Năm
Một hôm tôi gặp chị mình.
Tôi đang đi lang thang như thường lệ ở mấy con phố trung tâm, ngắm nghía tủ kính bày hàng của những cửa hiệu đắt đỏ nơi tôi mua đồ cho mình trong mấy tháng vừa rồi.
Tôi đang bâng quơ nghĩ mình sẽ phải mua sắm chuẩn bị cho mùa thu và mùa đông đang tới gần, nhưng toàn bộ cái quá trình vào các cửa hàng, hỏi ý kiến mấy cô bán hàng, thử quần áo, chọn lựa, có vẻ như là một việc quá phức tạp và vất vả với tôi.
Khi gặp Alessandra tôi không nhận ra chị ấy, hay đơn giản là tôi không nhìn thấy chị. Chính chị là người dừng lại trước mặt tôi, gần như chặn tôi lại trên đường.
“Giorgio?” Nghe giọng chị thốt lên thì chắc phải có cái gì khác nữa ngoài chuyện tôi không nhìn thấy hoặc không nhận ra chị. Có lẽ là do cái chị đã nhìn thấy - hoặc không nhìn thấy - trong mắt tôi.
“Alessandra.” Ngay khi gọi tên chị, tôi nhận ra mình đã không gọi cái tên ấy từ một khoảng thời gian lâu không tính nổi là bao nhiêu nữa, mất hút trong chiều sâu và những bí ẩn của thời thơ ấu.
Chị già hơn khá nhiều so với tuổi hai bảy của mình. Gương mặt già quá sớm; chị có những vết nhăn nhỏ ở khóe miệng, quanh mắt, trên trán. Nhìn gần gương mặt chị, tôi nhận ra chị còn có cả mấy sợi tóc bạc mỏng manh, gần thái dương.
“Giorgio, em đi đứng kiểu gì đấy? Trông như thằng nghiện thế.”
Bao lâu rồi tôi không gặp chị nhỉ? Tôi không nhớ nổi nữa; lần cuối chị về mà có cả tôi ở nhà là bao giờ không biết. Có phải là sau khi tôi bắt đầu cuộc đời mới không nhỉ. Chắc không phải, tôi gặp chị lần cuối chắc là trước khi bắt đầu chơi với Francesco. Nghĩa là phải hơn mười tháng rồi. Phải rồi, vào dịp Giáng sinh chị về nhà, sau đó tôi không gặp chị nữa. Lạ thật, tôi tự nhủ, chị ấy như bước ra từ quá khứ. Bước ra từ cuộc đời trước khi tôi biết Francesco. Cái cuộc đời ấy có vẻ rất xa, mà đúng là xa thật. Tôi cũng không biết mình nhung nhớ nó hay là như thế nào. Cuộc đời ấy... xa quá rồi.
“Chị khỏe không...?” Tôi chực nhắc lại tên chị, nhưng rồi tự nhiên thấy ngượng nên bỏ dở câu hỏi như thế, với những dấu chấm lửng lơ, và chấm hỏi.
“Chị khỏe. Thế còn em?”
Lạ làm sao, cái cuộc gặp gỡ ấy. Như hai người quen bình thường. Mà chị em tôi cũng chỉ là như thế với nhau, không có gì hơn. Chị khỏe không? Thế còn em? À khỏe, thế ở nhà thế nào? Nhà nào? Nhà em hay nhà chị? Nhà nào?
Lạ lùng thay, tôi bỗng muốn nói chuyện với chị. Trước đây chưa từng có chuyện ấy. Nhưng bây giờ tôi cô độc quá. Trôi dạt lang thang. Đến mức ý nghĩ mình có một người chị cũng có vẻ lạ lẫm. Thế là tôi hỏi chị có muốn đi uống cà phê không. Chị nhìn tôi với vẻ mặt không thể phân loại được. Không hẳn là sửng sốt, một vẻ gì đó giống với sửng sốt, nhưng hơi khác. Hơi buồn. Rồi chị bảo có, chị cũng muốn đi uống cà phê.
