phần của cái gì đó cao hơn bạn, cái gì đó lớn hơn bạn. Khi con người cố gắng vượt qua
304 bản thân mình, thế thì có tôn giáo. Và đó là điều tôi gọi là điệu vũ của tôn giáo: con người cố siêu việt lên trên bản thân mình. Không con vật nài khác có thể làm được điều đó, không con vật nào khác có năng lực về điều đó: duy nhất con người có tiềm năng và khả năng vượt qua bản thân mình. Vài người đã vượt qua bản thân họ; vài người đã đạt tới bờ bên kia. Và khi tôi nói với bạn, tôi đang nói từ bờ bên kia. Do đó tôi không nói nó từ tri thức vay mượn, tôi đang nói từ kinh nghiệm riêng của tôi. Tôi biết điều không thể lại có thể trở thành có thể. Nó đã trở thành có thể trong tôi. Một khi bản thể bên trong của bạn trở nên đầy ánh sáng, một khi bạn biết không có tối bên trong bản thân bạn, thế thì bạn có tính tôn giáo. Mơ giấc mơ không thể được đi. Nó có thể trông gần như là ngớ ngẩn lúc ban đầu - nó không có vẻ vậy đâu - nhưng nếu nó đủ mạnh, nó biến đổi thực tại của bạn. Tôi đã nghe.... Ba cây có thời cùng lớn lên trên sườn núi, và khi chúng lay động theo gió chúng mơ điều chúng muốn được hiện hữu. “Tớ muốn được chặt xuống một ngày nào đó,” cây thứ nhất nói, “và được biến thành cái nôi cho trẻ thơ.” “Tớ muốn được chặt xuống một ngày nào đó,” cây thứ hai nói, “và trở thành con thuyền lớn dương buồm trên biển khơi, mang theo châu báu và ngọc quí.” Và cây thứ ba nói, “Tớ muốn đứng trên đỉnh núi và chỉ đường cho mọi người lên trời.”
305 Một hôm các tiều phu tới và chặt cây thứ nhất. “Chúng ta làm nó thành chuồng ngựa lâu đài,” họ nói. “Nhưng tôi không muốn làm chuồng ngựa lâu đài đâu,” cây khóc. “Tôi muốn là cái nôi cho trẻ thơ cơ.” Nhưng họ đã biến nó thành cái chuồng ngựa lâu đài, và khi cậu bé Jesus được sinh ra họ đã đặt cậu nhẹ nhàng vào trong chuồng ngựa lâu đài vì không còn chỗ nào khác để đặt cậu. Và cây nói, “Sao mà điều này tuyệt vời vô cùng hơn điều tôi đã từng mơ ước.” Các tiều phu nói về cây thứ hai, “Chúng ta làm cây này thành chiếc thuyền đánh cá.” Nhưng cây nói, “Không! Tôi không ước được là thuyền đánh cá đâu; tôi muốn là con tàu lớn mang châu báu và ngọc quí.” Nhưng họ đã biến cây này thành chiếc thuyền đánh cá và để nó vào hồ có hòn đảo, và một người đánh cá có tên Simon Peter đã mua chiếc thuyền này, và Jesus giương buồm trên thuyền và dạy cho mọi người từ nó. Và cây nói, “Sao mà điều này còn tuyệt vời hơn rất nhiều điều tôi đã từng mơ.” Và về cây thứ ba họ nói, “Chúng ta làm nó thành cây chữ thập.” Nhưng cây nói, “Tôi không muốn là cây chữ thập đâu - một thứ đáng xấu hổ trên đó con người chết đi. Tôi muốn đứng trên đỉnh núi và chỉ cho mọi người lên trời.” Nhưng họ đã biến cây này thành cây chữ thập và Jesus bị đóng đinh trên cây chữ thập đó. Và trong suốt nhiều năm con người đã nhìn vào cây chữ thập đó và nó đã trỏ cho họ tới Thượng đế. Ngay cả cây cũng có thể mơ cái gì đó, chúng trở thành cái đó, cho nên nói gì về con người? Con người có tiềm năng lớn nhất trên trái đất, trong sự tồn tại. Nếu bạn thiếu cái gì đó, điều đó nghĩa là bạn
