hồi chiều, tôi cũng suy nghĩ rất nhiều, nếu đúng như lời các anh nói, cũng có thể suy đoán
theo chiều hướng này” Diêu Kiến hít vào một hơi thật sâu rồi trịnh trọng nói, “Nạn nhân đều là người từ nơi khác đến, công việc họ làm cũng không mấy đàng hoàng, thậm chí có thể nói là gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của thành phố chúng ta. Các anh nói xem, hung thủ liệu có phải là người địa phương mang tâm lí thù ghét cực đoan với người nhập cư, có lẽ xuất phát từ một mẫu thuẫn nào đó, khiến cho tâm lí bài ngoại được đẩy đến mức độ quá khích và biển thái, từ đó bắt tay vào kế hoạch loại trừ người ngoại tỉnh?” “Rất đúng, đây đích xác là một hướng tư duy rất đáng lưu ý.” Hàn Ấn cuối cùng cũng lên tiếng tiếp lời, “Vậy phải làm phiền anh liên hệ với bên an ninh mạng, nhờ họ hỗ trợ chúng ta rà soát tìm kiếm những tài khoản có địa chỉ IP tại địa phương thường xuyên đăng tải các bình luận quá khích có nội dung tẩy chay người ngoại tỉnh trên các mạng xã hội và các diễn đàn có đông người tham gia, để xem trong số đó có người nào phù hợp với điều kiện gây án hay không.” “Không thành vấn đề, đội trưởng đội an ninh mạng là chiến hữu của tôi, tôi sẽ đích thân đi đôn đốc, nhất định sẽ yêu cầu họ chú trọng đến việc này.” Diêu Kiến vỗ ngực nói. “Ngoài ra, vẫn còn một hướng điều tra khác.” Hàn Ấn nói tiếp, “Như tôi đã nói, vào ngày nạn nhân Triệu Tiểu Lan bị sát hại, chắc chắn có xảy ra va
chạm với hung thủ, nên bước tiếp theo, Đỗ Anh Hùng và Vương Côn cần phải tìm hiểu chi tiết về lịch trình hoạt động của Triệu Tiểu Lan vào ngày hôm đó.” “Tôi xin bổ sung thêm một điểm về khía cạnh địa lí tội phạm. Hôm nay, sau khi đã lấy xong khẩu cung của Tưởng Đào, tôi đã đối chiếu với bản đồ, và thấy hai địa điểm mà Triệu Tiểu Lan đã ghé vào hôm đó, tức spa xông hơi và quán nướng BBQ trên đường Xúc Tiến, thực ra chỉ cách cầu Tiên Tiến khoảng 1,5 ki lô mét về phía Đông Nam theo đường chim bay. Hai địa điểm gây án có vị trí địa lí gần nhau đến vậy, tôi cảm thấy, một mặt có thể củng cố cho quan điểm của thầy Hàn, rất có thể Triệu Tiểu Lan đã tiếp xúc với hung thủ trong lúc ăn tối trong quán đồ nướng. Mặt khác, tôi cho rằng nếu lấy đường Xúc Tiến làm tâm điểm, thì trong phạm vi bán kính hai, ba cây số xung quanh đó, bao gồm cả cầu Tiền Tiến, có lẽ chính nơi hung thủ sinh sống hoặc làm việc. Tương tự, theo như nhận định của thầy Hàn về tính chất vụ án, thì khu vực xung quanh công viên Ninh Sơn cũng có thể là nơi hung thủ sinh sống hoặc làm việc. Do vậy, nếu như quỹ đạo hoạt động của một người nào đó xuyên suốt được hai khu vực này, có nghĩa là đối tượng đó rất có khả năng là nghi phạm,” Đỗ Anh Hùng nói. Vào hôm án mạng xảy ra, Triệu Tiểu Lan nhận được
