phần của nhân cách; tâm trí với chữT hoa là vũ trụ. Nó không phải là của bạn, nó không phải là của tôi; nó là
291 không của ai cả hay nó là của mọi người. Tâm trí vũ trụ chứa mọi tâm thức. Cách khác để nói điều đó, điều là cách thức của Thiền, là: tâm trí là vấn đề và vô trí là giải pháp. Vô trí đơn giản là cách khác để nói về tâm trí vũ trụ, tâm trí phổ quát. Chữ 'vô' phủ nhận bản ngã không là tâm trí, nhớ điều đó. Chữ 'vô' phủ nhận cá thể không là vũ trụ. Chữ 'vô' đơn giản phủ nhận mọi giới hạn và giúp bạn trở thành vô hạn như bạn thực sự là vậy. Đây là chân lí nền tảng nhất về chư phật. Công việc của họ bao gồm giúp bạn làm tan biến tâm trí cá thể, điều giống như giọt sương, trong vũ trụ, chính là đại dương. Vài người đã gọi tâm trí đó là 'Thượng đế' - tâm trí đại dương đó. Cái tên này là hay, nhưng nó đã tạo ra vấn đề riêng của nó. Khoảnh khắc bạn gọi nó là Thượng đế, ý tưởng về tôn thờ, nhà thờ, đền chùa, nghi lễ, nảy sinh, và tâm trí thấp hơn bước vào từ cửa sau. Bạn trở thành người Ki tô giáo hay người Hindu hay người Mô ha mét giáo, và bạn lại bị mắc vào trong cùng xiềng xích - có thể được tô mầu khác nhau - và bạn lại bị cầm tù. Lần nữa bạn trở nên bị xác định và bị giới hạn, lần nữa bạn mất tiếp xúc với cái toàn thể. Cá thể là ảo tưởng; chính cá thể làm cho bạn thành kẻ ngốc. Vũ trụ là chân lí. Chừng nào người ta chưa sẵn sàng chết trong vũ trụ người ta không thể đạt tới chân lí. Chân lí là cái chết - cái chết của tâm trí bản ngã - mặc dầu nó cũng là phục sinh - phục sinh trong vũ trụ. Bạn chết đi như một người và bạn được tái sinh như Thượng đế, như vị phật, như một christ. Do đó con đường bao gồm hiểu tâm trí và vận hành của nó. Tâm trí bản ngã muốn giữ bản thân nó thường xuyên bận. Đó là một trong những cách thức của nó để lừa bạn: nó giữ cho bạn bận tới mức bạn không có thời gian nhìn vào trong. Mọi bận đều là hướng ngoại. Nhìn
292 vào trong nghĩa là không bận; không có 'bận bên trong' như vậy. Và nếu bạn bận trong cách thức bên trong nữa, thế thì bạn đang tự lừa bản thân bạn. Bạn có thể tụng mật chú bên trong, nhưng tụng mật chú bên trong đơn giản lừa bạn vì bạn không phải là mật chú và mật chú vẫn ở bên ngoài bạn. Nó có thể không ở bên ngoài thân thể bạn nhưng nó ở bên ngoài tâm thức bạn. Bạn có thể chứng kiến việc tụng của bạn, bạn có thể thấy việc tụng của bạn, bạn có thể quan sát nó. Điều đó nghĩa là bạn ở ngoài nó và nó ở ngoài bạn. Mọi bận đều không có tính thiền. Do đó thiền siêu việt của Maharishi Mahesh Yogi là hiện tượng giả; nó không siêu việt không thiền. Nó đơn giản thay đổi bận này sang bận khác. Ai đó đang hát bài hát trong phim và ai đó đang tụng tên của Thượng đế; không có khác biệt về bản chất - cả hai đều bận. Đây là điều đầu tiên cần được hiểu nếu bạn thực sự muốn đi ra ngoài tâm trí, cái gọi là tâm trí bình thường, và đạt tới vũ trụ. Và đạt tới vũ trụ là chứng ngộ; vẫn còn bị giới hạn vào cái thấp hơn là dốt nát. Bài học đầu tiên là học cách không bị bận, cho dù vài khoảnh khắc thôi; chỉ không bận, bên trong hay bên ngoài - bởi vì mọi thứ đều là bận bên ngoài, ngay cả cái gọi là bận bên trong. Không bận, và ngay lập tức bạn ở bên ngoài tâm trí bình thường. Bạn đi ra ngoài các giới hạn, bạn đi ra ngoài các biên giới. Đột nhiên bạn trở thành đại dương; giọt sương biến mất. Trong kinh nghiệm đại dương đó người ta được tự do, được giải thoát. Tâm trí bình thường bao giờ cũng muốn công việc; bất kì công việc nào cũng tốt. Cho nó công việc. Có mục tiêu cần đạt nào đó, mục đích nào đó - tiền, quyền, danh; và nếu bạn mệt với tất cả những điều đó, thế thì thiền, Thượng đế, thiên đường, chân lí. Nhưng lần nữa bạn đang thay thế mục