306 thiếu giấc mơ lớn về vượt qua bản thân bạn. Bạn đã trở nên được thoả mãn với điều trần tục. Bạn đã bắt đầu bò trên đất, lê lết trên đất. Bạn không nhìn lên trên. Có lời gọi bên ngoài lớn lao hướng tới bạn. Có thách thức bên ngoài lớn lao với bạn. Và người duy nhất thực sự là người, là người chấp nhận thách thức của cõi bên kia. Mọi người khác chỉ là người trong tên tuổi, trong hình dạng, nhưng không thực sự là người. Là người đi: chấp nhận thách thức của cái không biết, của cõi bên kia. Để cho nó trở thành giấc mơ lớn trong bản thể bạn. Cái mà bạn dường như là chỉ mới là hạt mầm thôi, và hạt mầm phải rơi vào trong đất và phải chết đi, và phải trở thành cây và phải nở hoa. Nếu bạn cắt hạt mầm ra, bạn sẽ không thấy hoa ở đó. Đó là chỗ khoa học bỏ lỡ toàn thể vấn đề - nó cứ cắt hạt mầm ra. Nó nói, “Anh nói hạt mầm này sẽ đem tới việc nở hoa lớn sao? Chúng tôi cắt và mổ xẻ hạt mầm - và họ có phương pháp luận để mổ xẻ hạt mầm - nhưng chả tìm thấy hoa đâu," cho nên họ nói không có hoa. Đó là cách họ đã đi tới kết luận rằng không có Thượng đế trong sự tồn tại, rằng không có linh hồn, rằng không có cõi bên kia, rằng cuộc sống chỉ là điều ngẫu nhiên và không có định mệnh cho cuộc sống. Có một câu nói nổi tiếng của Thiền sư, Ikkyu. “Nếu ông đập toang cây anh đào ra, hoa ở đâu? Nhưng đến mùa xuân, chúng nở hoa làm sao!” Đợi tới mùa xuân đi. Nếu bạn muốn thấy, thế thì đợi tới mùa xuân; và thế thì bạn sẽ thấy vị phật không phải là người, và bạn sẽ thấy một Jesus không phải là người, và
307 bạn sẽ thấy một Krishna không phải là người. Thế thì bạn sẽ thấy hoa và hạt mầm không được thấy ở đó; hạt mầm đã biến mất, chức năng của nó đã được hoàn thành. Nó đã bảo vệ cái gì đó có giá trị mênh mông; nó đã mang bản kế hoạch tổng thể, bây giờ nó không được cần nữa: đất đã được tìm thấy, xuân đã tới, và hạt mầm đã đủ dũng cảm để chết. Bản ngã của con người không là gì ngoài hạt mầm. nó rất có tính bảo vệ. Mọi người hỏi tôi, “Nếu bản ngã là rào chắn thế hướng tới Thượng đế, thế thì tại sao ngay chỗ đầu tiên bản ngã lại tồn tại? Nếu tâm trí là rào chắn thế tới Thượng đế, thế thì tại sao tâm trí lại tồn tại?” Nó tồn tại để bảo vệ bạn, cũng như lớp vỏ cứng của hạt mầm tồn tại để bảo vệ tiềm năng. Tiềm năng là rất mềm yếu; nó sẽ bị phá huỷ nếu vỏ cứng không có bao quanh nó. Vỏ cứng không phải là kẻ thù. Vỏ cứng sẽ là kẻ thù chỉ nếu xuân đã tới và đất đã được tìm ra, và hạt mầm bác bỏ cái chết. Nếu vỏ cứng nói, “Bây giờ, tôi sẽ cứ bảo vệ bạn, cho dù chống lại mùa xuân. Tôi sẽ bảo vệ bạn chống lại đất này,” thế thì sẽ có rắc rối. Đó là chỗ vấn đề nảy sinh. Bản ngã trong bản thân nó không phải là vấn đề. Đứa trẻ cần nó, bằng không đứa trẻ sẽ rất không được bảo vệ. Nó sẽ không biết cách sống sót trong thế giới vật lộn này. Nó sẽ không biết cách bảo vệ bản thân nó chống lại nhiều mối nguy. Nó mềm yếu thế, mong manh thế, nó sẽ chết trước khi nó trở thành vị phật. Bản ngã giúp cho nó. Bản ngã là một loại áo giáp, và tâm trí cũng vậy - nó bảo vệ đứa trẻ. Nó không phải là kẻ thù. Nó là kẻ thù chỉ khi khoảng khắc đã tới và bạn sẵn sàng đi vào trong thiền: bạn đã tìm thấy thầy, bạn đã tìm thấy phương pháp và bạn sẵn sàng, nhưng tâm trí nói, “Không, tôi không thể chết được. Nghĩ về mọi ân huệ mà tôi đã trút lên bạn. Nghĩ về
