Kinh Nghiệm Tantra

phần của điều tôi đã nói còn lại trong nó - và phần đó chẳng bao giờ có thể biến đổi được, chỉ cái toàn thể mới có thể. Nhưng cái toàn thể có thể vẫn còn là toàn thể chỉ khi bạn không làm nỗ lực nào để đồng ý hay bất đồng. Khi bạn không làm bất kì nỗ lực nào để đồng ý hay bất đồng, bạn gạt tâm trí sang bên. Nếu bạn cố gắng làm nỗ lực để đồng ý, làm sao bạn có thể gạt tâm trí sang bên được? Chính tâm trí mới đồng ý hay bất đồng. Hiểu biết là cái gì đó lớn hơn tâm trí. Hiểu biết xảy ra trong toàn bộ bản thể bạn. Nó đầy trong đầu bạn cũng như trong ngón chân bạn. Hiểu biết là cái gì đó toàn bộ. Tâm trí là phần rất nhỏ nhoi, nhưng rất độc tài, và nó cứ giả vờ rằng nó là cái toàn thể. Cảnh thứ hai… Có một nhà kinh doanh trạc trung tuần đưa vợ tới Paris. Sau khi dạo chơi thơ thẩn với vợ hết cửa hàng nọ tới cửa hàng kia, anh ta xin nghỉ một ngày, và được chấp thuận. Để vợ lại đi mua bán, anh ta tới một quán ba và kiếm một cô Paris ngọt ngào. Họ hoà thuận với nhau cho tới khi vấn đề tiền bạc nảy ra: cô ấy muốn được năm mươi đô la Mĩ, anh ta

47 chỉ đưa ra mười đô la. Họ không thể thoả thuận được giá, cho nên họ đã không đồng ý với nhau. Tối hôm đó anh ta đi cùng vợ tới một trong những tiệm ăn đẹp hơn và tại đây anh ta phát hiện ra cô gái xinh tươi ban chiều của mình đang ngồi cạnh bàn gần cửa. "Thấy rồi sao, thưa ông?" cô gái xinh tươi nói khi họ đi qua cô ta. "Nhìn cái ông kiếm được với mười đô la tệ hại của mình!" Hiểu biết của bạn là hiểu biết của bạn. Diễn giải của bạn là diễn giải của bạn. Bạn sẽ nhìn từ góc độ của mình. Bất kì điều gì bạn nghe thấy đều là diễn giải của bạn, bao giờ cũng nhớ điều đó. Nhận biết về điều đó! Đấy không phải là điều tôi đã nói, đấy là điều bạn đã nghĩ rằng bạn đã nghe thấy - và chúng không là cùng một điều. Bạn đồng ý với tiếng vọng của riêng mình, bạn không đồng ý với tôi. Bạn đồng ý với với ý tưởng riêng của mình. Thế thì làm sao bạn có thể thay đổi được? Ý tưởng là của bạn, đồng ý là của bạn, cho nên không có khả năng nào cho thay đổi. Xin bạn chấm dứt việc đồng ý, bất đồng. Chỉ lắng nghe tôi thôi. Phương pháp đồng ý của bạn có thể là một loại thủ thuật để bảo vệ bản thân bạn, để cho bạn không bị sốc. Nó vận hành như bộ đệm. Tôi nói điều gì đó, bạn đồng ý ngay lập tức - cú choáng được tránh khỏi. Nếu như bạn không đồng ý với tôi, điều đó có thể gây choáng cho bạn tới tận gốc rễ, nó có thể làm rung chuyển bạn tới tận ruột. Tôi nói điều gì đó, bạn nói, "Vâng, tôi đồng ý." Với đồng ý này bạn cắt phăng đi. Bây giờ không cần phải bị choáng nữa: bạn đồng ý. Nếu như bạn không đồng ý hay bất đồng… Đấy cùng cùng là một điều với bất đồng. Khoảnh khắc bạn nói điều gì đó và có ai đó nói, "Tôi không đồng ý," người

48 đó đã cắt đi năng lượng này. Bây giờ năng lượng này sẽ không đi vào trong gốc rễ của người đó và sẽ không làm rung chuyển người đó. Chúng ta đã tạo ra biết bao nhiêu bộ đệm quanh bản thân mình, những vật bảo vệ. Những vật bảo vệ này sẽ không cho phép bạn thay đổi. Để thay đổi, bạn sẽ cần phải bị sốc - bị sốc cực kì, khủng khiếp. Điều đó sẽ là đau đớn: biến đổi sẽ là đau đớn. Đồng ý là rất thoải mái, bất đồng cũng vậy. Tôi không tạo ra mấy khác biệt giữa đồng ý và bất đồng; chúng là hai mặt của cùng một đồng tiền. Người thực, người muốn ở gần tôi và ở cạnh tôi, người muốn thực sự trong tiếp xúc với tôi, sẽ không đồng ý, sẽ không bất đồng. Người đó đơn giản lắng nghe tôi - lắng nghe thuần khiết, lắng nghe tuyệt đối thuần khiết, không có diễn giải. Người đó sẽ gạt bản thân mình sang bên. Người đó sẽ nhường đường cho tôi. Cảnh thứ ba… Cô giáo vừa mới kết thúc bài giảng đầu tiên về những sự kiện cơ sở của cuộc sống. Nhỏ Mary giơ tay từ hàng ghế trước. "Con trai sáu tuổi có thể sinh ra trẻ con được không ạ?" "Không," cô giáo nói, mỉm cười, "điều đó là không thể được. Còn câu hỏi nào khác không, cả lớp?" Cả lớp ngập ngừng… Mary lại giơ tay lên, "Liệu con gái sáu tuổi có thể sinh ra trẻ con được không ạ?" "Không," cô giáo nói. Và thế rồi cậu nhỏ đằng sau Mary nghiêng về phía trước và thì thào rõ to vào tai nó, "Đằng ấy-a thấy đấy! Tớ đã bảo đằng ấy-a, đằng ấy-a không có gì phải lo nghĩ cả!"

49 Tất cả mọi đồng ý của bạn, tất cả mọi bất đồng của bạn, đều chỉ là tìm ra cách để vẫn còn trên đường của mình, để không thay đổi. Toàn bộ cuộc sống của mọi người đều dành cho một việc: làm sao đừng thay đổi. Họ cứ nói mãi, "Tôi không muốn khổ," và họ cứ làm mọi điều làm cho họ khổ. Họ cứ nói, "Tôi muốn thay đổi," nhưng tôi nhìn sâu bên dưới họ và họ không muốn thay đổi. Trong thực tế việc diễn đạt ham muốn này rằng họ muốn thay đổi lại là một thủ đoạn để không thay đổi, cho nên họ có thể nói với thế giới, "Tôi đang cố gắng thay đổi và tôi đang nói to và hét to tôi muốn thay đổi, vậy mà nếu chẳng cái gì xảy ra, tôi có thể làm được gì?" Bạn không thể thay đổi được. Điều cuối cùng tôi muốn nói tới về câu hỏi này - bạn không thể thay đổi được, bạn chỉ có thể cho phép thay đổi xảy ra. Cố gắng thay đổi, bạn sẽ không bao giờ thay đổi. Ai cố gắng? Cái cũ. Nhìn vào logic bên trong của nó: bạn đang cố gắng thay đổi bản thân mình. Nó cũng gần như là tự bạn kéo mình lên trên chính ngón chân của mình. Cái gì có thể xảy ra từ điều đó? Chẳng cái gì có thể cả. Bạn không thể thay đổi được bản thân mình, bởi vì ai là người này, người đang cố gắng thay đổi? Nó là quá khứ của bạn. Nó là bạn. Bạn có thể cho phép thay đổi xảy ra. Bạn có thể làm gì để cho phép điều đó? Xin đừng đồng ý và bất đồng với tôi. Chỉ lắng nghe thôi! Chỉ ở đây thôi. Chỉ để cho sự hiện hữu của tôi vận hành như tác nhân xúc tác. Bạn chỉ bị tiêm nhiễm bởi tôi. Bạn chỉ nhiễm lấy bệnh mà tôi có, bệnh sởi mà tôi có. Bạn chỉ cho phép tôi, bạn đừng cố gắng thay đổi bản thân mình. Việc cho phép này chính là tất cả ý nghĩa người buông xuôi là gì. Sannyasin không phải là người đã đồng ý với tôi. Nếu người đó đồng ý với tôi, thế thì người đó không phải là

50 sannyasin, thế thì người đó là tín đồ, hệt như người Ki tô giáo là tín đồ của Christ. Họ đã đồng ý với Christ, nhưng điều đó đã không làm thay đổi họ. Hệt như Phật tử là tín đồ của Phật - họ đã đồng ý với Phật, nhưng điều đó đã không thay đổi họ. Bạn không thể thấy cả thế giới này đều đang theo người này hay người khác đó sao? Cho nên đi theo là một cách để né tránh thay đổi. Xin đừng theo tôi. Bạn đơn giản lắng nghe điều đang xảy ra ở đây, bạn thấy điều đang xảy ra ở đây. Bạn chỉ nhìn vào tôi, và bạn nhường đường cho tôi để cho năng lượng của tôi có thể bắt đầu vận hành trên năng lượng cuả bạn. Đấy không phải là việc tâm trí, đấy là chuyện toàn bộ… đến mức bạn có thể bắt đầu rung động theo cùng bước sóng - thậm chí trong vài khoảnh khắc. Những khoảnh khắc này sẽ đem tới thay đổi, những khoảnh khắc này sẽ đem tới những thoáng nhìn về cái chưa biết. Những khoảnh khắc này sẽ làm cho bạn nhận biết rằng có cái vĩnh hằng bên ngoài thời gian. Những khoảnh khắc này sẽ cho bạn cảm giác về việc trong thiền là cái gì. Những khoảnh khắc này sẽ cho phép bạn một chút ít hương vị của Thượng đế, của Đạo, của Tantra, của Thiền. Những khoảnh khắc đó sẽ đem tới khả năng thay đổi, bởi vì những khoảnh khắc đó sẽ tới, không từ quá khứ của bạn mà từ tương lai của bạn. Đồng ý, đấy là quá khứ của bạn đồng ý với tôi. Cởi mở, cho phép, đấy là tương lai của bạn mở ra - mở ra với tôi. Khả năng biến đổi của bạn là trong tương lai của bạn. Quá khứ chết rồi và qua rồi và kết thúc rồi. Chôn nó đi! Nó chẳng còn nghĩa gì nữa. Đừng cứ mang nó mãi; nó là hành lí không cần thiết. Bởi vì hành lí này mà bạn không thể đi rất cao.

51 Bạn ngụ ý gì khi bạn nói, "Tôi đồng ý với thầy?" Điều đó nghĩa là quá khứ của bạn đồng ý, quá khứ của bạn cảm thấy tốt và gật đầu, và nói, "Vâng, đấy là điều tôi bao giờ cũng nghĩ tới." Đây là cách để tránh tương lai. Nhận biết đi. Chỉ hiện hữu với tôi - đó là satsang, đó là tiếp xúc cao. Chỉ hiện hữu với tôi, dù bạn ở đó, vài tia sáng sẽ đi vào trong bản thể bạn và sẽ bắt đầu nô đùa. Và thế thì bạn sẽ trở nên nhận biết rằng bất kì cuộc sống nào bạn đã sống qua đều không phải là cuộc sống chút nào, rằng bạn đã trong ảo tưởng, rằng bạn đã mơ. Những thoáng nhìn đó về thực tại sẽ làm tan tành toàn bộ quá khứ của bạn, và thế thì có biến đổi. Nó tới một cách tự nhiên theo cách riêng của nó - nó đi theo hiểu biết. Câu hỏi thứ ba: Osho ơi, đôi khi tôi quan sát mọi người chơi cùng trò chơi cũ mà cứ chơi đi chơi lại mãi, mắt tôi cảm thấy lão hoá và chán ngấy và tim tôi mệt mỏi và yếm thế. Tôi đoán đấy là bởi vì tôi thấy ngày càng nhiều trò chơi và thủ đoạn cũ của mình và tôi nghe thấy giọng gây bực mình của thầy giữa tai mình nói rằng, "Thế là được đấy - bạn chỉ phải chấp nhận và yêu lấy bản thân mình, và không có vấn đề gì." Đúng thế chứ???! Tôi nghĩ nếu thầy nói lời này lần nữa thì tôi sẽ hét lên. Tôi không hạnh phúc hơn sao khi tôi nghĩ có một mục tiêu?

52 Câu hỏi này là từ Ma Deva Anando. Nó có ý nghĩa đấy. Câu hỏi này có thể là câu hỏi của hầu hết mọi người đang hiện diện. Lắng nghe nó. Nó đơn giản chỉ ra một tình huống mà mọi người tìm kiếm đều phải trải qua. Trước hết, Anando nói, "Đôi khi tôi quan sát mọi người chơi cùng trò chơi cũ mà cứ chơi đi chơi lại mãi, mắt tôi cảm thấy lão hoá và chán ngấy và tim tôi mệt mỏi và yếm thế." Xin đừng cố gắng quan sát người khác - đó không phải là việc của bạn. Nếu họ đã quyết định chơi trò chơi cũ, nếu họ muốn chơi trò chơi cũ, nếu họ hạnh phúc trong việc chơi trò chơi cũ của mình, bạn là ai mà can thiệp vào? Bạn là ai mà thậm chí đánh giá? Khao khát thường xuyên này để đánh giá người khác phải bị vứt bỏ đi. Điều đó chẳng ích gì cho người khác cả; nó làm hại bạn, nó chỉ làm hại bạn thôi. Sao bạn phải bận tâm? Điều đó chẳng liên quan gì tới bạn cả. Nó là niềm vui của người khác nếu họ muốn vẫn còn là cái cũ và họ muốn đi theo cùng đường mòn, theo cùng lệ thường. Tốt! Đấy là cuộc sống của họ và họ có mọi quyền sống nó theo cách riêng của họ. Bằng cách nào đó chúng ta không thể cho phép người khác có cách riêng của họ; theo cách này cách khác chúng ta cứ đánh giá. Đôi khi chúng ta nói họ là kẻ tội lỗi; đôi khi chúng ta nói họ nhất định xuống địa ngục, đôi khi chúng ta nói họ là thế này thế nọ, tội phạm. Nếu tất cả mọi cái đã thay đổi, bây giờ một đánh giá mới - rằng họ đang chơi trò chơi cũ và "tôi mệt mỏi"… Sao bạn phải mệt mỏi vì trò chơi của họ? Cứ để họ mệt mỏi bởi trò chơi của họ đi nếu họ muốn; hay nếu họ không muốn, thế nữa cũng là chọn lựa của họ. Xin đừng quan sát người khác.

53 Toàn bộ năng lượng của bạn phải hội tụ vào bản thân mình. Có thể bạn đang lên án người khác về trò chơi cũ của họ chỉ như một thủ đoạn, bởi vì bạn không muốn lên án bản thân mình. Điều đó bao giờ cũng xảy ra, đó là một thủ đoạn tâm lí: chúng ta phóng chiếu lên người khác. Kẻ trộm nghĩ mọi người đều là kẻ trộm - điều đó là rất tự nhiên cho người đó - đó là cách bảo vệ bản ngã của người đó. Nếu người đó cảm thấy toàn thế giới là xấu thì người đó cảm thấy tốt trong so sánh này. Kẻ giết người nghĩ toàn thế giới đều mang tính sát nhân - điều đó làm cho người đó cảm thấy tốt và thoải mái. Cũng tiện mà nghĩ cả thế giới đều là sát nhân; thế thì người đó có thể giết người và chẳng cần có bất kì cảm giác mặc cảm nào, không cần có bất kì cắn rứt nào của lương tâm. Cho nên chúng ta cứ phóng chiếu lên người khác bất kì cái gì chúng ta không muốn thấy trong bản thân mình. Xin chấm dứt điều đó đi! Nếu bạn thực sự mệt mỏi về trò chơi cũ, thế thì đây là trò chơi cũ đấy - cũ nhất. Trong nhiều kiếp bạn đã từng chơi nó: phóng chiếu những khiếm khuyết của bạn lên người khác, và thế rồi cảm thấy tốt. Và tất nhiên bạn phải phóng đại lên, bạn phải khuếch đại lên. Nếu bạn là kẻ trộm, bạn phải khuếch đại hình ảnh của người khác, rằng họ còn kẻ trộm lớn hơn bạn. Thế thì bạn cảm thấy tốt trong so sánh này, bạn còn là người tốt hơn nhiều. Đó là lí do tại sao mọi người cứ đọc báo. Báo chí giúp cho bạn nhiều lắm. Sáng sớm, ngay cả trước khi bạn uống chén trà, bạn đã sẵn sàng đọc báo. Và báo chẳng đem tới cái gì ngoài tin tức, bởi vì chẳng cái gì mới. Nó vẫn là cùng cái đã cũ rích. Nhưng bạn cảm thấy tốt: ở đâu đó ai đó đã bị giết, đâu đó mới có vụ Watergate, và đâu đó điều gì đó khác, và đâu đó ai đó bị mất cắp, và vợ ai đó đã trốn đi với ai đó khác… vân vân và vân vân. Ngắm nhìn tất cả những điều đó,

54 bạn thảnh thơi; bạn cảm thấy, "Vậy mình cũng không đến nỗi tệ lắm - cả thế giới đang xuống dốc. Mình còn là người tốt hơn nhiều. Mình vẫn còn chưa trốn đi với vợ hàng xóm. Mình chưa giết ai cả - mặc dầu mình có nghĩ tới điều đó, nhưng suy nghĩ thì không phải là tội ác ở nơi người ta thực sự làm những việc này." Bạn cảm thấy tốt. Và khoảnh khắc bạn cảm thấy tốt, bạn vẫn còn như cũ. Xin đừng ngắm nhìn người khác. Điều đó chẳng ích gì cho bạn cả. Dùng năng lượng của mình để quan sát chính bản thân mình đi. Và có cái gì đó cực kì biến đổi trong việc quan sát này. Nếu bạn quan sát bản thân mình, mọi sự sẽ bắt đầu thay đổi. Nếu bạn bắt đầu quan sát cơn giận của mình, một ngày nào đó bạn bỗng nhiên sẽ thấy cơn giận không còn năng lượng theo cách nó đã quen có; nó không còn dữ tợn nữa. Cái gì đó đã chết đi trong nó. Nếu bạn bắt đầu ngắm nhìn bản thân mình, bạn sẽ thấy dần dần cái tiêu cực đang chết đi và cái tích cực đang trở nên ngày một sống động hơn; rằng khổ đang biến mất và phúc lạc đang đi vào trong cuộc sống của bạn; rằng bạn mỉm cười nhiều hơn, thậm chí đôi khi chẳng có lí do gì; rằng một cảm giác vui nhộn đang nảy sinh trong bạn nếu bạn bắt đầu ngắm nhìn. Cái cũ bị kìm nén đó, khuôn mặt dài đang biến mất; cảm giác vui vẻ được sinh ra. Bạn bắt đầu coi cuộc sống là vui đùa hơn nếu bạn ngắm nhìn; cái nghiêm chỉnh trở thành ngày một chẳng liên quan. Bạn ngày càng trở nên hồn nhiên hơn, tin cậy, ngày càng ít hoài nghi hơn. Tôi không nói rằng tin cậy của bạn bao giờ cũng phải được kính trọng. Không, đấy không phải là vấn đề. Bạn có thể bị lừa nhiều hơn, bởi vì khi bạn tin cậy thì bạn có thể bị