tin nhắn của Tưởng Đào và rời khỏi công ty lúc hơn 3 giờ chiều. Sau đó khoảng 3 rưỡi, Tưởng Đào lại gọi điện báo có việc đột xuất nên đến muộn, lúc đó Triệu Tiểu Lan đã đến spa Golden Lily, nên nói với Tưởng Đào rằng mình sẽ đi lòng vòng quanh đó, sau đó khoảng 6 rưỡi tối, cô ta tới quán đồ nướng ngay bên cạnh spa. Lúc này, Đỗ Anh Hùng và Vương Côn lần theo quỹ đạo của Triệu Tiểu Lan tìm đến quán nướng. Chủ quán là một phụ nữ, chị ta vừa nhìn đã nhận ra ngay người trong bức ảnh trên tay Đỗ Anh Hùng là khách quen. “Cô ấy có tới đây vài lần.” Chủ quán nói. “Lần cuối cùng chị gặp cô ấy là khi nào?” Đỗ Anh Hùng hỏi. “Cũng khá lâu rồi, cụ thể ngày nào thì tôi không nhớ rõ, chỉ biết là một tối trời mưa. Bà chủ tủm tỉm cười, bổ sung thêm, “Hôm đó tôi nhớ rõ lắm, không chỉ vì trời mưa, mà cái chính là cô ấy gọi trước đồ ăn cho hai người, sau đó hình như bạn cô ấy có việc đột xuất không đến được, nên cô ấy có vẻ buồn buồn, một mình lủi thủi ngồi ăn hết sạch chỗ đã gọi, còn uống một lúc hai chai bia.” “Từ đầu đến cuối chỉ có một mình cô ấy sao? Trong lúc dùng bữa, cô ấy có tiếp xúc với ai hay cãi cọ với ai không?” Vương Côn hỏi. “Hôm đó là cuối tuần, các bàn đều kín khách, sau
đó có một người đàn ông vào quán một mình, tôi liền bảo anh ta ngồi ghép với cô ấy, còn giữa hai người họ có chuyện gì không, tôi cũng không chú ý lắm.” Bà chủ đáp. “Vậy trong hai người họ, ai ra về trước?” Vương Côn hỏi tiếp. “Anh kia, anh ta chỉ ăn vài xiên thịt với hai cái bánh nướng, cũng không bia rượu gì, loáng cái là xong. Trước lúc đi còn lấy đầy nước vào bình giữ nhiệt, có lẽ là tài xế taxi.” Bà chủ đáp. “Anh ta khoảng bao nhiêu tuổi, chị có ấn tượng gì về ngoại hình của anh ta không?” Đỗ Anh Hùng hỏi. “Khoảng hai bảy, hai tám tuổi, hoặc ngoài ba mươi, cũng hơi khó đoán, nhưng mặt mũi thì tôi vẫn nhớ đấy.” Bà chủ đáp. “Vậy làm phiền chị tới đội Cảnh sát hình sự để vẽ chân dung, được chứ?” Đỗ Anh Hùng đề nghị. “Được thôi, nhưng chắc phải đến chiều, lát nữa tôi còn chút việc bận.” Bà chủ đáp. “Thế cũng được, chị tới thì cứ vào thẳng chỗ tôi nhé.” Vương Còn lấy ra một tấm danh thiếp, đưa cho bà chủ. “Còn cô gái này rời khỏi quán lúc mấy giờ?” Đỗ Anh Hùng khẽ lắc bức ảnh trên tay, hỏi tiếp. “Tầm hơn 8 giờ, hình như trời mới mưa được một lúc, mưa chưa to lắm.” Bà chủ cố nhớ lại.