308 mọi ích lợi mà tôi đã trao cho bạn. Nghĩ về mọi điều mà tôi đã làm cho bạn và cảm thấy biết ơn đi! Và đừng cố phá huỷ tôi.” Thế thì vấn đề nảy sinh: thế thì người bảo vệ trở thành có tính huỷ diệt. Thế thì bạn phải tranh đấu chống lại tâm trí riêng của bạn, bạn phải tranh đấu chống lại áo giáo riêng của bạn, bởi vì áo giáp không còn được cần nữa. Bạn phải xả ra tiềm năng bên trong của bạn - xuân đã tới rồi. Cho nên khi xuân tới, chỉ thế thì nó mới là vấn đề; bằng không nó không phải là vấn đề, nó là sự giúp đỡ. Sự giúp đỡ có thể trở thành cản trở. Khi thời gian qua đi, nó phải ra đi. Mơ ước điều không thể được đi: mơ ước về vượt qua bản thân bạn, mơ ước về niết bàn, mơ ước về moksha, mơ ước về vương quốc của Thượng đế. Chỉ thế thì bạn mới bắt đầu làm việc và đi hướng tới nó, và chỉ thế thì với mơ ước đó, chân bạn sẽ có phẩm chất của điệu vũ. Không có mơ ước bạn sẽ trở thành đờ đẫn. Đó là lí do tại sao mọi người đang kéo lê. Làm sao họ có thể nhảy múa được? Để làm gì? Chỉ đi mọi ngày tới văn phòng và làm việc, và quay về nhà và cãi nhau với vợ và nghe mọi phàn nàn của con cái sao? Và ngày hôm sau cùng con đường mòn đó bắt đầu lại - hết năm nọ tới năm kia. Cái gì có đó để mà nhảy múa? Thực ra, chính phép màu là làm sao con người cứ sống mãi, tại sao con người không tự tử. Con người sống để làm gì? Chẳng có gì đang chờ đợi anh ta, chẳng có gì mà anh ta có thể tôn kính. Không có sao trong đêm; trời tối mịt. Phép màu là làm sao con người vẫn cứ sống, làm sao con người xoay xở được. Những người tự tử dường như là logic hơn. Những người cứ sống dường như rất phi logic. Khổ, chán, kéo lê - nhưng họ vẫn cứ sống. Nhưng điều đó chỉ ra cái gì đó. Nó chỉ ra một điều, rằng bản thể
309 bên trong nhất của bạn biết rằng khả năng có đó: bất kì ngày nào bạn cũng có thể trở nên tỉnh táo về tiềm năng này, về khả năng này, bất kì ngày nào mơ ước này sẽ sở hữu bạn - và thế thì sẽ có nghĩa và sẽ có điệu vũ. “Tôn giáo là nghệ thuật,” William Blake nói. “Tôn giáo là nghệ thuật, không phải là tiền.” Đây là phát biểu rất rất hàm chứa. Và chỉ người như William Blake mới có thể làm ra được nó. Ông ấy là nhà thơ huyền môn. Nghệ thuật là gì? “Nghệ thuật là cách,” ông ấy nói, “làm cái gì đó” - hội hoạ, thơ ca, nhảy múa, điêu khắc, đồ gốm, dệt. “Nghệ thuật là cách làm cái gì đó.” - ông ấy không nói gì về tạo ra bản thân người ta. Nhưng điều đó đích xác là điều tôn giáo là gì. Nó không phải là hội hoạ, nó không phải là thơ ca, nó không phải là điêu khắc, nó không phải là âm nhạc, nhưng là cái gì đó trên cùng những đường đó, nhưng ở bên ngoài - về việc tạo ra bản thân người ta. Tôn giáo là cách làm cái gì đó nữa - sống, yêu, nhìn, hiện hữu. Mọi nghệ thuật đều là ‘làm’. Nó giúp cho Thượng đế sáng tạo. Đó là lí do tại sao tôi gọi người nói với Thượng đế, “Tôi có thể giúp được không?”, là người tôn giáo. Nếu bạn muốn biết người sáng tạo bạn sẽ phải trở thành người sáng tạo theo chừng mực nào đó theo cách riêng của bạn. Thơ ca có thể không