình. “Stephen nói phiên tòa chỉ

diễn ra trong hai tuần thôi.”

https://thuviensach.vn

“Và con chắc chắn là chúng ta sẽ thắng,” tôi nói, hi vọng tạo cho bà ấn tượng rằng tôi rất tự tin đến nỗi - hơn hết thảy - bà không cần phải lo lắng gì về cô con gái mười bốn tuổi của mình.

“Ồ, mẹ cũng tin chắc là như thế,” bà nói.

“Và rồi mọi việc sẽ trở lại bình thường.”

Bà mở miệng ra để nói, và tôi nghe tiếng vọng lại trong đầu mình -

Chắc

chắn rồi, Connie ạ. Khi đó mọi việc sẽ trở lại bình thường -

nhưng không có từ nào thốt ra, cả một tiếng thì thầm cũng không. Thay vào đó bà gật đầu, nhưng cả hai chúng tôi đều biết thẳm sâu trong lòng rằng cái chết của Charlotte đã thay đổi mọi thứ mãi mãi. Với mẹ tôi, không gì có thể trở lại bình thường được nữa.

16

Cuối cùng họ cũng chọn xong bồi thẩm đoàn vào chiều nay. Tôi nghĩ các

luật sư sẽ tiếp tục đặt câu hỏi sang ngày thứ tư, nhưng đến trước giờ ăn

trưa hôm nay, thẩm phán đã nghe đủ, và cả hai bên đều đồng ý sẽ tiến hành

lựa chọn vào lúc ba giờ chiều.

Vermont là một bang nhỏ, và Stephen đinh ninh rằng nhiều người trong

nhóm sẽ bị loại vì họ biết tôi hoặc Charlotte, nhưng chỉ có một người bị

loại vì lý do này. Mà người đó cũng không hẳn là biết rõ hai chúng tôi. Ông

ấy từng đến nhà thờ của Asa vào một ngày Chủ nhật để xem giáo đoàn ở

đấy có phù hợp với gia đình mình hay không - ông ta đã quyết định là

không - và đã bắt tay Asa trong lúc vị mục sư bắt tay mọi người khi họ ra về

sau buổi lễ.

Trong bồi thẩm đoàn cuối cùng, có hai người được sinh ra tại nhà, nhưng

chẳng qua chỉ vì họ chào đời vào thập niên sáu mươi - họ sinh ra vào thời

mà chuyện đến bệnh viện để đẻ còn rất hãn hữu ở đây.

https://thuviensach.vn

Cũng có vài người trong nhóm ứng viên ban đầu từng sinh con tại nhà, tôi

khá chắc chắn một người đã nhờ Molly Thompson đỡ đẻ, nhưng cả hai đều

bị loại. Ở sau lưng, tôi nghe Rand khẽ văng tục khi số thứ tự của họ được

xướng lên lúc họ bị loại, một tiếng “Mẹ kiếp!” nho nhỏ mà tôi chắc chắn

chỉ có Peter và tôi nghe thấy, nhưng tôi ngoái đầu lại để nháy mắt với anh,

ngầm nói, Không sao đâu, chẳng có vấn đề gì cả.

Nhưng dĩ nhiên là có.

Stephen không muốn tôi ngoái đầu lại để nháy mắt với người nhà hoặc nhìn

những người ở sau lưng chúng tôi, nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn làm thế. Tôi

không cưỡng lại được, giống như một phản xạ vậy. Ðôi khi tôi chỉ muốn

nhìn thấy Connie. Hôm nay tôi cũng nháy mắt với nó một lần. Thế thôi.

Tôi ước gì Connie trở lại thời thơ bé. Tôi ước gì nó còn bé và tôi còn trẻ -

có lẽ không phải là trẻ sơ sinh, dù tôi thật sự rất thích quấn con bé trong tã

khi nó còn là một đứa bé ấm áp, bụng kêu óc ách và bé xíu xiu. Tôi ước gì

Connie lại hai hay ba tuổi, khi nó là một cô bé loắt choắt xinh xắn thích

nhảy múa, xoay vòng vòng và leo trèo lên ghế sofa như leo núi, miệng lúc

nào cũng hát theo những bài hát mà tôi và Rand đã sửa lời một chút:

“Vầng trăng nhỏ sáng lấp lánh lấp lánh. Soi sáng phòng Connie lên nào?”

Connie ôm nồng nhiệt nhất khi con bé lên hai. Nhất trần đời. Nó thường

quàng hai cánh tay tí hon quanh cổ tôi rồi cứ thế siết thật chặt: “Ôm, Mẹ!”

Tôi yêu điều đó biết bao nhiêu.

Và khi Connie hai tuổi, tất cả những điều mà tôi đang buộc gia đình mình

trải qua lúc này còn cách xa nhiều nhiều năm lắm. Tôi ước gì mọi việc lại

được như thế. Tôi ước gì cuộc đời mình không phải như chiếc đĩa nhạc ai

đó tặng tôi sắp hát hết, mà chỉ có vài bài đầu là nghe được mà thôi.

Như thế thì có ích kỉ quá không? Tôi rất tiếc nếu đúng là thế, vì tôi không

có ý định tỏ ra ích kỉ, hoặc làm ra vẻ mình là một nạn nhân đáng thương đã

bị một người chỉnh nhạc hoặc nhà sản xuất băng đĩa nào đấy làm cho toi

https://thuviensach.vn

đời. Tôi biết tôi đã phạm phải sai lầm gì, tôi biết mình đã toi đời ở điểm

nào.

Thỉnh thoảng trong tuần này tôi cũng quay sang để nhìn gia đình Charlotte,

nhìn chị gái và mẹ cô ấy. Chị gái Charlotte cắn móng tay giống hệt như cô

thường làm. Chị ta giơ thẳng các ngón tay. Chúng tôi đã chạm mắt nhau

vài lần ngày hôm nay, tôi đã nghĩ chị ta sẽ suy sụp tinh thần và bật khóc khi

chúng tôi nhìn thấy nhau.

Chạm mặt chị ta và ngồi thật gần chị ta như thế khiến tôi cảm thấy bụng

mình trương lên vì tội lỗi. Tôi cảm thấy nó lớn lên trong người mình, tôi chỉ

muốn dùng tay trái chạm vào bụng mình để cảm nhận cái gì đó đang di

chuyển. Một cú đá nhẹ. Một cái nấc cụt.

Chị gái Charlotte căm ghét tôi. Cả chị ta và mẹ chị ta đều căm ghét tôi.

Cảm giác bị căm ghét thật là kinh khủng, và khi tôi ở một mình trong phòng

lúc thế giới đã say giấc - ít nhất là thế giới của tôi - có vẻ như tôi đáng bị

như vậy.

Vậy mà điều kì lạ nhất là, gia đình Charlotte có lẽ sẽ không hận tôi đến như

thế nếu tôi không cố gắng cứu Veil. Cháu trai của người này và cháu ngoại

của người kia.

Stephen nói đến lúc việc này kết thúc, mọi người sẽ hiểu điều đó. Anh nói

anh sẽ đảm bảo mọi người nhận ra rằng tôi đã có thể để cho đứa bé ấy chết

ngay trong bụng mẹ nó, và nếu tôi làm thế, thì chẳng ai trong số chúng tôi

phải có mặt ở đây vào lúc này. Anh sẽ cho họ thấy bi kịch sẽ còn tồi tệ hơn

nữa vì có đến hai người sẽ chết thay vì một người, và không ai phải ngồi cả

ngày trong phòng xử án đổ lỗi cho người kia.

Tôi đã không gặp Veil kể từ ngày nó chào đời. Liệu nó cũng sẽ lớn lên và

căm ghét tôi không? Liệu nó cũng sẽ đổ lỗi cho tôi vì đã giết mẹ nó?

trích nhật kí bà mụ Sibyl Danforth

https://thuviensach.vn

SUỐT MÙA HÈ VÀ SANG THU, tôi luôn lo sợ rằng Bill Tanner sẽ tống mẹ tôi vào tù và hủy hoại gia đình tôi. Nhưng phải đến buổi sáng thứ tư đầu tiên của phiên tòa, khi tôi nhìn ra ngoài cửa sổ phòng xử án và thấy những đám mây màu xám hợp kim cuồn cuộn từ phía Tây Bắc, tôi mới bắt đầu sợ

rằng người đàn ông này còn có thể hô phong hoán vũ. Bầu trời u ám và căn phòng trở nên tối lờ mờ khi lão ta bắt đầu phần biện luận mở đầu, và đến ngày nay các luật sư bang ở hạt Orleans vẫn còn lắc đầu cười khi kể lại chuyện Bill Tanner đã tính toán để kiện Sibyl ra tòa đúng vào lúc trời nổi cơn bão tố.

Dĩ nhiên, ngoài phòng xử án, với những người đi mua sắm trên đường Main Street ở Newport hoặc với những người thơ thẩn ngắm lá thu trên những con phố nhỏ ở thị trấn Jay, thì đó chỉ là một ngày mưa bình thường của mùa thu. Chỉ với những người ở trong phòng xử án tại tầng ba với tầm nhìn toàn cảnh ra ao hồ núi non ở phía Bắc mới cảm thấy ý nghĩa siêu nhiên đáng sợ

ấy.

“Sẽ không có ai nói với quý vị rằng Sibyl Danforth là một người độc ác. Sẽ

không có ai nói với quý vị rằng bà ta là một sát nhân máu lạnh,” Tanner nói.

“Có chăng, quý vị sẽ nghe bên biện hộ nói bà ấy là người tốt thế nào... là người giỏi ra sao. Theo những gì tôi biết, họ sẽ nói với quý vị bà ta là một người mẹ tuyệt vời, người vợ hoàn hảo. Có thể bà ta đúng là như thế. Có thể không. Tuy nhiên, về phía quý vị, những điều đó không hề quan trọng.

Hoàn toàn không.

Sibyl Danforth đã bị truy tố vì hành nghề y không phép, và bà ta đã bị truy tố tội bất cẩn gây chết người. Sẽ không có ai nói bà ta đã giết ai. Nhưng bà ta đã làm thế. Đó là một sự thật, và đó là điều quan trọng.