Rời khỏi quán nướng, hai người bắt đầu tính toán: Bắt xe từ quán đồ nướng đến ngõ Sao Đỏ mất khoảng nửa tiếng, nếu xét thêm nhân tố trời mưa khiến xe chạy chậm, thì lâu nhất là khoảng bốn mươi phút. Nếu vậy, Triệu Tiểu Lan rời khỏi quán nướng lúc hơn 8 giờ, vậy thì khoảng 9 giờ đã về tới nhà rồi, mà thời gian xảy ra vụ án là 9 giờ rưỡi, vậy thì có lẽ cô ta đã bắt xe bus về nhà. Bên lề đường cách quán nướng không xa có một trạm xe bus, Đỗ Anh Hùng và Vương Còn đi tới đó, tìm kiếm trên bảng chỉ dẫn lộ trình dài dằng dặc, và nhận thấy có tuyến xe số 40 chạy qua ngõ Sao Đỏ, ở đó cũng có điểm dừng. Vừa hay lúc đó có một chiếc xe bus số 40 chạy tới, hai người đưa mắt nhìn nhau rồi cùng nhảy lên xe. Nhìn chung, án mạng thường được châm ngòi từ giận dữ, mà đối với sát thủ giết người hàng loạt, giận dữ không chỉ có nhân tố kích thích, mà còn phải có căn nguyên sâu xa. Làm rõ nhân tố kích thích, rồi đi sâu tìm kiếm căn nguyên, hay còn gọi là nguồn kích thích đầu tiên của tội phạm, mới có thể lập được hồ sơ chính xác. Bởi vậy, vừa sáng sớm hôm sau, Hàn Ấn lại đến dưới chân cầu Tiền Tiến, anh định bắt tay vào tìm kiếm linh cảm từ nơi này… Tối hôm xảy ra án mạng, người đàn ông vô gia cư lại uống rượu say. Người say rượu thường chia làm
hai kiểu, một kiểu là lăn ra ngủ, một kiểun, anh ta nghiện rượu, có lẽ là tinh thần trở nên kích động. Người đàn ông vô gia cư kia rõ ràng thuộc kiểu thứ hai. Đương nhiên cũng vì nghiện cái cảm giác hưng phấn khi say, bởi vì chỉ lúc đó, anh ta mới vứt bỏ được tính khí nhu nhược và nhẫn nhục chịu đựng, có thể thoải mái phát tiết cơn phẫn uất trong lòng không chút e dè, thậm chí có thể tấn công, lăng mạ những người có vị thế cao hơn hẳn. Mặc dù anh ta là kẻ thất bại thảm hại trong cuộc sống, buông xuôi bản thân để trốn tránh hiện thực, Hàn Ấn có thể nhận ra điểm này qua lời kể của ông chủ quán mì về cách anh ta mắng chửi người qua đường, nhưng anh ta đã từng bị tổn thương nên biết cách làm tổn thương người khác, anh ta có thể lợi dụng sai lầm của mình để trừng phạt người khác. Hàn Ấn đang đứng ở nơi náu thân của người đàn ông vô gia cư kia bên dưới chân cầu, chau tít đôi mày, nghiền ngẫm về các tình tiết vụ án. Trong trí não anh bắt đầu phục dựng, diễn giải về tình huống xung đột giữa nạn nhân và hung thủ hôm đó: Người đàn ông vô gia cư đã say ngật ngưỡng, tay cầm chai rượu, chốc chốc lại ngửa cổ tu một hơi, sau đó lớn tiếng chửi đồng như mọi bận, tiếng chửi lúc to lúc nhỏ. Vừa lúc đó, hung thủ đi ngang qua, giật nảy mình bởi tiếng quát thình lình, vô thức liếc mắt nhìn sang. Người say: “Mày nhìn gì? Nhìn đều tao à?”
