phần lõi vào môi trường. Lò phản ứng Chernobyl số 4 sau vụ nổ hơi nước và hydro. Vật thể hình bát trên đỉnh của lò phản ứng là phần nắp lớn của nó, bị thổi bay và lật nghiêng. Vật dán nhãn TCW trên sàn là những mảnh lõi của lò phản ứng. Lò phản ứng cháy ngoài tầm kiểm soát suốt hai tuần.
Nhà vật lý hạt nhân người Belarus, Stanislav Shushkevich, vào năm 1992 là người đứng đầu nhà nước đầu tiên của Belarus độc lập, đã kể cho tôi trải nghiệm của ông ấy ở Chernobyl. Shushkevich chỉ đạo một phòng thí nghiệm vật lý trong khu rừng ở ngoại ô Minsk, 460 km về phía bắc Chernobyl. Sáng ngày 26 tháng 4 năm 1986, chuông báo động phóng xạ réo vang trong phòng thí nghiệm của ông. Stanislav và các đồng nghiệp tưởng ai đó trong phòng thí nghiêm đã làm đổ thứ gì đó có phóng xạ. Nhân viên an toàn bắt đầu kiểm tra phòng thí nghiệm với một máy đo bức xạ. Khi không phát hiện được gì, anh ta đi ra ngoài. Mức độ phóng xạ bên ngoài cao hơn bên trong phòng thí nghiệm. Shushkevich cho biết ông sau đó nhận thấy bức xạ phải đến từ nơi khác. Ông ngay lập tức gọi cho nhà máy điện hạt nhân gần nhất, tại Visaginas, Litva, 200 km về phía bắc-tây bắc của Minsk. Họ báo cáo không có vấn đề. Sau đó, ông cố gắng gọi cho Chernobyl. Không ai trả lời điện thoại. Gọi xung quanh, ông biết về vụ nổ lò phản ứng và đám cháy. Bụi phóng xạ đã bay về phía bắc và ngày càng tăng. Nó sẽ sớm vượt khỏi Minsk. Shushkevich nói với tôi rằng ông ấy nghĩ ngay đến những đứa trẻ xấu số trên đường đi của bụi phóng xạ. Thành phần đe dọa nhất của nó sẽ là iốt 131, một sản phẩm phân hạch với thời gian bán rã ngắn chỉ tám ngày, phát ra các chùm hạt beta và tia gamma năng lượng cao. Nó sẽ xâm nhập một cách chọn lọc bởi tuyến giáp, đặc biệt là với tuyến giáp khỏe khoắn của trẻ em. Phòng ngừa tiêu chuẩn chống nhiễm xại-ốt 131 là một liều kalii-ốt, một loại muối làm bão hòa tuyến giáp và tạm thời ngăn chặn sự hấp thui-ốt. Mỗi nơi trú ẩn ở Liên Xô đều có một nguồn cung cấp kalii-ốt. Để bảo vệ trẻ em Minsk, Shushkevich đã gọi cấp trên của mình ở Moscow để xin phép lấy thuốc cứu trẻ em. “Họ trả lời,” ông kể với tôi, mười năm sau vẫn giận điên người, ‘“Đồng chí à, sao anh lại rắc rối thế? Anh muốn bắt đầu một cuộc bạo loạn à? Câm miệng và quay trở lại làm việc đi.’” Là một người đàn ông điềm tĩnh, lôi cuốn và yêu nước nhiệt thành, Shushkevich hạ quyết tâm ngay lúc đó rằng ông phải dấn thân vào chính trị. Theo thời gian ông trở thành Chủ tịch Hội đồng Xô-viết Tối cao Belarus. Vào ngày 18 tháng 12 năm 1991, ông là một trong ba nhà lãnh đạo tối cao, cùng với Tổng thống Nga Boris Yeltsin và Tổng thống Ukraine Leonid Kravchuk, ba người đã ký văn bản giải thể Liên Xô. Sau đó, với tư cách là người đứng đầu nhà nước Belarus, ông đã chuyển tất cả số lượng
lớn vũ khí hạt nhân trên đất Belarus trở lại Nga, không muốn dính dáng gì đến chúng hay với lực lượng quân đội Nga canh giữ chúng. Theo tính toán của Shushkevich, vụ tai nạn Chernobyl là một thất bại của chính phủ, chứ không phải của công nghệ. Nếu nhà máy điện hạt nhân Liên Xô không thiết kế sử dụng kép, tức là được thiết kế để sản xuất plutonium quân sự cũng như điện dân sự thì bí mật hay các vấn đề với lò phản ứng đáng lẽ sẽ được chia sẻ với các nhà quản lý tại các trạm phản ứng khác, dẫn đến các cải tiến an toàn như quy chuẩn được đưa vào lò phản ứng của Mỹ sau vụ tai nạn tại đảo Three Mile và vào các lò phản ứng của Nhật Bản hậu Fukushima. Công ty Điện lực Tokyo (Tepco), công ty điều hành Fukushima Daiichi, cũng có vấn đề về quản lý và một lịch sử lâu dài về việc che giấu sai lầm vì lo sợ chỉ trích công khai. Một sai lầm kỹ thuật được biết đến đã làm cho các lò phản ứng của Fukushima dễ gặp nguy hiểm: nhà máy phát điện diesel và pin dự phòng của họ, dự định cung cấp năng lượng để bơm nước làm mát qua lõi lò phản ứng nếu lưới điện bị trục trặc, đã được lắp đặt trong tầng hầm của lò phản ứng bất chấp nguy cơ lũ lụt trong sóng thần. Tepco đã được Cơ quan An toàn Công nghiệp Hạt nhân Nhật Bản cảnh báo từ hẳn một thập niên trước để chuẩn bị cho cơn sóng thần nghìn năm có một - từng xảy ra từ 1.140 năm trước - nhưng họ đã không chú ý đến cảnh báo. Việc lắp đặt các bộ nguồn dự phòng phía trên lõi lò phản ứng thay vì bên dưới chúng sẽ bảo vệ việc làm mát khẩn cấp các hệ thống từ bất kỳ cơn sóng thần nào trừ trường hợp nó đủ lớn để quét sạch toàn bộ quần đảo Nhật Bản.[15] Mọi hệ thống công nghệ đều từng bị tai nạn, trong bối cảnh như thế một ác thần xấu xa tồn tại trong từng ngóc ngách nơi người điều hành không thể tưởng tượng nổi tai nạn có thể xảy ra. Trong tất cả các công nghệ năng lượng quy mô lớn, ngành hạt nhân có số vụ tai nạn ít nhất và số người chết ít nhất. Một nghiên cứu năm 2007 trên tạp chí y khoa Lancet của Anh đã cho thấy các chương trình điện hạt nhân dẫn đến “cái chết nghề nghiệp ở mức khoảng 0,019 mỗi TWh(47) ,