293 đích cũ bằng mục đích mới, tham vọng cũ bằng tham vọng mới; không cái gì được thay đổi triệt để. Bạn vẫn còn như cũ, động thái của bạn vẫn còn như cũ; chỉ đối thể được thay đổi. Và bởi vì thay đổi đối thể bạn có thể cảm thấy rất tâm linh, rất linh thiêng. Tâm trí tinh ranh. Thận trọng rằng nó có thể tồn tại chỉ khi bạn đang trong công việc, khi bạn bận. Khi bạn không bận nó bay hơi, nó không thể tồn tại được mà không có công việc. Do đó mọi người đang bận ngay cả khi không có công việc. Cô nữ sinh đang nằm cùng anh bạn trai và đang cố gây ấn tượng về ngày tháng trẻ trung hăm hở của mình: "Vậy anh mang tên là Tom. Em biết George nghĩa là người yêu ngựa, và Philip nghĩa là được yêu, và Don nghĩa là chính. Anh có biết Tom nghĩa là gì không?" "Công việc, bé, công việc!" Nhưng đó đích xác là điều tâm trí ngụ ý: công việc thường xuyên, hết ngày nọ tới ngày kia. Nếu bạn thức có công việc, nếu bạn ngủ có công việc. Bạn có thể mơ, nhưng nó là công việc. Tâm trí không để bạn cho dù vài khoảnh khắc có bầu trời mở, không mây, để cho bạn có thể thấy thực tại như nó vậy. Nó giữ mắt bạn nhắm, đầy bụi: bụi của ham muốn, bụi của ý nghĩ, bụi của trí nhớ, tưởng tượng. Và hết tầng bụi nọ tới tầng bụi kia đã hoàn toàn che phủ tâm thức tựa tấm gương của bạn, cái có khả năng phản xạ tất cả. Nó bao giờ cũng giữ bạn ở đâu đó khác. Nó không bao giờ cho phép bạn được ở đây bây giờ, bởi vì ở đây bây giờ nghĩa là bị bận rộn. Đó là bài học thứ hai cần học.
294 Do đó nhấn mạnh của mọi chư phật là vào sống trong hiện tại, là vào hiện hữu từ hiện tại sang hiện tại. Tâm trí chỉ có thể vẫn còn bận hoặc trong quá khứ hoặc trong tương lai. Làm sao nó có thể trở nên bận trong hiện tại được? Điều đó là không thể được. Hiện tại đơn giản phá huỷ bản ngã; hiện tại lấy đi mọi rác rưởi khỏi tâm trí bạn, mọi đồ đồng nát. Nó đơn giản để bạn mở, sẵn có, mong manh, cảm nhận; xúc động, cực lạc, tất nhiên, nhưng không bận. Bất kì khi nào bạn ở đây và bây giờ, bạn không hiện hữu. Để tôi nhắc lại điều đó: bất kì khi nào bạn ở đây và bây giờ, bạn không hiện hữu; Thượng đế hiện hữu, phật tính hiện hữu. ... Bởi vì ở đây và bây giờ tâm trí nhỏ bé của bạn không thể tồn tại được; nó tan ra, nó biến mất. Tâm trí có thể tồn tại chỉ với cái không có tính tồn tại. Một hiện tượng hiếm hoi, mâu thuẫn trên bề mặt: tâm trí có thể tồn tại chỉ với cái không tồn tại - bởi vì bản thân tâm trí là không tồn tại, nó được nuôi dưỡng dựa trên cái không tồn tại. Có hai thứ là không có tính tồn tại nhất trên thế giới: một thứ là quá khứ, cái không còn nữa; thứ kia là tương lai, chưa hiện hữu. Tâm trí tồn tại trên hai cột chống này: cái 'không còn nữa' và cái 'chưa có'. Và giữa hai cái này là khoảng hở nhỏ, khoảng hở nguyên tử. Nó nhỏ tới mức chừng nào bạn chưa tuyệt đối tỉnh táo và nhận biết, bạn nhất định bỏ lỡ nó. Ở trong hiện tại nghĩa là không hiện hữu. Và không hiện hữu là cánh cửa tới Thượng đế, cánh cửa tới chân lí, cánh cửa tới thực tại. Đây là những phát biểu đơn giản nếu được hiểu. Nhưng chúng ta liên tục giả vờ hiểu mà không hiểu, bởi vì hiểu dường như là mạo hiểm, nguy hiểm, như cái chết. Và, theo một cách nào đó, nó là vậy. Hiểu đúng cách tâm trí tồn tại là chuẩn bị cho cái chết của bạn.
