T
uyết ướt nhẹp và dai dẳng thấm qua đôi giày bệt mỏng tang của Bengt Larsson. Đôi giày của ông vốn chỉ thích hợp cho mùa hè nhưng uống rượu cũng là một cách hữu hiệu để chống rét. Giữa hai sự lựa chọn, mua một đôi giày mùa đông hay cả một lít rượu trắng để uống thì quyết định rất dễ dàng.
Không khí trong trẻo và sạch sẽ cùng thứ ánh sáng dịu dàng của buổi sáng sớm ngày thứ Tư khiến trong lòng Bengt tràn ngập một cảm giác từ lâu thiếu vắng. Đó là một cảm giác yên bình tới sửng sốt khiến ông tự hỏi điều gì ở một buổi sáng thứ Tư bình thường đã tạo ra thứ cảm xúc đặc biệt ấy? Ông dừng lại và hít thở không khí ban mai, hai mắt nhắm nghiền. Hình dung ra một cuộc đời đầy những buổi ban mai như thế.
Ông biết rất rõ các ngã rẽ đó. Biết chính xác cái ngày mà cuộc đời ông đã ngoặt theo cái hướng bất hạnh này. Ông thậm chí còn nhớ cả giờ giấc. Và chẳng có gì để chối cãi. Chẳng có gì để đổ lỗi. Chẳng vì nghèo đói hay thiếu tình thương. Thứ duy nhất cần trách cứ chính là sự ngu xuẩn và sự tự tin quá mức vào bản thân. Và dĩ nhiên là vì dính dáng tới một cô gái.
Hồi đó ông mới mười bảy tuổi và mọi việc ông làm đều liên quan tới một cô gái. Nhưng cô gái ấy rất đặc biệt. Maud, với mái tóc vàng rực rỡ và vẻ ngượng ngùng giả tạo, luôn chơi đùa với ông như một chiếc đàn violon đã lên dây. “Bengt thân mến, em chỉ cần có… Bengt thân mến, anh có thể cho em một…” Cô nắm dây thừng và ông ngoan ngoãn chui đầu vào rọ cho cô ấy dắt mũi lôi đi. Ông dành dụm tất cả sổ tiền kiếm được để mua nước hoa, quần áo đẹp và tất cả những gì cô ấy muốn. Nhưng ngay khi có được những gì mình muốn cô ấy lại ném chúng sang một bên và cầu xin những thứ khác, và đó chính là điều duy nhất khiến cô ấy vui.
Maud giống như một cơn sốt trong huyết quản của ông mà ông không nhận biết được uy lực của nó cứ ngày một tăng lên, cho tới khi chẳng còn biết phân biệt phải trái gì nữa. Năm ông mười tám tuổi, Maud quyết định sẽ không đi chung với ông nữa nếu ông không mua nổi một chiếc Cadllac mui trần. Nó còn hơn cả một năm tiền lương của ông cộng lại khiến hằng đêm ông mất ngủ vì suy nghĩ, tìm mọi cách đế kiếm được số tiền đó. Trong lúc ông lo lắng, bị giày vò khổ sở thì Maud thỉnh thoảng lại đâm chọc, ám chỉ rằng nếu ông không mua được chiếc xe đó thì thiếu gì các chàng trai khác ở ngoài kia sẵn sàng chiều chuộng cô như cô vốn xứng đáng được thế. Thói ghen tuông cùng với sự tra tấn của nhiều đêm lo âu, mất ngủ khiến ông lâm vào đường cùng.
Ngày 10 tháng Chín năm 1950, chính xác là vào lúc hai giờ chiều, ông đã tới nhà băng ở Tanumshede với một khẩu súng lục cũ của quân đội mà cha ông đã cất giữ ở nhà suốt nhiều năm nay, với một chiếc túi ni lông trùm qua đầu. Chẳng có gì suôn sẻ. Nhân viên nhà băng đã thảy hết số tiền vào chiếc tủ ông mang theo nhưng không nhiều như ông tưởng. Rồi một khách hàng, bố của một người bạn cùng lớp, đã nhận ra Bengt. Chưa đầy một tiếng sau cảnh sát đã có mặt tại căn hộ của bố mẹ ông và tìm thấy túi tiền dưới gầm giường. Bengt không bao giờ quên được vẻ mặt lúc đó của mẹ ông. Bà đã qua đời từ nhiều năm nay nhưng ánh mắt của bà vẫn ám ảnh ông mỗi khi bắt đầu say.