Chúng tôi im lặng đi bộ qua mấy dãy nhà đến một hàng bánh ngọt truyền thống nổi tiếng, đồ đạc toàn bằng gỗ, chắc chắn và đầy những mùi thơm cổ xưa, ngon lành. Dạo này quán ấy hầu như lúc nào cũng vắng, và phòng trà trông như thể dừng lại lơ lửng ở một thời điểm không định được nào đó trong quá khứ.
“Có thật là em không chịu học nữa không, Giorgio?”
Tôi bất động. Làm sao chị lại biết tôi không học nữa? Rõ ràng bố mẹ tôi đã nói với chị. Nhưng thế nghĩa là bố mẹ tôi và chị có nói chuyện với nhau. Và nói chuyện về tôi. Hai việc không thể tưởng tượng nổi.
“Đúng đấy chị ạ.”
“Sao lại thế?”
“Mẹ nói với chị à?”
“Cả hai đều nói với chị.”
Hai chúng tôi ngồi xuống một cái bàn. Tất cả các bàn đều trống, trừ một cái ở góc bên kia có hai bà già, chừng bảy mươi tuổi, tóc nhuộm xanh, hút thuốc đầu lọc và có một đống túi đồ của các cửa hàng quần áo vây quanh.
“Bố mẹ nói với chị lúc nào?”
“Chuyện ấy thì quan trọng gì? Nhưng em bị làm sao thế? Em đang làm cái trò gì à?”
Tôi đang làm trò gì à?
Phải, cách diễn đạt ấy tổng hợp đấy, hơi đơn giản hóa một chút nhưng cũng đủ hiệu quả để định nghĩa về điều mà tôi làm mấy tháng nay.
Tôi không nói gì, nhưng nghĩ chính xác như thế, từng từ một.
“Không, không. Giai đoạn này... thật ra là em không...” Rồi tôi nghĩ tôi không thích nói dối tí nào. Mà ngược lại tôi muốn kể hết với chị. Nhưng chuyện ấy thì không thể, thế là tôi lại ngồi im như thóc.
“Nhưng kiểu gì thì chị cũng thấy chuyện em thôi học cái thứ ấy là phải thôi. Hồi em đăng ký học luật chị đã thấy lạ. Hồi bé em bảo em muốn làm nhà văn. Em viết truyện trong những quyển vở hồi cấp một. Chị chưa đọc bao giờ nhưng mọi người đều bảo là em giỏi lắm.”
Nghĩa là, chị tôi có để ý rằng tôi, hồi còn bé, có viết lách.
Những câu chuyện ấy
, trên vở học cấp một. Tôi luôn nghĩ là mình hoàn toàn vô hình trong mắt chị, vậy mà bây giờ tôi lại phát hiện ra chị biết vài điều về tôi. Điều này thật không tin được. Tôi thấy mình sắp khóc, và thế là tôi phải cho tay lên mặt với cử chỉ của người lo lắng nhưng dù sao vẫn đang kiểm soát được mọi chuyện. Tôi ra hiệu gọi cậu phục vụ. Cậu ta đến gần và chúng tôi gọi hai tách cà phê.
“Chị có hút thuốc không?” tôi vừa hỏi vừa lấy bao thuốc của mình.
“Không. Chị cai rồi.”
“Trước chị hút bao nhiêu ấy nhỉ? Khá nhiều phải không?”
“Hai bao. Có khi còn hơn. Chưa kể những thứ khác mà chị đâm đầu vào. Chuyện vốn thế mà.”
Tôi nhìn chị để khỏi phải hỏi cái điều tôi đang ngờ tôi chị là vực thành tiếng. Chị tôi đã
đâm đầu
vào cái gì thế? Tôi hiểu có đúng không?
Phải, tôi hiểu đúng. Tôi hiểu đúng quá ấy chứ. Chị tôi đã từng nghiện heroin - thỉnh thoảng lại lấn sang những thứ chất gây hưng phấn khác - trong năm năm trời. Tôi đã không hề hay biết gì.