295 Tính chất sannyas là cái chết; nó bao giờ cũng như vậy. Do đó chỉ vài người dũng cảm mới có thể đi vào con đường này - những người ở sâu trong yêu với chân lí tới mức họ sẵn sàng hi sinh bản thân họ. Với bất kì giá nào họ đều sẵn sàng trả cho nó, bởi vì họ chán ngán với dối trá của cuộc sống. Một hôm Ginzburg về nhà từ chỗ làm việc, chắc chắn rằng vợ mình có người yêu. Anh ta điên cuồng tìm trong nhà. Chắc chắn anh ta phát hiện ra một người đàn ông nhỏ bé rúc trong đống quần áo trong tủ. "Anh làm cái chết tiệt gì ở đây?" Ginzburg la lên. "Này, tất cả chúng ta đều phải ở đâu đó chứ," thủ phạm đáp. Tâm trí phải ở đâu đó - hoặc trong quá khứ hoặc trong tương lai. Nếu bạn lấy hai cột chống này đi khỏi nó, nó không thể tồn tại được. Nó đơn giản ngã sóng xoài trên đất. Nó chết ngay lập tức. Nó không thể thở được - thậm chí không một khoảnh khắc. Đây là cách thức của thiền: đương đầu với hiện tại trong mọi cái đẹp vô cùng của nó, chỉ ở trong hiện tại. Bên trong, tâm trí dừng lại. Bên ngoài, thế giới thay đổi toàn bộ. Nó không còn là thế giới thường mà bạn đã biết trước đây. Thực ra, bạn đã không biết nó chút nào. Tâm trí bạn đang bóp méo mọi thứ, tâm trí bạn đã tạo ra hoang tưởng. Mắt bạn đầy những hoang tưởng và bạn đang nhìn qua những hoang tưởng đó. Chúng chưa bao giờ cho phép bạn thấy cái đang đấy. Nếu tâm trí mất đi, cho dù một khoảnh khắc, đột nhiên toàn thể sự tồn tại bùng nổ lên bạn.
296 Norman nằm trần truồng trên cỏ trong phần hẻo lánh của công viên, một cách diễn đạt hạnh phúc kì quặc nhưng bàng hoàng trên mặt anh ta. "Có chuyện gì vậy?" cảnh sát hỏi. "Tôi đang - úi chao - quan tâm tới công việc riêng của tôi," người này lẩm bẩm, "khi một bọn con gái nữ sinh từ Vassar tới và nhảy lên tôi và - úi trời - xé quần áo tôi ra. Và thế rồi...." "Và thế rồi sao?" "Và thế rồi cả trời sổ lồng!" Điều đó có thể đã xảy ra cho Norman hay có thể đã không xảy ra, nhưng nó xảy ra khi tâm trí tuyệt đối không bận, khi tâm trí hoàn toàn trong khoảnh khắc, khi nó không ở đâu khác ngoài ở đây và bây giờ. Và để ở đây và bây giờ, để tôi nhắc bạn, nghĩa là nó không còn nữa. Vâng, thế thì cả trời sổ lồng. Đột nhiên sen trắng bắt đầu mưa rào lên bạn. Toàn thể cuộc sống của bạn có phẩm chất khác toàn bộ cho nó. Thế thì bất kì cái gì bạn chạm tới đều trở thành vàng và bất kì cái gì bạn nhìn đều đơn giản không thể nào tin được, không thể tin nổi. Tâm trí cứ cho bạn các ý tưởng về thực tại, nhưng đấy là ý tưởng của tâm trí và tâm trí là xuẩn ngốc hoàn toàn. Tin vào tâm trí bạn là điều ngu xuẩn nhất trên thế giới mà người ta có thể làm, nhưng bởi vì bạn muốn tin vào tầm quan trọng riêng của bạn, bạn cứ tin vào tâm trí riêng của bạn. Và tâm trí rất láu lỉnh biện minh trường hợp của nó. Cho dù nó không biện minh, bởi vì bạn muốn tin rằng bạn là ai đó đặc biệt, phi thường, cao siêu, linh thiêng hơn, và tâm trí biết các nhược điểm của bạn.... Mới hôm nọ tôi có đọc một phát biểu của Idi Amin. Ông ấy nói ông ấy là người đẹp nhất thế giới. Nghĩ về mặt của Idi Amin mà xem! Nhưng ông ấy nói, "Bởi vì các nhà
