phần cánh tay phụ nữ thon thả nuột nà, khi chiêm ngưỡng bộ phận này người ta không nên quên rằng nó chẳng qua cũng chỉ như cái cánh đầy móng vuốt của thủy tổ loài chim và cái vây ngực của loài cá mà thôi.” “Vâng, vâng, trong tương lai tôi sẽ nghĩ đến điều này. Tôi có thể đảm bảo với ông rằng tôi sẽ không nghĩ một cách cay đắng hay ai oán mà còn thú vị là đằng khác. Nhưng tôi thường nghe người ta nói con người xuất thân từ loài khỉ cơ mà?”
285 “Hầu tước thân mến, ta nên nói thế này thì hơn: con người xuất thân từ thiên nhiên và có cội nguồn ở đó. Có lẽ không nên quá mù quáng nhấn mạnh vào sự giống nhau giữa giải phẫu cơ thể người và một số giống khỉ tiến hóa cao, điều đó đã bị người ta tranh thủ làm to chuyện nhiều rồi. Da heo và đôi mắt tròng đen, tròng trắng phân minh viền lông mi của chúng giống da và mắt con người hơn bất kỳ giống khỉ nào - chính vì thế thân thể trần trụi của con người thường làm người ta liên tưởng đến con heo. Song bộ não của chúng ta, xét về cấu trúc phát triển ở mức độ cao của nó, thì lại giống não chuột hơn cả. Những nét tương đồng về hình thức giữa người và thú, ông có thể gặp ở khắp mọi nơi. Ông có thể thấy ở người cả cá và cáo, chó và hải cẩu, diều hâu và cừu. Mặt khác, tất cả những gì thú vật trong ta chỉ muốn thể hiện, muốn hướng cái nhìn của chúng ta vào ngoại hình và phép màu đáng buồn che lấp nhân bản... Ôi đúng thế, người và thú có họ hàng gần gũi lắm! Nhưng nếu chúng ta muốn luận về nguồn gốc, thì quá trình con người xuất thân từ loài thú cũng tương tự như sự hình thành của hữu cơ từ vô cơ. Phải có cái gì đó góp mặt vào.” “Góp mặt vào? Xin được hỏi đó là cái gì vậy?” “Cái đó cũng tương tự như yếu tố tham gia vào quá trình hình thành hiện hữu từ hư vô. Ông đã nghe nói đến thuyết tự sinh bao giờ chưa?” “Tôi đang rất tha thiết được nghe điều đó.” Ông ta liếc mắt nhìn quanh rồi hạ giọng vẻ tin cậy - sự tin cẩn rõ ràng chỉ vì tôi là cái người ông tưởng, hầu tước de Venosta: “Không phải chỉ có một, mà có tới ba vụ tự sinh: hiện hữu nảy sinh từ hư vô, sự sống thức tỉnh từ hiện hữu, và khởi sinh của loài người.” Kuckuck ngừng lời uống một ngụm nước Vichy sau tiết lộ này. Ông ta cầm chiếc ly bằng cả hai tay, vì đoàn tàu đang vào khúc quẹo. Toa ăn đã thưa bớt người.