phải là tôn giáo thích hợp, nhưng nó trỏ theo hướng đúng. Khi nhà thơ thực sự trong trạng thái sáng tạo người đó biết cái gì đó về tôn giáo - âm nhạc ở xa xăm - bởi vì khi người đó trong trạng thái sáng tạo, người đó không còn là bản thân mình nữa. Người đó tham gia - mặc dầu theo chừng mực rất nhỏ, nhưng người đó tham gia vào trong Thượng đế: chỉ một giọt của tính thiêng liêng đi vào trong người đó. Đó là lí do tại sao các nhà thơ lớn bao giờ cũng nói, “Khi chúng tôi viết thơ, chúng tôi không phải là người sáng tạo của
310 nó. Chúng tôi trở nên bị sở hữu. Năng lượng không biết nào đó đi vào, ca hát, nhảy múa trong chúng tôi. Chúng tôi không biết nó là gì.” Khi một hoạ sĩ mất hút trong bức tranh của mình, người đó hoàn toàn bị mất hút trong bức tranh của mình, bản ngã của người đó biến mất. Có thể chỉ trong vài khoảnh khắc, nhưng trong những khoảnh khắc vô ngã Thượng đế vẽ qua người đó. Nếu bạn tham gia vào trong Thượng đế, Thượng đế tham gia vào trong bạn. Nghệ thuật là dạng vô ý thức của tôn giáo. Tôn giáo là nghệ thuật có ý thức. Nghệ thuật là dường như bạn có tính tôn giáo trong giấc mơ, nhưng nó đang chỉ đúng hướng. Nghệ sĩ là chỗ gần nhất với tôn giáo. Nhưng điều đó không được hiểu theo cách đó. Bạn không nghĩ về nhà thơ như người có tính tôn giáo hay hoạ sĩ có tính tôn giáo; tương phản lại, nếu ai đó nhịn ăn, hành hạ thân thể người đó, làm cho con người họ xấu đi, bạn bắt đầu nghĩ rằng người đó có tính tôn giáo. Người đó đơn giản là bạo hành với bản thân người đó. Người đó chỉ tự tử, người đó thần kinh, và bạn coi người đó có tính tôn giáo. Người thần kinh trở thành mahatmas: họ được kính trọng và tôn thờ như thánh; họ không có tính tôn giáo chút nào. Khác biệt giữa cái gọi là thánh nhân và sát nhân là không mấy. Kẻ sát nhân sát hại ai đó khác, còn cái gọi là thánh nhân sát hại bản thân mình. Nhưng cả hai đều làm cùng một việc: cả hai đều bạo hành, cả hai đều có tính huỷ diệt. Và bất kì khi nào bạn có tính huỷ diệt bạn đều ở xa nhất khỏi Thượng đế, bởi vì Thượng đế là tính sáng tạo. Với tôi, thẩm mĩ là lân cận gần nhất của tính tôn giáo, không phải đạo đức. Lenin tương truyền đã nói, “Đạo đức sẽ là thẩm mĩ của tương lai.” Tôi nói không, chính điều tương phản lại: thẩm mĩ sẽ là đạo đức của tương lai. Cái đẹp sẽ là chân lí
311 của tương lai, bởi vì cái đẹp có thể được tạo ra. Và một người đẹp yêu cái đẹp, sống cái đẹp, tạo ra cái đẹp, là đạo đức - và không có nỗ lực nào. Tính đạo đức của người đó không phải là đạo đức được trau dồi; chỉ là cảm giác thẩm mĩ của người đó làm cho người đó thành đạo đức. Người đó không thể giết người được bởi vì người đó không thể nghĩ giết hại là đẹp. Người đó không thể lừa dối, người đó không thể bất lương, bởi vì mọi điều này làm cho người đó cảm thấy xấu. Tiêu chuẩn của người đó là cái đẹp. Và tôi đồng ý với William Blake rằng tôn giáo là nghệ thuật. Mọi nghệ thuật đều là việc làm ra. Mọi việc làm ra đều cần một loại niềm tin. Bạn thấy ra điều không có đó và làm việc theo cách mà điều là vô hình, không thấy được, không nghe được được cho hình dạng trong thời gian và không