297 báo chống lại tôi, họ in hình tôi để làm cho tôi có vẻ như tôi là con khỉ." Người đến phỏng vấn ông ấy hỏi, "Trên nền tảng nào mà ông nói rằng ông là người đẹp nhất thế giới?" Ông ấy nói, "Mẹ tôi nói vậy, vợ tôi nói vậy, và các vợ khác của tôi cũng nói vậy - các bạn gái của tôi nói vậy. Họ nói rằng tôi là người đẹp nhất thế giới, và tại sao họ nói dối?" Bạn thấy luận cứ chưa! Mọi người mẹ đều nói với con cô ấy, "Con là người đẹp nhất " - và mọi người vợ và mọi người chồng và mọi người bạn. Nhưng nếu bạn muốn tin vào điều đó... và chúng ta muốn tin vào điều đó! Bây giờ, cho dù Idi Amin có thể tin rằng ông ấy là người đàn ông đẹp nhất thế giới, thế thì bạn có thể tin vào bất kì cái gì. Và tôi đồng ý với ông ấy rằng ông ấy không giống khỉ. Ông ấy giống đười ươi, hay thậm chí còn tồi hơn... bởi vì trong cùng phát biểu ông ấy nói rằng ông ấy đã nếm thịt người. Và ông ấy có thể nói có thẩm quyền rằng đó là món ngon nhất ông ấy đã từng được nếm. Cái ngon của thịt người là tới mức, ông ấy nói, diễn đạt nó là không thể được; nó là kinh nghiệm không thể diễn đạt được. Bây giờ người này nghĩ bản thân ông ấy là người đàn ông đẹp nhất thế giới! Nhưng mọi người đều nghĩ như vậy. Đừng cười Idi Amin - đó là tâm trí của mọi người. Ông ấy đủ ngu để đưa ra phát biểu như vậy. Mọi người không làm những phát biểu như vậy, nhưng sâu bên dưới họ biết.... Một quí bà Mĩ giầu có nào đó tới thăm một guru Ấn Độ, người tự coi mình là vĩ đại nhất trong tất cả mọi người. Ông ấy được bảo trước rằng bà ấy đã nghĩ tới việc làm món cúng dường rất lớn cho công trình của ông ấy.
298 Khi thời gian tới cho guru xuất hiện trong buổi darshan của ông ấy - thời gian tiếp tân - ông ấy thấy vị khách thăm trong đám đông đã tới để bày tỏ kính trọng. "Dạ?" ông ấy nói với bà ấy ngay. "Ai là người vĩ đại nhất trên thế giới?" bà ấy hỏi. "Coca cola," guru trả lời không ngần ngại một khoảnh khắc. Sau đó trợ lí chính của ông ấy hỏi tại sao ông ấy đã cho câu trả lời kì lạ thế. "Đây là trí huệ bí mật gì vậy, thưa Đại sư?" "Thế này," mahatma này nói, "Ta, tất nhiên, biết rằng người vĩ đại nhất thế giới là ta. Nhưng khi ta thấy từ câu đề tặng trên áo thun của bà ấy rằng bà ấy kính trọng ai đó khác, ta tự nhủ mình, 'Kinh doanh là kinh doanh! Sau rốt, ông ấy có lẽ chết rồi, cho nên chẳng hại gì mà tôn vinh ông ấy!'" Mọi người đều biết sâu trong bản thân mình rằng mình là vĩ đại nhất. Điều đó không chỉ là Idi Amin hay Muhammad Ali là người nghĩ họ là vĩ đại nhất đâu; mọi kẻ ngốc đều nghĩ theo cách đó. Đó là chính bản chất của tâm trí ngu ngốc. Chư phật nghĩ về bản thân họ chỉ là người thường - người thực sự vĩ đại nghĩ về bản thân họ chỉ là bình thường. Không có phức cảm thấp kém trong họ và không có phức cảm cao siêu nữa. Người vĩ đại thực không có phức cảm thấp kém hay cao siêu nào - vì hai phức cảm đó không phải là hai mà là hai mặt của cùng một đồng tiền. Chính người thấp kém giả vờ là cao siêu. Chính người thấp kém giả vờ là cao siêu bắt gặp nhiều vấn đề thế khi người đó không thể chứng minh được tính cao siêu của mình - người đó thất bại nhiều lần - tới mức tính thấp kém nảy sinh trong người đó.