Hung thủ ngẩn ra một chốc, lừ mắt nhìn kẻ say, không muốn đôi co với anh ta, quay đầu đi tiếp (đây là phản ứng của người bình thường). Người say thấy mình bị khinh thường, bắt đầu công kích dữ dội: “Trông cái bộ dạng chết toi của mày kìa, nửa đêm nửa hôm còn vất vưởng ngoài đường, bị vợ tống cổ khỏi nhà chứ gì?” Hung thủ sẽ có hai kiểu phản ứng. Một là nín nhịn, rảo bước nhanh hơn, để nhanh chóng thoát khỏi sự khiêu khích. Thứ hai, nổi giận đùng đùng, chửi lại kẻ say. Về phía kẻ say rượu, cho dù đối phương phản ứng thế nào, cũng sẽ càng kích thích anh ta công kích dữ dội hơn: “Cái hạng đụt như mày sớm muộn cũng bị cắm sừng thôi, không chừng vợ mày giờ đang hú hí với trai ngay trong nhà mày ấy, cứ về mà xem…” Hung thủ càng giận dữ, hai mắt trợn trừng: “Thằng ăn mày kia, càng nhịn mày càng làm già phải không?” Người say: “Thằng ranh con, mày trợn mắt với ông cái nữa xem, có tin ông đập chết mày không?” Anh ta vừa dọa dẫm, vừa lảo đảo đứng dậy, tay cầm chai rượu, lao về phía hung thủ Hung thủ lùi lại, thấy gã say vẫn ngật ngưỡng tiến lại gần, bỗng chốc máu nóng bốc lên đầu, trong lúc cả giận mất khôn, giằng ngay lấy chai rượu, thẳng tay đập mạnh vào gáy người đàn ông vô gia cư… Ấ
Khung cảnh trong tâm trí Hàn Ấn lại chuyển sang công viên Ninh Sơn. Người phụ nữ bán hoa ngang nhiên chèo kéo khách trên đường, nhìn thấy hung thủ liền uốn éo tiến lại, giờ đủ các chiêu trò ve vãn, khêu gợi. Hung thủ chẳng buồn nhìn, cắm đầu đi tiếp. Chị ta vẫn đeo bám nhẳng những không chịu buông tha. Hung thủ bắt đầu khó chịu, tỏ ra ghê sợ, hất tay người phụ nữ đang lôi kéo: “Biến đi, đừng có quấy rầy tao.” Bị sỉ nhục, người phụ nữ kia thấy bẽ mặt, sẵn bản tính ghê gớm nanh nọc, bèn lớn giọng chửi: “Đồ kiết xác, vài đồng bạc cũng không nỡ tiêu còn bày đặt, có muốn chơi bà mày cũng chẳng thèm!” Hung thủ đang định rảo bước bỏ đi cho nhanh, bỗng đứng khựng lại, ngẫm nghĩ chốc lát rồi ngoảnh đầu, đổi mặt tươi cười: “Đừng có tru tréo lên nữa, thế chơi nhé, được chưa? Phải tìm chỗ nào vắng vắng mới được, à phải, ở cạnh lối rẽ phía trước có một nhà vệ sinh công cộng, chúng mình tới đó nhé…” Hàn Ấn tiếp tục ‘chuyển cảnh’, ngõ Sao Đỏ lại hiện lên trong tâm trí anh. Lần này, cảnh tượng hiện ra không được rõ ràng như hai lần trước. Như đã nói trong cuộc họp đêm qua, vụ án này tuy xảy ra ở ngõ Sao Đỏ, nhưng thời
gian và địa điểm hung thủ tiếp xúc với nạn nhân đều rất khó phán đoán, nên tình tiết khó suy đoán hơn. Vậy thì, nếu suy diễn theo hai vụ án trên, tức hung thủ bị kích động bởi lời nói của nạn nhân, rất có thể đó vẫn là những lời nhục mạ, chế giễu nhằm vào cảnh ngộ thực tế của hắn… Tổng kết lại, nếu hung thủ bị chọc tức bởi những lời sỉ nhục như trên, chứng tỏ trong cuộc sống hiện thực, rất có thể hắn phải chịu đựng cảnh nghèo túng và bị khinh rẻ như thế thật. Tuy nhiên, sự kích động từ lời nói mới chỉ là một khía cạnh, Hàn Ấn không quên những người nói ra những lời nhục mạ ấy đều là lao động nhập cư, lại có địa vị xã hội thấp kém, làm những công việc không mấy vẻ vang như nhặt ve chai, bán dâm, bán thuốc giả. Sự tương đồng về thân thế, hoàn cảnh ấy tuyệt đối không phải là trùng hợp ngẫu nhiên, có lẽ nhân tố thực sự khiến hung thủ nổi khùng, chính là sự kết hợp giữa ngôn từ và địa vị xã hội của nạn nhân. Cũng có nghĩa là, hung thủ không thể chịu nổi người có địa vị thấp hèn làm nhục hắn ta. Bởi vậy, hắn đã giết chết họ, thậm chí cảm thấy như vậy vẫn chưa đủ, hắn còn ném họ đi như vứt rác rưởi. Hắn muốn phổ bày nhân cách hèn kém của họ trước người đời, hắn xoay mặt họ úp xuống đất, là muốn tước bỏ tư cách nhìn thẳng vào cuộc đời của họ, hắn cảm thấy họ không xứng đáng để nhìn thẳng mặt hắn, hắn muốn bày tỏ cho người đời biết rằng,