“Một phụ nữ trẻ đã chết và được an táng tại nghĩa trang Alabama bởi vì Sibyl Danforth, và một người cha đang phải đối mặt với trách nhiệm nặng nề là tự tay nuôi nấng hai đứa con trai nhỏ dại. Hãy tưởng tượng: Bé Jared Bedford chỉ mới nhận được tình yêu thương chăm sóc của mẹ trong bảy https://thuviensach.vn

năm. Bảy năm ngắn ngủi. Tệ hơn nữa, em trai của bé, Veil - một đứa trẻ đã sống sót, một cách kì diệu và may mắn, bất chấp sự bất cẩn không thể lý giải và sự sử dụng dao bếp tùy tiện của bà Danforth - sẽ không bao giờ, không bao giờ biết người phụ nữ lẽ ra sẽ nuôi dạy cháu nên người: Charlotte Fugett Bedford.”

Tanner lắc đầu thở dài trước khi tiếp tục. “Charlotte Fugett Bedford đã chết vì Sibyl Danforth. Không thể chối cãi. Không thể phủ nhận. Không thể đảo ngược. Một người phụ nữ hai mươi chín tuổi đã chết vì sự khinh suất có tính tội ác của Sibyl Danforth. Và nếu bà Danforth không phải loại người cầm súng lên bắn một người trong số quý vị vì tiền hoặc ma túy hoặc...

hoặc gây án vì bị kích động, thì bà ta vẫn phải chịu trách nhiệm trước cái chết của Charlotte Bedford. Sibyl Danforth đã giết cô ấy. Rõ ràng và đơn giản: Sibyl Danforth đã giết cô ấy. Đó là lý do tất cả chúng ta có mặt ở đây vào lúc này.”

Người câu cá bằng côn trùng nhìn vào từng bồi thẩm viên trong lúc phát biểu, như thể lão ta đang ca tụng một dòng sông mà họ từng cùng nhau câu cá giờ đây đã cạn khô vì ô nhiễm đến mức không thể dùng được. Để nhấn mạnh, lão thỉnh thoảng dừng lại và nhìn ra những đám mây ngoài cửa sổ, nhưng hình như lão luôn nhìn lại bồi thẩm đoàn khi muốn trình bày một điểm đặc biệt quan trọng.

“Phía biện hộ sẽ cố gắng thuyết phục quý vị rằng đây là một vụ án phức tạp với rất nhiều tình tiết chưa rõ ràng, và họ sẽ đưa vào phòng xử này rất nhiều người xưng là chuyên gia nhưng có thể chưa bao giờ đặt chân đến Vermont.

Chưa bao giờ. Nhưng quý vị sẽ sớm nhận ra vụ án này chẳng phức tạp chút nào.

“Chúng tôi sẽ cho quý vị thấy rằng từ thời điểm Charlotte và Asa Bedford ngồi xuống với Sibyl Danforth để bàn bạc việc đẻ con tại nhà, bà Danforth đã hành xử với một thái độ thiếu trách nhiệm trầm trọng, một thái độ chỉ có thể dẫn đến thảm họa.

https://thuviensach.vn

“Liệu ngay từ đầu Charlotte Bedford có nên được cho phép đẻ con trong phòng ngủ hay không? Chúng tôi sẽ chứng minh rằng các bà mụ khác -

cũng như có thể là mọi bác sĩ có hiểu biết trên hành tinh này - sẽ trả lời là không. Rủi ro quá cao.

“Liệu Charlotte và Asa có hiểu rủi ro này không? Rõ ràng là không. Hoặc bản thân bà Danforth đã không nhận ra rủi ro ấy, hoặc bà ta đã chọn cách không chia sẻ hiểu biết của mình về rủi ro ấy với khách hàng; dù thế nào thì bà ta đã chưa hề cảnh báo nhà Bedford về những nguy hiểm trong quyết định của họ.

“Vào ngày Charlotte Bedford chuyển dạ, Sibyl Danforth có chứng tỏ bà ta đã suy nghĩ bằng lý trí khi cân nhắc yếu tố thời tiết không? Không, bà ta đã không làm thế. Liệu một người phụ nữ đã sinh ra và lớn lên ở ngay tại Vermont, một người phụ nữ hẳn phải biết... sự thất thường, trái gió trở trời và hoàn toàn không ổn định của thời tiết Vermont, có bàn bạc với nhà Bedford về khả năng họ bị sẽ mắc kẹt trong nhà trong trường hợp chuyện không may xảy ra không? Không. Bà ta đã không làm thế.”

Mưa vẫn chưa dội lên cửa sổ bằng kính rộng đối diện với bồi thẩm đài, nhưng tôi để ý thấy một vài bồi thẩm viên đã nhìn ra ngoài bầu trời u ám phía sau Bill Tanner. Tôi cũng không thể cưỡng lại việc nhìn về phía ấy.

“Và rồi đêm hôm ấy,” lão nói, “khi bà ta nhận ra rằng vì sự tắc trách đáng kinh ngạc của mình mà bà ta và một người phụ nữ đang chuyển dạ bị dồn vào một phòng ngủ cách xa sự hỗ trợ của bệnh viện nhiều cây số, bà Danforth đã làm gì? Bà ta đã bảo Charlotte rặn... và rặn... và rặn. Bà ta đã bảo Charlotte rặn trong thời gian lâu hơn rất nhiều so với sự cho phép của bất kì bác sĩ nào. Bà ta đã bảo cô ấy rặn lâu hơn rất nhiều so với sức một người phụ nữ khỏe mạnh có thể chịu đựng. Không gây tê. Không thuốc giảm đau. Bà ta cứ bảo cô ấy rặn.”

Mẹ tôi cử động rất ít trong suốt cuộc công kích. Thỉnh thoảng bà quay về

phía hồ nước, và hẳn bà đã ngắm những con sóng bạc đầu do bão gây ra, https://thuviensach.vn

nhưng bà vẫn ngồi thản nhiên với hai tay đan lại đặt trên bàn. Đôi khi Stephen hoặc Peter viết ra gì đấy, nhưng mẹ tôi thì không bao giờ chạm đến cây bút của bà. Trông bà như bị gây tê, hoặc đã trở nên chai lì trước sự thù ghét. Dù bố và tôi đều nóng phừng phừng vì điên tiết, nhưng bà vẫn như

đang ở một nơi khác hẳn.

“Sibyl Danforth đã buộc người phụ nữ đáng thương ấy rặn lâu đến nỗi bà ta nghĩ rằng mình đã giết cô ấy! Bà ta quả thực tin rằng đã buộc một bệnh nhân của mình rặn lâu, lâu kinh khủng, đến mức người phụ nữ ấy cuối cùng tắt thở. Bị ép rặn đến chết, có thể nói như vậy. Điều nực cười ở đây là gì?

Sibyl Danforth đã không ép cô ấy rặn đến chết. Bà ta đã suýt làm thế.

Nhưng không hẳn. Charlotte Bedford không chết vì rặn. Cô ấy chết vì một con dao hai mươi lăm tấc với một lưỡi dao mười lăm tấc sáng choang.

“Tất cả quý vị sẽ thấy - và tôi vô cùng đau xót khi nói ra điều này - khi chúng ta kết thúc, người phụ nữ ấy đã chết bởi vì con người đang ngồi ở

chiếc bàn đằng kia đã cầm một con dao bếp và tàn nhẫn mổ phanh bụng của Charlotte Bedford trong phòng ngủ của người phụ nữ tội nghiệp ấy, và bà ta làm thế trong lúc người phụ nữ ấy vẫn còn thở.”

Lão ta nhìn mẹ tôi rồi lắc đầu khinh bỉ. Mẹ tôi không nao núng, nhưng cạnh tôi, bố đang sôi gan lộn ruột. Ông vắt hết chân nọ qua chân kia.

“Tội ác này rất ghê tởm trên nhiều cấp độ, nhưng quý vị sẽ nhận thấy hai điều đặc biệt đáng sợ: Charlotte Bedford lẽ ra đã không chết nếu ở trong bệnh viện. Điều này đã rõ. Và Charlotte Bedford lẽ ra đã không chết nếu được một bác sĩ chăm sóc suốt thời gian mang thai. Rõ ràng, Sibyl Danforth không phải là bác sĩ. Bà ta là bà mụ. Và tuy những người phụ nữ xưng là bà mụ tự nhận họ có đủ mọi kiến thức nhà nghề, tuy tự nhận họ có khả năng đỡ đẻ, nhưng trong thực tế họ biết về thuốc men còn ít hơn cả quý vị hoặc tôi. Sibyl Danforth chưa bao giờ học ngành y. Bà ta chưa bao giờ học ở

trường hộ sinh. Bà ta không có giấy phép hành nghề y. Thực ra, bà ta được đào tạo y khoa quá ít đến nỗi vào lúc từ sáu giờ đến sáu giờ ba mươi sáng https://thuviensach.vn

ngày mười bốn tháng ba, bà ta thậm chí còn không phân biệt được giữa một người còn sống với một người đã chết! Hãy nhìn nhận điều này, Sibyl Danforth không hề đủ tiêu chuẩn để đỡ đẻ, chẳng khác nào người phụ nữ ở

cửa hàng văn phòng phẩm bán báo cho tôi sáng nay hoặc cậu trai bơm xăng cho xe của tôi!”

Tanner dừng lại để hình ảnh hiện lên sống động trong đầu bồi thẩm đoàn: một cậu trai mặt mụn đội mũ lưỡi trai và những đôi tay bẩn thỉu đỡ đẻ một đứa bé.

Tuy nhiên, trong sự im lặng thoáng chốc đó, tôi nghe thấy tiếng một em bé sắp được cho bú ở phía sau phòng xử, và tôi cảm thấy sướng rơn. Một con khỉ mới lớn dính dầu mỡ là một hình ảnh ấn tượng, nhưng với tôi, nó dường như bị lu mờ trước một đứa bé sơ sinh đang bú mẹ. Sinh vật bé nhỏ sau lưng chúng tôi khóc ré lên vì đói, rồi mê mẩn khi mẹ nó cởi áo ra và con bé trông thấy bầu vú mà nó sắp được bú.