55 lừa nhiều. Nhưng cho dù bạn có bị lừa, tin cậy của bạn cũng sẽ không bị phá huỷ bởi điều đó; trong thực tế nó thậm chí còn có thể được nâng cao hơn. Bạn có thể bắt đầu nghĩ rằng cho dù bạn có bị lừa - ai đó đã lấy đi ít tiền và lừa bạn - bạn sẽ có khả năng thấy rằng bạn đã giữ được điều có giá trị hơn nhiều, đó là tin cậy; và cái gì đó gần như chẳng giá trị gì, tiền bạc, mất đi. Bạn có thể giữ được tiền và tin cậy mất đi - điều đó sẽ là tổn thất lớn lao hơn nhiều, bởi vì chẳng ai đã từng bao giờ hạnh phúc chỉ bởi vì tiền. Nhưng bởi tin cậy, mọi người đã sống như thượng đế trên trái đất. Bởi tin cậy, mọi người đã tận hưởng cuộc sống toàn bộ tới mức họ có thể cảm thấy biết ơn Thượng đế. Tin cậy là phúc lành. Tiền bạc nhiều nhất có thể cho bạn một chút ít thoải mái, nhưng không có lễ hội. Tin cậy có thể không cho bạn nhiều thoải mái, nhưng sẽ cho bạn lễ hội lớn lao. Bây giờ chọn thoải mái chứ không chọn lễ hội đơn giản là ngu xuẩn, bởi vì cuộc sống thoải mái sẽ chẳng là gì ngoài cái chết thoải mái. Bạn có thể sống tiện lợi và bạn có thể chết tiện lợi. Nhưng hương vị thực của cuộc sống là có thể chỉ khi bạn mở hội tới mức tối đa, tới mức cực đại, khi ngọn đuốc của bạn bùng cháy từ cả hai đầu cùng nhau. Có thể chỉ cho một khoảnh khắc… nhưng mãnh liệt của nó, nhưng tính toàn bộ của nó, nhưng tính toàn thể của nó!… Và điều này xảy ra chỉ qua quan sát. Quan sát là một trong những lực vĩ đại nhất của biến đổi. Bắt đầu quan sát bản thân mình đi. Đừng phí năng lượng của mình để quan sát người khác - đó là lãng phí cực kì! Và không ai sẽ cám ơn bạn về điều đó cả, đấy là công việc bạc bẽo. Và bất kì người nào bạn quan sát đều sẽ cảm thấy bị xúc phạm, bởi vì không ai thích bị quan sát cả, mọi

56 người đều muốn có cuộc sống riêng tư. Tốt hay xấu, ngu hay khôn, mọi người đều muốn có cuộc sống riêng tư của mình. Và bạn là ai mà can thiệp vào? Cho nên đừng là những kẻ dòm ngó, đừng nhìn qua lỗ khoá nhà mọi người, và đừng ngắm nhìn. Đấy là cuộc sống của họ. Nếu họ muốn và nếu họ thích chơi trò chơi cũ, cứ để cho họ chơi đi! Cho nên điều đầu tiên: xin chấm dứt việc ngắm nhìn người khác, quay toàn bộ năng lượng của bạn vào bản thân mình. Điều thứ hai, bạn nói: "Tôi đoán đấy là bởi vì tôi thấy ngày càng nhiều trò chơi và thủ đoạn cũ của mình và tôi nghe thấy giọng gây bực mình của thầy giữa tai mình nói rằng, "Thế là được đấy - bạn chỉ phải chấp nhận và yêu lấy bản thân mình, và không có vấn đề gì cả." Tôi phải nhắc lại điều đó: Không có vấn đề gì. Tôi chưa bao giờ bắt gặp vấn đề thực nào - cho tới giờ. Và tôi phải đã nghe hàng nghìn người và hàng nghìn vấn đề của họ. Tôi chưa bắt gặp vấn đề thực nào cả. Và tôi không nghĩ điều đó sẽ xảy ra, bởi vì vấn đề thực không tồn tại. 'Vấn đề' là một thứ được bịa ra. Tình huống có đó, vấn đề không có đó. Vấn đề là diễn giải của bạn về tình huống. Cùng một tình huống có thể không là vấn đề với ai đó và có thể là vấn đề đối với ai đó khác. Cho nên điều đó tuỳ thuộc vào bạn liệu bạn có tạo ra vấn đề hay bạn không tạo ra vấn đề, nhưng vấn đề không có đó. Vấn đề không có trong sự tồn tại; chúng có trong tâm lí của con người. Lần sau chỉ nhìn, bạn đang có một lầm lỗi nào đó và vướng phải một vấn đề. Ngắm nhìn, đứng sang bên và nhìn vào vấn đề. Nó có thực hay không? hay bạn đã tạo ra nó?

57 Nhìn sâu vào nó và bạn bỗng nhiên sẽ thấy nó không tăng lên, nó đang giảm đi; nó trở thành ngày một nhỏ hơn. Bạn càng đặt nhiều năng lượng của mình vào quan sát, nó càng trở nên nhỏ đi hơn. Và một khoảnh khắc tới khi bỗng nhiên nó không có đó… và bạn sẽ có cái cười khoái trá. Bất kì khi nào bạn có vấn đề, nhìn vào nó. Vấn đề là hư huyễn, chúng không tồn tại. Đi quanh vấn đề, nhìn từ mọi góc độ - làm sao nó có thể có được? Nó là bóng ma! Bạn đã muốn nó, đó là lí do tại sao nó có đó. Bạn đã yêu cầu nó, đó là lí do tại sao nó có đó. Bạn đã mời nó, đó là lí do tại sao nó có đó. Nhưng mọi người không thích điều đó: nếu bạn nói vấn đề của họ không phải là vấn đề, họ không thích điều đó. Họ cảm thấy rất tồi tệ. Nếu bạn nghe vấn đề của họ, họ cảm thấy rất tốt. Và nếu bạn nói, "Vâng, đây là vấn đề lớn," họ rất sung sướng. Đó là lí do tại sao phân tâm học lại đã trở thành một trong những điều quan trọng nhất của thế kỉ này. Nhà phân tâm chẳng giúp được cho ai cả - có thể người đó tự giúp mình mà thôi, nhưng người đó chẳng giúp cho ai khác cả. Người đó không thể giúp được. Nhưng mọi người vẫn cứ tới và trả tiền. Họ tận hưởng - người đó chấp nhận vấn đề của họ. Bất kì vấn đề ngớ ngẩn nào bạn đem tới nhà phân tâm, người đó đều lắng nghe nó rất chân thành và nghiêm chỉnh, dường như nó có đó. Người đó cứ giả dụ như là bạn đang đau khổ ghê lắm, và người đó bắt đầu làm việc trên nó và phân tích nó. Và điều đó mất hàng năm! Thậm chí sau nhiều năm phân tâm vấn đề vẫn không được giải quyết bởi vì ngay chỗ đầu tiên vấn đề chưa bao giờ có đó - cho nên làm sao bất kì ai có thể giải quyết được nó? Nhưng sau nhiều năm phân tâm bạn trở nên mệt mỏi, và bạn kết thúc với vấn đề cũ; bây giờ bạn muốn vấn đề mới nào đó.

58 Cho nên một hôm bạn bỗng nhiên nói, "Vâng, nó không còn có đó nữa, nó mất rồi," và bạn cám ơn nhà phân tâm. Nhưng đấy đơn giản chỉ là thời gian đã giúp vào, thời gian đã chữa lành. Đấy không phải do phân tâm. Nhưng có những người không thích đơn giản chờ đợi và ngắm nhìn. Khi bạn mang một người điên tới một thiền viện, họ đơn giản cho anh ta vào một góc, trong một chiếc lều nhỏ, xa với thiền viện; họ cho anh ta thức ăn và họ bảo anh ta, "Ở đó, yên tĩnh." Không ai tới nói chuyện với anh ta; thức ăn thì được cung cấp, tiện nghi của anh ta được chăm nom, nhưng không ai bận tâm về anh ta cả. Và điều phân tâm làm trong ba năm, họ làm trong ba tuần. Trong vòng ba tuần người này đơn giản bước ra và người đó nói, "Vâng, vấn đề hết." Trong ba tuần bạn bị bỏ lại với vấn đề của mình - làm sao bạn có thể tránh việc nhìn nó? Và không phân tích nào được nêu ra cho nên không có phân tán, bạn không bị làm sao lãng. Nhà phân tâm làm sao lãng bạn! Vấn đề có thể đã chết đi theo cách của nó trong vòng ba tuần, nhưng nó sẽ không chết đi bây giờ bởi vì với hỗ trợ của nhà phân tâm nó sẽ sống ba năm, hay thậm chí còn hơn. Điều đó tuỳ thuộc vào bạn giầu thế nào. Nếu bạn đủ giầu, vấn đề có thể tiếp tục suốt cả đời bạn. Điều đó nghĩa là nó phụ thuộc vào bạn có thể đảm đương chi trả được bao nhiêu. Người nghèo không chịu đựng nhiều vấn đề. Người giầu chịu đựng; họ có thể đảm đương được. Họ có thể tận hưởng trò chơi có vấn đề lớn. Người nghèo không thể đảm đương được và không thể tận hưởng trò chơi đó. Lần sau bạn có vấn đề, nhìn vào nó, nhìn nghiêm khắc vào nó; không cần bất kì phân tích nào. Đừng phân tích nó, bởi vì phân tích là cách làm lãng trí. Khi bạn bắt đầu phân tích, bạn không nhìn vào vấn đề. Bạn bắt đầu hỏi tại sao? từ

59 đâu? nó tới thế nào?… trong thời thơ ấu của bạn, mối quan hệ của mẹ bạn với bạn, mối quan hệ của bố bạn với bạn? Bạn đã đi lạc lối, bây giờ bạn không nhìn vào trong bản thân vấn đề. Cách phân tâm của Freud thực sự là trò chơi tâm trí, và được chơi với tri thức chuyên gia lớn. Đừng đi vào trong nguyên nhân! Không cần… bởi vì không có nguyên nhân. Đừng đi vào trong quá khứ; không cần bởi vì điều đó sẽ là đi xa khỏi vấn đề hiện tại. Nhìn vào trong nó như một điều ở đây và bây giờ, chỉ đi vào trong nó. Và đừng nghĩ về nguyên nhân, lí do. Chỉ quan sát vấn đề như nó hiện thế. Và bạn sẽ ngạc nhiên rằng nhìn nghiêm khắc vào trong nó, nó bắt đầu tản mác đi. Cứ nhìn vào trong nó và bạn sẽ thấy nó đã mất đi. Vấn đề không có đó. Chúng ta tạo ra chúng bởi vì chúng ta không thể sống mà không có vấn đề. Đó là lí do duy nhất tại sao chúng ta lại tạo ra chúng. Có vấn đề là có cơ hội; người ta cảm thấy tốt, cái gì đó có đó để làm. Khi không có vấn đề gì, bạn bị bỏ lại một mình, trống rỗng - phải làm gì tiếp đây? Mọi vấn đề kết thúc… Chỉ nghĩ: một ngày nào đó Thượng đế tới và nói, "Không vấn đề gì nữa - hết rồi! Mọi vấn đề đã mất." Bạn sẽ làm gì? Nghĩ về ngày đó. Mọi người sẽ bị mắc kẹt. Mọi người sẽ bắt đầu rất giận với Thượng đế. Họ sẽ nói, "Đây không phải là ân huệ! Bây giờ chúng tôi sẽ được giả thiết làm gì? Không vấn đề gì sao?" Thế thì bỗng nhiên năng lượng không chuyển đi đâu cả; thế thì bạn sẽ cảm thấy trì trệ. Vấn đề là cách thức để bạn di chuyển, để đi tiếp, để mang tiếp, để hi vọng, để ham muốn, để mơ mộng. Vấn đề đem lại biết bao nhiêu khả năng để vẫn còn được bận bịu.

60 Và nhàn rỗi, hay có khả năng nhàn rỗi, là điều tôi gọi là thiền. Một tâm trí nhàn rỗi, người tận hưởng khoảnh khắc nhàn rỗi là tâm trí thiền. Bắt đầu tận hưởng những khoảnh khắc nhàn rỗi nào đó. Cho dù vấn đề có đó - bạn cảm thấy nó có đó, tôi nói nó không có, nhưng bạn cảm thấy nó có đó - gạt vấn đề sang bên và nói với vấn đề, "Đợi đấy! Cuộc sống có đó, toàn bộ cuộc sống có đó. Ta sẽ giải quyết mi, nhưng ngay bây giờ để ta có một chút ít không gian, không bị bận bịu với bất kì vấn đề nào." Bắt đầu có vài khoảnh khắc nhàn rỗi đi. Một khi bạn đã tận hưởng chúng, bạn sẽ thấy sự kiện là vấn đề do bạn tạo ra bởi vì bạn không có khả năng tận hưởng những khoảnh khắc nhàn rỗi, cho nên vấn đề lấp vào lỗ hổng. Bạn chưa từng ngắm nhìn mình sao? Ngồi trong phòng, nếu bạn chẳng có việc gì làm, bạn bắt đầu cảm thấy bồn chồn, bạn bắt đầu cảm thấy không thoải mái, bạn bắt đầu cảm thấy bất ổn. Bạn sẽ bật radio lên, hay bạn sẽ bật ti vi lên, hay bạn sẽ bắt đầu đọc cùng tờ báo mà bạn đã đọc tới ba lần từ sáng. Hay nếu chỉ có mỗi một cách, bạn sẽ rơi vào giấc ngủ để cho bạn có thể tạo ra các giấc mơ và lại vẫn còn bận tâm. Hay bạn sẽ bắt đầu hút thuốc… Bạn có quan sát điều đó không? Bất kì khi nào bạn không có việc gì làm, hiện hữu trở thành rất khó, chỉ hiện hữu. Tôi sẽ nói lại: Không có vấn đề gì cả, Anando. Nhìn vào trong sự kiện của nó, rằng không có vấn đề gì trong cuộc sống cả. Nếu bạn muốn có nó, đấy là niềm vui của bạn - bạn hưởng thú với tất cả mọi phúc lành của tôi. Nhưng chân lí là, không có vấn đề gì cả. Cuộc sống không phải là vấn đề chút nào, nó là bí ẩn để được sống và được tận hưởng. Vấn đề do bạn tạo ra bởi vì

61 bạn sợ tận hưởng cuộc sống, và bạn sợ sống cuộc sống. Vấn đề cho bạn sự bảo vệ chống lại cuộc sống, chống lại niềm vui, chống lại yêu. Bạn có thể tự nói với mình, "Làm sao mình tận hưởng được? Mình có biết bao nhiêu là vấn đề, làm sao mình tận hưởng được? Mình có biết bao nhiêu vấn đề, làm sao mình có thể yêu người đàn ông hay người đàn bà? Mình có biết bao nhiêu vấn đề, làm sao mình có thể nhảy múa và ca hát được? Không thể được!" Bạn có thể tìm thấy lí do nào đó để không hát, để không nhảy múa. Vấn đề của bạn cho bạn một cơ hội lớn để né tránh. Nhìn vào trong vấn đề này và bạn sẽ thấy chúng là hư huyễn. Và thậm chí nếu bạn có vấn đề và bạn cảm thấy nó là thực, tôi nói điều đó là được. Tại sao tôi lại nói nó là được? - bởi vì khoảnh khắc bạn bắt đầu cảm thấy nó là được, nó sẽ biến mất. Khoảnh khắc bạn nói với một vấn đề, "Điều đó là được," bạn đã dừng cấp năng lượng cho nó. Bạn đã chấp nhận nó. Khoảnh khắc bạn chấp nhận một vấn đề, nó không còn là vấn đề nữa. Một vấn đề có thể là vấn đề chỉ khi bạn cứ bác bỏ nó: khi bạn nói nó không nên là như vậy… và nó là như vậy, và nó không nên là như vậy - vấn đề được làm mạnh thêm. Đó là lí do tại sao tôi nói điều đó. Mọi người tới tôi với vấn đề lớn của họ và tôi nói, "Điều đó là được, điều đó rất được, bạn chấp nhận nó." Và tôi nói, "Bạn chấp nhận và yêu lấy bản thân mình." Và tôi hiểu, Anando nói, "Chính giọng gây bực mình của thầy liên tục nói, 'Thế là được đấy - bạn chỉ phải chấp nhận và yêu lấy bản thân mình, và không có vấn đề gì cả.'" "Đúng thế chứ???!" Và Anando nói, "Tôi nghĩ nếu thầy nói lời này lần nữa thì tôi sẽ hét lên."

62 Bạn đã la hét cả đời mình - dù bạn la hét hay không thì cũng không phải là vấn đề, bạn đã la hét cả đời mình. Bạn đã chưa làm gì khác hơn từ trước cho tới nay. Đôi khi la to, đôi khi la thầm, nhưng bạn đã la hét. Đó là cách tôi thấy mọi người: những người la hét - trái tim họ la hét, bản thể họ la hét. Nhưng điều đó sẽ chẳng ích gì. Cố gắng hiểu hơn là la lên. Cố gắng thấy điều tôi đang nói với bạn. Và điều tôi đang nói với bạn không phải là lí thuyết, nó là sự kiện. Và tôi đang nói điều đó bởi vì tôi đã biết nó theo cách đó. Nếu điều đó có thể xảy ra cho tôi rằng không có vấn đề gì cả, sao nó không thể xảy ra cho bạn được? Nhận lấy thách thức về điều đó đi! Tôi chỉ là một người bình thường như bạn; tôi không đòi hỏi quyền năng huyền bí phi thường nào. Tôi rất bình thường, cũng hệt như bạn vậy. Khác biệt duy nhất giữa tôi và bạn là bạn không nói được cho bản thân mình còn tôi nói hoàn toàn được cho bản thân tôi - đó là khác biệt duy nhất. Bạn liên tục cố gắng cải thiện bản thân mình còn tôi không cố gắng cải thiện bản thân mình. Tôi đã nói: Không hoàn chỉnh là cách thức cuộc sống hiện thế. Bạn đang cố gắng trở nên hoàn hảo còn tôi đã chấp nhận không hoàn hảo của mình. Đó là khác biệt duy nhất. Cho nên tôi không có vấn đề gì. Khi bạn chấp nhận không hoàn hảo của mình, vấn đề có thể từ đâu tới được? Khi bất kì cái gì xảy ra bạn nói điều đó là được, thế thì vấn đề có thể tới từ đâu được? Khi bạn chấp nhận các giới hạn, thế thì vấn đề có thể từ đâu tới được? Vấn đề nảy sinh từ việc không chấp nhận của bạn. Bạn không thể chấp nhận cách thức bạn đang hiện hữu, do đó mới có vấn đề. Và bạn sẽ chẳng bao giờ chấp nhận cách bạn đang hiện hữu, cho nên vấn đề bao giờ cũng sẽ có đó. Bạn có thể hình dung bản thân mình một ngày

63 nào đó chấp nhận, hoàn toàn chấp nhận cách bạn đang hiện hữu không? Nếu bạn có thể hình dung được, thế thì tại sao bạn không làm điều đó ngay bây giờ? Sao lại đợi? Từ ai? Để làm gì? Tôi đã chấp nhận cách thức tôi đang hiện hữu, và chính khoảnh khắc đó tất cả các vấn đề đều biến mất, chính khoảnh khắc đó mọi lo nghĩ biến mất. Không phải là tôi đã trở nên hoàn hảo, nhưng tôi bắt đầu tận hưởng sự không hoàn hảo của mình. Chẳng ai đã bao giờ trở nên hoàn hảo cả, bởi vì trở nên hoàn hảo có nghĩa là trở thành hoàn toàn chết. Hoàn hảo là không thể được bởi vì cuộc sống là vĩnh hằng. Hoàn hảo là không thể được bởi vì cuộc sống cứ tiếp diễn mãi - không có tận cùng cho nó. Cho nên cách duy nhất để thoát ra khỏi cái gọi là vấn đề là chấp nhận cuộc sống của bạn như bạn thấy nó ngay khoảnh khắc này, và sống nó, tận hưởng, vui thích trong nó. Khoảnh khắc tiếp sẽ còn vui vẻ hơn bởi vì nó sẽ bắt nguồn từ khoảnh khắc này; và khoảnh khắc tiếp nữa sẽ thậm chí còn vui vẻ hơn nữa, bởi vì dần dần bạn sẽ trở thành ngày càng vui vẻ hơn. Không phải là bạn sẽ trở thành vui vẻ hơn qua cải thiện, mà bởi việc sống khoảnh khắc này. Nhưng bạn sẽ vẫn còn không hoàn hảo. Bạn bao giờ cũng sẽ có những giới hạn, và bạn bao giờ cũng có những tình huống mà nếu bạn muốn tạo ra vấn đề, bạn có thể tạo ra ngay lập tức. Nếu bạn không muốn tạo ra vấn đề, không có nhu cầu để tạo ra chúng. Bạn có thể la lên, nhưng điều đó chẳng ích gì. Đó là điều bạn vẫn đang làm. Điều đó đã chẳng ích gì. Thậm chí trị liệu nguyên thuỷ cũng không tỏ ra có ích nhiều lắm. Nó cho phép mọi người la hét - vâng, có cảm thấy