299 Chúng là không khác nhau: thấp kém phóng chiếu cao siêu. Khi bạn không thể chứng minh được tính cao siêu của bạn, bạn rơi vào trong chán nản sâu sắc và bạn bắt đầu cảm thấy thấp kém. Nhưng một người thực sự tỉnh táo thì không cả hai. Người đó đơn giản hiện hữu, và điều đó là quá đủ. Đừng nghe tâm trí và điều nó nói với bạn. Nó sẽ cho bạn thông tin sai; nó nhất định cho bạn khái niệm không phải là thực. Nó tạo ra ảo giác quanh bạn. Không chỉ trong đêm nó tạo ra giấc mơ, mà ngay cả ban ngày nó giữ bạn mơ. Nhắm mắt lại bất kì khoảnh khắc nào và bạn sẽ thấy các giấc mơ tinh tế trôi qua như dòng chảy ngầm bên dưới bạn. Trên bề mặt bạn vẫn còn bận với mọi thứ, làm công việc của bạn, nhưng sâu bên dưới tâm trí liên tục tạo ra các giấc mơ riêng của nó. Nó thường xuyên giữ cho bạn vô ý thức, ngủ. Thận trọng về những sự kiện đơn giản này, và thế thì lời của Bồ đề đạt ma sẽ rất rõ ràng với bạn. Câu hỏi thứ nhất: Có cách đạt tới nhanh và chậm không? Bồ đề đạt ma đã nói với người hỏi rằng không có đạt tới. Mọi thứ được đạt tới đều đã được bao hàm bởi bạn. Nó chỉ được khám phá ra, không được đạt tới - hay, thậm chí không được khám phá mà chỉ nhớ lại, nhận ra, bởi vì bạn đang mang mọi thứ mà bạn bao giờ cũng có thể là. Và nếu bạn không phải là cái đó, điều đó đơn giản nghĩa là bạn đang cố là ai đó khác. Và đó là điều bạn đã từng được dạy. Bạn đã từng được dạy phải giống như Christ, phải giống như Phật, phải giống như Krishna, phải giống như Mohammed. Và bạn đã từng cố gắng - rất có tính tôn giáo, rất chân thành - và mọi điều đã xảy ra qua nỗ lực đó là ở chỗ bạn đã trở nên rởm, giả, giả tạo. Bạn không thể là Christ được, bạn không thể là Phật được, bạn không thể là Krishna được. Bạn không thể bắt
300 chước bất kì ai khác được, bạn chỉ có thể là bản thân bạn. Và điều đó là quá đủ - bạn là Thượng đế! Bạn chỉ phải chấp nhận thực tại của bạn như nó vậy mà không bóp méo nó, không tô vẽ cho mặt bạn giống như vị phật; điều đó sẽ không ích gì. Cuộc sống thực không phải là vở kịch. Bạn không cần diễn tập nó, bạn không cần thực hành nó. Bồ đề đạt ma đã nói không có đạt tới như vậy. Không cái gì phải được đạt tới, bởi vì bạn đã không đánh mất cái gì chút nào. Bạn đã là cái bạn muốn là, cái bạn khao khát là. Cho nên vấn đề không phải là đạt tới, nó chỉ là việc truy hỏi vào con người riêng của bạn: "Tôi là ai?" Điều đó là đủ. Nhưng người hỏi này đem tới câu hỏi này từ góc độ khác. Bây giờ anh ta hỏi: Có cách đạt tới nhanh và chậm không? Nếu không có đạt tới, làm sao có thể có cách chậm hay nhanh được? Nhưng anh ta bỏ lỡ chân lí tối thượng đó. Thấy rằng anh ta đã bỏ lỡ nó, Bồ đề đạt ma cho anh ta cái gì đó ít hơn điều tối thượng. Thầy phải nhìn vào bạn; họ không thể cho bạn cái mà bạn không thể hấp thu được. Nỗ lực đầu tiên của họ bao giờ cũng là cho bạn chân lí thuần khiết nhất, chân lí tuyệt đối - chân lí và không cái gì khác - nhưng khi họ thấy rằng bạn không thể nhận được điều đó, thế thì họ phải đi xuống một chút ít để trở thành sẵn có cho bạn. Từ bi của họ là tới mức nếu được cần, họ sẽ đi xuống tới chính mức nơi bạn đứng để cho họ có thể nói chuyện với bạn như người bạn, để cho bạn có thể hiểu được. Bạn có thể hiểu chỉ cái được trao cho bạn trên cùng bình diện mà bạn tồn tại.