Khi Tanner nói tiếp, lão đứng thẳng lưng và đặt một bàn tay lên thanh chắn của bục nhân chứng, khi đó còn trống. “Phía biện hộ có thể quả quyết rằng phiên tòa này là để vạch ra sự thật về việc nghề y đã cướp đi quá trình sinh đẻ thuộc về phụ nữ như thế nào,” lão nói, giọng trở nên sôi nổi hơn khi tiến gần đến cái mà tôi cho là đỉnh điểm. “Ái chà, đó là chỉ chuyện vớ vẩn. Họ

có thể tranh luận rằng phiên tòa này là để nêu lên quyền của thai phụ được chọn đẻ con tại nhà. Điều đó cũng vớ vẩn nốt.”

“Phiên tòa này nhằm vào một điều, và chỉ một điều mà thôi: sự vô trách nhiệm và phán đoán sai lầm của Sibyl Danforth, đã dẫn đến sai lầm tước đi mạng sống của Charlotte Bedford. Khái niệm bất cẩn gây chết người ở

Vermont đã rõ - quý vị đã nghe nó từ thẩm phán - và vụ án trước mắt quý vị

là một ví dụ đáng sợ nhưng rất điển hình: Sibyl Danforth đã cực kì khinh suất. Sibyl Danforth đã nhúng tay vào một việc có nguy cơ gây chết người cao. Và vào buổi sáng ngày mười bốn tháng ba năm 1981, bà ta đã gây ra https://thuviensach.vn

cái chết cho Charlotte Fugett Bedford - nói theo luật là ‘một con người khác’.”

Tanner có lẽ đã định nói thêm, nhưng cơn bão đã ngăn lão lại: Như một tín hiệu, có lẽ chỉ một giây sau khi trích luật, một cơn gió dội lớp nước mưa đầu tiên vào những cửa sổ phía sau lão ta với một lực mạnh đến nỗi nghe như sấm và làm mặt kính rung lên.

Tôi chỉ là một trong số nhiều người có mặt trong phòng xử há mồm kinh ngạc.

Ở trường, chúng tôi được phép vắng học tối đa ba lần một quý nếu có lý do chính đáng như phiếu hẹn khám bệnh hoặc là phiên tòa xét tội bất cẩn gây chết người của mẹ bạn gái. Bằng cách đến lớp trước giờ ăn trưa và cúp cua tiết lịch sử sau đó, Tom có thể tận dụng gần ba giờ đồng hồ để lái xe đến Newport và làm gia đình Danforth bất ngờ khi chúng tôi bước ra khỏi tòa án. Bố mẹ tôi mời Tom ăn cùng chúng tôi tại nhà hàng, nhưng anh đã đem theo bánh mì sandwich, nước ngọt, và viễn cảnh một buổi dã ngoại mùa thu dành cho hai người, vì thế họ để chúng tôi tự đi chơi riêng trong một giờ.

“Chỉ cần các cháu đừng nói chuyện với nhà báo,” Stephen căn dặn khi chúng tôi tách ra khỏi người lớn. “Làm ơn đấy. Thực ra, đừng nói chuyện với bất kì ai... nhớ nhé.”

Trời vẫn còn mưa, vì thế Tom và tôi ngồi ăn sandwich trên băng trước chiếc Sunbird gỉ sét mà anh trai anh đã sửa xong nhưng phải đến cuối tuần mới được chủ lấy về. Anh đỗ cạnh một chiếc xe khác gần Thư viện Quốc gia, một khối bê tông sừng sững ảm đạm nằm đối diện tòa án trên đường Main Street.

Trong gần suốt buổi ăn trưa, chúng tôi chẳng nói gì về phiên tòa, dù tôi không tin rằng cả hai chúng tôi dứt khoát hoặc cố ý né tránh chủ đề ấy. Anh hỏi mọi việc thế nào khi chúng tôi vừa ngồi vào xe, và tôi kể với anh, Bill Tanner là lão già khốn nạn ra sao, nhưng rồi sau đó chúng tôi chuyển sang https://thuviensach.vn

các đề tài khác: chuyện Sadie Demerest sắp chia tay với Roger Stearns.

Chuyện chúng tôi sợ đội bóng của trường sẽ thua trận đầu tiên tối thứ sáu hôm đó trước St. Johnsbury, một trường lớn hơn nhiều với một đội mà chúng tôi phải thừa nhận là lớn hơn và giỏi hơn nhiều. Chuyện Chip Reynolds đang thử những miếng ngậm thuốc phiện bé tí mà anh trai nó thường đem về từ Montreal, và sự quả quyết của chúng tôi rằng nó đang đâm đầu vào rắc rối.

Cơn bão tôi nhìn thấy trong phòng xử án vào sáng hôm đó đến từ phương Bắc, và Tom kể với tôi anh đã nhìn thấy nhiều đàn ngỗng Canada lũ lượt bay về phương Nam: tôi tưởng tượng những hình chữ V lớn màu xám kêu inh ỏi trên bầu trời, và trong đầu tôi hình dung cảnh chúng bay về trước hết đàn này đến đàn khác. Anh bảo chú của anh đã săn được con ngỗng đầu tiên của năm vào ngày hôm ấy, một cú hạ nhanh ở trên phố Gary ngay trước bữa ăn sáng, và anh cười cợt trước niềm tự hào của ông chú khi bắn hạ một con chim “có lẽ chỉ nặng cỡ một thanh kẹo Snickers.”

Trước khi chia tay, lúc tôi nhét tờ giấy bạc đã vo thành viên xuống đáy túi xách màu nâu của mình, tôi hỏi anh ở trường có ai nói về phiên tòa không.

“Anh biết có một lớp, tiết đạo đức của lớp trên, nói về nó suốt bốn mươi lăm phút sáng nay. Làm cho nhiều đứa bọn anh ước gì mình lớn hơn một tuổi.”

“Ý anh là ở trong lớp học á? Họ nói về phiên tòa trong lớp học à?”

“Anh thề có Chúa. Garrett Atwood kể với anh mà,” anh nói, nhắc đến một cầu thủ bóng rổ lớp trên đang hẹn hò với cô bạn Rollie dậy thì sớm của tôi.

“Và họ nói về phiên tòa?”

“Không nói nhiều lắm về phiên tòa,” anh đáp, ấn đầu thuốc lá bốc khói vào gạt tàn, “chủ yếu về việc nó quá ư... quá ư đau lòng. Cô Bedford lấy một mục sư và những chuyện đại loại thế.”

https://thuviensach.vn

Tôi không nghĩ lúc đấy trong vốn từ chúng tôi thường dùng có từ

trớ trêu

, nhưng tôi biết chính xác hàm ý của anh.

“Garrett có kể với anh nó kết thúc thế nào không?”

“Anh không nghĩ cuộc thảo luận thực sự đi đến đâu, ngoại trừ cuối cùng có vài đứa con gái khóc.”

“Cho cô Bedford? Hay là cho chồng cô ta?”

“Cả hai. Cả cho em và mẹ em nữa.”

“Thật buồn quá.”

“Toàn bộ chuyện này thật đáng buồn. Dĩ nhiên, thầy Rhymer rất giỏi, thầy ấy giúp cho mọi người không kích động. Nhưng Garrett nói mọi người vẫn cảm thấy như đây là một trong những chuyện khủng khiếp mà chúng ta không thể nào hiểu nổi.”

“Thế còn ngoài lớp học thì sao? Người ta có nói về nó ngoài lớp học không?”

“Ừ, có. Vì em không đi học. Nhưng nói thật, nếu em đi học, người ta có thể

sẽ vẫn nói - chỉ không nói khi em ở gần bên thôi,” anh nói thêm.

“Họ nói gì?”

Anh nhún vai. “À, chủ yếu là họ nghĩ rằng chuyện đang xảy ra thật bất công. Đa số lũ con gái nói chúng nghĩ rằng đẻ con ở nhà thì cũng chả sao, và mai mốt có thể chúng sẽ làm thế.”

Anh không nhìn tôi trong lúc nói; anh nhìn trân trối vào đầu thuốc lá vẫn còn bốc khói của mình, và tôi biết ngay rằng anh đang nói dối. Tôi biết với một niềm tin mang tính bản năng, trực giác. Thực ra, tôi biết rằng sự thật hoàn toàn ngược lại. Lũ con gái, nếu có nói về hoàn cảnh của tôi hoặc mẹ

tôi đi nữa, đều sẽ bày tỏ nỗi sợ về đẻ tại nhà nói chung, và nỗi kinh ngạc https://thuviensach.vn

của chúng khi có ai đó lại ngu ngốc đến nỗi thử làm một việc như thế tại nhà.

“Như nhiều bà mụ, bà ấy có lẽ đã được dân làng nhìn nhận với một thái độ

vừa khâm phục vừa ganh tị, vừa sợ hãi vừa tôn trọng,” Stephen nói, nhắc đến một bà mụ sống vào cuối thế kỉ mười tám, tác giả quyển nhật kí mà ông đã đọc kĩ. Người phụ nữ đó từng hành nghề ở New Hampshire, và quyển nhật kí hai trăm năm tuổi của bà đã được phát hiện và xuất bản khi tôi học lớp sáu. Tôi chưa đọc quyển sách đó, nhưng mẹ tôi và các bà mụ bằng hữu của bà thì đã đọc rồi, và người phụ nữ ấy - Priscilla Mayhew ở xứ Fullerton

- đã trở thành một vị thánh nhỏ và một hình mẫu lớn trong mắt họ.

“Làm bà mụ luôn luôn là như thế,” ông nói với thái độ trang nghiêm, bình thản bước trước mặt bồi thẩm đoàn. “Với một số người, họ là phù thủy -

hoặc, ngày nay, là loài lạc hậu kì lạ và có phần nguy hiểm của một thời đại khác. Nhưng trong mắt những người khác, họ là những người chữa bệnh.