64 chút ít thoải mái, nó là trị liệu cáu kỉnh. Nó cho phép bạn nôn ra. Có cảm thấy chút ít thoải mái bởi vì bạn cảm thấy đỡ nặng, nhẹ gánh chút ít, nhưng thế rồi trong vài ngày trạng thái phởn phơ đó biến mất; lần nữa bạn lại như cũ, lại tích luỹ. Lần nữa lại đi tới trị liệu nguyên thuỷ - bạn sẽ cảm thấy thoải mái trong vài ngày - lần nữa lại như cũ… Chừng nào bạn còn chưa hiểu rằng người ta phải chấm dứt việc tạo ra vấn đề, bạn sẽ vẫn cứ tạo ra vấn đề. Bạn có thể đi vào nhóm đương đầu, bạn có thể thực hành trị liệu nguyên thuỷ, bạn có thể làm cả nghìn nhóm khác, và sau mỗi nhóm bạn sẽ cảm thấy cực kì hay, bởi vì bạn vứt bỏ đi cái gì đó trên đầu bạn - nhưng bạn đã không vứt bỏ cơ chế tạo ra nó. Bạn đã vứt bỏ cái gì đó bạn đã có, nhưng bạn không vứt bỏ chính cái nhà máy cứ liên tục tạo ra nó. Lần nữa bạn sẽ tạo ra, điều đó sẽ chẳng hữu dụng gì mấy. Nó sẽ cho bạn việc giải lao, nghỉ ngơi… Nhưng nếu bạn thực sự hiểu sự việc này, sự việc này là ở chỗ bạn phải chấm dứt việc tạo ra vấn đề; bằng không thì bạn có thể cứ đi từ nhóm này sang nhóm khác, từ nhà phân tâm này sang nhà phân tâm khác, từ nhà tâm thần này sang nhà tâm thần khác, từ trị liệu này sang trị liệu khác… và mọi người sẽ cho bạn một chút ít giải lao, chút ít nghỉ ngơi, và bạn lại làm cùng một thứ. Toàn bộ nỗ lực của tôi ở đây là để cắt bỏ vấn đề từ chính gốc rễ. Xin đừng tạo ra vấn đề. Chúng không có, chúng không tồn tại. Và điều cuối cùng Anando nói, "Tôi không hạnh phúc hơn sao khi tôi nghĩ có một mục tiêu?" Vâng, bạn hạnh phúc hơn, và bây giờ bạn cũng khổ hơn nữa - bởi vì hạnh phúc của bạn là trong hi vọng, nó không

65 phải là hạnh phúc thực. Cho nên tôi nói bạn hạnh phúc hơn và cũng khổ nữa. Khổ, bạn ở đây trong hiện tại, và hạnh phúc bạn ở trong tương lai - nhưng làm sao bạn có thể ở trong tương lai được? Mục đích là ở trong tương lai. Bất hạnh bạn ở đây, hạnh phúc bạn ở kia. 'Ở kia' không tồn tại - tất cả đều ở đây. Bao giờ cũng là ở đây, mọi nơi đều ở đây cả! 'Ở kia' chỉ tồn tại trong từ điển. Cũng vậy với khi đó - bao giờ cũng là bây giờ, khi đó không tồn tại. Vâng, bạn đã hạnh phúc hơn trong mơ của mình khi nghĩ về mục đích, nghĩ về tương lai đẹp đẽ. Nhưng tại sao người ta nghĩ về tương lai đẹp đẽ? - bởi vì người đó khổ trong hiện tại. Tôi không nghĩ về tương lai đẹp đẽ, tôi không thể quan niệm nổi làm sao nó có thể đẹp hơn nữa được! Làm sao nó có thể đẹp hơn nó ngay bây giờ, khoảnh khắc này được? Làm sao sự tồn tại sẽ hạnh phúc hơn và vui vẻ hơn nó đang thế trong khoảnh khắc này được? Nhìn mà xem - làm sao nó có thể hạnh phúc hơn, vui sướng hơn? Nhưng đấy là thủ đoạn, lần nữa là thủ đoạn của tâm trí: để tránh hiện tại chúng ta nghĩ về tương lai để cho chúng ta không cần thấy hiện tại. Và hiện tại là tất cả những cái đang có đó. Cho nên bạn cũng phải, bạn hạnh phúc hơn - hạnh phúc hơn trong giấc mơ của mình. Bây giờ tôi đã làm tan tành mọi giấc mơ của bạn. Hạnh phúc hơn trong hi vọng của bạn - bây giờ tôi đang cố gắng theo đủ mọi cách để tạo ra trạng thái vô vọng, cho nên không hi vọng nào còn lại cả. Tôi đang cố gắng đem bạn về hiện tại. Bạn đã vẩn vơ trong tương lai, tôi đang kéo bạn trở lại với ở đây bây giờ. Đấy là công việc vất vả. Và lấy mất mục đích đi, người ta cảm thấy rất giận. Bạn đôi khi rất giận tôi. Tôi đã lấy đi hi vọng của bạn, giấc mơ của bạn - hay tôi đang cố gắng làm điều đó! Bạn

66 đang níu bám vào chúng. Bạn nghiện với hi vọng của mình tới mức bạn thậm chí bắt đầu hi vọng qua tôi. Bạn bắt đầu hi vọng qua tôi: "Osho sẽ làm điều này." Người này không định làm gì cả! Bạn bắt đầu hi vọng rằng, "Bây giờ mình ở cùng với Osho rồi nên không cần phải sợ. Chẳng chóng thì chầy mình sẽ trở nên chứng ngộ." Quên tất cả những điều đó đi! Chứng ngộ không phải là hi vọng! Nó không phải là ham muốn và nó không ở trong tương lai. Nếu bạn bắt đầu sống ngay khoảnh khắc này, bạn chứng ngộ rồi. Tôi đang cố gắng để làm cho bạn chứng ngộ mọi ngày, còn bạn thì nói, "Ngày mai." Thế thì khi bạn sẽ… nhưng ngày mai điều đó sẽ chẳng bao giờ xảy ra. Hoặc là nó là bây giờ hay chẳng bao giờ. Trở nên chứng ngộ ngay bây giờ đi! Và bạn có thể trở nên chứng ngộ được bởi vì bạn đang… đơn giản bị lừa, đơn giản nghĩ rằng bạn không hiện hữu. Cho nên đừng hỏi làm sao. Khoảnh khắc bạn hỏi làm sao, bạn bắt đầu hi vọng. Cho nên đừng hỏi làm sao, và đừng nói, "Vâng, chúng tôi sẽ trở thành." Tôi không nói điều đó. Tôi nói bạn hiện hữu. Ngỗng ở ngoài rồi! Ngỗng chưa bao giờ ở trong cả. Người ta chỉ phải tỉnh táo trong từng khoảnh khắc. Chỉ một khoảnh khắc tỉnh táo, một cú sốc, và bạn được tự do. Mọi ngày tôi đều cố gắng làm cho bạn được chứng ngộ, bởi vì tôi biết bạn được chứng ngộ rồi. Nhưng nếu bạn muốn chơi trò chơi luân hồi, bạn cứ chơi đi. Chắc chắn là bạn hạnh phúc hơn - và cũng khổ nữa. Tôi đã lấy đi hạnh phúc của bạn bởi vì bạn không thể hi vọng thêm nữa. Nếu bạn cho phép tôi thêm một chút nữa, tôi sẽ lấy cả khổ của bạn đi nữa. Nhưng trước tiên hạnh phúc phải ra

67 đi, bởi vì khổ tồn tại như cái bóng của hi vọng vào hạnh phúc. Cho nên đầu tiên hi vọng về hạnh phúc phải ra đi, chỉ thế thì cái bóng mới đi. Cho nên bạn có thể kêu la nếu bạn muốn kêu la, nhưng tôi sẽ nhắc lại cả nghìn lẻ một lần: Anando, không có vấn đề gì cả. Bạn chỉ cần chấp nhận và yêu lấy chính mình - vâng, Đúng thế. Câu hỏi thứ tư: Osho kính yêu, Tantra chẳng phải là con đường mê đắm đó sao? Nó không phải vậy. Nó là con đường duy nhất để thoát ra khỏi mê đắm. Nó là con đường duy nhất để thoát ra ngoài bản năng dục. Không con đường nào khác đã có ích cho con người; tất cả mọi con đường khác đều làm cho con người ngày càng nhiều bản năng dục hơn. Dục đã không biến mất. Tôn giáo đã làm cho nó chỉ bị đầu độc thêm; nó vẫn có đó, dưới dạng bị đầu độc. Vâng mặc cảm đã nảy sinh trong con người, nhưng dục không biến mất. Nó không thể biến mất được bởi vì nó là thực tại sinh học. Nó là sự tồn tại; nó không thể đơn giản biến mất bởi việc kìm nén nó. Nó có thể biến mất chỉ khi bạn trở nên tỉnh táo tới mức bạn có thể giải phóng năng lượng 'bị bao' trong bản năng dục. Không phải bởi kìm nén mà năng lượng được giải phóng ra, mà bởi hiểu biết. Và một khi năng lượng được giải phóng ra, từ bùn, hoa sen… Hoa sen phải mọc lên từ bùn, nó

68 phải đi cao hơn - và kìm nén ấn nó sâu hơn vào trong bùn, bùn cứ kìm nén hoa sen. Điều bạn đã làm cho đến nay, toàn thể nhân loại làm, là kìm nén dục trong bùn của vô thức. Cứ kìm nén nó, ngồi lên trốc nó, không cho phép nó chuyển động; giết chết nó bằng nhịn ăn, bằng kỉ luật, bằng đi vào hang động trong Himalayas, bằng đi vào trong tu viện nơi đàn bà không được phép tới. Có những tu viện nơi đàn bà chưa bao giờ được bước vào trong hàng trăm năm; có những tu viện chỉ các ni cô sống và đàn ông không bao giờ bước vào. Đây là các cách kìm nén. Và họ tạo ra ngày càng nhiều bản năng dục và ngày càng nhiều giấc mơ mê đắm. Không, Tantra không phải là con đường mê đắm. Nó là con đường duy nhất của tự do. Tantra nói: Bất kì cái gì hiện hữu cũng phải được hiểu, và qua hiểu biết thì thay đổi xuất hiện theo cách riêng của nó. Cho nên lắng nghe tôi hay lắng nghe Saraha, bạn đừng bắt đầu nghĩ rằng Saraha đang hỗ trợ cho mê đắm của bạn. Bạn sẽ trong trạng thái tồi tệ nếu bạn chấp nhận điều đó. Nghe câu chuyện này… Một quí ông già cả có tên Martin tới bác sĩ khám bệnh: "Tôi muốn ông bảo cho tôi cái gì sai, bác sĩ. Tôi cảm thấy đau đây đó, và tôi không thể hiểu được nó. Tôi đã sống một cuộc sống rất sạch sẽ - không hút thuốc, không uống rượu hay chạy quanh. Tôi nằm trên giường, một mình, vào chín giờ mỗi đêm. Sao tôi cảm thấy theo cách này?" "Ông bao nhiêu tuổi rồi?" bác sĩ hỏi. "Tôi bẩy mươi tư vào sinh nhật sắp tới." Martin nói.

69 Bác sĩ trả lời, "Sau rốt, ông đã xoay xở trong nhiều năm, ông đã có trông đợi những điều như thế, Nhưng ông đã làm mất thời gian còn lại. Thoải mái và đừng lo nghĩ. Tôi gợi ý ông nên tới suối nước nóng." Thế là Martin tới suối nước nóng. Tại đó ông ta gặp một quí ông khác trông cũng già lão và hom hem đến mức Martin cảm thấy được động viên bởi từ bi. "Người anh em," Martin nói, "Ông chắc chắn phải chăm sóc bản thân mình cẩn thận lắm, sống tới tuổi già đến thế. Tôi đã sống cuộc sống yên ả, sạch sẽ, nhưng không như ông, tôi cá đấy. Công thức của ông là gì để đạt tới tuổi già đến thế?" Thế là cụ già quắt queo này nói, "Ngược lại, thưa ngài. Khi tôi mười bẩy tuổi bố tôi bảo tôi, 'Này con, con cứ tận hưởng cuộc sống đi. Ăn, uống và vui vẻ theo hài lòng của trái tim mình. Sống cuộc sống tới mức độ cao nhất. Thay vì lấy một đàn bà, sống độc thân và có mười đàn bà. Tiêu tiền cho vui, cho bản thân con, thay vì cho vợ và trẻ con.' ấy a - rượu, đàn bà và bài ca; cuộc sống được sống tới mức độ tràn trề. Đó đã là chính sách cho cả đời tôi, người anh em!" "Có vẻ như ông đã thu được cái gì đó," Martin nói. "Ông bao nhiêu tuổi rồi?" Người kia trả lời, "Hai mươi tư." Mê đắm là tự tử, như tự tử như kìm nén. Đây là hai cực Phật nói nên tránh. Một cực là kìm nén, cực kia là mê đắm. Chỉ ở giữa: không kìm nén, không mê đắm. Chỉ ở giữa, mang tính quan sát, tỉnh táo, nhận biết. Nó là cuộc sống của bạn - chẳng phải bị kìm nén, chẳng phải bị phí hoài; nó phải được hiểu. Nó là cuộc sống của bạn - chăm nom lấy nó! Yêu lấy nó! Thân thiện với nó! Nếu bạn có thể thân thiện, cuộc sống

70 của bạn sẽ để lộ ra nhiều bí ẩn cho bạn, nó sẽ đưa bạn tới chính cánh cửa của Thượng đế. Nhưng Tantra không mê đắm chút nào. Những người kìm nén bao giờ cũng nghĩ rằng Tantra là mê đắm. Tâm trí họ bị ám ảnh quá nhiều… Chẳng hạn, một người đi tới tu viện và sống ở đó thậm chí chẳng nhìn tới đàn bà - làm sao người đó có thể tin rằng Saraha lại không mê đắm khi anh ta sống với một đàn bà? Không chỉ sống, mà lại còn công phu những điều kì lạ… ngồi trước người đàn bà trần truồng… người đàn bà trần truồng, và anh ta cứ nhìn ngắm người đàn bà này… hay thậm chí trong khi làm tình với người đàn bà này anh ta cứ quan sát… Bây giờ bạn không thể quan sát việc quan sát của anh ta được, bạn có thể quan sát chỉ điều anh ta đang làm tình với người đàn bà. Và nếu bạn bị kìm nén, toàn thể bản năng dục bị kìm nén của bạn sẽ bùng ra. Bạn phải bắt đầu phát điên! Và bạn sẽ phóng chiếu tất cả những điều bạn đã kìm nén trong bản thân mình lên Saraha - và Saraha lại chẳng làm gì như thế cả. Anh ta đang đi vào một chiều hướng hoàn toàn khác. Anh ta không thực quan tâm tới thân thể. Anh ta muốn thấy bản năng dục này là gì, anh ta muốn thấy sự hấp dẫn của cực thích này là gì, anh ta muốn thấy đích xác cực thích là gì; anh ta muốn mang tính thiền trong khoảnh khắc cực đỉnh đó, để cho anh ta có thể thấy ra manh mối và chìa khoá. Có thể có chìa khoá để mở cánh cửa của điều thiêng liêng. Trong thực tế nó có đó. Thượng đế đã giấu kín chìa khoá trong bản năng dục của bạn. Một mặt, qua dục của bạn, cuộc sống tồn tại; đó chỉ là tính hữu dụng bộ phận của năng lượng dục của bạn. Mặt khác, nếu bạn đi với nhận biết đầy đủ trong năng lượng dục của mình, bạn sẽ thấy rằng bạn đã bắt gặp chiếc chìa khoá có

71 thể giúp bạn đi vào trong cuộc sống vĩnh hằng. Một khía cạnh nhỏ của dục là ở chỗ con bạn sẽ sống. Khía cạnh kia, khía cạnh cao hơn, là ở chỗ bạn có thể sống trong vĩnh hằng. Năng lượng dục là năng lượng sống. Thông thường chúng ta không đi xa hơn hành lang, chúng ta chưa bao giờ đi vào trong lâu đài. Saraha đang cố gắng đi vào trong lâu đài. Bây giờ những người tới nhà vua phải là những người bị kìm nén, như tất cả mọi người đều bị kìm nén. Chính khách và tu sĩ phải dạy kìm nén, bởi vì chính chỉ qua kìm nén mà người ta mới bị hướng đến mất trí. Và bạn có thể cai trị những người mất trí dễ dàng hơn người lành mạnh. Và khi mọi người mất trí trong năng lượng dục của mình, họ bắt đầu đi theo hướng khác: họ sẽ bắt đầu đi tới tiền bạc hay quyền lực hay danh vọng. Họ phải biểu lộ năng lượng dục của mình ở đâu đó chỗ này chỗ khác; nó đang sôi lên ở kia, họ phải xì nó ra theo cách này cách khác. Cho nên điên vi tiền hay nghiệm quyền lực trở thành việc xì ra của họ. Toàn bộ xã hội này đều bị ám ảnh dục. Nếu ám ảnh dục biến mất khỏi thế giới này, mọi người sẽ không điên vì tiền - ai sẽ bận tâm tới tiền nữa? Và mọi người sẽ không bị bận tâm tới quyền lực. Chẳng ai thích trở thành tổng thống hay thủ tướng. Để làm gì? Cuộc sống vô cùng đẹp đẽ trong tính bình thường của nó, nó siêu phàm trong tính bình thường của nó, sao người ta phải muốn trở thành ai đó? Bằng việc là không ai cả, vui thích thế, chẳng cái gì mất đi cả. Nhưng nếu bạn phá huỷ bản năng dục của mọi người và làm cho họ bị kìm nén, nhiều thứ bị lỡ đi đến mức họ bao giờ cũng khao khát: ở đâu đó phải có niềm vui - tại đây nó đang bị bỏ lỡ.