301 Một Thiền sư bị bắt đi bắt lại mãi vì ăn cắp những thứ nhỏ bé, nhỏ thế - cái khuy, cái kim của ai đó, một chiếc giầy, mũ của ai đó.... Và ông ấy là một thầy đáng kính tới mức đệ tử của ông ấy nói, "Sao thầy cứ làm những điều lố bịch thế? Chủ định của tất cả điều đó là gì? Chúng tôi sẵn sàng cho thầy bất kì cái gì thầy cần - thầy không cần ăn cắp!" Nhưng thầy thường cười và không nói điều gì. Lặp đi lặp lại thầy bị bắt vào tù trong vài ngày, ra tù, lại ăn cắp và lại bị bắt giam. Khi thầy chết, các đệ tử hỏi, "Thưa thầy, bây giờ xin thầy nói cho chúng tôi bí mật." Ông ấy nói, "Bí mật là rất đơn giản. Ta muốn giúp các tù nhân trong trại giam, và họ có thể hiểu được ta chỉ nếu ta cũng là một tù nhân. Không có cách khác để giúp họ. Ta phải tụt xuống mức của họ để cho ta có thể giúp được họ vươn lên bình diện của ta." Ông ấy phải đã là vị phật cực kì từ bi, tụt xuống mức độ của tù nhân để giúp họ... bởi vì họ sẽ không hiểu thánh nhân, họ sẽ không hiểu Thiền sư; họ chỉ có thể hiểu kẻ cắp. Họ biết ngôn ngữ này, và với kẻ cắp họ có thể trao đổi được. Và Thiền sư này thực sự đã biến đổi nhiều người. Ông ấy liên tục tới nhà tù lặp đi lặp lại, nhưng mọi người mà ông ấy đã trao đổi trong tù không bao giờ quay lại. Ông ấy đã giải thoát cho nhiều người. Và, khi chết, ông ấy nói, "Cùng điều này là trường hợp với thế giới nữa. Vị phật được sinh ra, cũng giống như mọi người khác, từ cùng bụng mẹ; ông ấy lớn lên theo cùng cách. Bởi vì thế giới này là nhà tù lớn, ông ấy tới trong nhà tù này để giúp các tù nhân khác thoát ra. Ông không thể giúp cho các tù nhân thoát ra được chừng nào ông chưa trở thành bạn bè với họ. Và họ sẽ là bạn bè chỉ nếu ông tồn tại trên bình diện của họ, bằng không họ bao giờ cũng sẽ nghi
302 ngờ về ông. Ông sẽ vẫn còn là người ngoài và họ sẽ không đưa ông vào bên trong trái tim họ." Bồ đề đạt ma đã nói chân lí tối thượng: Không có gì để được đạt tới, không mục đích nào để được đạt tới, không mục tiêu phấn đấu nào. Cuộc sống là sáng tạo vui đùa không mục đích như vậy. Nó không đi đâu cả, nó không di chuyển theo bất kì hướng nào. Nó là năng lượng chơi đùa. Nó chỉ là năng lượng nhảy múa không vì mục đích nào, chỉ vì niềm vui đơn giản của nhảy múa. Sự tồn tại là điệu múa. Nhưng điều đó đã không được hiểu; câu hỏi đã lại tới. Bây giờ ông ấy phải trả lời nó trên bình diện thấp hơn. Bồ đề đạt ma nói: Nếu người ta thấy rằng thời gian vô tận là tâm trí, người đó sẽ đạt tới nhanh chóng, nhưng nếu người đó làm thành vấn đề trong tâm trí mình và nhắm tới đích của mình, người đó sẽ đạt tới chậm. Người trí huệ là người biết tâm trí mình là con đường; người ngu là người làm con đường ra bên ngoài tâm trí mình. Người đó không biết con đường ở đâu, người đó cũng không biết rằng bản thân tâm trí là con đường. Mặc dầu ông ấy nói trong ngôn ngữ của người truy hỏi, ông ấy vẫn liên tục cho những hướng dẫn của cõi bên kia. Nó không phải là chân lí thuần khiết, không ô nhiễm. Mặt trời có đó, nhưng mây cũng có đó. Nếu bạn đủ thông minh bạn có thể nhìn lên mặt trời và bạn cần không bị bận tâm với mây, nhưng nếu bạn không thông minh thế, thế thì đây là cách duy nhất. Bạn quan tâm tới mây, thế thì mây phải được trao cho bạn. Có thể qua mây, một ngày nào đó ngẫu nhiên bạn sẽ trở nên nhận biết về thực tại của mặt trời. Nếu người ta thấy rằng thời gian vô tận là tâm trí…