hắn khinh miệt và rẻ rúng họ đến độ nào… Cắt đứt!!! Khi Hàn Ấn đã đọc hiểu được tâm trạng của hung thủ thể hiện qua hành vi đánh dấu của hắn, trong trí não anh bất chợt vụt lên hai chữ ‘cắt đứt’, lẽ nào đây chính là nhu cầu bức thiết của hung thủ? Hắn muốn cắt đứt mối liên quan về thân thế giữa mình với nạn nhân? Như vậy có nghĩa là, trong tiềm thức của hung thủ, hắn và nạn nhân thuộc cùng một kiểu người? Mạch tư duy càng mở rộng, Hàn Ấn càng cảm thấy mình ‘đã từng gặp’ hung thủ đó: Một người luôn mang tâm lí tự ti cực độ trong thâm tâm, đồng thời cũng là một kẻ tự cao cực độ. Hắn xuất thân trong cảnh nghèo túng hoặc mồ côi cha hoặc mẹ, sống trong thế giới vật chất tiền bạc này, hắn trở thành đối tượng bị chế giễu, bị coi thường, hoặc có lẽ, hắn có khiếm khuyết về ngoại hình hoặc cơ thể, bởi đó mà hình thành tâm lí tự ti trầm trọng. Tuy nhiên, hắn lại có vẻ ngoài hiền lành, đầu óc thông minh lanh lợi, thành tích học tập tốt, được gia đình yêu thương, được hàng xóm láng giềng ngưỡng mộ, được giáo viên trấn trọng, nên dần dần đã hình thành nên tính cách ích kỉ và dễ tự ái. Và rồi, từ thời niên thiếu đến tuổi thành niên, cho đến hiện tại, cùng với sự thay đổi của hoàn cảnh sống, nội tâm hắn không ngừng bị giày vò dữ dội bởi sự mâu thuẫn giữa hai tâm lí tự ti và tự tôn, dần dần bồi đắp nên tính cách hết sức cực đoan và cố chấp.
IQ cao, EQ thấp là đặc trưng hành vi nổi bật của hắn trong đời sống hiện thực. Trong quan hệ xã hội, hắn luôn tỏ ra nhạy cảm quá mức và rất dễ tự ái, luôn cố tỏ ra là kẻ mạnh để che giấu sự hèn yếu của nội tâm, nhưng thực chất, điều đó lại phơi bày khuyết điểm tính cách của hắn, khiến người khác cảm thấy hắn thật kì quặc và đồng bóng, nên lại càng coi thường và tránh xa. Tâm hồn cô độc, tính cách cực đoan, hoàn cảnh sống tồi tệ, tất cả đã giày vò hắn cả về thể chất lẫn tinh thần, khiến hắn rất dễ nổi khùng và phẫn nộ, nhưng khổ nỗi vẫn bị ràng buộc bởi đạo đức và pháp luật, nên hắn buộc lòng phải kìm nén bản thân, cứ thế lâu dần hình thành nên một cơ chế phòng vệ tâm lí, đó là thừa nhận kẻ mạnh. Hay nói một cách dễ hiểu hơn, nếu những người có địa vị cao hơn hẳn có bất kì lời nói, hành vi nào bất kính với hắn, hắn sẽ lựa chọn thái độ nín nhịn và chấp nhận; và khi thế giới tâm lí của hắn đã mấp mé bên bờ vực sụp đổ, hẳn sẽ chọn cách trừng phạt kẻ yếu hơn mình để tìm kiếm sự bù trừ. Như trong cái đêm hắn gây án lần đầu tiên, có lẽ hắn vừa phải hứng chịu một sự đả kích tinh thần dữ dội, nên mới vật vờ ngoài đường như một bóng ma, muốn âm thầm liếm láp vết thương lòng, nào ngờ đâu lại bị một gã vô gia cư dưới gầm cầu lăng mạ và khiêu khích, khác nào giọt nước tràn li, khiến hắn không thể chịu dựng thêm được nữa, nên đã lựa
chọn cách thức huỷ diệt. Hàn Ấn rút điện thoại, bấm gọi cho Diêu Kiến. “Anh Diêu, không cần nhờ bên an ninh mạng điều tra nữa, hung thủ không phải người địa phương, nên cũng không tồn tại giả thiết giết người vì thù ghét người ngoại tỉnh!”