72 Dục là một trong những hoạt động do tự nhiên và Thượng đế ban cho, trong đó bạn cứ bị ném đi ném lại vào khoảnh khắc hiện tại. Thông thường bạn chưa bao giờ trong hiện tại cả - ngoại trừ khi bạn làm tình, và thế nữa cũng chỉ vài giây. Tantra nói người ta phải hiểu dục, giải mã dục. Nếu dục là sinh động đến mức cuộc sống bắt nguồn từ nó, thế thì phải có cái gì đó nhiều hơn cho nó. Cái gì đó nhiều hơn ấy là chìa khoá hướng tới điều thiêng liêng, hướng tới Thượng đế. Câu hỏi thứ năm: Osho ơi, cái gì sai với tôi thế? Tôi hiểu điều thầy nói, tôi đã đọc sách của thầy và thích thú chúng cực kì, nhưng cái gì đó rất bản chất vẫn bị lỡ - Thiền về những vần thơ hay này của Wordsworth: Thế giới quá nhiều với chúng ta; chẳng chóng thì chầy, Lấy và dùng, chúng ta phí hoài quyền năng của mình. Ít điều chúng ta thấy trong Tự nhiên là của chúng ta, Chúng ta đã cho đi trái tim mình, ân huệ hèn hạ. Biển này, đang trần ngực với trăng, Gió này, sẽ gào thét hàng giờ, Đều tụ hội bây giờ như hoa ngủ, Bởi điều này, với mọi thứ, chúng ta mất hài hoà - Nó không làm chúng ta xúc động…

73 Đó là điều bỏ lỡ là gì. Nó không làm chúng ta xúc động… Chúng ta mất hài hoà với sự tồn tại. Thế giới này quá nhiều với chúng ta…lấy và dùng, chúng ta phí hoài quyền năng của mình. Ít điều chúng ta thấy trong Tự nhiên… Làm sao bạn có thể tìm thấy Thượng đế và làm sao bạn có thể tìm thấy phúc lạc nếu bạn không nhìn vào trong tự nhiên? Tự nhiên là biểu lộ của Thượng đế. Tự nhiên là thân thể của Thượng đế, hình dạng của Thượng đế, ngôi đền của Thượng đế. Chúng ta đã cho đi trái tim mình… Đó là điều bỏ lỡ là gì. Bởi điều này, với mọi thứ, chúng ta mất hài hoà - nó không làm chúng ta xúc động… Cho nên chỉ đọc và lắng nghe tôi sẽ không có ích gì nhiều. Bắt đầu cảm đi. Lắng nghe, cảm thấy nữa, không chỉ lắng nghe. Lắng nghe, lắng nghe nữa qua trái tim. Để cho nó chìm vào trong khía cạnh cảm giác của bạn. Đó là ý nghĩa khi tất cả các tôn giáo đều nói shraddha - niềm tin, tin cậy - là cần thiết. Tin cậy có nghĩa là lắng nghe từ trái tim, không từ hoài nghi, không qua logic, không qua lí trí, không qua trí óc thảo luận, qua tham dự sâu sắc qua trái tim. Như bạn nghe nhạc, lắng nghe tôi theo cách đó. Đừng nghe tôi như bạn nghe triết gia; nghe tôi như bạn nghe chim. Nghe tôi như bạn nghe thác nước. Nghe tôi như bạn nghe gió thổi qua rặng thông. Nghe tôi, đừng qua tâm trí thảo luận, mà qua trái tim tham dự. Và thế thì cái gì đó bạn liên tục cảm thấy đang bị bỏ lỡ sẽ không bị bỏ lỡ. Cái đầu đã trở thành chuyên gia quá nhiều; nó đã đi tới chính tột cùng. Nó là một công cụ tốt. Vâng, như nô lệ, cái đầu là kì diệu; như ông chủ, nó rất nguy hiểm. Nó đã đi tới chính tột cùng, nó đã hút hết mọi năng lượng của bạn; nó đã trở thành độc đoán. Tất nhiên nó làm việc, nhưng bởi vì nó làm việc mà bạn đã bắt đầu phụ thuộc vào nó quá nhiều. Và

74 người ta bao giờ cũng có thể đi tới điểm tột cùng, và tâm trí đi tới tột cùng. Chàng Warren rất tham vọng, và khi chàng ta kiếm được việc làm nhân viên văn phòng, chàng ta quyết tâm học mọi thứ có thể để cho mình có thể gây ấn tượng cho ông chủ và tiến lên. Một hôm ông chủ mời anh ta tới và nói, "Bảo phòng giao thông đặt chỗ cho tôi đi đường biển tới Queen Mary, khởi hành vào ngày mười một." "Xin lỗi ông ấy," chàng trai nói, "nhưng con tầu đó mãi đến ngày mười hai mới đi cơ." Ông chủ nhìn chàng ta, rất ấn tượng. Thế rồi ông ta nói, "Bảo phòng mua hàng đặt ngay một đơn hàng về cung cấp nhôm cho sáu tháng." "Tôi xin có ý kiến," Warren trả lời, "rằng đơn hàng để mai hãy đặt, bởi vì giá sẽ giảm. Bên cạnh đó, đơn cung cấp chỉ cho một tháng thôi bởi vì khuynh hướng thị trường chỉ ra giá sẽ hạn thấp hơn." "Rất tốt, anh bạn trẻ, anh tích cực đấy. Bảo cô Kate vào để nhận lệnh." "Cô Kate không có hôm nay," cậu chàng đáp. "Có chuyện gì vậy, cô ấy ốm sao?" "Không thưa ông ấy, cô ấy không có mãi tới mồng chín cơ." Bây giờ đây là việc biết quá nhiều, điều này đi quá xa. Và đó là điều đã xảy ra cho tâm trí con người: nó đã đi quá xa, nó đã vượt quá giới hạn của nó. Và nó đã hút hết mọi năng lượng cho nên chẳng cái gì còn lại cho trái tim. Bạn đã hoàn toàn bỏ qua trái tim mình. Bạn không đi qua trái tim,

75 bạn không di chuyển theo đường đó chút nào. Trái tim gần như là vật chết, trọng lượng chết - đó là điều bỏ lỡ là gì. Bạn có thể lắng nghe tôi qua cái đầu, và tất nhiên bạn sẽ hiểu bất kì điều gì tôi đang nói - và vậy mà bạn sẽ không hiểu cái gì cả, không hiểu lấy một lời, bởi vì đây là việc hiểu biết của một loại hoàn toàn khác. Đây là hiểu biết giống nhiều với yêu hơn là với biết. Nếu bạn đang trong yêu với tôi, chỉ thế thì… Nếu bạn đã bắt đầu cảm thấy tôi, chỉ thế thì… Nếu lòng yêu mến đang lớn lên giữa tôi và bạn, nếu nó là chuyện tình, chỉ thế thì… Và câu hỏi cuối cùng: Osho kính yêu, Làm sao thầy định nghĩa bài nói hay? Khó mà nói… tôi chưa bao giờ đưa ra bài nói nào trong đời mình cả. Bạn đang hỏi sai người. Nhưng tôi đã nghe thấy một định nghĩa mà tôi thích và tôi muốn bạn biết nó… Việc bắt đầu tốt và chấm dứt tốt tạo ra bài nói tốt - nếu chúng tới thật gần nhau, bắt đầu và kết thúc. Tất nhiên bài nói tốt nhất không có phần giữa chút nào, và chính cái tốt nhất thì lại chưa bao giờ được nói ra. Và tôi bao giờ cũng nói điều tốt nhất… điều không được nói. Tôi chưa bao giờ nói lấy một bài nói nào trong đời mình cả, bởi vì tôi giải quyết trong im lặng, không trong lời. Thậm chí khi bạn nghe lời nói, đó cũng không phải là mục

76 đích. Thậm chí khi tôi dùng lời, lời cũng được dùng chỉ như cái xấu cần thiết - bởi vì chúng phải được dùng, bởi vì bạn chưa thể hiểu được cái im lặng. Tôi không nói cho bạn. Tôi chẳng có gì để nói cả, bởi vì cái mà tôi có thì không thể được nói ra, nó không thể được thảo luận tới. Nhưng bạn không hiểu cái gì khác ngoài lời, cho nên tôi phải chịu đựng, tôi phải dùng lời là vô nghĩa. Và tôi phải nói những điều không nên được nói ra trong hi vọng rằng dần dần bạn sẽ bắt đầu nhìn thẳng nhiều hơn vào tôi… dần dần bạn sẽ không nghe lời nói nữa mà nghe thông điệp. Nhớ lấy: cái trung gian không phải là thông điệp, lời không phải là thông điệp của tôi. Thông điệp là vô lời. Tôi đang cố gắng trao cho bạn bài nói không chuyển trao được. Nó là việc truyền trao bên ngoài lời, cho nên chỉ những ai được gắn liền với tôi qua trái tim họ thì mới có khả năng nhận nó. Đủ cho hôm nay.

77 3. Mật là của bạn Như mây nổi lên từ biển, hấp thu mưa, đất ôm choàng, Cho nên, giống bầu trời, biển vẫn còn không tăng hay giảm Cho nên từ tính tự phát duy nhất, Tràn đầy với hoàn hảo của Phật, Tất cả mọi sinh linh hữu tình được sinh ra, Và trong nó đi tới nghỉ ngơi. Nhưng nó không cụ thể không trừu tượng. Họ bước đi con đường khác Và do vậy từ bỏ phúc lạc thực, Tìm kiếm vui sướng, khích động việc sinh đẻ. Mật trong mồm họ, và với họ gần thế, Sẽ tan biến nếu một khi họ không uống nó. Con vật không hiểu thế giới, là một nơi đáng thương, Người trí huệ không như vậy, Người uống nước cam lồ cõi trời Trong khi con vật ham muốn nhục dục

78 Mọi thứ đều thay đổi… và Heraclitus là đúng: bạn không thể bước vào trong cùng một dòng sông hai lần. Dòng sông đang thay đổi, bạn cũng đang thay đổi. Tất cả đều là chuyển động, tất cả đều là luồng chảy; mọi thứ đều vô thường, tạm thời. Chỉ một khoảnh khắc này nó có đấy, và thế rồi nó mất đi, và bạn sẽ chẳng bao giờ tìm thấy nó lần nữa. Không có cách nào để tìm ra nó lần nữa. Một khi qua rồi, nó qua vĩnh viễn. Và chẳng cái gì thay đổi cả - điều đó nữa cũng đúng. Chẳng cái gì đã từng thay đổi. Tất cả bao giờ cũng như cũ. Parmeneides cũng phải; ông ấy nói chẳng có gì mới dưới mặt trời. Làm sao có thể có được? Mặt trời già cỗi, mọi thứ cũng vậy. Nếu bạn hỏi Parmeneides, ông ấy sẽ nói bạn có thể bước vào bất kì dòng sông nào bạn muốn, nhưng bạn bao giờ cũng sẽ bước vào cùng dòng sông. Dù nó là sông Hằng hay sông Thames thì cũng chẳng khác biệt gì, nước vẫn là một, nó tất cả đều là H2O. Và dù bạn bước vào dòng sông hôm nay hay ngày mai hay sau một triệu năm, nó vẫn cùng là một dòng sông. Và làm sao bạn có thể khác được? Bạn đã là đứa trẻ, bạn nhớ điều đó. Thế rồi bạn đã là thanh niên, bạn nhớ điều đó nữa. Thế rồi bạn trở nên già cả; điều đó nữa bạn cũng nhớ. Ai là người này, người cứ nhớ mãi thế? Phải có một phần tử không đổi trong bạn - không thay đổi, thường hằng, tuyệt đối thường hằng. Thời thơ ấu tới rồi đi; cũng vậy tuổi thanh xuân tới và đi, tuổi già cũng vậy - nhưng một cái gì đó vẫn còn như cũ, vĩnh hằng. Bây giờ để tôi nói: Heraclitus và Parmeneides, cả hai đều đúng; trong thực tế cả hai đều cùng đúng. Nếu Heraclitus là đúng, đấy chỉ là một nửa chân lí; nếu Parmeneides là đúng,

79 điều đó nữa cũng chỉ là một nửa của chân lí, và nửa chân lí không phải là điều đúng. Họ đang phát biểu nửa chân lí. Bánh xe chuyển động còn cái trục không chuyển động. Parmeneides nói về cái trục, Heraclitus nói về bánh xe - nhưng bánh xe không thể tồn tại nếu không có trục. Và trục có ích gì nếu không có bánh xe? Cho nên hai nửa chân lí có vẻ mâu thuẫn đó không phải là mâu thuẫn mà là bù cho nhau. Heraclitus và Parmeneides không phải là kẻ thù mà là bạn bè. Nửa kia có thể có giá trị chỉ nếu chân lí phần bù có đó, bằng không thì chẳng giá trị gì. Thiền về trung tâm im lặng của cơn xoáy lốc… Nhưng khoảnh khắc bạn bắt đầu cái gì đó, nhiều nhất nó chỉ có thể là một nửa chân lí. Không phát biểu nào có thể bao quát được chân lí toàn bộ. Nếu bất kì phát biểu nào muốn bao quát chân lí toàn bộ, thế thì phát biểu đó sẽ phải là, do sự cần thiết, tự mâu thuẫn, thế thì nó sẽ phải là, do sự cần thiết, phi logic. Thế thì phát biểu này sẽ có vẻ điên khùng. Mahavira đã làm điều đó: ông ấy là người điên khùng nhất bởi vì ông ấy đã cố gắng để phát biểu chân lí toàn bộ và không cái gì ngoài chân lí toàn bộ. Ông ấy đưa bạn tới điên khùng, bởi vì mỗi phát biểu lại có theo sau ngay lập tức điều mâu thuẫn với nó. Ông ấy đã xây dựng cách phát biểu bẩy đường. Một phát biểu được tiếp nối với điều mâu thuẫn nó, điều đó lại được tiếp nối bởi điều mâu thuẫn nó nữa… cứ như vậy mãi. Ông ấy cứ tạo mâu thuẫn đến bẩy lần, và chỉ khi ông ấy đã nói bẩy điều khác nhau mâu thuẫn lẫn nhau bẩy lần thì ông ấy mới nói, "Bây giờ chân lí được nói một cách hoàn hảo" - nhưng thế thì bạn chẳng biết điều ông ấy đã nói.

80 Nếu bạn hỏi ông ấy, "Có Thượng đế không?" ông ấy sẽ nói, "Có," và ông ấy sẽ nói, "Không," và ông ấy sẽ nói, "Cả hai," và ông ấy sẽ nói, "Không cả hai," và cứ vân vân như thế ông ấy tiếp tục… Cuối cùng bạn chẳng đi tới kết luận nào. Bạn không thể kết luận được. Ông ấy không cho bạn bất kì cơ hội nào để kết luận cả; ông ấy bỏ bạn treo lơ lửng trên không trung. Đây là một khả năng, nếu bạn cứ khăng khăng về việc nói ra chân lí. Khả năng khác là khả năng của Phật: ông ấy giữ im lặng, biết rằng bất kì điều gì bạn nói sẽ chỉ là một nửa. Và một nửa là nguy hiểm. Ông ấy không nói điều gì về chân lí tối thượng cả. Ông ấy sẽ không nói thế giới là một luồng, và ông ấy sẽ không nói rằng thế giới là thường hằng. Ông ấy sẽ không nói rằng bạn hiện hữu và ông ấy sẽ không nói rằng bạn không hiện hữu. Khoảnh khắc bạn hỏi điều gì đó về chân lí tuyệt đối, ông ấy chặn lại. Ông ấy nói, "Xin đừng hỏi, bởi vì bằng câu hỏi của ông thì ông sẽ làm cho ta rắc rối. Hoặc là ta phải mâu thuẫn, điều sẽ làm phát điên; hoặc là ta phải thốt ra chân lí một nửa, cái chẳng phải là chân lí và nguy hiểm; hay ta phải giữ yên tĩnh." Đây là ba khả năng. Phật đã chọn giữ im lặng. Đây là điều đầu tiên cần được hiểu về lời kinh hôm nay, thế thì với hoàn cảnh này sẽ dễ dàng hiểu điều Saraha nói. Lời kinh thứ nhất: Như mây nổi lên từ biển, hấp thu mưa, đất ôm choàng, Cho nên, giống bầu trời, biển vẫn còn không tăng hay giảm

81 Ông ấy đang nói với nhà vua: Bệ hạ nhìn lên trời xem. Có hai hiện tượng, bầu trời và mây. Mây tới và đi. Bầu trời chẳng bao giờ tới và chẳng bao giờ đi. Mây đôi khi có đó, và đôi khi không có đó; nó là hiện tượng thời gian, nó là tạm thời. Bầu trời bao giờ cũng có đó; nó là hiện tượng vô thời gian, nó là vĩnh hằng. Mây không thể làm biến chất nó, thậm chí mây đen cũng không thể làm biến chất nó. Không có khả năng nào làm biến chất cả; thuần khiết của nó là tuyệt đối, thuần khiết của nó là không thể bị động tới. Thuần khiết của nó bao giờ cũng trong trắng, bệ hạ không thể nào xâm phạm nó được. Mây có thể tới và đi, và chúng đã tới và đi, nhưng bầu trời vẫn thuần khiết tự bao giờ; thậm chí không một dấu vết nào để lại đằng sau. Cho nên có hai điều trong sự tồn tại: cái gì đó giống như bầu trời và cái gì đó giống như mây. Hành động của bạn giống như mây, chúng tới và đi. Còn bạn? - bạn giống như bầu trời: bạn chưa bao giờ tới và bạn chưa bao giờ đi. Sinh của bạn, tử của bạn, đều giống như mây, chúng xảy ra. Còn bạn? - bạn chưa bao giờ xảy ra cả; bạn bao giờ cũng có đó. Mọi sự xảy ra trong bạn, bạn chưa bao giờ xảy ra. Mọi sự xảy ra cũng giống như mây xảy ra trong bầu trời. Bạn là người ngắm nhìn im lặng về toàn bộ trò chơi của mây. Đôi khi chúng mầu trắng và đẹp và đôi khi chúng đen tối và buồn thảm và rất xấu. Đôi khi chúng đầy mưa và đôi khi chúng chỉ trống rỗng. Đôi khi chúng làm lợi rất nhiều cho đất, đôi khi chúng làm hại lớn. Đôi khi chúng đem tới lụt lội và tàn phá, và đôi khi chúng đem tới cuộc sống, xanh tươi hơn, nhiều mùa màng hơn. Nhưng bầu trời vẫn còn mọi lúc như một: tốt hay xấu, thiêng liêng hay gian tà, mây không làm biến chất nó. Hành động là mây, việc làm là mây.

82 Bản thể tựa như bầu trời. Saraha đang nói: Bệ hạ nhìn bầu trời của ta! Đừng nhìn vào hành động của ta. Điều đó cần dịch chuyển nhận biết, không cái gì khác, chỉ dịch chuyển của nhận biết. Nó cần thay đổi động thái. Bệ hạ đang nhìn vào mây, bệ hạ đang tập trung vào mây, bệ hạ đã quên mất bầu trời. Thế rồi bỗng nhiên bệ hạ nhớ ra bầu trời. Bệ hạ không tập trung vào mây, bệ hạ tập trung vào bầu trời; thế thì mây thành không liên quan, thế thì bệ hạ ở trong một chiều hướng hoàn toàn khác. Chỉ dịch chuyển sự tập trung… và thế giới khác đi. Khi bạn quan sát hành vi của một người, bạn tập trung vào mây. Khi bạn quan sát thuần khiết bên trong nhất của bản thể người đó, bạn đang quan sát bầu trời của người đó. Nếu bạn quan sát thuần khiết bên trong nhất, thế thì bạn sẽ chẳng bao giờ thấy bất kì ai là ác cả, thế thì toàn bộ sự tồn tại đều linh thiêng. Nếu bạn nhìn các hành động, thế thì bạn không thể thấy bất kì ai là linh thiêng được. Ngay cả người linh thiêng nhất cũng có xu hướng phạm phải nhiều lỗi khi có liên quan tới hành động. Nếu bạn quan sát hành động, bạn có thể thấy những hành động sai trong Jesus, trong Phật, trong Mahavira, trong Krishna, trong Rama. Thế thì ngay cả thánh nhân vĩ đại nhất cũng giống như tội nhân. Có nhiều sách viết về Jesus, ông ấy là đối tượng cho hàng nghìn nghiên cứu. Nhiều người đã viết có thiện cảm với ông ấy, chứng minh rằng ông ấy là đứa con duy nhất của Thượng đế. Tất nhiên họ có thể chứng minh được điều đó. Thế rồi nhiều người lại viết để chứng minh rằng ông ấy chỉ là kẻ loạn thần kinh chứ không gì khác - và họ cũng có thể chứng minh được điều đó. Và họ nói về cùng một con người. Điều gì xảy ra? Làm sao họ xoay xở được? Họ xoay xở giỏi lắm. Một bên chọn mây trắng, bên kia chọn mây đen - và cả