303 Đây là cái gì đó cần được hiểu. Phật nói vậy, Bồ đề đạt ma nói vậy, tôi nói vậy: tâm trí đó và thời gian không phải là hai thứ. Tâm trí bạn, tâm trí hữu hạn, tâm trí mà chúng ta biết như bản ngã, không là gì ngoài thời gian. Do đó, khi tâm trí biến mất, vĩnh hằng mở ra, vô thời gian mở ra. Nếu người ta thấy rằng thời gian vô tận là tâm trí… ... rằng chính tâm trí tạo ra thời gian vô tận, rằng chính việc tạo ra, phát kiến của tâm trí.... Tại sao tâm trí tạo ra thời gian? - bởi vì nó không thể tồn tại khác được; nó cần thời gian để tồn tại. Quá khứ là thời gian, tương lai là thời gian; hiện tại không là thời gian, hiện tại không được tâm trí tạo ra. Hiện tại là bản chất của tâm trí phổ quát, tâm trí vũ trụ. Nó không liên quan gì tới tâm trí bạn. Tâm trí bạn bịa ra tương lai, bịa ra quá khứ. Bạn sẽ ngạc nhiên mà biết rằng bất kì cái gì bạn nhớ về quá khứ đều không có tính sự kiện, nó là chính hư cấu. Mọi người trong tuổi già của mình đều bắt đầu nghĩ rằng thời thơ ấu của mình là rất đẹp: "Thời thơ ấu của tôi.. đó là những ngày, ngày thực, ngày vàng." Nhưng hỏi bất kì đứa trẻ nào, và không đứa trẻ nào sẽ nói với bạn, "Đây là những ngày vàng." Mọi đứa trẻ đều muốn lớn lên nhanh chóng, sớm, vì nó có thể thấy người lớn tận hưởng cuộc sống, nó có thể thấy rằng người lớn là có quyền. Nó có thể thấy rằng nó đang bị chi phối, bị kéo, bị đẩy - bị buộc phải làm những điều mà nó không muốn làm. Nó muốn lớn lên sớm nhất có thể được. Mọi lời cầu nguyện của nó đều là thời thơ ấu này phải kết thúc. Nó muốn quyền lực, chi phối. Và trẻ nhỏ cố theo mọi cách có thể để giả vờ, ít nhất với bản thân chúng, rằng chúng là người lớn. Nếu bố không có nhà chúng sẽ ngồi vào ghế của bố với cùng điệu bộ.
304 Chúng có thể hút xì gà của bố theo cùng cách bố đã hút. Chúng có thể không có khả năng đọc báo - chúng có thể cầm báo lộn ngược - nhưng chúng sẽ cầm báo theo cùng cách người bố làm, bởi vì đây là các dấu hiệu của người lớn. Một hôm, hai mươi năm trước, tôi đi dạo buổi sáng và tôi thấy một đứa trẻ, không quá sáu hay bẩy tuổi, với bộ ria giả - và nó đang bước đi với vẻ oai vệ thế! Thấy tôi nó trở nên xấu hổ và chạy mất vào trong nhà nó. Tôi đi theo nó. Nó đóng cửa lại. Tôi gõ cửa. Bố nó mở cửa ra; thế rồi mọi sự trở thành rõ ràng: bố nó cũng có cùng kiểu ria - thực, dĩ nhiên. Tôi hỏi, "Con trai bác đâu? Tôi muốn gặp nó." Ông ấy đem đứa con ra; nó đã bỏ bộ ria đi rồi. Tôi hỏi nó, "Bộ ria đâu rồi, và sao cháu đeo nó?" Nó nói, "Cháu giả vờ là bố cháu, và cháu thích nó. Cháu phải đi rất sớm buổi sáng để cho không ai thấy." Trẻ nhỏ bao giờ cũng cố trở thành lớn hơn. Nhưng về sau cùng những người này sẽ nói thời thơ ấu của họ là thời vàng son thực. Điều đó là hư cấu: họ tạo ra nó, nó không phải là kí ức thực. Do đó, tôi không tin vào các cuốn tự tiểu sử, không tin chút nào, bởi vì mọi người viết tự tiểu sử trong những năm bẩy mươi, tám mươi muộn mằn của họ, và họ báo cáo về điều đã xảy ra bẩy mươi năm trước. Bẩy mươi năm đã qua và bây giờ họ báo cáo lại. Toàn thể báo cáo đó là giả, hư cấu. Họ đang tạo ra thời thơ ấu của họ như họ đã muốn nó vậy, mặc dầu họ làm nó rất không có ý thức - không phải là họ có ý thức cố lừa bất kì ai đâu. Họ ba hoa về thời thơ ấu của họ và thành tựu của họ và những ngày ở trường phổ thông và đại học của họ, và họ liên tục ba hoa. Thỉnh thoảng