Không ngạc nhiên khi phụ nữ thường xem họ như người chữa bệnh, còn đàn ông xem họ như phù thủy dễ khóc. Hoặc là pháp sư. Hoặc là người vác tù và hàng tổng. Bà mụ, về bản chất và nghề nghiệp, đã luôn luôn thách thức chính quyền; họ luôn có vẻ quá độc lập - ý tôi là trong mắt đàn ông ấy.

Lịch sử nghề bà mụ của nước Mỹ chứa đầy những tên tuổi phụ nữ được đề

cao bởi những người cùng giới và bị tẩy chay bởi cánh đàn ông. Những tên tuổi như Anne Hutchinson. Đúng thế, Anne Hutchinson. Thủ lĩnh tôn giáo đầu tiên của nước Mỹ thuộc địa là một người phụ nữ và là một bà mụ.

“Không chỉ có một trí tuệ siêu phàm, Anne Hutchinson còn có một trái tim mạnh mẽ và đôi tay êm ái của một bà mụ. Và bà có nhiều tín đồ. Vậy điều gì đã xảy ra với Anne? Những người đàn ông -

những người đàn ông

- của Massachusetts đã đày bà đến vùng rừng rậm, và với sự giúp đỡ của bà, nơi đó đã trở thành tiểu bang Rhode Island xinh đẹp.

“Họ có hỏi xem các bà mẹ cảm thấy thế nào về việc này không? Không. Dĩ

nhiên họ không hỏi,” Stephen nói tiếp, ông lắc đầu và mỉm cười với các bồi https://thuviensach.vn

thẩm viên, trao cho họ một nụ cười ngụ ý,

Tôi chẳng lấy làm ngạc nhiên,

còn quý vị?

Tôi nhìn theo ánh mắt của ông đến bồi thẩm đoàn, hi vọng thấy họ cũng đang phẫn nộ như ông. Tôi không thể biết. Người Vermont sẽ là những người chơi bài rất giỏi nếu họ có quyết định từ bỏ nghĩa vụ quân sự, và nhóm những người gồm nông dân, thợ bán hoa, giáo viên, thợ quét ống khói, thợ đốn gỗ, thư kí và thợ mộc này cũng không ngoại lệ: Họ ngồi bất động, nhiều người đặt tay lên đùi, nét mặt gần như đanh lại hệt nhau, trịnh trọng, và không thể giải mã.

Có bảy phụ nữ và năm đàn ông trong bồi thẩm đoàn. Hai người dự bị đều là nữ, vì thế bồi thẩm đài trông cứ như tuyền là nữ. Không ai trong số họ từng đẻ con tại nhà, dù tôi biết hai trong số ba người phụ nữ lớn tuổi trong bồi thẩm đoàn đã từng chào đời tại nhà. Không có bác sĩ hoặc y tá trong bồi thẩm đài, như Stephen mong muốn, nhưng rõ ràng cũng không có bà mụ, hoặc những người liên quan đến bà mụ.

Một người đàn ông biết một bà mụ, nhưng không rõ lắm, còn một người khác - thợ quét ống khói bán thời gian và thợ lợp mái nhà bán thời gian -

thường cạo muội than bám trong ống khói ở nhà của một bà mụ. Nhưng ông ta không nhớ hai người có bao giờ nói về chuyện sinh đẻ khi ở đó.

Không ai trong bồi thẩm đoàn làm việc ở hợp tác xã lương thực hoặc các cửa hàng bách hóa thực phẩm thiên nhiên đông khách. Không ai nói rằng mình từng sống trong công xã.

Có một phụ nữ ở độ tuổi sinh sản trong bồi thẩm đoàn, đối tượng mà Stephen hi vọng tránh được. Đó là một phụ nữ gần ba mươi tuổi có mái tóc đỏ thời thượng và kiểu trang điểm mà người Vermont chỉ thường thấy ở

những du khách đến từ thành phố New York. Cô có hai con ba tuổi và sáu tuổi, và dự định sẽ đẻ thêm. Cô ta làm thư kí tại một khu nghỉ mát trượt tuyết, nhưng chẳng ai trong chúng tôi nghĩ cô làm việc đấy vì tiền. Ngoài ra, ông nội cô là bác sĩ, vì thế cô ta làm cho Stephen lo lắng chẳng kém bất https://thuviensach.vn

kì người nào khác trong bồi thẩm đoàn. Cô ta thông minh, nói năng lưu loát, và hăng hái một cách thích hợp - hoặc không thích hợp, cô ta là loại người có thể điều khiển các cuộc nghị án.

Thật không may, còn có những ứng viên tệ hơn nữa, theo quan điểm của chúng tôi, và do đó cô ta được ở lại.

Stephen giơ quyển nhật kí của Priscilla Mayhew lên cho bồi thẩm đoàn xem một lần nữa, một quyển sách bìa cứng với lớp bọc chống bụi bằng giấy bóng. Bìa trước có tranh vẽ một chiếc ghế dùng trong đỡ đẻ tại nhà, và đó là nguồn cơn khiến mẹ tôi không thôi bực bội. Rất có thể Priscilla Mayhew đã không bao giờ dùng đến một vật như thế, và nếu đọc kĩ quyển nhật kí, người ta sẽ nhận ra điều đó.

“Vậy, theo tiêu chuẩn của nước Mỹ cuối thế kỉ hai mươi, tỉ lệ sản phụ tử

vong của bà Mayhew có cao không?” Stephen hỏi bồi thẩm đoàn câu hỏi tu từ.

“Có. Theo tiêu chuẩn của chúng ta thì đúng là cao. Theo tiêu chuẩn của chúng ta, nó cao một cách không thể chấp nhận. Bà Mayhew đã chứng kiến một ca tử vong trên mỗi một trăm chín mươi hai đứa trẻ khỏe mạnh, vui vẻ

mà bà đỡ đẻ. Khoảng hai trăm năm sau, vào năm 1981, chỉ có một trên một nghìn bà mẹ chết trong lúc sinh con. Vậy mà chỉ mới vào năm 1930, chỉ

mới năm mươi năm trước thôi, tại Mỹ có một trên một trăm năm mươi người chết vì sinh đẻ. Một trên một trăm năm mươi. Quý vị có thể tìm hiểu tại Trung tâm Thống kê Y tế Quốc gia. Có điều gì trớ trêu ở đây không? Tất nhiên là có.

“Tại Mỹ vào năm 1930, đa số phụ nữ đẻ con trong bệnh viện, và họ đẻ con với sự chăm sóc của bác sĩ.

“Nói cách khác, Priscilla Mayhew, bà mụ ở thế kỉ mười tám, có tỉ lệ sản phụ tử vong thấp hơn đáng kể so với các bác sĩ hành nghề vào năm 1930.

https://thuviensach.vn

“Và dù sản khoa đã có những bước nhảy vọt ấn tượng trong năm mươi năm qua, thống kê cho thấy ngày nay một ca đẻ tại nhà theo dự tính cũng an toàn không kém một ca đẻ trong bệnh viện - cho cả mẹ lẫn con,” Stephen nói, sải bước về chiếc bàn mà mẹ tôi và Peter đang ngồi. Peter đưa cho ông một tờ

giấy có các cột số liệu.

“Các con số trong nghiên cứu này có thể khiến quý vị ngạc nhiên, nhưng chúng đây. Trong một nghiên cứu gần đây, có một phẩy ba trẻ em chết trên một nghìn trẻ được sinh tại nhà, trong khi có một phẩy bảy trẻ chết trên một nghìn trẻ chào đời tại một số bệnh viện ở Minnesota... hoặc hai phẩy bốn tại một bệnh viện của bang New York.

“Quan điểm của tôi? Những người đang truy tố bà Danforth sẽ quả quyết rằng sinh tại nhà không chỉ là vô trách nhiệm, mà còn điên rồ. Chà, quý vị

sẽ thấy là họ đã sai. Đó có thể không phải là một sự lựa chọn đúng đắn cho một số phụ nữ, nhưng nó cũng không nguy hiểm hơn so với một ca đẻ ở

bệnh viện là bao. Hãy thừa nhận điều này, phụ nữ đã đẻ con tại nhà từ khi, à, từ khi bắt đầu có sự sống. Và cho đến gần đây, họ đã được chăm sóc bởi những người như Priscilla Mayhew: những bà mụ hiểu biết, hết lòng hết dạ, tận tình. Những người phụ nữ cống hiến cuộc đời họ cho những chị em lúc sinh đẻ. Những phụ nữ này là ai?

“Có một người đang ngồi ngay trước mặt quý vị. Sibyl Danforth. Như quý vị đã biết, Sibyl Danforth là một bà mụ. Quý vị sẽ biết bà ấy là một bà mụ

hiểu biết. Một bà mụ hết lòng hết dạ. Một bà mụ tận tình.

“Quan trọng nhất là, quý vị sẽ biết bà ấy là một bà mụ xuất sắc.

“Quý vị sẽ biết theo số liệu thống kê, những đứa trẻ do bà ấy đỡ đẻ khỏe mạnh không kém những đứa trẻ chào đời ở bệnh viện North Country, và các bà mẹ của bà ấy thực ra còn khỏe hơn nữa. Đúng vậy, các bà mẹ của bà ấy khỏe hơn. Họ ít bị rạch âm hộ hơn, ít bị vết rách hơn, và ít sự can thiệp phẫu thuật hơn,” ông nói, ngụ ý mổ lấy thai. Ông đã giải thích với gia đình tôi rằng ông sẽ dùng những cách nói uyển ngữ bất kể khi nào có thể vào lúc https://thuviensach.vn

đầu - những từ như

vết rạch

chẳng hạn, thay vì

vết rách đáy chậu

- và ông sẽ tránh dùng từ

đẻ mổ

bằng mọi giá. Từ đó, và toàn bộ ý nghĩa bao hàm của nó, sẽ sớm trở thành một từ cố định trong phiên tòa, ông đã nói thế.