83 hai đều có đó, bởi vì không hành động nào có thể chỉ là trắng hay chỉ là đen. Hiện hữu, nó phải là cả hai. Bất kì điều gì bạn làm đều sẽ mang cái gì đó tốt vào trong thế giới này và sẽ mang cái gì đó xấu vào trong thế giới này - bất kì cái gì bạn làm. Ngay chính chọn lựa mà bạn đã làm điều gì đó - nhiều điều sẽ tốt và nhiều điều sẽ sai sau đó. Bạn nghĩ về bất kì hành động nào: bạn đi và bạn cho người ăn xin ít tiền - bạn đang làm điều tốt, nhưng người ăn xin đi và mua thuốc độc nào đó và tự tử. Bây giờ ý định của bạn là tốt nhưng kết quả toàn bộ là xấu. Bạn giúp một người - người đó ốm, bạn phục vụ người đó, bạn đưa người đó tới bệnh viện. Và thế rồi người đó mạnh khoẻ, khỏi, và người đó tự tử. Bây giờ không có giúp đỡ của bạn thì đã không có thêm một người chết trên thế giới. Ý định của bạn là tốt, nhưng kết quả toàn bộ lại xấu. Cho nên liệu phải đánh giá theo ý định hay đánh giá theo kết quả? Và ai biết được về ý định của bạn? Ý định là bên trong… có thể sâu bên dưới bạn đang hi vọng rằng khi người đó mạnh khoẻ, người đó sẽ tự tử. Và đôi khi điều xảy ra là ý định của bạn xấu nhưng kết quả lại tốt. Bạn ném đá vào một người, và người đó đã bị chứng đau nửa đầu từ nhiều năm, và hòn đá đập vào đầu người đó và từ đó chứng đau nửa đầu biến mất - bây giờ phải làm gì? Phải nói gì về hành động của bạn? - đạo đức, vô đạo đức? Bạn muốn giết người này, bạn chỉ có thể giết chết chứng đau nửa đầu. Đó là cách châm cứu đã ra đời. Một khoa học lớn lao thế! Ích lợi thế! một trong những ân huệ lớn nhất cho nhân loại - nhưng nó đã được sinh ra theo cách này. Một người chịu đau đầu từ nhiều năm. Và một ai đó, kẻ thù của người này, muốn giết anh ta. Nấp đằng sau cây, kẻ thù bắn một mũi tên; mũi tên cắm trúng chân người này, người này ngã xuống,

84 nhưng đau đầu của người này biến mất. Những người chăm nom người này, lang y của thành, rất lấy làm phân vân làm sao điều đó lại xảy ra được. Họ bắt đầu nghiên cứu. Tình cờ, ngẫu nhiên, người này đã bị bắn trúng vào một điểm huyệt ngay trên chân; một điểm nào đó trên chân bị mũi tên bắn vào, bị mũi tên đâm vào, và dòng điện bên trong của năng lượng thân thể người này bị thay đổi. Và bởi vì luồng điện bên trong bị thay đổi nên chứng đau đầu của người này biến mất. Đó là lí do tại sao khi bạn đi tới nhà chân cứu và bạn nói, "Tôi bị đau đầu," người đó không chạm tới đầu bạn chút nào. Người đó có thể bắt đầu ấn vào chân bạn hay tay bạn, hay người đó có thể châm kim vào tay bạn hay lưng bạn. Và bạn sẽ ngạc nhiên, "Ông làm cái gì thế? Bởi vì đầu tôi mới có chuyện, chứ không phải là lưng tôi!" Nhưng người đó biết rõ hơn. Toàn bộ thân thể là hiện tượng điện liên thông với nhau; có bẩy trăm huyệt, và người đó biết phải ấn vào đâu thì năng lượng đổi luồng. Mọi thứ đều được liên thông… nhưng đây là cách chân cứu được sinh ra. Bây giờ người đã bắn mũi tên vào kẻ thù mình, người đó là thánh nhân vĩ đại hay là tội nhân? Khó mà nói, rất khó nói. Nếu bạn quan sát hành động, thế thì đấy là tuỳ ở bạn. Bạn có thể chọn hành động tốt, bạn có thể chọn hành động xấu. Và trong thực tại toàn bộ, mỗi hành động đem tới cái gì đó tốt và cái gì đó xấu. Trong thực tế, đây là hiểu biết của tôi, thiền về nó đi: bất kì điều gì bạn làm, tính tốt của nó và tính xấu của nó bao giờ cũng cùng tỉ lệ. Để tôi nhắc lại: nó bao giờ cũng cùng tỉ lệ - bởi vì tốt và xấu là hai mặt của cùng một đồng tiền. Bạn có thể làm việc tốt, nhưng cái gì đó xấu nhất định xảy ra bởi vì mặt kia sẽ đi đâu? Bạn có thể làm điều xấu, nhưng điều tốt nhất định xảy ra bởi vì mặt kia sẽ đi đâu?

85 Đồng tiền tồn tại với cả hai mặt. Và một mặt thì không thể tồn tại một mình. Cho nên tội nhân đôi khi có ích và thánh nhân đôi khi rất tai hại. Thánh nhân và tội nhân cả hai đều trong cùng một thuyền! Một khi bạn hiểu điều này, thay đổi là có thể; thế thì bạn không nhìn vào hành động nữa. Nếu tỉ lệ này là như nhau dù bạn làm điều tốt hay xấu, thế thì phỏng có ích gì mà đánh giá một người theo hành động của người đó? Thế thì thay đổi toàn bộ nhấn mạnh đi, thế thì chuyển sang động thái khác - bầu trời. Đó là điều Saraha đang nói với nhà vua. Anh ta đang nói: Bệ hạ phải đấy! Mọi người đã nói với bệ hạ và họ cũng không sai. Ta chạy như con chó điên. Vâng, nếu bệ hạ chỉ quan sát hành động thì bệ hạ sẽ bị lạc lối, bệ hạ sẽ không có khả năng hiểu ta. Quan sát bầu trời bên trong ta. Quan sát ưu tiên bên trong của ta, quan sát cốt lõi bên trong của ta; đó là cách duy nhất để thấy chân lí. Vâng, ta sống với người đàn bà này - và việc sống bình thường với đàn bà ngụ ý điều nó ngụ ý. Bây giờ Saraha nói: Quan sát! Đây không phải việc sống bình thường! Không có mối quan hệ đàn ông - đàn bà chút nào. Nó chẳng liên quan gì tới bản năng dục cả. Chúng tôi sống với nhau như hai không gian, chúng tôi sống với nhau như hai sự tự do; chúng tôi sống với nhau như hai con thuyền rỗng. Nhưng bệ hạ phải nhìn vào bầu trời, đừng nhìn vào mây. Như mây nổi lên từ biển, hấp thu mưa, đất ôm choàng, Cho nên, giống bầu trời, biển vẫn còn không tăng hay giảm

86 Một điều khác anh ta nhắc nhở nhà vua: Quan sát biển. Hàng triệu đám mây nổi lên từ biển, biết bao nhiêu nước bay hơi, nhưng biển vẫn không giảm bởi vì điều đó. Và thế rồi mây sẽ mưa xuống đất, và dòng suối nhỏ sẽ trở thành dòng sông lớn, và nhiều dòng sông sẽ dâng ngập nước, và nước sẽ xô ngược trở lại đại dương, hướng ra biển… mọi dòng sông trên đất sẽ đổ nước của chúng ra biển, nhưng điều đó không làm cho biển tăng lên - biển vẫn còn như cũ. Dù cái gì đó được lấy ra khỏi nó hay cái gì đó được rót vào nó thì cũng chẳng tạo ra khác biệt gì; hoàn hảo của nó đến mức bạn không thể lấy bất kì cái gì ra khỏi nó và bạn cũng không thể thêm bất kì cái gì vào nó. Anh ta đang nói: Bệ hạ nhìn xem! bản thể bên trong hoàn hảo đến mức hành động của bệ hạ có thể là hành động của tội nhân, nhưng chẳng cái gì bị lấy đi cả. Và hành động của bệ hạ có thể là hành động của thánh nhân, nhưng chẳng cái gì được thêm vào bệ hạ. Bệ hạ vẫn còn như cũ. Đấy là lời nói cực kì cách mạng, đó là một phát biểu lớn lao. Anh ta nói: Không cái gì có thể được thêm vào cho con người và không cái gì có thể bị xoá đi khỏi con người, hoàn hảo bên trong của người đó là như vậy. Bạn không thể làm cho con người đẹp hơn và bạn không thể làm cho con người xấu đi. Bạn không thể làm cho người đó giầu hơn, bạn không thể làm cho người đó nghèo. Người đó giống như biển cả. Trong một trong những kinh Phật, Vaipulya Sutra, có một phát biểu rằng có hai báu vật rất đắt trong đại dương: một báu vật ngăn cản đại dương khỏi ít đi khi nước bị rút ra khỏi nó, và báu vật kia ngăn cản nó khỏi quá lớn khi nước chảy vào nó. Hai báu vật vĩ đại có đó trong đại dương, và hai báu vật vĩ đại đó ngăn cản nó; nó chưa bao giờ trở nên ít hơn

87 và nó chưa bao giờ trở nên nhiều hơn, nó chỉ vẫn còn như cũ. Nó bao la thế, không thành vấn đề bao nhiêu mây nảy sinh từ nó và bao nhiêu nước bay hơi khỏi nó. Nó bao la thế, không thành vấn đề bao nhiêu dòng sông đổ vào nó và đem tới khối lượng nước vĩ đại. Nó chỉ vẫn còn như cũ. Cốt lõi bên trong của con người cũng vậy. Cốt lõi bên trong của sự tồn tại cũng vậy. Tăng và giảm là ở ngoại vi, không ở trung tâm. Bạn có thể trở thành con người của hiểu biết lớn lao hoặc bạn có thể vẫn còn là người dốt nát; điều đó chỉ là trên ngoại vi. Không tri thức nào có thể làm cho bạn biết nhiều hơn bạn hiện hữu. Không cái gì có thể được thêm vào cho bạn. Thuần khiết của bạn là vô hạn, không có cách nào để làm tăng tiến nó. Đây là tầm nhìn Tantra. Đây là chính cốt lõi của thái độ Tantra - rằng con người là như người đó đang hiện hữu, không có khao khát để cải thiện. Không phải là con người đã trở thành tốt, không phải con người phải thay đổi cái này cái nọ; con người phải chấp nhận tất cả - và nhớ tới bầu trời của người đó! Và nhớ tới biển cả của người đó! Và dần dần một hiểu biết phát sinh, khi bạn biết mây là gì và bầu trời là gì, sông là gì và biển là gì. Một khi bạn trong hài hoà với biển của mình, mọi lo âu biến mất, tất cả mọi mặc cảm biến mất. Bạn trở thành hồn nhiên như đứa trẻ. Nhà vua đã biết tới Saraha: anh ta là con người vĩ đại của hiểu biết và bây giờ anh ta hành xử như người dốt nát. Anh ta đã chấm dứt việc đọc Veda, anh ta không còn thực hành nghi lễ mà tôn giáo qui định - thậm chí anh ta không còn thiền nữa. Anh ta chẳng làm điều gì mà thường mọi người vẫn coi là tôn giáo. Anh ta đang làm gì ở đây khi sống tại bãi hoả thiêu, nhảy múa như người điên, ngồi như người

88 điên, và làm nhiều điều không theo tín ngưỡng? Tri thức của anh ta đã mất đi đâu rồi? Và Saraha nói: Bệ hạ có thể lấy đi mọi tri thức của ta, điều đó chẳng tạo ra khác biệt gì bởi vì ta không nhỏ bé đi bởi điều đó. Hay bệ hạ có thể đem tới tất cả mọi kinh sách của thế giới và đổ chúng vào ta; điều đó chẳng tạo ra khác biệt gì bởi vì ta không trở thành nhiều hơn bởi điều đó. Anh ta đã là một người rất được kính trọng, cả vương quốc đều kính trọng anh ta; bây giờ bỗng nhiên anh ta đã trở thành một trong những người không đáng trọng nhất. Và Saraha đang nói: Bệ hạ có thể cho ta mọi danh vọng có thể có, và chẳng cái gì được thêm vào ta cả. Và bệ hạ có thể lấy đi mọi danh vọng, và bệ hạ có thể sỉ nhục ta, và bệ hạ có thể làm bất kì cái gì bệ hạ muốn để phá huỷ kính trọng của ta - chẳng cái gì xảy ra cả. Tất cả vẫn như cũ, ta vẫn còn như cũ. Ta là cái không bao giờ tăng và không bao giờ giảm. Bây giờ ta biết rằng ta không là mây, ta là bầu trời. Cho nên ta không lo nghĩ nhiều liệu mọi người nghĩ mây là đen hay trắng, bởi vì ta không phải là mây. Và ta không phải là dòng sông nhỏ, dòng sông tí xíu, hay ao nước tí xíu… Ta không là chén trà. Bão tố tới trong chén trà rất dễ dàng, nó nhỏ nhoi thế. Chỉ lấy một thìa ra khỏi nó là cái gì đó mất đi, rót thêm một thìa và nó lại quá nhiều và có tràn ngập. Anh ta nói: Ta là biển cả bao la. Bây giờ bệ hạ lấy bất kì cái gì bệ hạn muốn lấy, hay cho bất kì cái gì bệ hạ muốn cho - không thành vấn đề theo cách nào cả. Nhìn vào cái đẹp của nó! Khoảnh khắc không cái gì là vấn đề, bạn đã về nhà. Nếu cái gì đó vẫn còn là vấn đề, bạn còn ở xa nhà. Nếu bạn vẫn quan sát và tinh ranh và láu lỉnh về hành động của mình - bạn phải làm điều này và bạn không

89 phải làm điều này - và vẫn có những cái phải làm và không phải làm, thế thì bạn còn xa với nhà. Bạn vẫn nghĩ về bản thân mình dưới dạng tạm thời và không dưới dạng vĩnh hằng. Bạn vẫn chưa nếm trải Thượng đế. Giống bầu trời và giống biển cả… là bạn. Lời kinh thứ hai: Cho nên từ tính tự phát duy nhất, Tràn đầy với hoàn hảo của Phật, Tất cả mọi sinh linh hữu tình được sinh ra, Và trong nó đi tới nghỉ ngơi. Nhưng nó không cụ thể không trừu tượng. Cho nên từ tính tự phát duy nhất… Trước hết, trong Tantra tính tự phát có giá trị lớn nhất, chỉ tự nhiên, cho phép tự nhiên xảy ra… không cản trở nó, không che giấu nó; không làm sao lãng nó, không đưa nó đi theo hướng khác, nơi nó không định đi theo cách của nó. Buông xuôi cho tự nhiên, tuôn chảy với nó - không đẩy dòng sông, mà đi với nó theo mọi cách, bất kì nơi đâu nó đưa tới - tin cật này là Tantra. Tự phát là mật chú của nó, nền tảng lớn nhất của nó. Tự phát có nghĩa bạn không can thiệp, bạn trong buông bỏ. Bất kì điều gì xảy ra, bạn đều quan sát, bạn là nhân chứng cho nó. Bạn biết nó đang xảy ra nhưng bạn không nhảy vào trong nó, và bạn không cố gắng thay đổi quá trình của nó. Tính tự phát có nghĩa bạn không có bất kì cai quản nào. Tính tự phát có nghĩa bạn không có bất kì mục đích nào để đạt tới. Nếu bạn có mục đích nào đó để đạt tới thì bạn không thể tự phát được. Làm sao bạn có thể tự phát được nếu bỗng nhiên bản tính của bạn đi theo một đường và mục đích của bạn

90 không có đó? Làm sao bạn có thể tự phát được? Bạn sẽ kéo lê bản thân mình hướng theo mục đích đó. Đó là điều hàng triệu người đang làm - kéo lê bản thân mình hướng tới mục đích tưởng tượng nào đó. Và bởi vì họ đang kéo lê bản thân mình hướng tới mục đích tưởng tượng nào đó, nên họ đang bỏ lỡ định mệnh tự nhiên, cái là mục đích duy nhất! Và đó là lí do tại sao có nhiều thất vọng thế và nhiều khổ thế và nhiều địa ngục thế, bởi vì bất kì điều gì bạn làm sẽ chẳng bao giờ thoả mãn cho bản tính mình. Đó là lí do tại sao mọi người mụ mẫm và chết. Họ sống đấy, vậy mà họ lại không sống. Họ đang di chuyển như tù nhân, bị xiềng xích. Chuyển động của họ không phải là chuyển động của tự do, chuyển động của họ không phải là chuyển động của điệu vũ; nó không thể thế bởi vì họ đang đánh nhau, họ đang liên tục trong tranh đấu với chính mình. Có xung đột từng khoảnh khắc: bạn muốn ăn cái này, còn tôn giáo của bạn lại không qui định điều đó; bạn muốn đi với người đàn bà này, nhưng điều đó sẽ không được kính trọng. Bạn muốn sống theo cách này, nhưng xã hội cấm đoán điều đó. Bạn muốn theo cách này, bạn cảm thấy rằng đó là cách bạn có thể nở hoa, nhưng mọi người khác đều chống lại nó. Cho nên bạn nghe bản thể mình hay bạn nghe lời khuyên của mọi người khác? Nếu bạn nghe lời khuyên của mọi người khác, cuộc sống của bạn sẽ là cuộc sống trống rỗng chẳng có gì ngoài thất vọng. Bạn sẽ kết thúc mà chưa hề sống, bạn sẽ chết mà thậm chí chẳng biết cuộc sống là gì. Nhưng xã hội đã tạo ra ước định như vậy trong bạn mà nó lại không chỉ ở bên ngoài, nó ngồi ở bên trong bạn. Đó là điều lương tâm tất cả là gì. Bất kì điều gì bạn muốn làm, lương tâm bạn đều nói, "Đừng làm điều đó!" Lương tâm là

91 tiếng nói bố mẹ của bạn; các tu sĩ và chính khách nói qua đó. Đấy là thủ đoạn lớn. Họ đã tạo ra lương tâm trong bạn: chính tuổi thơ của bạn khi bạn còn chưa nhận biết chút nào về cái gì được làm cho bạn, họ đã đặt lương tâm vào bạn. Cho nên bất kì khi nào bạn đi ngược lại lương tâm, bạn cảm thấy mặc cảm. Mặc cảm nghĩa là bạn đã làm điều gì đó mà người khác không muốn bạn làm. Cho nên bất kì khi nào bạn tự nhiên, bạn mặc cảm, và bất kì khi nào bạn không mặc cảm, bạn không tự nhiên. Đây là điều khó xử, đây là sự phân đôi, đây là vấn đề. Nếu bạn lắng nghe tính tự nhiên của riêng mình, bạn cảm thấy mặc cảm; thế thì có khổ. Bạn bắt đầu cảm thấy bạn đã làm cái gì đó sai, bạn bắt đầu che giấu, bạn bắt đầu bảo vệ mình, bạn bắt đầu liên tục giả vờ rằng bạn không làm điều đó. Và bạn sợ - ai đó nhất định bắt bạn dù sớm hay muộn. Bạn sẽ bị bắt… và lo âu, và mặc cảm, và sợ hãi… và bạn mất tất cả yêu với cuộc sống. Bất kì khi nào bạn làm điều gì đó chống lại người khác, bạn đều cảm thấy mặc cảm. Và bất kì khi nào bạn làm điều gì đó mà người khác nói, bạn chẳng bao giờ cảm thấy hạnh phúc khi làm điều đó, bởi vì điều đó không bao giờ là việc riêng của bạn cần làm. Giữa hai điều này con người bị bắt giữ. Tôi vừa mới đọc được một giai thoại… "Đâu là nguy cơ gấp đôi mà hiến pháp giả thiết đảm bảo người ta chống lại?" Roland hỏi người bạn luật sư của mình Milt. Người kia nói, "Điều đó giống thế này, Rollie: nếu anh luống cuống lái xe và cả vợ anh cùng mẹ anh đang ngồi hàng