305 việc ba hoa có thể lấy dạng của kết án nữa; điều đó nữa cũng là một cách ba hoa. Thánh Augustine viết về thời thơ ấu của ông ấy và thời thanh niên của ông ấy theo cách kết án tới mức bạn sẽ bị phân vân. Bạn sẽ nghĩ, "Ít nhất ông ấy phải đúng, bởi vì ông ấy chứng minh bản thân ông ấy là kẻ tội lỗi lớn nhất có thể được." Nhưng đó chỉ là chiến lược của tâm trí. Đầu tiên ông ấy chứng minh rằng ông ấy là tội nhân lớn, và thế rồi ông ấy được biến đổi. Một cách tự nhiên, khi một tội nhân lớn được biến đổi người đó trở thành thánh nhân lớn hơn. Nếu bạn là tội nhân bình thường và bạn trở nên được biến đổi, tính thánh thiện của bạn sẽ là bình thường; nó sẽ là theo cùng tỉ lệ. Mahatma Gandhi viết về thời thơ ấu của ông ấy và thời thanh niên theo cách rất giảm giá trị. Ông ấy theo Thánh Augustine - vì mọi thứ phụ thuộc vào điều đó. Ông ấy vẽ nó tối tăm và ảm đạm và đen tới mức với nền tảng đó chỉ chút ít sơn trắng sẽ chỉ ra và làm sáng lên như bạc. Cách duy nhất để chứng minh rằng bạn là mahatma vĩ đại là trước hết chứng minh rằng bạn đã từng là tội nhân lớn - lớn nhất. Nhưng bản ngã là tới mức ngay cả khi bạn đang nói về tội lỗi bạn không thể vừa phải được, bạn phải là tội nhân lớn nhất. Thánh nhân vĩ đại nhất hay tội nhân lớn nhất - không ai muốn tầm thường. Nếu bạn là tội nhân, tội nhân thường, điều đó làm tổn thương. Mọi người tạo ra quá khứ của họ. Tôi không nghĩ có một tự tiểu sử nào mà thực sự thực. Không thể có được, bởi vì kinh nghiệm cuối cùng của chúng ta liên tục diễn giải, diễn giải lại, quá khứ của chúng ta. Chúng ta liên tục tô sửa bức tranh nhiều tới mức bức tranh nguyên thuỷ bị mất đi hoàn toàn; cái gì đó khác xuất hiện. Chúng ta đã vẽ những bức tranh đó với cái nhìn mới, kinh nghiệm mới, thường xuyên tới mức chúng không còn là thực nữa.
306 Chúng ta tạo ra quá khứ, và chúng ta sống trong quá khứ; đó là một chiều của thời gian. Chiều kia là tương lai: chúng ta tạo ra tương lai và chúng ta sống trong tương lai. Tất nhiên, chúng ta có nhiều tự do hơn với tương lai vì không có gì ở đó cả, nó tất cả là trống rỗng. Chúng ta có thể làm ra mọi thứ của tương lai. Do đó, bạn ngồi im lặng bất kì ngày nào và nghĩ về tương lai của bạn, và bạn trở thành tổng thống hay thủ tướng. Chỉ cho phép tâm trí tự do tuôn chảy và bạn sẽ ngạc nhiên: chẳng mấy chốc bạn là Alexander Đại đế, bạn là hoàng đế vĩ đại nhất trên thế giới. Bạn sẽ cười về sau, nhưng tâm trí đang làm điều đó và tâm trí thường xuyên làm điều đó. Mọi người tưởng tượng tương lai của mình, mọi người tạo ra quá khứ của mình. Thời gian có hai chiều, không phải ba chiều: quá khứ và tương lai. Hiện tại không phải là một