gian. Cái được tạo ra sẽ là rõ ràng cho các giác quan - bức tranh, bài thơ, hay khu vườn. Tuy nhiên nghệ thuật không nên bị lẫn lộn với đối thể nó tạo ra. Đó là phân biệt hay cần được nhớ. Nó sẽ giúp bạn vô cùng để hiểu tôn giáo. Nghệ thuật không phải là bức tranh hay mảnh điêu khắc. Điều người buôn bán nghệ thuật mua và bán là tác phẩm nghệ thuật, không phải là bản thân nghệ thuật. Tác phẩm nghệ thuật là hình dạng của tài sản. Cũng như nghệ thuật không phải là cùng thứ như tác phẩm nghệ thuật, vậy tôn giáo không nên bị lẫn lộn với đối thể và hiệu quả nó tạo ra - như giáo điều, học thuyết, Kinh Thánh, Korans, Gitas, nhà thờ, đền chùa, nhà thờ lớn. Đây là những tác phẩm nghệ thuật. Bạn có thể gọi chúng là tác phẩm tôn giáo, nhưng tôn giáo không nên bị lẫn lộn với chúng. Nhà thờ là nhà thờ. Nó có thể đẹp, nhưng nó không là tôn giáo trong bản thân nó. Nó là sản phẩm phụ, thứ
312 phẩm. Koran là bài thơ hay - nhưng là tác phẩm nghệ thuật, sản phẩm phụ. Cái gì đó đã xảy ra trong tâm Mohammed - cái đó là tôn giáo, nhưng cái đó vẫn còn vô hình. Vì cái gì đó được khuấy động trong linh hồn ông ấy, ông ấy bắt đầu hát, ông ấy đi vào cách diễn đạt điên khùng. Đó đích xác là điều ông ấy đã nghĩ khi lần đầu tiên một mình trên núi ông ấy bắt đầu cảm thấy sự hiện diện của Thượng đế. Ông ấy trở nên kinh hoàng thế, sợ thế, ông ấy tưởng ông ấy đã hoặc điên hoặc trở thành nhà thơ. Ông ấy chạy xô về nhà. Ông ấy đang trong tình trạng sốt, run bắn người. Vợ ông ấy tưởng ông ấy đã bỗng nhiên lên cơn sốt cao. Cô ấy hỏi, “Chuyện gì xảy ra cho anh thế?” Và ông ấy nói, “Hoặc là anh đã điên hoặc anh đã trở thành nhà thơ. Cái gì đó cực kì vĩ đại đang xảy ra và anh không biết nó là gì hay nó tới từ đâu. Và anh không xứng đáng với nó thế... anh không thể tin được vào mắt riêng của anh, và anh không thể tin được vào tâm riêng của anh - điều anh đang cảm thấy. Nó đẹp thế, vĩ đại thế, bao la thế, anh không có khả năng quan niệm được nó.” Điều đó là tôn giáo. Sốt vài ngày, và Mohammed mát dần lại và lắng động trong trạng thái mới của ông ấy, cực lạc, samadhi của ông ấy. Và thế rồi dòng chảy bắt đầu: Koran hay được sinh ra. Nhưng Koran là sản phẩm phụ, Gita cũng vậy, Dhammapada cũng vậy. Bao giờ cũng nhớ rằng không kinh sách nào chứa đựng tôn giáo - không thể chứa được nó. Mọi kinh sách đều là sản phẩm phụ của tôn giáo - cái bóng, dấu chân, bỏ lại trên bờ thời gian. Nhưng dấu chân là dấu chân. Khi Phật bước đi trên bãi biển, một cách tự nhiên, ông ấy sẽ để lại dấu chân, nhưng những dấu chân đó không phải là bản thân Phật. Những dấu chân đó là đẹp
313 bởi vì chúng thuộc về Phật - cúi mình trước chúng đi - nhưng đừng quên: chúng chỉ là sản phẩm phụ, và bạn phải là vị phật, không chỉ là người tôn thờ dấu chân. Công trình nghệ thuật là hình dạng của tài sản, đó là lí do tại sao bạn có thể bán chúng, mua chúng; nhưng bạn không thể bán nghệ thuật và bạn không thể mua nghệ thuật. Nếu bạn bảo Pablo Picasso bán cho bạn nghệ thuật của ông ấy, điều đó sẽ là không thể được. Bạn có thể sẵn sàng trả bất kì giá tưởng tượng nào cho nó, nhưng ông ấy không thể bán nó