92 ghế sau cứ bảo anh cách lái xe, đấy là nguy cơ gấp đôi. Và anh có quyền hiến pháp quay lại và nói, 'Bây giờ, ai là cái đứa chết tiệt đang lái xe này, em hay mẹ em?'" Bạn có thể ở tay lái, nhưng bạn lại không lái xe. Có nhiều người ngồi ở hàng ghế sau - bố mẹ bạn, bố mẹ của bố mẹ bạn, tu sĩ, chính khách, người lãnh đạo, mahatma, thánh nhân, họ tất cả đều ngồi ở hàng ghế sau. Và tất cả họ đều đang cố gắng khuyên bạn: "Làm cái này! Đừng làm cái kia! Đi đường này! Không đi đường kia!" Họ đang làm bạn phát điên, còn bạn đã được dạy phải tuân theo họ. Nếu bạn không tuân theo họ, thế nữa cũng tạo ra sợ trong bạn rằng cái gì đó sai: làm sao bạn có thể đúng được khi bao nhiêu người đang khuyên nhủ thế? Và họ bao giờ cũng khuyên điều tốt cho riêng bạn! Làm sao bạn có thể một mình đúng khi cả thế giới đang nói, "Làm điều này!" Tất nhiên họ là đa số và họ đúng. Nhưng nhớ: vấn đề không phải là đúng hay sai, vấn đề cơ bản là có tự phát hay không. Tự phát là đúng! Bằng không bạn sẽ trở thành kẻ bắt chước, và kẻ bắt chước chẳng bao giờ là con người mãn nguyện cả. Bạn muốn là hoạ sĩ, nhưng bố mẹ bạn nói, "Không! bởi vì hội hoạ sẽ không cho con đủ tiền, và hội hoạ sẽ không cho kính trọng nào trong xã hội cả. Con sẽ trở thành thợ rong và con sẽ là kẻ ăn mày. Cho nên đừng bận tâm về hội hoạ. Trở thành chánh án đi!" Thế là bạn đã trở thành chánh án. Bây giờ bạn không cảm thấy hạnh phúc nào cả. Nó là thứ đồ nhựa, việc là chánh án này. Và sâu bên dưới bạn vẫn muốn vẽ. Trong khi ngồi ở toà án, sâu bên dưới, bạn vẫn vẽ. Có thể bạn đang nghe kẻ tội phạm, nhưng bạn đang nghĩ về khuôn mặt anh ta, anh ta có khuôn mặt đẹp làm sao, và bức

93 tranh đã có thể đẹp làm sao. Bạn đang nhìn vào mắt anh ta và mầu xanh của đôi mắt anh ta, và bạn nghĩ tới mầu sắc… và bạn là chánh án! Cho nên bạn thường xuyên không thoải mái, căng thẳng cứ theo bạn. Và dần dần bạn cũng sẽ bắt đầu cảm thấy mình là người đáng kính và thế này thế nọ. Bạn chỉ là sự bắt chước, bạn do con người làm ra. Tôi đã từng nghe… Một đàn bà bỏ hút thuốc khi con vẹt nuôi của cô ấy cứ bị ho mãi. Cô ấy lo nghĩ; tự nhiên cô ấy nghĩ đấy phải là do việc hút thuốc… rằng cô ấy hút thuốc liên tục trong nhà và điều đó không hợp với con vẹt. Thế là cô ấy đem con vẹt tới bác sĩ thú y. Bác sĩ thú y kiểm tra kĩ lưỡng con chim này và phát hiện ra rằng nó không bị viêm phổi hay virut vẹt gì. Chẩn đoán cuối cùng là ở chỗ nó đã bắt chước việc ho của người chủ hút thuốc lá! Nó không hút thuốc, nó chỉ bắt chước: người đàn bà này ho và con vẹt đã học ho. Quan sát! Cuộc sống của bạn có thể chỉ giống như con vẹt. Nếu nó giống như con vẹt thế thì bạn đang bỏ lỡ cái gì đó cực kì có giá trị - bạn bỏ lỡ cuộc sống của mình. Bất kì cái gì bạn thu được đều sẽ không chứng minh có giá trị gì nhiều lắm, bởi vì chẳng có gì giá trị hơn cuộc sống của bạn. Cho nên Tantra coi tự phát là đức hạnh đầu tiên, đức hạnh nền tảng có giá trị nhất. Cho nên từ tính tự phát duy nhất… bây giờ một điều nữa Tantra nói, và điều đó phải được hiểu rất, rất kĩ lưỡng. Tính tự phát có thể có hai kiểu: nó có thể chỉ từ bốc đồng, nhưng thế thì nó không thật duy nhất; nếu nó là từ nhận biết, thế thì nó có phẩm chất của tính duy nhất, phẩm chất Phật. Nhiều lần lắng nghe tôi bạn nghĩ bạn đang trở thành tự phát, trong khi bạn đơn giản trở thành bốc đồng. Đâu là khác

94 biệt giữa bốc đồng và tự phát? Bạn có hai điều trong mình, thân thể và tâm trí. Tâm trí bị xã hội điều khiển còn thân thể bị sinh học của bạn điều khiển. Tâm trí bị xã hội bạn điều khiển bởi vì xã hội có thể đặt ý nghĩ vào tâm trí bạn; còn thân thể bạn bị trưởng thành sinh học hàng triệu năm điều khiển. Thân thể là vô ý thức, cũng vậy tâm trí vô ý thức; bạn là người quan sát ở ngoài cả hai. Cho nên nếu bạn chấm dứt việc nghe tâm trí và xã hội, có mọi khả năng bạn sẽ bắt đầu lắng nghe sinh học. Cho nên đôi khi bạn cảm thấy thích giết ai đó, và bạn nói, "Mình sẽ tự phát - Osho đã nói 'tự phát!' cho nên mình phải làm điều đó, mình phải tự phát." Bạn đã hiểu lầm - điều đó sẽ không làm cho cuộc sống của bạn đẹp đẽ, phúc lạc. Bạn sẽ liên tục lại trong xung đột, bây giờ với người bên ngoài. Với tự phát Tantra ngụ ý tự phát đầy nhận biết. Cho nên điều đầu tiên: tự phát là đầy nhận biết. Khoảnh khắc bạn nhận biết, bạn không mắc bẫy của tâm trí mà cũng không mắc bẫy của thân thể. Thế thì tự phát thật tuôn chảy từ chính linh hồn bạn - từ bầu trời, từ biển cả tính tự phát của bạn tuôn chảy. Bằng không thì bạn có thể đổi chủ mình: từ thân thể bạn có thể đổi sang tâm trí, hay từ tâm trí bạn có thể đổi sang thân thể. Thân thể đang ngủ say; theo thân thể sẽ theo người mù. Và tính tự phát sẽ chỉ đưa bạn sa hố. Nó sẽ chẳng có ích gì cho bạn cả. Bốc đồng không phải là tự phát. Vâng, bốc đồng có tính tự phát nào đó, nhiều tự phát hơn tâm trí, nhưng nó không có phẩm chất mà Tantra muốn bạn hấp thu. Đó là lí do tại sao Saraha nói: Cho nên từ tính tự phát duy nhất… Anh ta thêm từ duy nhất - duy nhất có nghĩa không bốc đồng nhưng có nhận biết, có ý thức.

95 Chúng ta sống vô ý thức. Dù chúng ta sống trong tâm trí hay trong thân thể thì cũng không khác biệt gì-chúng ta sống vô ý thức. "Sao anh xé phần sau của cuốn sách mới đó?" bà vợ kiên nhẫn của ông bác sĩ lãng trí hỏi. "Anh xin lỗi, em yêu," nhà giải phẫu nổi tiếng nói, "Phần em nói có nhãn là 'Phụ lục * ' và anh xé nó ra mà chẳng nghĩ gì." Cả đời ông ấy việc lấy ruột thừa ra khỏi thân thể mọi người… phải đã trở thành một thói quen vô ý thức. Thấy 'Phụ lục' (ruột thừa) là ông ấy phải lấy nó ra. Đấy là cách chúng ta tồn tại và làm việc. Đấy là cuộc sống vô ý thức. Tự phát vô ý thức thì chẳng là tự phát mấy... Một người say loạng choạng ra khỏi quán rượu và bắt đầu bước với một chân trên phố và một chân trên vỉa hè. sau khi đi được một hai khối nhà, một cảnh sát chặn anh ta lại, "Này," viên cảnh sát nói, "anh say rồi!" Người say thở dài nhẹ nhõm. "Kì quái chưa!" anh ta nói, "Có gì sai sao? Tôi nghĩ tôi bị què." Khi bạn đang dưới ảnh hưởng của thân thể, bạn dưới ảnh hưởng của hoá chất. Lần nữa… bạn ra ngoài cái bẫy nhưng bạn lại vào trong cái bẫy khác. Từ cái rãnh này bạn chui ra; bạn lại ngã xuống cái rãnh khác. Khi bạn thực sự muốn thoát ra khỏi tất cả mọi cái rãnh và vào tự do, bạn sẽ phải trở thành nhân chứng của thân thể và tâm trí cả hai. Khi bạn là việc chứng kiến, và bạn tự phát từ việc chứng kiến của mình, thế thì có tính tự phát duy nhất. * Từ tiếng Anh 'appendix' có hai nghĩa là phụ lục và ruột thừa

96 Cho nên từ tính tự phát duy nhất, Tràn đầy với hoàn hảo của Phật… Và Saraha nói: Tính tự phát thật sự là tràn đầy với hoàn hảo của Phật. Hoàn hảo của Phật là gì? Hai từ: pragyan và karuna - trí huệ và từ bi. Đây là hai hoàn hảo của Phật. Nếu hai hoàn hảo này có đó, phản ánh trong tự phát của bạn, thế thì nó là duy nhất. Trí huệ không có nghĩa tri thức. Trí huệ nghĩa là nhận biết, mang tính thiền, im lặng, mang tính quan sát, chăm chú. Và từ chăm chú đó, từ im lặng đó, từ bi tuôn chảy cho mọi sinh linh. Toàn thế giới đều khổ. Ngày bạn bắt đầu tận hưởng phúc lạc bạn sẽ bắt đầu cảm thấy cho người khác nữa. Họ cũng có thể tận hưởng; họ chỉ đang đứng ở cửa của điện thờ và chưa bước vào trong, và bị xô đẩy từ bên ngoài. Họ có kho báu, cùng kho báu mà bạn đã đạt tới; họ đang mang nó, nhưng họ không dùng nó bởi vì họ không nhận biết về nó. Khi một người trở nên chứng ngộ, toàn thể bản thể của người đó trở nên tràn đầy từ bi hướng tới mọi sinh linh. Toàn thể sự tồn tại được tràn ngập bởi từ bi của người đó. Dòng sông từ bi bắt đầu tuôn chảy từ người đó và bắt đầu đạt tới mọi người khác - tới đàn ông, tới đàn bà, tới con vật, tới chim chóc, tới cây cối, tới dòng sông, tới núi non, tới các vì sao. Toàn thể sự tồn tại bắt đầu chia sẻ từ bi của người đó. Hai điều này là phẩm chất của Phật: rằng ông ấy hiểu, và rằng ông ấy cảm và chăm nom. Khi tính tự phát của bạn thực sự là từ nhận biết, bạn không thể làm gì chống lại từ bi; bạn không thể giết người.

97 Mọi người tới tôi và họ hỏi, "Thưa Osho, thầy nói phải tự phát, nhưng đôi khi tôi muốn giết vợ - thế thì sao?" Bạn không thể giết người được. Làm sao bạn có thể giết người được? Vâng, thậm chí không là vợ bạn… bạn không thể giết người được. Khi tính tự phát của bạn là tỉnh táo, khi nó là chói sáng, làm sao bạn thậm chí có thể nghĩ tới việc giết người được? Bạn sẽ biết rằng không có khả năng nào: không ai bao giờ bị giết cả. Bản thể là bầu trời; bạn chỉ có thể làm tan mây, nhưng bạn không thể giết người. Cho nên vấn đề là gì? Và làm sao bạn có thể giết người được nếu bạn tỉnh táo thế và tự phát thế? Từ bi sẽ tuôn chảy bên cạnh, theo cùng tỉ lệ. Khi bạn trở nên nhận biết, theo cùng tỉ lệ có từ bi. Phật đã nói: Nếu có từ bi mà không nhận biết, điều đó là nguy hiểm. Đó là điều có trong những người chúng ta gọi là người làm từ thiện. Họ có từ bi, nhưng không nhận biết. Họ làm điều thiện, và thậm chí điều thiện đó cũng không xảy ra thậm chí cho bản thể riêng của họ. Họ giúp người khác, và bản thân họ cần nhiều sự giúp đỡ. Bản thân họ ốm yếu, và họ cứ giúp người khác… điều đó là không thể được. Các bác sĩ điều trị, trước hết chữa lành cho mình đi! Phật nói: Nếu bạn có từ bi mà không nhận biết, từ bi của bạn sẽ có hại. Người làm điều thiện là người gây tác hại nhất trên thế giới. Họ không biết điều họ đang làm, nhưng họ bao giờ cũng làm điều gì đó này khác để giúp người khác. Có lần một người tới tôi… người đó đã dành cả đời mình, bốn mươi, năm mươi năm - người đó đã bẩy mươi tuổi. Khi người đó hai mươi, người đó đã tới dưới ảnh hưởng của Mahatma Gandhi và trở thành một người từ thiện. Gandhi đã tạo ra rất nhiều người làm điều thiện ở Ấn Độ; Ấn

98 Độ vẫn đang chịu đựng từ những người làm điều thiện này và dường như khó mà loại bỏ được họ. Con người này, dưới ảnh hưởng của Mahatma Gandhi, đã tới một bộ lạc nguyên thuỷ ở Bastar và bắt đầu dạy cho những người nguyên thuỷ - nỗ lực của bốn mươi năm, nỗ lực của năm mươi năm. Ông ấy đã mở nhiều trường học, trường trung học, và bây giờ ông ấy mở trường cao đẳng. Ông ấy tới tôi, ông ấy muốn có hỗ trợ của tôi cho trường cao đẳng này. Tôi nói, "Nói cho tôi một điều. Năm mươi năm ông đã ở cùng họ: ông có thể nói chắc chắn rằng giáo dục là tốt, rằng họ tốt hơn họ đã từng khi chưa được giáo dục không? Ông có thể chắc chắn rằng công trình năm mươi năm của ông đã làm cho họ thành con người đẹp hơn không?" Ông ấy có chút phân vân. Ông ấy bắt đầu vã mồ hôi; ông ấy nói, "Tôi chưa bao giờ nghĩ theo cách đó, nhưng có thể ông có cái gì đó. Không, họ không tốt hơn. Trong thực tế với giáo dục họ trở nên tinh ranh, họ đã trở thành hệt như những người khác hiện thế. Khi tôi tới họ năm mươi năm trước đây, họ là những người cực kì đẹp đẽ. Vâng, không giáo dục, nhưng họ có nhân phẩm. Năm mươi năm trước đây không có lấy một kẻ giết người. Và đôi khi nếu điều đó xảy ra thì kẻ giết người sẽ tới toà án và trình báo lại. Không có ăn cắp; và nếu đôi khi ai đó ăn cắp, người đó sẽ tới tộc trưởng và thú nhận rằng, 'Tôi đã ăn cắp bởi vì tôi đói, nhưng hãy phạt tôi.' Không có khoá cửa năm mươi năm trước đây trong những thôn làng ấy. Họ bao giờ cũng sống theo cách rất im lặng, an bình." Thế là tôi hỏi ông ta, "Nếu giáo dục của ông đã không giúp ích cho họ, thế thì ông nghĩ lại đi. Ông đã bắt đầu làm

99 điều tốt cho người khác mà không biết ông đã làm gì. Ông chỉ nghĩ giáo dục là tốt." D.G. Lawrence đã nói rằng nếu con người phải được cứu - thế thì trong một trăm năm mọi đại học nên bị đóng cửa lại - hoàn toàn đóng cửa! Trong một trăm năm không ai nên được trao cho bất kì giáo dục nào. Trong một trăm năm tất cả các trường học, cao đẳng, đại học biến mất; lỗ hổng một trăm năm. Và đó là cách duy nhất để cứu con người, bởi vì giáo dục đã làm cho mọi người rất tinh ranh - tinh ranh để khai thác nhiều hơn, tinh ranh để dùng người khác như phương tiện nhiều hơn, tinh ranh để vô đạo đức. "Nếu ông không biết ông đang làm gì, ông có thể nghĩ rằng ông đang làm việc tốt, nhưng điều tốt không thể xảy ra được." Phật nói: Từ bi là tốt khi nó đi theo nhận biết, bằng không nó không tốt. Từ bi mà không có nhận biết là nguy hiểm, và nhận biết mà không từ bi là ích kỉ. Cho nên Phật nói: vị phật hoàn hảo sẽ có cả hai, nhận biết và từ bi. Nếu bạn trở nên nhận biết và bạn quên mất người khác và bạn nói, "Sao tôi phải bận tâm? Bây giờ tôi hạnh phúc" - bạn nhắm mắt lại, bạn không giúp người khác, bạn không giúp người khác để trở nên nhận biết - thế thì bạn là ích kỉ, thế thì bản ngã sâu sắc vẫn còn tồn tại. Nhận biết giết chết một nửa bản ngã, và nửa kia bị giết chết bởi từ bi. Giữa hai điều này bản ngã hoàn toàn bị phá huỷ. Và khi con người đã trở thành vô ngã, người đó đã trở thành vị phật. Saraha nói: Cho nên từ tính tự phát duy nhất,

100 Tràn đầy với hoàn hảo của Phật, Tất cả mọi sinh linh hữu tình được sinh ra, Và trong nó đi tới nghỉ ngơi. Nhưng nó không cụ thể không trừu tượng. Anh ta nói: Từ tính tự phát duy nhất đó chúng ta được sinh ra, từ sùng kính đó chúng ta được sinh ra. Và lần nữa chúng ta đi trở lại sùng kính này để nghỉ ngơi. Đồng thời, ở giữa hai điều này, chúng ta trở thành quá gắn bó với mây. Cho nên mọi điều cần thiết là đừng bị gắn bó vào mây, bởi vì mây có đó chỉ khoảnh khắc thôi. Chúng ta bắt nguồn từ cội nguồn đó, cội nguồn hồn nhiên đó, và chúng ta sẽ đi trở lại để nghỉ trong cội nguồn hồn nhiên đó. Tại khoảng giữa của hai điều này sẽ có nhiều mây - đừng bị gắn bó vào chúng. Chỉ quan sát. Nhớ rằng bạn không phải là mây. Tất cả mọi sinh linh hữu tình được sinh ra, Và trong nó đi tới nghỉ ngơi. Chúng ta bắt nguồn từ Thượng đế. Chúng ta là Thượng đế. Và lần nữa chúng ta đi về Thượng đế. Đồng thời chúng ta bắt đầu mơ cả nghìn lẻ một giấc mơ về việc là thế này thế khác. Thượng đế là thực tại thông thường nhất. Thượng đế là cội nguồn của bạn. Thượng đế là mục đích của bạn. Thượng đế là ngay bây giờ, ở đây! Trong chính sự hiện diện của bạn, Thượng đế hiện hữu - đó chính là sự hiện diện của Thượng đế. Khi bạn nhìn vào tôi, đấy là Thượng đế đang nhìn vào tôi, đấy không là ai khác. Một dịch chuyển, một thay đổi tập trung, từ mây sang bầu trời, và bỗng nhiên bạn sẽ rơi vào im

101 lặng, và bỗng nhiên bạn sẽ cảm thấy tràn đầy phúc lạc, và bỗng nhiên bạn sẽ cảm thấy phúc lành bao quanh bạn. Nhưng nó không cụ thể không trừu tượng. Nó không là tâm trí, không là thân thể, sùng kính này. Tâm trí là trừu tượng, thân thể là cụ thể; thân thể là thô, tâm trí tinh vi. Thân thể là vật chất, tâm trí là ý nghĩ. Sùng kính bên trong này chẳng là cả hai. Sùng kính bên trong này là điều siêu việt. Tantra là siêu việt. Cho nên nếu bạn nghĩ bạn là thân thể, bạn bị mây che, thế thì bạn bị đồng nhất với mây. Nếu bạn nghĩ bạn là tâm trí, lần nữa bạn lại bị mây che. Nếu bạn nghĩ theo bất kì cách nào mà làm cho bạn bị đồng nhất với thân thể và tâm trí, thế thì bạn bỏ lỡ mục đích. Nếu bạn trở nên thức tỉnh, và bỗng nhiên bạn thấy bản thân mình chỉ như nhân chứng, người nhìn thân thể, nhìn tâm trí, bạn đã trở thành một Saraha: mũi tên được bắn đi. Trong thay đổi tâm thức đó - nó chỉ là thay đổi nhỏ về bánh răng - mũi tên được bắn đi, bạn đã đạt tới. Trong thực tế bạn chưa bao giờ rời đi cả. Lời kinh thứ ba: Họ bước đi con đường khác và do vậy từ bỏ phúc lạc thực, Tìm kiếm vui sướng, điều khích động sinh đẻ. Mật trong mồm họ, và với họ thì gần thế, Sẽ tan biến nếu một khi họ không uống nó.