“Trong suốt những năm đỡ đẻ em bé và chăm sóc bà mẹ của bà ấy, chỉ có duy nhất một phụ nữ thiệt mạng. Charlotte Bedford.

“Và xin hãy hiểu cho, chúng tôi sẽ không nói với quý vị rằng cái chết ấy không phải là một thảm kịch. Nó đúng là thảm kịch, Chúa ơi, đúng là như

vậy.” Stephen nói, lướt bàn tay trên lớp gỗ sơn bóng ở mép chiếc bàn dành cho báo cáo viên tòa án. Hầu hết gỗ trong phòng xử án đều láng bóng đến độ sáng choang, nhất là những cây cột màu hổ phách sậm viền quanh những cánh cửa như những cột Doric

[24].

“Và không ai buồn vì điều đó hơn Sibyl Danforth. Gia đình của Charlotte Bedford có đau đớn vì sự mất mát này không? Có. Bất kì gia đình nào cũng sẽ đau đớn. Nhưng Sibyl Danforth cũng đau đớn không kém. Nói gì đi nữa, Sibyl Danforth đã chứng kiến cái chết của cô ấy. Bà đã ở đó, bà đã có mặt trong phòng. Bà đã chứng kiến người phụ nữ ấy chết.

“Nhưng Sibyl Danforth không giết cô ấy, và đó là toàn bộ nội dung vụ án này,” ông nói, rồi dừng lại. Ông đứng im, tuyệt đối bất động trước bồi thẩm đài suốt một lúc lâu, trong bộ complet xám nhỉnh- hơn-một-bậc, không hề

nhúc nhích. Ông đứng thẳng lưng, hai tay áp vào hai bên người, và lần đầu tiên trong ngày hôm đó tôi nhớ lại rằng Stephen là một cựu binh chiến tranh.

Rồi ông đột ngột dang hai tay ra, và bằng một cử chỉ dứt khoát đặt chúng mạnh xuống thanh chắn trước mặt, sát một bồi thẩm viên đến độ người thanh niên đó giật bắn mình khi hai tay ông chạm xuống.

“Vì Chúa, Sibyl Danforth không giết ai cả,” Stephen nói, “bà ấy đã cứu mạng một người. Sibyl Danforth không cướp đi mạng sống của một người phụ nữ trẻ vào sáng hôm đó ở Lawson, bà ấy đã cứu mạng một bé trai. Đó https://thuviensach.vn

là chuyện đã xảy ra, đó là sự thật: Bà ấy đã cứu một đứa bé từ người mẹ đã chết của nó.

“Chính quyền bang dĩ nhiên đang nói ngược lại, quả quyết rằng Charlotte Bedford vẫn còn sống khi Sibyl Danforth tiến hành cứu người. Lời buộc tội này đến từ đâu? Từ quan điểm của một cô gái hai mươi hai tuổi hoảng sợ, kiệt sức, và ngây thơ: một cô gái chưa chứng kiến hơn hai mươi ca đẻ trong đời, nhưng đã trải qua bi kịch của thời tuổi trẻ. Chính quyền bang sẽ yêu cầu quý vị tin lời nói của cô học việc hai mươi hai tuổi này thay vì tin lời của bị cáo, một bà mụ giàu kinh nghiệm từng đỡ đẻ an toàn cho hơn năm trăm đứa trẻ. Một người phụ nữ biết về hô hấp nhân tạo và xử lý y tế khẩn cấp có lẽ tốt hơn hầu hết các hỗ trợ viên y tế.

“Đừng phạm sai lầm: Sibyl Danforth biết về sinh đẻ, nhưng bà cũng biết về

cái chết. Bà đã được đào tạo quá tốt nên không thể nhầm lẫn giữa một người sống và một người chết. Charlotte Fugett Bedford đã chết khi Sibyl Danforth cứu mạng đứa bé trong tử cung của cô ấy.”

Ông quay sang mẹ tôi và chỉ về phía bà: “Người phụ nữ này không phải là một tội phạm, bà ấy là một anh hùng! Hành động của bà ấy không phải là bất cẩn gây tội ác, mà là hành động dũng cảm! Bà ấy là người dũng cảm!”

Mưa đã ngớt từ trước giờ ăn trưa, nhưng bầu trời vẫn không có dấu hiệu sáng sủa hơn. Stephen đi về phía cửa sổ, nhìn thoáng ra những đám mây, rồi lại nhìn chăm chú vào bồi thẩm đoàn từ đầu kia của phòng xử án.

“Sinh đẻ là có rủi ro, và sinh đẻ tại nhà là có rủi ro,” ông nói, giọng nói đều đều, có phần buồn bã. “Quý vị biết điều đó, và Charlotte Bedford cũng thế.

Cả cô ấy và chồng đều biết những rủi ro chực chờ. Chính quyền bang quả

quyết rằng bà Danforth đã không chia sẻ thông tin về rủi ro với họ. Chúng tôi sẽ cho quý vị thấy chính quyền bang đã sai.

“Chính quyền bang nói việc bà Danforth làm là hành nghề y không giấy phép. Chúng tôi sẽ cho quý vị thấy bà ấy chỉ làm điều mà bất kì con người https://thuviensach.vn

tử tế và can đảm nào - có thể là bất kì ai trong số quý vị - sẽ làm, khi đứng trước cùng một sự lựa chọn kinh khủng: Hai cái chết. Hay một.

“Cuối cùng, chính quyền bang sẽ nói với quý vị rằng Charlotte lẽ ra đã không chết nếu sinh con trong bệnh viện. Chúng ta không bao giờ biết được điều đó. Nhưng nó không quan trọng. Nó không quan trọng bởi vì Charlotte Bedford đã quyết định đẻ con tại nhà và thông báo quyết định đó. Và quý vị

sẽ thấy rằng khi tình hình chuyển dạ của Charlotte Bedford không tiến triển theo cách mà thân chủ tôi mong muốn, thì thân chủ tôi thực ra đã làm tất cả

trong khả năng để đưa người phụ nữ ấy đến bệnh viện. Tất cả. Thật không may, băng đá và gió mưa đã ngăn cản bà ấy.

“Cái chết của Charlotte Bedford là một thảm kịch. Chúng ta biết điều đó.

Chính quyền bang biết điều đó. Nhưng căn cứ trên khát khao của Charlotte và Asa Bedford được đẻ con tại nhà, một quyền được chính quyền bang Vermont bảo vệ, thì đó là điều không thể tránh khỏi - như quý vị sẽ thấy.

“Lý do duy nhất thân chủ của tôi phải ra tòa là vì chúng ta có những bác sĩ

ở bang này mong muốn nhìn thấy lựa chọn sinh đẻ tại nhà bị xóa sổ; họ

muốn toàn bộ tư tưởng này biến mất. Họ muốn mọi đứa trẻ trong bang này chào đời ở bệnh viện. Ý nghĩ một bà mụ có thể làm điều họ đang làm - và lại làm tốt hơn - khiến vài người trong số họ phát điên, và thế là họ hành hạ

thân chủ của tôi. Một bà mụ xuất sắc. Và tôi đã suy nghĩ thận trọng khi dùng từ

hành

hạ

: Họ không chỉ khởi tố Sybil Danforrth, họ đang hành hạ bà ấy. Bà ấy và... lòng tốt của bà ấy.

“Điều các bác sĩ giờ đây đang làm với Sibyl Danforth chính là điều mà đàn ông đã làm với các bà mụ trong nhiều thế kỉ, kể từ những ngày khi Anne Hutchinson bị trục xuất khỏi Massachusetts. Họ đang tìm cách tống khứ

Sibyl Danforth. Và họ đang làm điều đó bằng cách cáo buộc bà những tội ác mà bà không phạm phải.”

Ông gật đầu với thẩm phán rồi thì thầm một tiếng cám ơn khẽ đến bồi thẩm đoàn. Sau đó ông ngồi xuống cạnh mẹ tôi và chống tay lên cằm.

https://thuviensach.vn

Vào lúc đó tôi nghĩ đó là một bài tranh luận hùng hồn và ấn tượng, và dù vẫn còn gần hai tuần lấy lời khai trước mắt, nhưng tôi chắc chắn đã quyết tâm xóa toàn bộ cáo buộc đối với mẹ tôi nếu tôi ngồi trong bồi thẩm đài.

Nhưng có gì đó gặm nhấm tôi khi Stephen ngồi xuống, và chỉ đến khi gia đình tôi lái xe về nhà còn tôi ngồi một mình nghĩ ngợi ở băng ghế sau trong xe, tôi mới nhận ra nó là gì: Dù Stephen đã nói bằng nhiều cách trôi chảy khác nhau rằng mẹ tôi không giết Charlotte Bedford, ông chưa bao giờ nói chính xác tại sao người phụ nữ xấu số ấy thiệt mạng.

17

Tôi có thể tính được tương đối số lần tôi đọc đi đọc lại những gì mình viết

vào ngày 15 tháng ba. Tôi chỉ cần đếm trên lịch số ngày đã trôi qua kể từ

hôm đó để có số liệu ước tính, vì hiếm có ngày nào trôi qua mà tôi không

đọc lại bài viết đó. Tôi nghĩ mình đã bắt đầu viết vào khoảng bốn giờ rưỡi

sáng vì không ngủ được, và hình như tôi đã viết không dừng cho đến khi

Rand thức dậy vài giờ sau đó. Ðó chính là hôm thứ bảy chúng tôi gặp

Stephen.

Bài viết đó như một tai nạn xe ô tô với tôi vậy. Tôi bị hút vào nó, tôi không

thể không dán mắt vào từng con chữ.