được. Ông ấy có thể bán tranh của ông ấy, nhưng ông ấy không thể bán được nghệ thuật của ông ấy. Không có cách nào để bán nó cả vì nó không phải là đồ vật. Nó bao giờ cũng là vô hình. Chỉ hiệu quả mới trở thành hữu hình. Thượng đế vẫn còn vô hình, chỉ thế giới mà ngài trở thành mới là hữu hình. Bạn là vô hình, chỉ thân thể là hữu hình. Đó là lí do tại sao Blake nói tôn giáo không phải là tiền. Ông ấy đúng. Ông ấy ngụ ý tôn giáo không phải là tài sản. Tôn giáo không giống điều đó, tôn giáo giống như tình yêu - bạn không thể mua được nó, hay để nó trong ngân hàng. Bạn không thể sở hữu được nó; ngược lại, nó sở hữu bạn. Công trình nghệ thuật có thể bị sở hữu; nó là tài sản, nó là chết. Bạn có thể học Koran và Gita và Kinh Thánh, nhưng bạn không thể học tôn giáo được. Bạn phải sống nó - không có cách nào học nó. Bạn phải bị Thượng đế sở hữu, bạn phải trở thành sẵn có cho Thượng đế. Bạn phải mở bản thể bạn ra. Bạn phải rút lui, bạn phải trở thành trống rỗng để cho Thượng đế có thể vào và sở hữu bạn toàn bộ. Trong chính sở hữu đó, bạn đã siêu việt lên trên nhân loại. Bạn không còn là con người nữa, bạn là một Thượng đế - một christ, một phật.
314 Những lời kinh này là bí mật để giúp bạn làm thoát ra phật tính mà bạn đang mang như bản kế hoạch tổng thể, cái bạn đang mang trong dạng hạt mầm; cách giúp nó nở hoa, cách giúp nó trở thành cây lớn với tán lá rộng và nhiều hoa. Lời kinh. Thầy Lữ tử nói: Thoát ra là trong con mắt.... Tiềm năng này mà tôi đã từng nói với các bạn, phật tính này, tâm thức Christ này hay tâm thức Krishna này, hay bất kì cái gì bạn muốn gọi nó, đều ở trong con mắt thứ ba. Ngay giữa hai con mắt vật lí của bạn có một khoảng không trống rỗng, và khoảng không trống rỗng đó là hạt mầm của việc bạn là Thượng đế. Chừng nào con mắt thứ ba đó còn chưa bắt đầu vận hành, tiềm năng của bạn sẽ không được xả ra. Do đó, Thầy Lữ tử nói: Thoát ra là trong con mắt.... Thoát ra ra nghĩa là niết bàn, moksha, giải thoát, tự do. Thoát ra nghĩa là chứng ngộ. Nếu con mắt thứ ba của bạn có thể bắt đầu vận hành - nó đang ngủ, không vận hành, năng lượng của bạn chưa đạt tới nó.... Nó là một cơ chế - hoàn hảo đấy, nhưng không có năng lượng nào đạt tới nó cả. Năng lượng của bạn đang chảy xuống vào dục của bạn, vào tham của bạn, vào giận của bạn, vào chuyện thế gian của bạn - năng lượng của bạn đang chuyển xuống và ra ngoài. Bạn không có đủ năng lượng để đem
315 tới trung tâm con mắt thứ ba. Chừng nào bạn còn chưa có thừa thãi năng lượng, nó sẽ không đạt tới con mắt thứ ba. Bạn phải trở thành kho chứa năng lượng. Và khi bạn trở thành kho chứa và năng lượng không bị phí hoài, mức của nó bắt đầu đi lên ngày càng cao hơn mỗi ngày - một ngày nào đó nó đạt tới con mắt thứ ba. Và khoảnh khắc năng lượng chạm vào con mắt thứ ba, ngay lập tức, tức khắc, con mắt thứ ba vận hành. Và thế thì bạn biết, và thế thì bạn thấy lần đầu tiên. Thế thì bạn có linh ảnh về cuộc sống - nó là gì. Và chỉ qua con mắt thứ ba mà bạn sẽ có khả năng biết Thượng đế, thực tại, cái đang đó. Qua hai con mắt vật lí bạn biết thế giới. Và bởi vì mắt có hai con, thế