“Từ khi nào... làm thế nào mà chị cai được?”
“Thuốc lá, hay cái thứ chết tiệt kia?” Đôi môi chị chỉ chớm nhếch lên. Như cái bóng của một nụ cười, nửa cay đắng, nửa giễu cợt. Tất nhiên là tôi muốn biết chị ấy cai được từ khi nào, và làm thế nào cai được. Không. Thực tế ra tôi tò mò nhất là chị đã bắt đầu từ bao giờ, và như thế nào.
Chị kể cho tôi một câu chuyện mà cho đến giờ phút ấy tôi mới chỉ biết một phần. Những tháng năm trải qua ở London, ở Bologna và những nơi khác nữa. Cú nạo thai, trộm cắp, đổi chác để kiếm tiền mua thuốc, cuộc đời chị với
tay ấy
- chị chưa bao giờ nói tên anh ta ra cả, còn tôi thì không nhớ và cũng không hỏi chị - cộng đồng chị đã sống cùng, và chặng đường sau này. Đó không hề là thiên đường trên hạ giới. Khác hẳn là đằng khác. Chị kể cho tôi nghe về cuộc sống vất vả và tầm thường của chị hiện nay. Chị kể cho tôi cái cảm giác thất bại, và trống rỗng. Về chuyện trong những lúc tồi tệ nhất, chị đã nghĩ đến việc chích một liều. Một lần thôi, cốt để qua cái lúc ấy. Nhưng chị biết rõ đó sẽ không phải lần duy nhất, và bằng cách này cách khác chị cứ thế đi tiếp. Chị nói cho tôi chị làm thế nào đề đi tiếp; những mánh khóe để đi tiếp; về bè bạn - không nhiều lắm; về công việc. Về những điều khác với điều chị tưởng tượng trước đấy. Tất cả mọi điều, gần như tất cả.
Chị bảo bây giờ chị lại thèm có một đứa con. Giá mà gặp được một người đàn ông xứng đáng.
Toàn là chị nói. Tôi nghe chị mà thấy thương yêu chị đến sững sờ.
“Em không đâm đầu vào mấy trò vớ vẩn như chị đấy chứ, Giorgio?” Chị vươn bàn tay trái qua bàn chạm vào một bên tay tôi.
“Giorgio?”
Tôi nhận ra. Tôi nhìn chằm chằm vào bàn tay chị đã chạm vào, như thể trên đó in lại dấu ấn của sự đụng chạm ấy. Lạ thật.
“Không, không. Chị đừng lo. Chỉ là một giai đoạn tồi tệ thôi. Ý tưởng hơi lộn xộn, đại loại thế. Chuyện vẫn xảy ra ấy mà, em cho là thế. Phải rồi, nếu chị nói chuyện với bố mẹ thì bảo bố mẹ như thế nhé. Tức là bảo bố mẹ chị đã nói chuyện với em, mọi chuyện đều ổn, nhưng đừng bảo là em bảo chị nói với bố mẹ. Hiện tại em và bố mẹ không nói chuyện nhiều lắm, nhưng em rất buồn nhìn bố mẹ như thế. Chị làm ơn nói thế vì em nhé?”
Chị gật đầu, và mỉm cười nữa. Trông chị có vẻ nhẹ nhõm hơn. Rồi chị nhìn đồng hồ và nhăn mặt theo kiểu: quỷ tha ma bắt, muộn quá rồi. Khi nói chuyện ta chẳng để ý thời gian trôi qua thế nào nữa. Bây giờ chị phải đi thật rồi. Chị không nói những từ ấy, nhưng ý là thế.
Chị đi vòng qua bàn và trước khi tôi kịp đứng dậy chị đã hôn lên má tôi.
“Chào Giorgio. Chị mừng là đã nói chuyện được với em.”
Rồi chị quay ra vội vã đi. Tôi chỉ còn lại một mình trong phòng trà. Hai bà già tóc xanh hút thuốc đầu lọc đã về được một lúc.
Im lặng, một sự yên tĩnh dường như không có thực.