Khi Stephen và Bill Tanner đang trình bày phần biện luận mở đầu hôm nay,

mỗi người đều có một phiên bản riêng về điều đã xảy ra, và tôi không thôi

nghĩ về phiên bản của mình - những gì tôi đã viết vào ngày mười lăm. Sau

ngần ấy thời gian, dường như những gì tôi viết cũng đã trở thành một phiên

bản nữa. Tôi có một phiên bản, Asa có một phiên bản, và Anne có một

phiên bản. Và chúng tôi hi vọng mười hai con người này sẽ quyết định về

điều gì đã thực sự xảy ra, trong khi ngay cả chúng tôi còn không thống nhất

được.

https://thuviensach.vn

Có phải tôi đã từng rất thích đỡ đẻ em bé hay không? Chúa ơi, tôi biết là

phải, vì tôi đã làm thế nhiều năm rồi. Nhật kí của tôi tràn ngập những cách

thể hiện niềm đam mê đó; tôi có thể lướt ngón tay trên các con chữ - những

con chữ của tôi. Nhưng tôi đã không đỡ một đứa bé nào trong nhiều tháng

rồi, tôi đã không cảm nhận một cơn dâng trào lúc chuyển dạ của bà mẹ nào

kể từ mùa xuân năm nay.

Và tôi chẳng còn nhớ nổi cảm giác đó là như thế nào nữa.

Tất cả những hân hoan mà tôi từng trải nghiệm đã biến thành nỗi đau, kiểu

cảm xúc mà bạn không nhớ rõ khi nó kết thúc. Rất ít người trong số chúng

ta nhớ được nỗi đau khi nó qua đi; chúng ta không thể kể lại nó khủng

khiếp thế nào. Ðó là những gì mà tất cả hân hoan tôi từng có trong các ca

đẻ đã trở thành: một từ mơ hồ chẳng có ý nghĩa gì lắm.

Tuần sau tôi sẽ ngồi ở bục nhân chứng và kể với mọi người tôi nghĩ điều gì

đã xảy ra, và tôi có thể sẽ lấy đủ tinh thần để tỏ ra bình thản và chắc chắn

về điều đó. Tôi chắc mình sẽ tự tin về điều đã xảy ra như Stephen mong

muốn ở tôi, vì đó là việc tôi phải làm lúc này vì gia đình mình.

Nhưng sự thật của vấn đề là, tôi không còn biết điều gì đã thực sự xảy ra

nữa.

trích nhật kí bà mụ Sibyl Danforth

TRONG NHỮNG TUẦN TRƯỚC khi phiên tòa của mẹ diễn ra và những tuần khi nó diễn ra, đó là tất cả những gì bố mẹ có thể làm để chăm sóc bản thân. Đứa con gái mới lớn của họ dĩ nhiên không phải là ưu tiên thấp nhất trong cuộc đời họ, nhưng, cũng thật dễ hiểu, sự chú ý của họ không tập trung vào tôi.

Trong những đêm phiên tòa diễn ra, tôi có nghĩa vụ ở nhà, ngồi trong phòng đọc thứ mà những người lớn xung quanh đã kết luận là không cần phải thảo luận trong lớp học hoặc giảng giải. Cố vấn dẫn dắt của trường đã gặp các giáo viên và mẹ tôi vào tuần trước khi phiên tòa diễn ra, và mọi người đều https://thuviensach.vn

đồng ý tôi sẽ tiếp tục tự học môn Anh văn và lịch sử, rồi sau đó học đuổi môn toán, khoa học và Pháp văn sau khi mọi chuyện kết thúc.

Nhìn lại, tôi ngạc nhiên khi người ta lại có thể yêu cầu một việc như thế.

Những người lớn đều kiệt sức sau mỗi ngày ra tòa, và tôi cũng thế: Sau khi chứng kiến mẹ của mình bị tấn công dữ dội trong sáu đến tám giờ đồng hồ, tôi chẳng còn hơi sức đâu mà học với hành.

Tương tự, bố mẹ tôi cũng quá mệt nên không thể răn đe tôi, quá bận rộn đến nỗi cả nhắc nhở tôi làm bài tập về nhà cũng không thể.

Kết quả là, tôi dành phần lớn buổi tối sau phiên biện luận mở đầu, ngày thứ

tư đầu tiên của phiên tòa, ở kho thóc nhà McKenna với Rollie, Tom và Garrett Atwood. Đến mười giờ, bốn đứa chúng tôi đã phê thuốc túy lúy, đến nỗi đã chụm tay quanh lỗ mũi con Witch Grass tội nghiệp và gắng sức thổi chất ma túy chúng tôi vừa mới đưa vào phổi mình qua phổi nó.

Con ngựa ngất ngây một chút, nhưng không lảo đảo như chúng tôi. Cơn mưa ngày hôm đó đã khiến bên trong kho thóc nhớp nháp, nhưng Tom và Garrett đã có tầm nhìn xa trông rộng, được xúc tác bằng kích thích tố sinh dục nam, khi đem theo chăn và cần sa. Thế là Tom và tôi nằm ôm nhau sát rạt ở một góc kho thóc, trong khi Rollie và Garrett tìm được một góc khác.

Phần lớn mây đã di chuyển về phía đông, và một mặt trăng to khổng lồ thắp sáng bầu trời xuyên qua một ít mây còn lại.

Khi tôi loạng choạng về nhà trước mười hai giờ đêm, ánh sáng duy nhất phát ra từ nhà chúng tôi đến từ phòng ngủ của bố mẹ. Tôi đoán họ thức đợi tôi về, và sẽ đi xuống đón tôi ngay khi tôi mở cửa. Thế là với kiểu suy luận tùy hứng của một đứa con gái mới lớn phê thuốc, tôi lững thững đi ra phía sau nhà và giật tung cửa sổ chắn bão ở phòng làm việc của mẹ. Cách bố tôi trét sơn matit để bịt kín những cạnh rìa kim loại vào mỗi mùa thu khiến tôi luôn nghi ngờ rằng cửa sổ chắn bão không được đóng kín, và tôi đã đúng.

Rất dễ mở nó ra từ bên ngoài, và cũng dễ leo qua gờ cửa chui vào bên trong.

https://thuviensach.vn

Cạnh cửa sổ là bàn làm việc của mẹ, và dưới ánh trăng tôi có thể thấy một quyển nhật kí của bà đang mở ra trên bàn. Có vẻ như bà đã viết nhật kí tối hôm đó.

Tôi đóng cửa lại, đẩy nó thật khẽ về phía khung cửa để ánh sáng không lọt ra ngoài khi tôi mở đèn bàn lên. Nếu không phải quá phê thuốc, thì tôi muốn tin rằng tôi sẽ tôn trọng sự riêng tư của mẹ và để yên quyển nhật kí của bà, nhưng lần này thì tôi không chắc. Và không cần biết liệu thuốc phiện có thể hoặc nên là lý do để bào chữa cho hành vi xấu, nhưng không thể chối cãi rằng chúng thường giải thích cho chuyện đó. Cúi người xuống bàn, tôi bắt đầu đọc, và khi tôi thấy những gì mẹ viết về ngày 15 tháng ba, tôi lật lại những trang từ nửa năm trước đó.

Trong suy nghĩ của bố mẹ, mãi đến hai giờ sáng tôi mới về nhà, vì đó là thời điểm tôi cuối cùng cũng ngừng đọc và quyết định đi lên lầu. Dù phòng của họ nghe có vẻ im ắng khi tôi bắt đầu bước lên cầu thang, nhưng cửa phòng đã mở ra ngay khi tôi đặt chân lên chiếu nghỉ, và tôi nhận ra cả hai đều còn thức.

Nếu lúc đó mẹ tôi không phải đang ra tòa thì tôi hẳn đã bị cấm túc cho đến hết Lễ tạ ơn. Nhưng bà đang ra tòa, và dù bố mẹ hết sức giận dữ vì tôi đã khiến họ lo lắng và hành xử thiếu trách nhiệm, song dường như họ cho rằng tôi làm vậy là do căng thẳng từ phiên tòa và những ngày dài ở tòa án. Họ

dằn vặt bản thân nhiều hơn là trách móc tôi và cảm thấy chút an ủi khi biết rằng tôi không đi đâu xa khỏi nhà suốt thời gian đó ngoại trừ đến kho thóc nhà Rollie, và tôi đã ở đó với một nhóm những đứa trẻ khác.

Chúng tôi đều mệt mỏi trong bữa sáng hôm sau vì thiếu ngủ, chỉ có tôi là còn nuốt nổi chút gì, ngoài điều đó ra, ngày thứ năm đã bắt đầu giống như

những ngày còn lại trong tuần: Bố mẹ tôi thảo luận những gì Stephen đã nói có thể xảy ra vào hôm đó tại tòa, còn tôi lắng nghe, hiểu, và lo lắng.

Nhân chứng đầu tiên Bill Tanner gọi lên không phải là cảnh sát hoặc bác sĩ; cũng chẳng phải là chuyên gia pháp y hoặc bà mụ.

https://thuviensach.vn

Đó là người dự báo thời tiết. Người đầu tiên tôi thấy tuyên thệ chính là giọng nói trong chương trình “Nhìn lên trời” phát sóng hai lần mỗi ngày trên Đài phát thanh công cộng Vermont, nguồn thông tin thời tiết duy nhất lúc bấy giờ cho hầu hết chúng tôi ở Vương Quốc Đông Bắc. Người đó thấp hơn tôi tưởng tượng, nhưng cũng dễ thương hơn rất nhiều. Nghe giọng của ông ấy trong xe ô tô hoặc đôi khi trong bữa ăn sáng, tôi luôn hình dung một người đàn ông cao nghều đeo kính quê mùa, trong khi ngoài đời đó là một người khỏe mạnh, chắc nịch, có tóc xoăn vàng hoe và thị lực đúng là rất hoàn hảo.

Ông ta cung khai không quá hai mươi phút, và có lẽ đã rời phòng xử án trước chín giờ ba mươi. Tôi rất thích thú trước cách ông được một chấp hành viên tòa án dẫn vào phòng và một người khác hướng dẫn ông đọc tuyên thệ. Tanner sau đó đảm bảo mọi người trong bồi thẩm đoàn hiểu rằng người đàn ông này có thể là chuyên gia hàng đầu của Vermont về thời tiết -

một nhà khí tượng học không chỉ dự báo thời tiết mà còn dạy môn khí tượng học ở một trường cao đẳng tại góc phía Bắc của bang - và ông ta đã dành trọn ngày 12 và 13 tháng ba cảnh báo các thính giả của mình về những trận mưa và không khí lạnh đang tiến đến, cùng khả năng rất cao là các tuyến đường cao tốc sẽ đóng băng.