HỒ SƠ TỘI PHẠM “HÈN MỌN TỘI NGHIỆP!” Hàn Ấn cầm bút dạ đen viết lên bảng mica trắng một dòng chữ lớn, rồi anh quay lại, đưa ánh mắt kiên định nhìn khắp lượt những người có mặt, chậm rãi nói, “Thứ hung thủ muốn giết chết, chính là sự hèn mọn và tội nghiệp của mình! Các nạn nhân là phòng tuyến cuối cùng giữ lại sự tôn nghiêm cho hắn, cũng có thể coi là tấm lá chắn cuối cùng để hắn tự vực dậy tâm lí cho chính mình, nếu phòng tuyến này bị phá vỡ, tấm lá chắn này mất đi, cũng đồng nghĩa với việc hắn trở thành một kẻ thất bại hoàn toàn trong dòng thác cuộc đời. “Hung thủ là nam giới, cũng là người nhập cư như các nạn nhân khác, nhưng đã sống lâu năm ở thành phố này, có thể đã nhập khẩu ở đây. Nếu so sánh ra, thì tần suất gây án không cao, ba năm ba vụ, khoảng cách thời gian tương đối dài, chứng tỏ hung thủ có khả năng kiềm chế nhất định, từ đó có thể suy đoán hắn có trình độ văn hoá cao và kinh nghiệm sống khá chín muồi, độ tuổi từ 25 đến 40 tuổi, không có tiền án tiền sự. Hung thủ tính tình cô độc, lập dị, thường đem lại cho người khác ấn tượng gai góc khó gần, hay —— HỒI THỨ 7 ——
so đo tính toán, tính khí nóng nảy, đương nhiên, đó chỉ là vỏ bọc ngụy trang mà hắn tự tạo cho mình, còn thực chất, càng tỏ ra cứng cỏi thì nội tâm hắn lại càng tự ti và yếu đuối. Tóm lại, hắn khó lòng giao tiếp với người khác bằng tâm thái lành mạnh, cứ thế lâu dần, đương nhiên mọi người sẽ e dè xa lánh. Cho nên kiểu người này không có bạn bè, ngoại trừ những đối tượng bắt buộc phải giao du, như bạn học, đồng nghiệp, người thân, còn về cơ bản, hắn chỉ sống trong thế giới tinh thần của riêng mình. “Hung thủ chuyển từ trạng thái kiềm chế sang phẫn nộ, từ đó tìm kiếm sự giải thoát, thực chất đó là một quá trình tuyệt vọng cực độ đối với cuộc đời. Sự tuyệt vọng đó thậm chí đã bức bách hắn buộc phải coi những kẻ đang vật lộn dưới đáy xã hội như kẻ lang thang, gái bán dâm, người bán thuốc giả làm tọa độ tham chiếu để tìm kiếm cảm giác hiện diện cho mình, có thể tưởng tượng được, cảm giác thất bại trong sâu thẳm nội tâm của hắn trầm trọng đến mức độ nào, và chắc chắn đó là cảm giác thất bại toàn diện. Nhưng cần lưu ý là, về sự hình thành của tâm lí này, trước nhất là do tâm lí tự ti đã ăn sâu vào xương tuỷ, tiếp theo là do sự hụt hẫng tâm lí hình thành bởi tính khí cực đoan. Có nghĩa là, thân thế, địa vị của hắn trong thực tế chưa chắc đã hèn mọn và thấp kém như hắn nghĩ, nên tôi cho rằng, có lẽ hung thủ đang có hoặc đã từng có một công việc ổn định, ngoài ra, nhìn vào tính mạch lạc và tính logic thể hiện trong
quá trình gây án, rất có thể hắn làm công việc trí óc, nhưng chức vụ không cao lắm. “Mặt khác, đối với