Ba năm trong nhà tù đã giết hết mọi hy vọng vào tương lai. Lúc ông ra tù thì Maud đã biến mất từ lâu. Ông không biết cô ấy đã đi đâu và cũng chẳng quan tâm. Tất cả bạn bè ông cũng đã có gia đình hay công việc ổn định và không muốn dính dáng tới ông nữa. Cha ông đã mất trong một vụ ta nạn xe cộ lúc Bengt ở tù nên ông chuyển tới sống với mẹ. Với án tù trong lý lịch, ông cố gắng tìm việc nhưng đi đâu cũng bị từ chối. Không ai muốn mướn ông cả. Và thứ cuối cùng khiến ông đắm chìm trong men rượu chính là những ánh mắt coi thường của mọi người không ngừng theo đuổi ông khắp mọi nơi.
Với một người lớn lên trong một cộng đồng khép kín ở một thị trấn nhỏ nơi tất cả mọi người đều có thói quen chào hỏi nhau trên đường phố thì cái cảm giác bị cô lập thật là đau đớn, chẳng khác gì bị tra tấn về thể xác. Ông đã nghĩ tới việc rời khỏi Fjällbacka, nhưng biết đi đâu? Thà ở lại và chìm đắm trong men rượu còn hơn.
Ông và Anders ngay lập tức trở nên thân thiết. Hai kẻ khốn nạn, họ thường nói rồi phá ra cười một cách chua xót. Bengt luôn ấp ủ một thứ tình cảm gần như cha con với Anders và cảm thấy thương tiếc cho số phận của cậu ta còn hơn là của mình. Ông vẫn thường mong có thể làm gì đó để hướng cuộc đời Anders sang một ngả khác. Nhưng vì ông cũng biết uy lực cám dỗ của rượu mạnh đến mức nào, giống như bài hát của nàng tiên cá khiến cho người ta u mê và việc dứt khỏi men rượu sau nhiều năm nghiện ngập là không thể. Rượu đòi hỏi mọi thứ và chẳng trả lại thứ gì. Tất cả những gì ông và Anders có thể làm cho nhau là chút an ủi và sự đồng hành.
Con đường dẫn tới cửa trước khu nhà của Anders đã được cẩn thận rải muối để tan băng. Nên Bengt không cần phải dò dẫm bước đi vì sợ làm vỡ chai rượu trong túi giống như vô số lần những mùa đông trước khi con đường đóng băng sáng lóa và trơn tuột tới tận chân cầu thang.
Trèo bộ hai tầng tới nhà Anders luôn là một thử thách, ở đây không có thang máy. Ông phải dừng lại vài lần và làm hai ngụm rượu để lấy sức. Cuối cùng, tới được trước cửa nhà Anders, ông không khỏi thở hổn hển. Ông đứng tựa vào khung cửa một lát trước khi đẩy cửa bước vào vì biết Anders không bao giờ khóa cửa.
Bên trong căn hộ rất yên tĩnh. Có lẽ Anders không ở nhà. Nếu cậu ta đang ngủ thì có thể nghe thấy tiếng thở sâu và tiếng ngáy do bị nghẹt mũi của cậu ta từ hành lang này. Bengt nhìn vào bếp. Chẳng có ai ở đó ngoài đám vi trùng sinh sôi nảy nở. Cửa phòng tắm mở toang và trống vắng. Khi quay sang phòng khách, trong lòng ông trào lên một cảm giác vô cùng khó chịu. Quang cảnh trong phòng khiến ông sững sờ. Chai rượu đang cầm trên tay rơi xuống sàn choang một tiếng nhưng không vỡ.
Thứ đầu tiên ông thấy là hai bàn chân lủng lẳng phía trên sàn nhà. Hai bàn chân trần khẽ đong đưa tới lui. Anders có mặc quần nhưng nửa thân trên trần trụi. Đầu nghẹo xuống một góc kỳ lạ. Mặt sưng lên và trắng bệch, cái lưỡi giống như to quá khổ thè ra khỏi miệng. Đó là cảnh tượng thê thảm nhất mà Bengt đã từng chứng kiến. Ông quay người lặng lẽ ra khỏi căn hộ, không quên nhặt chai rượu lên. Ông cố gắng tìm ra thứ gì đó trong thâm tâm để có thể bấu víu vào nhưng chỉ thấy trống rỗng. Thế là ông đành túm lấy chiếc phao cứu sinh duy nhất mà ông biết. Ông ngồi xuống trước ngưỡng cửa căn hộ của Anders, kề chai rượu lên miệng và bắt đầu khóc.