“Ông có bao giờ đề nghị mọi người tránh đi trên đường không?” Tanner hỏi ông ta.

“Có,” ông ta đáp. “Chiều thứ tư và cả ngày thứ năm tôi đã nói bão có thể rất khủng khiếp và sẽ có rất nhiều băng tuyết. Tôi đã nói tình hình sẽ cực kì nguy hiểm.”

Rồi để khẳng định hơn nữa, Tanner mở đoạn dự báo dài hai phút của người dự báo thời tiết từ bản tin “Nhìn lên trời” giờ phát sóng buổi trưa của thứ

năm ngày mười ba, và chúng tôi nghe một đoạn ghi âm của người đàn ông này nói chính xác như thế.

https://thuviensach.vn

“Thi thể cô ấy nằm dưới một tấm vải, được kéo lên đến cổ,” Leland Rhodes, viên cảnh sát mà cho đến nay vẫn hiện lên trong đầu tôi mỗi khi tôi trông thấy một chiếc xe cảnh sát màu xanh chạy lướt qua trên đường liên bang, nói. Ông ta ngồi thẳng vai trên bục, chiếc mũ cảnh sát rộng vành đặt trên đùi. Bộ đồng phục của ông ta trông bảnh bao và được là rất thẳng thớm, đến nỗi lớp vải trông cứng đơ như bộ quần áo vẽ trên người những con búp bê nhựa. Sự mất lòng tin ở cảnh sát mà người ta thường cảm thấy ngày nay vẫn chưa xuất hiện ở góc nhỏ của chúng tôi tại Vương quốc vào năm 1981, và Rhodes là một người chân thành đầy quyền uy.

Vả lại, như Tanner đã hết sức làm rõ với bồi thẩm đoàn, Rhodes không có lý do gì để phóng đại sự thật hoặc nói dối.

“Ông biết là cô ấy đã chết?” Tanner hỏi.

“Chúng tôi biết khi nhận tin báo tổng đài rằng cô ấy đã chết trước khi chúng tôi đến.”

“Nhân viên tổng đài đã cho ông biết?”

“Đúng vậy.”

“Hãy mô tả tình trạng phòng ngủ,” Tanner nói, và bên cạnh tôi, bà ngoại khẽ rùng mình.

Tuy nhiên, trước khi Rhodes kịp mở lời, Stephen đã đứng lên phản đối:

“Thưa quý tòa, loại câu hỏi này hoàn toàn không hợp lý.”

Thẩm phán Dorset lắc đầu, nói rằng ông cho phép hỏi. Với sự giúp đỡ của một câu hỏi gợi ý từ luật sư bang, Rhodes sau đó kể với bồi thẩm đoàn ông đã nhìn thấy gì khi đến nhà Bedford. Giọng nói của ông vẫn mạnh mẽ

nhưng bình tĩnh, ngay cả khi ông kể lại những chi tiết đặc biệt rùng rợn, ông nói gần một giờ đồng hồ mới xong và lúc đó Stephen mới được phép đối chất.

https://thuviensach.vn

Rhodes bắt đầu với việc ông phát hiện ra chiếc xe nhà ga của mẹ tôi bị kẹt trong vách tuyết thế nào, và ông ta cùng cộng sự đã phải đi bộ thật chậm qua sân đến cửa trước ra sao: Họ đã nghĩ cỏ làm nền thì sẽ tốt hơn là những viên đá xanh phủ băng tuyết.

Không có người ra mở cửa khi họ gõ cửa, nhưng họ đã đoán trước điều đó, và thế là họ tự ý vào nhà và gọi to lên cầu thang từ lối đi phía trước. Mẹ tôi gọi đáp trả từ phòng ngủ ở lầu hai.

Dù Rhodes để ý thấy đồng hồ của ông ta chỉ bảy giờ ba mươi tư, nhưng rèm cửa trong phòng ngủ vẫn khép, và chỉ có chiếc đèn sàn nhà trong góc phòng là đang mở. Căn phòng, theo suy nghĩ của ông, rất u uất, tối tăm và im lìm, trừ tiếng khóc như nấc cụt của Asa Bedford.

Ông nói Anne Austin đang ngồi trên một chiếc ghế dựa vào tường, vỗ về

đứa bé trong tay. Ông nghĩ đứa bé đang ngủ. Asa đang ngồi trên giường cạnh vợ, cơ thể ông hơi cúi lên người cô, còn mẹ tôi đang ngồi cạnh ông, xoa vai ông trong lúc ông khóc.

Rhodes thường nói trực tiếp với bồi thẩm đoàn hoặc với Tanner. Sau khi quan sát những nhân chứng khác trong một tuần rưỡi tiếp theo đó, cả tôi cũng nhận thấy rõ rằng Rhodes - như nhiều sĩ quan cảnh sát - thường xuyên cung khai và rất thoải mái khi đứng ở bục nhân chứng.

“Hãy kể cho chúng tôi về những đồ vật ông tìm thấy trong phòng,” Tanner gợi ý, và Rhodes tuân thủ. Ông bắt đầu với những vật dụng cơ bản trong bất kì ca đẻ tại nhà nào, những loại vật dụng có thể làm trầm trọng hơn kết cục của một trải nghiệm mà mẹ tôi cho rằng vô cùng đẹp đẽ: Một hộp bông y tế

mới, và một chiếc giỏ rác chứa đầy những miếng bông đã dùng. Một chiếc nhiệt kế hậu môn. Một bầu hút cao su, vẫn còn chứa một ít nước nhầy. Một ống thuốc bôi trơn đã mở. Một ly nước có ống hút. Những cái kẹp kim loại.

Một cốc giấy hiệu Dixie đựng nước cam vắt. Kéo. Một đĩa đựng bánh dự

định dùng để đựng nhau. Một mũi kim. Một ống Pitocin. Khăn giấy. Ba túi giấy màu nâu nhà Bedford đã dùng để tiệt trùng những tấm ga giường, chăn https://thuviensach.vn

và khăn rồi sau đó đem vào phòng ngủ, và rồi toàn bộ những tấm ga giường, chăn và khăn đó, một số được gấp lại và còn mới, một số đỏ sậm vì máu khô.

Ông nói nhìn thấy một chiếc gối mà ông hình dung thuộc về chiếc ghế sofa dưới nhà, vì nó có màu đỏ thẫm không hợp với bất kì thứ gì trong phòng ngủ, nhưng rồi ông nhận ra chiếc gối ướt sũng máu. Một lúc sau ông nhận thấy một túi chỉ y tế rỗng trên tủ đầu giường, và máu trên tấm ga giường phủ lên người cô Bedford, một số chỗ dày đến nỗi trông giống lớp vảy hơn là vết loang.

“Ông có thấy con dao không?” Tanner hỏi.

“Không thấy ngay.”

“Tại sao không?”

“Nó đã bị đem ra khỏi phòng ngủ.”

“Ông có biết ai đem nó đi không?”

“Bà Danforth nói bà ấy đã đem nó đi.”

“Bà ấy đem nó đi đâu?”

“Chúng tôi tìm thấy nó trong nhà bếp.”

“Bà ấy có nói với ông tại sao lại đem nó đến đó không?”

“Bà ấy nói không muốn chồng của sản phụ phải tiếp tục nhìn thấy nó.”

“Tình trạng của con dao thế nào?”

“Nó sạch bong. Toàn bộ máu và mô đã không còn trên lưỡi dao, trong bồn rửa vẫn còn bọt xà phòng.”

Tanner sau đó đi về phía bàn của mình, trợ lý luật sư đưa cho lão một bìa nhựa trong suốt chứa đầy giấy viết tay. Ở chiếc bàn trước mặt tôi, Stephen https://thuviensach.vn

với lấy một bản mà tôi cho là bản sao của tài liệu đó.

Lão đưa bìa nhựa về trước cho Rhodes rồi nói, “Để tôi cho ông thấy vật được đánh dấu nhận dạng số mười bảy của bang. Ông có nhận ra nó không?”

“Tôi nhận ra. Đó là biên bản mà Hạ sĩ Tilley và tôi ghi lại từ bà Danforth vào đêm xảy ra sự cố.”

Tanner gật đầu, và tiến đến để đưa biên bản đó vào làm vật chứng. Stephen lập tức phản đối, lập luận giống như trong một đơn thỉnh nguyện gửi vào mùa hè năm đó rằng biên bản này không thể được chấp nhận vì nó đã được lập mà không có sự hiện diện của luật sư. Nhưng ông đã bị bác vì theo quan điểm của thẩm phán, vấn đề này đã được giải quyết, và Rhodes kể lại cho tòa nghe những gì mẹ tôi đã nói với cảnh sát vào đêm đầu tiên đó.

“Anne Austin có nói gì với ông khiến ông tin rằng Sibyl chịu trách nhiệm về cái chết của cô Bedford không?” Stephen hỏi Rhodes trước giờ ăn trưa.

“Ý ông là vào buổi sáng chúng tôi đến đó à?”

“Đúng, ý tôi là buổi sáng hôm đó.”

“Không.”

“Còn Asa Bedford thì sao? Ông ấy có nói với ông là ông ấy nghĩ thân chủ

của tôi đã làm điều gì đó... sai?”

“Không.”

“Liệu ông ấy có thể đã nói không? Ông ấy có dịp để nói không?”

“Tôi nghĩ là có.”

“Nhưng ông ấy đã không nói.”

“Đúng.”

https://thuviensach.vn

“Ngay cả khi chỉ có hai người trong nhà bếp vào khoảng tám giờ mười.”

“Đúng.”

Stephen nhìn ông ta chăm chú nhưng giữ im lặng, và để cho câu trả lời của người cảnh sát lơ lửng trong phòng một lúc lâu.