giới của bạn bị phân chia - nó có tính nhị nguyên. Hai mắt bạn làm cho thế giới bị phân chia. Thế giới trong bản thân nó không bị phân chia, nhưng qua cách nhìn của bạn nó phân chia thế giới. Điều đó cũng giống như tia sáng đi qua lăng kính. Tia sáng là một; khoảnh khắc nó đi qua lăng kính, nó trở thành bẩy, nó bị chia ra thành bẩy mầu. Đó là cách cầu vồng được tạo ra: tia nắng mặt trời đi qua giọt nước lơ lửng trong mây. Những hạt nước lơ lửng đó vận hành như lăng kính, và tia sáng mặt trời đi qua chúng lập tức bị chia thành bầy mầu. Năng lượng của bạn đi qua hai mắt bạn và toàn thế giới trở thành nhị nguyên. Thế thì bạn thấy ngày và đêm là đối lập, sống và chết là đối lập, yêu và ghét là đối lập, vật chất và tâm thức là đối lập. Hai mắt bạn làm cho mọi thứ thành nhị nguyên và phân cực, và bởi vì hai mắt này bạn không thể thấy được tính một của sự tồn tại. Chừng nào hai mắt của bạn còn chưa trở thành một mắt, bạn sẽ không bao giờ biết tới cái không phân chia, cái phổ quát. Cuốn sách này, Bí mật của Hoa Vàng, nói: năng lượng đi ra ngoài trở thành nhị nguyên; nếu bạn mang nó
316 quay ngược trở lại nó lại trở thành một - nó mất tính nhị nguyên, nó trở thành bất nhị. Khi năng lượng quay trở lại từ hai mắt, nó bắt đầu rơi vào trong cội nguồn nguyên thuỷ. Nếu bạn trộn lẫn bẩy mầu của cầu vồng thành một, nó trở thành trắng, nó trở thành một mầu. Phương pháp là như nhau. Năng lượng đi ra ngoài đi qua hai mắt và toàn thể sự tồn tại trở thành nhị nguyên. Năng lượng đi ngược trở lại qua hai mắt và đi vào trong một mắt, con mắt thứ ba - cái ở đích xác giữa hai mắt - và đột nhiên mọi thứ là một. Đây là samadhi: bạn là một với Thượng đế. Thoát ra là trong con mắt.... Mầm hoa của thân người phải được tập trung hướng lên trong không gian trống rỗng. Tính bất tử được chứa trong điều này và cũng là việc vượt qua thế giới. Và khoảnh khắc bạn đã đạt tới một điểm trong bản thể bạn - Jesus nói, “Khi hai mắt ông trở thành một, ông đã đi vào vương quốc của Thượng đế.” - bạn biết tính bất tử, bởi vì bây giờ bạn biết sống và chết không phải là đối lập mà là hai cánh của cùng một con chim. Chết không phá huỷ sống mà giúp cho nó làm mới lại bản thân nó lần nữa. Chết không phải là kẻ thù mà là người bạn. Nó đơn giản giúp cho sống thay đổi vỏ bọc vì chúng đã trở nên cũ nát; chúng đã được dùng và chúng không thể được dùng thêm nữa. Nó đơn giản giúp cho bạn đổi nhà, nó không chấm dứt bạn. Nó chỉ cho bạn sự bắt đầu mới, việc thoát ra tươi tắn của năng lượng. Thế thì tối và sáng không phải là hai. Thế thì các đối lập biến mất và chúng trở thành phần bù. Thế thì toàn thể sự tồn tại trở thành điệu vũ giữa năng lượng nam tính và