102 Nếu bạn không trở thành một với bầu trời mà với nó bạn thực sự là một, thế thì bạn đang bước đi trên con đường khác. Có cả triệu con đường khác; con đường đúng chỉ có một. Và trong thực tế con đường đúng không phải là con đường; bầu trời chưa bao giờ đi đâu cả. Mây đi… đôi khi sang tây và đôi khi sang đông và sang nam và cách này cách khác, và họ là những người lang thang vĩ đại. Họ đi, họ tìm đường, họ mang bản đồ, nhưng bầu trời đơn giản có đó. Nó không có đường đi, nó không thể đi đâu được cả. Nó không có đâu mà đi. Nó là tất cả trong tất cả. Cho nên những người nhớ tới bản thể bầu trời của mình, họ là ở nhà, nghỉ ngơi. Ngoại trừ vài người này, vài vị phật, những người khác đều bước trên biết bao nhiêu con đường và do vậy từ bỏ phúc lạc thực. Cố gắng hiểu điều này. Nó là một phát biểu rất sâu lắng. Khoảnh khắc bạn bước trên bất kì con đường nào, bạn đều đang đi lạc lối khỏi phúc lạc thực sự của mình, bởi vì phúc lạc thực sự của bạn là bản tính của bạn. Nó phải không được tạo ra, nó phải không được thành đạt. Nó phải không được đạt tới. Chúng ta theo các con đường để đạt tới đâu đó… nó không phải là mục đích, nó đã ở đó rồi. Nó đã là hoàn cảnh rồi. Cho nên khoảnh khắc bạn bắt đầu chuyển động, bạn chuyển động đi xa. Mọi chuyển động đều là chuyển động đi xa. Mọi việc đi đều là đi lạc lối. Không đi là đạt tới. Không đi là con đường đúng. Tìm và bạn sẽ lỡ; không tìm và thấy. Họ bước đi con đường khác và do vậy từ bỏ phúc lạc thực, Tìm kiếm vui sướng, khích động sinh đẻ.

103 Có hai kiểu phúc lạc. Một kiểu là có điều kiện; nó xảy ra chỉ trong những điều kiện nào đó. Bạn thấy người đàn bà của mình, bạn hạnh phúc. Hoặc bạn là người yêu tiền và bạn bắt được một túi đầy các tờ một trăm ru pi ngay bên cạnh đường, và có hạnh phúc. Hay bạn là kẻ bản ngã và giải thưởng Nobel được tặng cho bạn, và bạn nhảy múa, có hạnh phúc. Có điều kiện, bạn phải thu xếp cho chúng. Và chúng là tạm thời. Bạn có thể hạnh phúc được bao lâu với hạnh phúc có điều kiện? Hạnh phúc có thể còn lại được bao lâu? Nó tới chỉ như một thoáng nhìn, một khoảnh khắc, và thế rồi nó đi. Vâng, khi bạn bắt được cái túi đầy những tờ một trăm ru pi thì bạn hạnh phúc, nhưng bạn hạnh phúc được bao lâu? Không quá lâu đâu. Trong thực tế một khoảnh khắc sẽ có trào dâng của năng lượng và bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc và khoảnh khắc tiếp bạn sẽ trở nên sợ hãi - bạn có bị bắt không? Đây là tiền của ai? Có ai thấy không? Và lương tâm sẽ nói, "Điều này không phải. Đây là một loại ăn cắp. Mình phải ra toà, mình phải tới cảnh sát, mình phải nộp tiền cho cảnh sát! Mình làm gì thế này? Mình là người đạo đức…" Và lo âu và mặc cảm… nhưng bạn đã đem nó về nhà, bây giờ bạn che giấu nó. Bây giờ bạn sợ sệt: có thể vợ mình sẽ phát hiện ra nó, có thể ai đó đã thực sự thấy, ai đó đã nhìn - ai biết được? - ai đó có thể đã báo cho cảnh sát. Bây giờ lo âu… Và thậm chí nếu không ai báo cáo và không ai đã thấy, bạn định làm gì với số tiền này? Bất kì điều gì bạn định làm đều sẽ lại cho bạn một khoảnh khắc hạnh phúc. Bạn mua ô tô, và ô tô ở trong hành lang nhà bạn, và trong một khoảnh khắc bạn hạnh phúc. Thế rồi..? Thế rồi ô tô cũ đi; ngày hôm

104 sau nó vẫn là cái xe ấy. Sau vài ngày bạn chẳng nhòm ngó tới nó chút nào. Hạnh phúc tạm bợ tới và đi; nó cũng giống như mây vậy. Và nó giống như dòng sông, dòng sông rất nhỏ nhoi: một cơn mưa nhỏ và nó ngập; mưa tạnh, và ngập lụt trôi ra biển, dòng sông nhỏ nhoi lại vẫn là nhỏ nhoi. Nó tràn ngập khoảnh khắc này và thế rồi lại trống rỗng vào khoảnh khắc tiếp. Nó không giống như biển, chẳng bao giờ nhiều, chẳng bao giờ ít. Có một loại phúc lạc khác mà Saraha gọi là phúc lạc thực sự. Nó là vô điều kiện. Bạn không định xoay xở điều kiện nào đó, nó có đó! Bạn chỉ nhìn vào bản thân mình và nó có đó. Bạn không cần người đàn bà, bạn không cần người đàn ông; bạn không cần ngôi nhà lớn, bạn không cần xe ô tô lớn; bạn không cần có nhiều danh vọng và quyền lực và thân thế - chẳng có gì. Nếu bạn nhắm mắt lại và chỉ đi vào bên trong, nó có đó… Chỉ phúc lạc này mới có thể bao giờ cũng có đó. Chỉ phúc lạc này mới có thể là của bạn vĩnh viễn. Tìm kiếm, và bạn sẽ thấy những điều tạm bợ. Không tìm kiếm, bạn sẽ thấy điều vĩnh hằng này. Họ bước đi con đường khác và do vậy từ bỏ phúc lạc thực, Tìm kiếm vui sướng, khích động sinh đẻ. Mật trong mồm họ, và với họ thì gần thế, Sẽ tan biến nếu một khi họ không uống nó. Mật ở trong mồm bạn, còn bạn lại đi tìm nó ở Himalayas, ở núi non nào đó sao? Bạn đã nghe các câu

105 chuyện: có nhiều mật ở Himalayas, và bạn định đi kiếm nó sao? Mà mật ở trong mồm bạn! Tại Ấn Độ các nhà huyền môn bao giờ cũng nói về hươu xạ. Có một loại hươu nào đó toả ra hương xạ ở rốn nó. Khi hương xạ bắt đầu tăng lên - điều đó xảy ra chỉ khi con hươu này thực sự trong lúc động dục… Xạ này là một thủ đoạn tự nhiên, thủ đoạn sinh học - khi xạ bắt đầu tiết ra hương của nó, hươu cái bị hấp dẫn tới con hươu này. Chúng tới qua xạ, qua mùi. Ngửi là một trong những cảm giác dục tính nhất - đó là lí do tại sao con người đã giết chết mũi mình. Nó là một giác quan nguy hiểm. Bạn không thực sự ngửi. Trong thực tế bản thân từ này đã trở nên rất bị kết án. Nếu ai đó có mắt đẹp, xinh, bạn nói người đó thấy tốt; nếu ai đó có tai hoàn hảo về âm nhạc thì bạn nói người đó nghe tốt; nhưng bạn không nói người đó ngửi tốt. Tại sao? Trong thực tế nói người đó ngửi tốt có nghĩa điều gì đó đối lập lại: nó có nghĩa rằng người đó có mùi khó chịu, không phải là người đó có khả năng ngửi. Khả năng này bị mất. Con người không ngửi. Và chúng ta cố gắng che giấu mùi dục của mình bằng việc bôi nước hoa, bằng việc tẩy rửa; bằng thế này thế khác chúng ta che giấu! Chúng ta sợ mùi này, bởi vì mùi này gần với cảm giác dục. Con vật yêu nhau qua mùi. Con vật ngửi lẫn nhau, và khi chúng cảm thấy rằng mùi của chúng hợp, chỉ thế thì chúng mới làm tình; thế thì có hài hoà trong bản thể chúng. Xạ này phải được sinh ra trong hươu đực khi nó trong mùa động dục và nó cần hươu cái. Con cái sẽ tới tìm nó. Nhưng nó gặp rắc rối, bởi vì nó bắt đầu bốc mùi xạ và nó không thể hiểu được rằng mùi đó bắt nguồn từ rốn nó, từ thân

106 thể nó. Cho nên nó chạy điên cuồng, cố gắng tìm ra xem mùi này từ đâu tới - một cách tự nhiên vậy. Làm sao nó có thể nghĩ được? Thậm chí con người cũng không thể nghĩ được phúc lạc từ đâu tới, cái đẹp từ đâu tới, niềm vui từ đâu tới. Con hươu đực có thể được tha thứ, con hươu đáng thương này. Nó cứ lồng lên đây đó đi tìm mùi xạ, và nó càng lồng lên, hương thơm lại càng loang khắp khu rừng; bất kì đâu nó tới, đều có mùi đó. Người ta nói rằng đôi khi nó gần phát điên, chẳng biết rằng mùi xạ là ở bên trong nó. Và đấy cũng là trường hợp với con người: con người phát điên đi tìm kiếm - đôi khi vì tiền bạc, đôi khi vì kính trọng, thế này thế nọ. Nhưng xạ là ở bên trong bạn, mật ở trong mồm bạn. Và nhìn vào điều Saraha đang nói: Mật trong mồm họ, và với họ thì gần thế, sẽ tan biến nếu một khi họ không uống nó. Và thế rồi anh ta nói: Uống nó ngay đi! Đừng bỏ mất một khoảnh khắc, bằng không nó sẽ tan biến. Bây giờ hay chẳng bao giờ! Ngay lập tức! - đừng bị mất thời gian. Điều này có thể được làm ngay lập tức, bởi vì không cần bất kì chuẩn bị nào. Nó là cốt lõi bên trong nhất của bạn; mật này là của bạn, xạ này bị ẩn trong rốn bạn. Bạn đã mang nó từ việc sinh của mình, và bạn đã đi tìm và kiếm trong thế giới. Lời kinh thứ tư: Con vật không hiểu thế giới là nơi đáng thương, Người trí huệ không như vậy, Người uống nước cam lồ cõi trời Trong khi con vật ham muốn nhục dục Từ con vật là cách dịch của người Hindu cho từ Phạn pashu. Từ đó có ý nghĩa riêng của nó. Theo đúng nghĩa đen pashu nghĩa là con vật, súc vật, nhưng nó là biểu dụ. Nó bắt

107 nguồn từ từ pash - pash nghĩa là tù túng. Pashu nghĩa là người đang trong tù túng. Con vật là loại đang trong tù túng - tù túng của thân thể, bản năng, vô ý thức; tù túng của xã hội, tâm trí, ý nghĩ. Con vật là con đang trong cảnh tù túng. Con vật không hiểu thế giới… Làm sao chúng có thể hiểu được? Mắt chúng không tự do để thấy, tâm trí chúng không tự do để suy nghĩ; thân thể chúng không tự do để cảm. Chúng không nghe, chúng không nhìn, chúng không ngửi, chúng không sờ - chúng trong tù túng. Mọi giác quan đều bị què quặt, xiềng xích… Con vật không hiểu thế giới… làm sao chúng có thể hiểu được thế giới này? Thế giới này có thể được hiểu chỉ trong tự do. Khi không kinh sách nào là tù túng lên bạn, không triết lí nào là xiềng xích tròng vào tay bạn, và khi không có lí thuyết nào là nhà tù với bạn, khi bạn ở ngoài tất cả mọi tù túng, thế thì bạn có thể hiểu được. Hiểu biết chỉ xảy ra trong tự do. Hiểu biết chỉ xảy ra trong tâm trí không ồn ào huyên náo. Con vật không hiểu thế giới là nơi đáng thương, Và chúng không thể nào hiểu được rằng thế giới là một nơi đáng thương. Cái gọi là thế giới này do tâm trí tạo ra và dần dần là một ảo tưởng. Nó dường như vậy, nó có vẻ rất đẹp, nhưng nó chỉ có vẻ thôi - nó không thực như vậy. Nó là cầu vồng, đẹp thế, mầu sắc thế; bạn tới gần hơn và nó biến mất. Nếu bạn muốn nắm lấy cầu vồng; thì tay bạn sẽ trống rỗng, sẽ chẳng có gì cả; nó là ảo tưởng. Nhưng bởi vì vô ý thức mà chúng ta không thể thấy được điều đó.

108 Chỉ với nhận biết thì tầm nhìn mới nảy sinh; thế thì chúng ta có thể thấy chỗ nó chỉ là ảo tưởng và chỗ nó là chân lí. Bất kì hạnh phúc nào xảy ra bởi ngẫu nhiên bên ngoài đều là ảo tưởng, và bạn sẽ đau khổ qua nó. Nó là lừa dối, nó là ảo giác. Bạn cảm thấy rằng bạn đang rất hạnh phúc với người đàn bà hay với người đàn ông sao? - bạn sắp khổ đấy. Chẳng chóng thì chầy bạn sẽ thấy rằng mọi hạnh phúc đều đã biến mất. Chẳng chóng thì chầy bạn sẽ thấy có thể bạn chỉ tưởng tượng ra nó, nó chưa bao giờ có đó. Có thể nó chỉ là giấc mơ, bạn đã tưởng tượng ra nó. Khi thực tại của người đàn bà này và người đàn ông này được lộ ra, bạn thấy hai con vật xấu xí đang cố gắng chi phối lẫn nhau. Tôi đã từng nghe… Một người phù rể đang cố gắng tối đa để khuyến khích chú rể. "Thần kinh anh ở đâu thế, anh bạn già?" anh ta hỏi. "Anh run như cầy sấy!" "Tôi biết tôi đang run đây," chú rể nói, 'nhưng đây là lúc cực kì bồn chồn đối với tôi. Tôi có phải xin lỗi vì hoảng sợ không? Tôi chưa bao giờ lấy vợ trước đây." "Tất nhiên anh chưa lấy vợ," người phù rể nói. "Nếu như anh đã lấy rồi thì anh sẽ còn hoảng sợ hơn là như anh bây giờ!" Khi bạn nhìn vào cuộc sống, khi bạn quan sát cuộc sống, khi bạn học nhiều về nó, dần dần bạn sẽ cảm thấy vỡ mộng. Chẳng có gì cả… chỉ ảo tưởng vẫy gọi bạn. Nhiều lần bạn đã bị lừa rồi. Nhiều lần bạn lồng lên, bạn đi xa, để tìm chỉ cái không.

109 Nếu bạn tỉnh táo, kinh nghiệm của bạn sẽ làm cho bạn tự do với thế giới. Và bởi thế giới, nhớ lấy, tôi không ngụ ý, và Saraha cũng không ngụ ý, thế giới của cây cối và các vì sao và các dòng sông và núi non. Với thế giới anh ta ngụ ý thế giới mà bạn phóng chiếu qua tâm trí mình, qua ham muốn của mình. Thế giới đó là maya, thế giới đó là ảo tưởng, cái được ham muốn tạo ra, cái được ý nghĩ tạo ra. Khi ý nghĩ và ham muốn biến mất và chỉ có nhận biết, tỉnh táo, khi có tâm thức mà không có bất kì nội dung nào, khi không có đám mây ý nghĩ, chỉ tâm thức - bầu trời - thế thì bạn thấy thế giới thực. Thế giới thực đó là cái mà tôn giáo gọi là Thượng đế, hay Phật gọi là niết bàn. Con vật không hiểu thế giới là nơi đáng thương, Người trí huệ không như vậy, Người uống nước cam lồ cõi trời Trong khi con vật ham muốn nhục dục Nhưng khi bạn bị thất bại trong hi vọng của mình, khi bạn thất bại trong giấc mơ của mình, bạn nghĩ có thể giấc mơ này là sai, và bạn bắt đầu mơ giấc mơ khác…Khi bạn không được mãn nguyện trong ham muốn của mình, bạn nghĩ bạn đã không cố gắng đủ mức. Lần nữa bạn lại bị lừa dối. Một người đàn bà ngồi trên chiếc xe điện để ý rằng người đàn ông ngồi cạnh mình cứ lắc đầu từ bên nọ sang bên kia như chiếc máy đánh nhịp. Tính tò mò của đàn bà cuốn hút gần hết cô ta và cô ta hỏi tại sao anh ta lại làm như vậy. "Như vậy tôi có thể biết được giờ," anh chàng đáp lại. "Được, mấy giờ rồi?" người đàn bà hỏi. "Bốn rưỡi," anh ta nói, vẫn cứ lắc đầu.

110 "Anh sai rồi, năm giờ kém mười lăm." "Ô! Thế thì tôi phải bị chậm rồi!" người đàn ông trả lời và anh ta tăng tốc lên. Đấy là cách mọi việc cứ diễn ra: nếu bạn không đạt tới cái gì đó, bạn nghĩ có thể bạn vẫn chưa làm đủ nỗ lực như cần thiết, hay tốc độ của bạn còn chậm, tinh thần đua tranh của bạn chưa đủ để đua tranh với người khác; bạn còn chưa hăng hái đủ mức, bạn còn chưa mạnh bạo đủ; rằng bạn còn lờ phờ và lười biếng; rằng lần sau bạn phải đem hết sức ra; rằng bạn phải cố gắng hơn - lần sau bạn phải chứng tỏ khí phách của mình. Điều đó chẳng liên can gì tới khí phách của bạn cả. Bạn đã thất bại bởi vì thành công là điều không thể được. Bạn đã không thất bại bởi lí do về nỗ lực, tốc độ, hăng hái của mình - không. Bạn đã không thất bại bởi vì bạn có khiếm khuyết. Bạn đã thất bại bởi vì thất bại là khả năng duy nhất trong thế giới này. Không ai thành công cả. Không ai có thể thành công được! Thành công là điều không thể được. Ham muốn không thể được mãn nguyện. Và phóng chiếu không bao giờ cho phép bạn thấy thực tại, và bạn vẫn còn trong tù túng. Bạn cũng kinh nghiệm cùng thất bại lặp đi lặp lại, như tôi đã kinh nghiệm. Bạn cũng kinh nghiệm cùng thất bại lặp đi lặp lại như Phật hay Saraha đã kinh nghiệm. Thế thì khác biệt là gì? Bạn kinh nghiệm thất bại, nhưng bạn không học được từ nó. Đó là khác biệt duy nhất. Khoảnh khắc bạn bắt đầu học từ nó, bạn sẽ là vị phật. Một kinh nghiệm, kinh nghiệm khác, kinh nghiệm khác… nhưng bạn không gắn tất cả mọi kinh nghiệm lại với nhau ra, bạn không kết luận! Bạn nói, "Người đàn bà này đã chứng tỏ thật kinh khủng, thôi được - nhưng còn có hàng

111 triệu đàn bà. Mình sẽ tìm người khác." Người đàn bà này chứng tỏ một thất bại, bạn lại bắt đầu hi vọng, mơ mộng bạn sẽ tìm thấy người khác: "Điều đó không có nghĩa là tất cả mọi đàn bà đều không đáp ứng nếu một đàn bà đã không đáp ứng. Điều đó không có nghĩa là tất cả mọi đàn ông đều không đáp ứng nếu một đàn ông đã không đáp ứng." Bạn cứ hi vọng, bạn cứ hi vọng… Hi vọng cứ chiến thắng kinh nghiệm của bạn, và bạn chẳng bao giờ học được. Một quan hệ trở thành tù túng… bạn cảm thấy rằng cái gì đó đã đi sai, lần sau bạn sẽ làm tất cả mọi nỗ lực để không làm nó thành cảnh tù túng. Nhưng bạn sẽ không thành công đâu, bởi vì thành công không phải là chính bản chất của mọi vật ở đây. Thất bại là khả năng duy nhất. Thành công là điều không thể được. Cái ngày bạn nhận ra rằng thất bại là khả năng duy nhất - rằng tất cả mọi cầu vồng đều là giả và mọi hạnh phúc lấp lánh và sáng lên từ nơi xa xa và hấp dẫn bạn như nan châm chỉ là những giấc mơ, ham muốn trống rỗng, bạn đang tự lừa dối mình - cái ngày bạn nhận ra sự kiện này, việc quay lại, sự chuyển đổi, con người mới được sinh ra. Với cái sập mạnh cửa và tiếng sột soạt giận dữ của váy đàn bà, một bà vạm vỡ bước vào văn phòng đăng kí kết hôn. "Ông có cấp hay không cấp giấy đăng kí cho tôi cưới John Henry?" bà ta cắn cảu, ném phịch tài liệu lên bàn. Đăng kí viên xem xét nó kĩ hơn qua cặp kính. "Vâng, thưa bà," ông ta nói một cách thận trọng, "Tôi tin là tôi đã làm. Tại sao vậy?" "Này, ông định làm gì nó đây?" bà ta la lên. "Nó đã trốn rồi!"