Có một lần khi Leland Rhodes đang cung khai, lúc ông ta và Stephen đang tranh luận về việc liệu viên cảnh sát có xem nhà của gia đình Bedford là hiện trường án mạng khi ông ta mới đến hay không, chị của Charlotte bắt đầu khóc. Đó không phải là những giọt nước mắt lặng lẽ, đó là kiểu khóc thút thít mà nếu không ngăn chặn thì sẽ hóa thành tiếng khóc lớn.

Stephen và Tanner tiến đến ghế chủ tọa gần như đồng thời, sau đó vị thẩm phán và hai luật sư thì thầm với nhau, xoay lưng về phía chúng tôi một lúc.

Khi họ nói xong và hai luật sư đã trở về bàn, thẩm phán Dorset nói với phòng xử án, đôi mắt ông quét từ bên này sang bên kia của căn phòng, rằng ông hiểu rõ các phiên tòa thường gây ra những cảm xúc mạnh, nhưng mọi người có mặt cần kiềm chế cảm xúc, và ai không làm được như thế sẽ bị

yêu cầu rời khỏi phòng.

Anh rể của Charlotte đưa tay ôm vợ vào lòng, và cô từ từ bình tĩnh lại.

Stephen và viên cảnh sát tiếp tục cuộc tranh luận, và dù mẹ tôi tuyệt đối tin rằng ý nghĩ một án mạng có thể đã xảy ra không hề xuất hiện trong đầu Rhodes vào buổi sáng hôm đó, nhưng viên cảnh sát cứ lặp đi lặp lại, “Một người phụ nữ đã chết, và tôi biết nhân viên pháp y sẽ là người kết luận được nguyên nhân cái chết.”

Cuối ngày hôm đó Peter Grinnel nói với tôi rằng Stephen hài lòng bao nhiêu khi chị của Charlotte cuối cùng cũng im lặng thì Bill Tanner lại vui sướng nhiều hơn bấy nhiêu: Điều cuối cùng bên công tố muốn là một vụ án xử sai vì một người nhà nào đó không thể nín khóc.

Hai tuần trước khi phiên tòa bắt đầu, tôi nghe mẹ nói chuyện điện thoại với Stephen Hastings. Lúc đó đã muộn: Những chiếc đĩa ăn tối đã nằm gọn https://thuviensach.vn

trong máy rửa bát, bố tôi đã lên lầu đi nằm. Mẹ tôi đã đi tắm.

“Có chứ, tôi đã gặp những người đàn ông làm nghề bà mụ,” mẹ đang nói, và tôi tự hỏi bà có biết tôi đang đứng gần hay không. Bà đang mặc áo ngủ

bằng vải bông, nằm cuộn mình trên đệm sofa trong phòng khách, còn tôi thì xuống nhà để lấy quyển sách lịch sử bỏ quên trên quầy bếp.

“Không, giờ thì hết rồi,” bà nói tiếp. “Tôi nghĩ bây giờ chẳng còn người nào ở Vermont hoặc New Hampshire. Số ít ỏi từng làm đều chuyển sang nghề

khác.”

Tôi đã có thể lấy quyển sách và đi, nhưng tôi nghe bà cười khúc khích, và âm thanh tiếng cười đó đã trở nên quá hiếm hoi đến độ tôi không thể không nán lại nghe thêm.

“Nếu anh mà làm thì sẽ khủng khiếp lắm đây, Stephen ạ, ghê lắm luôn. Anh nhìn ngực như một cậu nhóc mới lớn ấy. Tôi ghét phải nghĩ đến cách anh xử lý một ca khám thai! Anh sẽ tha hồ mà đùa giỡn... Đúng, nhưng không phải kiểu đùa giỡn đó... Có thể ngày nào đó tôi sẽ làm thế, chắc chắn... Với sách và tranh ảnh... Chỉ với sách và tranh ảnh thôi...”

Tôi đã thấy mẹ tán tỉnh trêu đùa với những người đàn ông mà bố mẹ quen biết trong nhiều năm rồi, những người tạo nên một nửa nam giới trong số

cặp vợ chồng hình thành nên nhóm bạn bè của họ, nhưng tôi chưa bao giờ

tưởng tượng nổi cảnh bà tán tỉnh họ qua điện thoại. Có thể vì bố tôi không có mặt, có thể vì bà đang mặc một chiếc áo ngủ mỏng, gần như trong suốt, mà tôi cảm thấy việc này thật không phải tí nào, và tôi nhận ra mình đã bất động vì kinh ngạc.

“Đó không phải là một loại thuốc kích dục, tôi đảm bảo luôn. Tôi không nghĩ là các nam bác sĩ sản phụ khoa cảm thấy nóng nực và bực bội khi về

nhà, anh thì sao?... Trời ạ, anh hư hỏng quá... Vậy thì tất cả các anh đều là lũ hư hỏng! Nhưng tôi không thật sự nghĩ thế đâu. May là những người đàn ông trở thành bà mụ hoặc bác sĩ sản phụ khoa không có đầu óc thiển cận https://thuviensach.vn

quái đản như anh,” bà nói, và trong một khoảnh khắc giọng bà như lóe lên sự tươi tắn từng làm rạng rỡ nhiều cuộc nói chuyện của bà lúc trước.

“Anh đợi máy một chút nhé, Stephen?” bà đột ngột nói. “Connie? Phải con không, con yêu?”

Tôi đứng im bất động cho đến khi bà lại nói tiếp. Khi bà cuối cùng cũng nói, tôi quay lưng và rón rén đi thật nhanh lên cầu thang.

Có lẽ vì tôi đã mường tượng trong đầu về cách ăn mặc của hầu hết những bạn bè làm nghề bà mụ của mẹ - quần jeans và áo len, giầy bốt to và dép xăng đan, vô số những chiếc váy bohemian hẳn đã treo trong những chiếc tủ quần áo to bằng phòng ngủ - cho nên tôi đã bất ngờ trước hai người phụ

nữ cung khai sau giờ nghỉ trưa: một bà mụ, tiếp theo sau là một bác sĩ sản phụ khoa từng làm bà mụ.

Bà mụ, Kimberly Martin, thậm chí trông giống hệt như bác sĩ. Bà ấy mặc một bộ complet nữ màu xanh dương, có mái tóc cắt ngắn bóng mượt rất mốt: Rất dễ hình dung cảnh bà mặc bộ quần áo phẫu thuật rộng thùng thình của bệnh viện.

Tôi cũng để ý thấy bà ấy đeo nhẫn đính hôn nhưng không có nhẫn cưới, điều đó cũng khiến tôi bất ngờ: Bà ấy có lẽ lớn hơn mẹ tôi đến mười tuổi, và hình như sắp kết hôn.

“Bà đã làm hộ sinh có chứng chỉ được bao lâu rồi?” Tanner hỏi.

“Mười bốn năm.”

“Xin bà cho biết làm hộ sinh có chứng chỉ nghĩa là gì?”

“Trước tiên, chúng tôi đều là y tá được cấp phép. Đó là điều căn bản. Chúng tôi được đào tạo y khoa chính thống. Thứ hai, chúng tôi đều đã tốt nghiệp một trong khoảng hai mươi chương trình đào tạo nâng cao trên cả nước tập trung vào chăm sóc sức khỏe phụ nữ và nghề bà mụ. Thứ ba, tất cả chúng tôi đều thi đỗ kì thi cấp chứng chỉ do trường Cao đẳng Hộ sinh Mỹ cấp.

https://thuviensach.vn

Cuối cùng - và về phương diện cá nhân, tôi tin rằng điều này rất quan trọng

- tất cả chúng tôi đều đáp ứng những yêu cầu của các cơ quan y tế hoặc ủy ban nghề y tại tiểu bang mà chúng tôi hành nghề.”

“Và bà vẫn học tiếp, đúng không?”

“Vâng, đúng. Tôi có bằng thạc sĩ. Từ trường Marquette.”

“Bà có phải là thành viên của trường Cao đẳng Hộ sinh Mỹ không?”

“Vâng, đúng vậy. Năm nay tôi cũng gia nhập Phân hội Kiểm định chất lượng.”

Tanner mỉm cười như thể ngạc nhiên thú vị, và tôi tự hỏi chẳng lẽ lão không biết chi tiết này. “Có bao nhiêu hộ sinh ở nước này?” lão hỏi.

“Khoảng hai nghìn năm trăm.”

“Có phải hầu hết hộ sinh đều đỡ đẻ tại nhà không?”

“Ồ, không, phải nói ngược lại mới đúng. Phần đông chúng tôi làm việc trong bệnh viện hoặc các trung tâm bảo sanh - gần như chín mươi lăm phần trăm.”

“Còn bà thì sao?”

“Tôi đã đỡ đẻ tại nhà, nhưng không còn làm nữa từ khi còn rất trẻ. Tôi thích phòng đẻ trong bệnh viện hơn.”

“Tại sao bà nghỉ đỡ đẻ ở nhà?”

“Theo quan điểm của tôi, nó đem lại rủi ro không cần thiết.”

“Bà có kinh nghiệm xương máu nào không?”

“Tạ ơn Chúa, không.”

“Điều gì khiến bà nghĩ rằng nó nguy hiểm?”

https://thuviensach.vn

“Giáo dục. Càng học về sản khoa, tôi càng nhận ra rằng để một phụ nữ đẻ

con ở nhà tức là đặt mọi người - mẹ và trẻ - vào những mối nguy hiểm hoàn toàn không cần thiết.”

...

“Bà nói khoảng chín mươi lăm phần trăm hộ sinh làm việc trong bệnh viện và các trung tâm bảo sinh. Vậy điều đó có nghĩa là khoảng năm phần trăm không làm thế?” Stephen hỏi Kimberly Martin.

“Đúng.”

“Năm phần trăm đó: Họ có làm việc ở nhà không?”

“Có.”

“Họ có tỉ lệ trẻ sơ sinh tử vong cao hơn những người kia không?”

“Không.”

“Cũng tương tự chứ?”