317 năng lượng nữ tính - thế thì nó là điệu vũ cực thích. Thế thì cả hai là một - gặp gỡ, tan chảy vào nhau - xung đột biến mất. Và khi bạn thấy toàn thể sự tồn tại không có xung đột nào, chắc chắn niềm vui lớn nảy sinh - không có chết. Cái chết người ta chỉ thấy từ bên ngoài. Bạn thấy ai đó chết, bạn chưa bao giờ thấy bản thân bạn chết. Không ai đã bao giờ thấy bản thân mình chết. Khi Socrates bị đánh thuốc độc, ông ấy rất say mê. Đệ tử của ông ấy kêu than và khóc lóc, và ông ấy nói, “Đừng khóc. Chẳng mấy chốc ta sẽ qua đời, và thế thì các ông có thể khóc cho đã tâm các ông. Ngay bây giờ, nhìn thực nghiệm lớn này đang xảy ra cho ta đi. Ta rất say mê với ý tưởng về chết - liệu ta có thực sẽ chết hay không. Đừng bỏ lỡ cơ hội này! Cứ ngồi quanh ta và quan sát.” Thầy dạy qua cuộc sống của thầy và cũng dạy qua cái chết của thầy. Thầy dùng mọi cơ hội - ngay cả cái chết riêng của mình thầy sẽ dùng để dạy cho đệ tử. Bởi vì ông ấy la và rất giận và nói, “Thôi than và khóc đi và lại gần đây! Đừng bỏ lỡ cơ hội này!” các đệ tử nhìn. Và Socrates nói, “Đợi đấy. Chất độc đã cho vào ta rồ. Bây giờ ta sẽ nói cho các ông điều đang xảy ra cho ta ở bên trong, để cho các ông có thể trở nên nhận biết về cái gì đó mà các ông không thể thấy được.” Và thế rồi ông ấy nói, “Lên tới đầu gối ta rồi, chân ta đang chết. Nhưng khi có liên quan tới ta, ta còn nguyên vẹn và ta là toàn thể như trước.” Thế rồi ông ấy nói, “Toàn thể chân ta đã chết rồi - dưới thắt lưng ta không thể cảm thấy gì cả.” Ông ấy bảo một đệ tử chạm chân, cấu chân, nhưng ông ấy không thể cảm thấy cái gì. Ông ấy nói, “Ta không thể cảm thấy chúng được, cho nên một nửa thân ta chết rồi, nhưng ta vẫn là toàn thể như bao giờ. Cảm giác bên trong của ta
318 không phải là ta nửa chết nửa sống, ta vẫn sống như bao giờ! Một nửa thân mất rồi, nhưng bản thể ta không bị nó chạm tới.” Và dần dần, dần dần tay ông ấy trở nên chết, và ngực ông ấy bắt đầu hõm xuống. Và thế rồi ông ấy nói, những lời cuối cùng ông ấy nói, “Lưỡi ta sẽ không thể nói thêm lời được nữa. Nó đang tê cứng lại. Nhưng điều cuối cùng ta muốn nói với các ông là điều này: rằng mặc dầu gần chín mươi phần trăm thân ta chết rồi, ta vẫn một trăm phần trăm sống. Nếu nó là chỉ báo về cái gì đó, nó chỉ ra rằng ngay cả khi thân thể một trăm phần trăm chết, ta sẽ sống, vì ta đã thấy chín mươi phần trăm thân thể ta ra đi, nhưng ta vẫn là toàn thể như trước đây. Cho nên mười phần trăm nữa sẽ đi.... Các ông không thể thấy được cái gì đang chờ đợi ta bên trong, nhưng ta có thể thấy nó.” Socrates không phải là triết gia thường như các triết gia Hi Lạp khác vẫn vậy. Ngay cả đệ tử riêng của ông ấy, Plato, Aristotle.... Aristotle, thực ra, không phải là đệ tử mà là kẻ thù. Ông ấy không hiểu Socrates chút nào, và điều ông ấy đề nghị là tuyệt đối chống lại Socrates. Socrates là nhà huyền môn. Triết học của ông ấy chỉ là phương pháp truy hỏi - và truy hỏi rất xuyên thấu. Ông ấy thậm chí sẽ không bỏ cái chết; ông ấy thẩm vấn trong cái chết. Tới chính khoảnh khắc cuối cùng ông ấy vẫn đúng với phương pháp truy hỏi của mình. Cái chết người ta thấy chỉ là từ bên ngoài - bạn thấy người khác chết - nhưng sống động là khác: bạn có thể thấy nó từ bên trong. Sống động là cảm thấy đau đớn và hoan lạc, là yêu và sợ. Sống động là có khả năng sáng tạo; nghĩ về cái gì đó mà không có và làm cho nó xảy ra. Đó là lí do tại sao người sáng tạo chỉ biết dạng cao nhất của cuộc sống bởi vì khi bạn sáng tạo bạn ở mức tối đa
319 của năng lượng của bạn. Khi bạn sáng tạo bạn là một