112 Mọi quan hệ đều chỉ đẹp trên bề mặt; sâu bên dưới chúng đều là một loại tù túng. Tôi không nói đừng có quan hệ với mọi người: tôi đang nói quan hệ, nhưng đừng bao giờ nghĩ rằng bất kì quan hệ nào đều sẽ đem cho bạn hạnh phúc. Quan hệ! Tất nhiên bạn sẽ phải quan hệ, bạn đang trong thế giới. Bạn phải quan hệ với mọi người, nhưng không quan hệ nào sẽ đem cho bạn hạnh phúc bởi vì nó chưa bao giờ tới từ bên ngoài cả. Nó bao giờ cũng bừng sáng từ bên trong, nó bao giờ cũng tuôn chảy từ bên trong. Và Saraha nói: Người tin rằng nó tới từ bên ngoài là con vật; người đó là một pashu, người đó trong tù túng. Còn người nhận ra sự kiện là nó chưa bao giờ tới từ bên ngoài, bất kì khi nào nó tới thì nó đều tới từ bên trong, là được tự do. Người đó là con người; người đó thực sự là con người, người đó không còn là con vật nữa. Với tự do đó con người được sinh ra. Con vật không hiểu thế giới là nơi đáng thương, Người trí huệ không như vậy, Người uống nước cam lồ cõi trời Nước cam lồ cõi trời này là gì? Nó là biểu tượng của mật mà bạn đã có trong mồm mình - và bạn chưa từng nếm nó. Bạn không có thời gian nào để nếm nó. Toàn thế giới là quá nhiều, còn bạn chạy lồng lên từ chỗ nọ tới chỗ kia. Bạn không có thời gian nào để nếm mật đã có đó rồi. Đó là nước cam lồ cõi trời; nếu bạn nếm nó, bạn ở trong cõi trời. Nếu bạn nếm nó, thế thì không có cái chết - đó là lí do tại sao nó lại được gọi là 'nước cam lồ cõi trời' - bạn trở thành bất tử. Bạn là người bất tử. Bạn chưa từng thấy điều đó, nhưng bạn là người bất tử. Không có cái chết, bạn

113 bất tử. Bầu trời là bất tử; chỉ mây mới được sinh ra và chết đi. Sông được sinh ra và chết đi, biển bất tử. Bạn cũng vậy. Saraha nói những lời kinh này cho nhà vua. Saraha không định thuyết phục nhà vua bằng logic. Trong thực tế anh ta đơn giản làm cho bản thể mình thành sẵn có cho nhà vua. Và anh ta đang trao cho nhà vua một động thái mới - nhìn vào Saraha. Tantra là động thái mới để nhìn vào cuộc sống. Và tôi chưa bao giờ bắt gặp cái gì sâu sắc hơn Tantra. Đủ cho hôm nay.

114

115 4. Yêu là chết Thầy là mọi điều mà tôi đã từng muốn - tại sao trong tôi có nhiều cưỡng lại hướng tới thầy? Tôi cảm thấy ở trong tù. Làm sao thoát ra được? Thầy nghĩ gì về nền văn minh? Tại sao chuyện cười tạo ra nhiều tiếng cười thế? Sao thầy không mặc áo da cam? Câu hỏi thứ nhất: Osho kính yêu, Thầy là mọi điều mà tôi đã từng muốn - tại sao trong tôi có nhiều cưỡng lại hướng tới thầy?

116 Đó là lí do tại sao đấy! Nếu bạn có yêu sâu sắc với tôi, sẽ có cưỡng lại sâu sắc nữa. Chúng cân bằng với nhau. Bất kì chỗ nào yêu có đó, cưỡng lại cũng có đó. Bất kì chỗ nào bạn cực kì bị hấp dẫn, bạn sẽ muốn trốn thoát khỏi chỗ đó nữa, khỏi không gian đó, bởi vì bị cực kì hấp dẫn có nghĩa là bạn sẽ rơi vào trong vực thẳm, bạn sẽ không còn là bản thân mình nữa. Yêu là nguy hiểm. Yêu là cái chết. Nó gần cái chết hơn là bản thân cái chết - bởi vì bạn tồn tại sau cái chết, nhưng sau yêu bạn không tồn tại. Vâng, ai đó khác được sinh ra, nhưng bạn đã mất. Do đó mới có sợ. Những người không trong yêu với tôi, họ có thể tới rất gần và sẽ không có sợ hãi. Những người yêu tôi, họ sẽ sợ lấy từng bước; ngần ngại họ sẽ tiến những bước đó, điều đó sẽ là rất khó cho họ, bởi vì họ càng tới gần tôi, bản ngã của họ sẽ càng ít đi. Đó là điều tôi ngụ ý bởi cái chết. Khoảnh khắc bạn tới thực sự gần tôi, họ không hiện hữu - cũng như tôi không hiện hữu. Tới gần tôi hơn là đang tới gần hơn với trạng thái của cái không. Cho nên ngay cả trong yêu thông thường cũng có cưỡng lại… yêu này là phi thường; yêu này là duy nhất. Câu hỏi này là từ Anand Anupam. Tôi đã quan sát cô ấy, cô ấy đang cưỡng lại. Câu hỏi này không chỉ là trí óc, nó là mang tính tồn tại. Cô ấy đang tranh đấu vất vả… nhưng cô ấy không thể thắng được. Cô ấy được ân huệ bởi vì cô ấy không thể thắng được. Thất bại của cô ấy là chắc chắn, đó là điều tuyệt đối chắc chắn. Tôi đã thấy yêu đó trong mắt cô ấy; yêu đó mạnh tới mức nó sẽ phá huỷ mọi kháng cự, đến mức nó sẽ thắng mọi nỗ lực của bản ngã để tồn tại. Khi yêu là mạnh, bản ngã có thể cố gắng, nhưng đó đã là trận chiến thất bại cho bản ngã rồi. Đó là lí do tại sao biết

117 bao nhiêu người sống mà không có yêu. Họ nói về yêu, nhưng họ sống không yêu. Họ tưởng tượng về yêu, nhưng họ chưa bao giờ thực tại hoá yêu, bởi vì thực tại hoá yêu có nghĩa là bạn sẽ phải phá huỷ bản thân mình hoàn toàn. Khi bạn tới một thầy, đấy hoặc là phá huỷ hoàn toàn hoặc chẳng cái gì cả. Hoặc là bạn phải tan biến vào trong tôi và bạn phải cho phép tôi tan biến vào trong bạn, hoặc là bạn có thể ở đây mà chẳng cái gì sẽ xảy ra cả. Nếu bản ngã còn lại, thế thì có bức Trường Thành Trung Quốc giữa tôi và bạn. Và bức Trường Thành Trung Quốc có thể bị phá vỡ dễ dàng, nhưng bản ngã là năng lượng tinh vi hơn. Nhưng một khi yêu đã nảy sinh, thế thì bản ngã bất lực - và tôi đã thấy yêu này trong mắt của Anupam. Nó có đó. Nó sắp sửa là cuộc vật lộn lớn, nhưng tốt! bởi vì những người tới rất dễ dàng thì không tới. Nhưng người mất thời gian dài, những người tranh đấu từng li một, chỉ họ mới tới. Nhưng chẳng phải lo gì cả… Cuộc hành trình sẽ là cuộc hành trình dài; Anupam sẽ cần thời gian, có thể hàng năm, nhưng chẳng phải lo gì cả! Cô ấy đang trên con đường đúng rồi. Và cô ấy đã cắt qua điểm mà từ đó cô ấy có thể quay lại; cô ấy đã cắt chéo điểm không quay lại. Cho nên vấn đề chỉ là thời gian. Cô ấy có sẵn cho tôi. Tôi chưa bao giờ bó buộc ai cả, bởi vì không cần. Và cũng tốt để cho họ thời gian và tự do, cho nên họ sẽ tới theo cách của mình. Khi buông xuôi là từ tự do, nó có vẻ đẹp. Nhưng bạn có thể tin cậy là nó đang tới, nó đang trên đường. Tại cốt lõi bên trong nhất của bản thể bạn điều đó đã xảy ra rồi; bây giờ vấn đề chỉ là thời gian, để cho cốt lõi sâu sắc nhất thông báo cho tâm trí nông cạn của bạn. Trong trái tim mình bạn đã tới với tôi rồi; chỉ trong tâm trí mới có tranh

118 đấu. Tại trung tâm bạn đã tới gần hơn với tôi; chỉ trên ngoại vi mới có tranh đấu tiếp diễn. Tổng hành dinh dã thực sự đầu hàng rồi. Bạn phải đã nghe nói về một người lính Nhật Bản, người vẫn còn chiến đấu… Chiến tranh thế giới thứ hai đã chấm dứt, bao nhiêu năm đã trôi qua, và hai mươi năm sau chiến tranh thế giới thứ hai người đó vẫn còn chiến đấu - người đó đã không biết rằng nước Nhật đã đầu hàng. Người đó ở đâu đó trong rừng rậm của Indonesia, và vẫn cứ nghĩ rằng mình thuộc vào hoàng đế Nhật Bản và chiến tranh vẫn tiếp diễn. Người đó phải đã điên; người đó lẩn trốn và trốn thoát và giết người, một mình! Khi chỉ vài năm trước đây người đó trở về Nhật Bản, người đó nhận được sự đón tiếp như một anh hùng. Người đó là anh hùng theo cách nào đó. Người đó không nhận biết… nhưng người đó phải là một người có ý chí lớn lao. Người đó đã nghe nói từ người khác - không phải là người đó không nghe thấy; làm sao bạn lẩn tránh được trong hai mươi năm? - rằng nước Nhật đã đầu hàng, chiến tranh đã chấm dứt. Nhưng người đó cứ khăng khăng: "Chừng nào tôi chưa nhận được mệnh lệnh của người chỉ huy của mình, tôi sẽ không đầu hàng." Bây giờ người chỉ huy đó đã chết, cho nên không có cách nào để nhận mệnh lệnh từ người chỉ huy đó, và người đó cứ chiến đấu cả đời mình. Rất khó bắt giữ người đó, người đó là rất nguy hiểm - nhưng người đó đã bị bắt. Đích xác đó là trường hợp với Anupam. Tổng hành dinh đã đầu hàng rồi, chỉ huy đã chết! Chỉ ở ngoại vi, đâu đó trong rừng của Indonesia bạn còn chiến đấu, Anupam. Nhưng chẳng chóng thì chầy, dù bạn điên khùng đến đâu, bạn sẽ nhận tin tức.

119 Câu hỏi thứ hai: Osho kính yêu, tôi muốn trở nên thật, nhưng nó là gì và làm thế nào? Tôi cảm thấy ở trong vòng tròn quỉ, trong tù. Tôi muốn thoát ra, nhưng làm sao đây? Điều đầu tiên: bạn không trong tù. Không ai trong tù cả, không ai đã từng trong tù cả. Nhà tù là giả. Bạn vô ý thức, chắc chắn, nhưng bạn không trong tù. Nhà tù là giấc mơ, ác mộng, bạn đã xoay xở để thấy trong giấc ngủ của mình. Cho nên vấn đề cơ sở không phải là làm sao xoay xở để thoát ra khỏi nhà tù, câu hỏi cơ sở là làm sao bước ra khỏi giấc ngủ. Và có khác biệt lớn lao trong cách bạn nói ra vấn đề này. Nếu bạn bắt đầu nghĩ, "Làm sao thoát ra khỏi nhà tù?" thế thì bạn sẽ bắt đầu đánh nhau với nhà tù, cái không có; thế thì bạn sẽ đi theo hướng sai. Đó là điều nhiều người đã từng làm suốt nhiều thế kỉ. Họ nghĩ họ đang trong tù, cho nên họ đánh nhau với nhà tù: họ đánh nhau với lính gác, họ đánh nhau với người coi tù, họ đánh nhau với hệ thống. Họ đánh nhau với bức tường! Họ giũa chấn song cửa sổ; họ muốn thoát khỏi nhà tù, họ cố gắng tháo khoá nhà tù, nhưng điều đó không thể được thực hiện - bởi vì nhà tù không tồn tại. Người coi tù và lính gác và chấn song và khoá tất cả đều là tưởng tượng. Bạn đang trong giấc ngủ say và bạn đang thấy ác mộng. Vấn đề cơ bản là làm sao thoát ra khỏi giấc ngủ. Tôi dã từng nghe…

120 Không giam cầm tồi tệ nào có thể thảm thương hơn giam cầm mà người say phải chịu, người cứ thấy mình lang thang tuyệt vọng lòng vòng trên vỉa hè bên ngoài hàng rào bao quanh công viên, đập vào chấn song và la lên: "Cho tôi ra!" Đó là tình huống của bạn. Bạn không bị nhốt, bạn không bị cầm tù; bạn đơn giản say. Bạn nghĩ rằng bạn bị cầm tù. Đây chỉ là ý nghĩ. Và tôi biết tại sao ý nghĩ đó nảy sinh trong tâm trí bạn: bởi vì bạn cảm thấy mình bị giới hạn thế ở mọi nơi, từ giới hạn đó ý tưởng về nhà tù nảy sinh. Bất kì khi nào bạn di chuyển, đều có một giới hạn, bạn có thể đi xa thế và rồi bạn không thể đi thêm nữa; thế thì phải có một bức tường cản trở bạn. Cho nên bạn suy diễn rằng có một bức tường bao quanh tất cả… có thể không thấy được, có thể nó là bức tường kính làm bằng kính rất trong suốt: bạn có thể thấy qua nó, nhưng bất kì khi nào bạn di chuyển theo bất kì hướng nào, bạn đều vấp đi vấp lại và bạn không thể đi ra ngoài một điểm nào đó. Điều này cho bạn ý tưởng về nhà tù, rằng bạn bị cầm tù. Nhưng giới hạn này cũng bởi vì giấc ngủ. Trong giấc ngủ bạn trở thành bị đồng nhất với thân thể, cho nên các giới hạn của thân thể trở thành giới hạn của bạn. Trong giấc ngủ bạn trở nên bị đồng nhất với tâm trí, cho nên các giới hạn của tâm trí trở thành giới hạn của bạn. Bạn là vô giới hạn. Bạn là không bị chặn. Như bạn hiện tại trong bản thể thuần khiết của mình, không giới hạn nào tồn tại cả - bạn là thượng đế. Nhưng biết tới tính chất thượng đế đó, bạn không bắt đầu đánh nhau với nhà tù, bằng không bạn sẽ chẳng bao giờ là người chiến thắng cả. Và bạn càng sẽ bị thất bại nhiều, bạn sẽ càng cảm thấy thất vọng, và bạn sẽ

121 càng mất sự tự tin; bạn sẽ càng cảm thấy rằng dường như là không thể nào thoát ra khỏi nó. Bắt đầu bằng việc trở nên nhận biết hơn. Bắt đầu bằng việc trở nên tỉnh táo hơn, chăm chú hơn. Đó là điều duy nhất phải được làm. Nhận biết, bạn sẽ bắt đầu cảm thấy rằng các bức tường quá gần thì không còn gần như thế nữa; chúng đang rộng ra. Nhà tù của bạn mỗi ngày lại một lớn hơn nữa. Tâm thức của bạn càng mở rộng hơn, bạn sẽ càng thấy rằng nhà tù của mình không còn nhỏ thế - nó đang trở nên ngày một lớn hơn. Tâm thức càng mở rộng hơn, và không gian lớn hơn càng có sẵn cho bạn di chuyển, hiện hữu, sống, yêu. Và thế thì bạn biết cơ chế cơ bản: ít ý thức, và tường lại gần hơn; vô ý thức, và tường đang chạm vào bạn từ mọi nơi. Bạn ở trong một xà lim nhỏ, thậm chí hơi chút chuyển động cũng không thể được. Nhớ lấy cụm từ này: mở rộng tâm thức. Với mở rộng đó, bạn mở rộng. Một hôm, khi tâm thức bạn là tuyệt đối và không có cái bóng rơi rớt lại của bóng tối bên trong, khi không có vô ý thức trong bạn, tất cả đã trở thành có ý thức, khi ngọn đèn đã được đốt cháy sáng, khi bạn chói sáng từ nhận biết bên trong, thế thì bỗng nhiên bạn thấy rằng ngay cả bầu trời cũng không phải là giới hạn của bạn. Không có giới hạn nào lên bạn. Đây là toàn bộ kinh nghiệm của các nhà huyền môn của khắp các thời đại. Khi Jesus nói, "Ta và cha ta trên trời là một," đây là điều ông ấy ngụ ý. Ông ấy đang nói: Ta không có giới hạn nào. Đấy bao giờ cũng là việc nói về cùng một điều, một cách thức biểu dụ, một cách thức biểu tượng: ta và cha ta trên trời không phải là hai mà là một - ta, đang ở trong thân thể nhỏ bé này còn ngài, trải rộng khắp sự tồn tại, không phải là hai mà là một. Cội nguồn của ta và ta là một. Ta lớn

122 lao như bản thân sự tồn tại. Đó là ý nghĩa khi nhà huyền môn của Upanishad tuyên bố: "Aham Brahmasmi: Ta là cái tuyệt đối, ta là Thượng đế." Điều này được thốt ra trong trạng thái của nhận biết, nơi không có vô ý thức nào tồn tại. Đây là ý nghĩa khi nhà huyền môn Sufi Mansoor tuyên bố, "Ana'l Haq: Ta là chân lí." Những lời phát biểu vĩ đại này là rất có ý nghĩa. Chúng đơn giản nói rằng bạn lớn lao như tâm thức mình, không nhiều hơn không ít hơn. Đó là lí do tại sao có quá nhiều hấp dẫn tới ma tuý, bởi vì chúng ép buộc về mặt hoá chất lên tâm thức bạn để trở thành chút ít rộng hơn nó đang là. LSD hay marijuana hay mescalin, chúng cho bạn sự mở rộng bất thần của tâm thức. Tất nhiên nó là bó buộc và bạo hành và không nên được làm. Và nó là hoá chất, nó chẳng liên quan gì tới tâm linh của bạn cả. Bạn không trưởng thành qua nó! Trưởng thành tới qua nỗ lực tự nguyện. Trưởng thành không phải rẻ, không rẻ tới mức chỉ một lượng nhỏ LSD, một lượng rất nhỏ LSD, có thể cho bạn trưởng thành tâm linh. Aldous Huxley rất sai khi ông ấy bắt đầu nghĩ rằng ông ấy đã đạt tới, qua LSD, cùng kinh nghiệm như Kabir, hay như Eckhart, hay như Basho. Không, đấy không phải là cùng kinh nghiệm. Vâng, cái gì đó tương tự; tương tự đó là trong mở rộng của tâm thức. Nhưng nó cũng rất không tương đồng nữa; nó là điều bó buộc, nó là bạo hành lên sinh học của bạn và lên hoá chất của bạn. Và bạn vẫn còn như cũ! Bạn không trưởng thành qua nó. Một khi ảnh hưởng của ma tuý yếu đi, bạn lại như cũ, cùng con người nhỏ bé đó. Kabir sẽ không bao giờ như cũ lần nữa bởi vì sự mở rộng đó của tâm thức không chỉ là một điều bó buộc, ông ấy đã trưởng thành tới nó. Bây giờ không có việc quay lại. Nó

123 đã trở thành một