Chú thích
[1]
Nguyên tác “hysteric ball”: Tình trạng co thắt và bức bối từ dạ dày lên đến cổ họng. Theo các sử gia, một tấm giấy papyrus của Ai Cập viết về y thuật có từ năm 1990 trước Công nguyên có ghi lại một loạt những rối loạn ứng xử kỳ lạ ở phụ nữ trưởng thành. Theo cách diễn giải của người Ai Cập cổ đại, nguyên nhân của những bất bình thường này là sự di chuyển của tử cung, thứ họ tin là một cơ quan tự do di chuyển có thể chạy từ vị trí thông thường chỗ xương chậu ngược lên trên. Họ lý giải rằng tình trạng dịch chuyển vị trí đó gây áp lực lên cơ hoành và làm xuất hiện những triệu chứng tâm thần và thể chất khác lạ. - ND
[2]
Cung Mặt Trời: là một trong Tam Đại Cung theo Chiêm tinh học Tây phương (hai cung còn lại là Cung Mặt Trăng và Cung Mọc), được quy định bởi ngày sinh theo Dương lịch của mỗi người được chia ra làm 12 cung ứng với 12 thời điểm trong năm. Cung Mặt Trời cho biết cái tôi cơ bản của một người.
[3]
Cung Mọc: là cung xuất hiện ở đường chân trời phía đông vào lúc một người được sinh ra, cứ hai giờ cung Mọc lại đổi một lần. Cung Mọc được xác định dựa trên ngày sinh, giờ sinh và địa điểm. Cung Mọc được coi là bộ mặt của một người thể hiện với thế giới bên ngoài.
[4]
Đảo chính do một nhóm sĩ quan lục quân trẻ tuổi phái bảo hoàng nhằm lật đổ chính phủ để lập một nội các mới. Nhóm sĩ quan này dẫn khoảng 1.400 người phần lớn là tân binh đi vây các dinh thự và giết chết năm Bộ trưởng phái dân sự, nhưng lại để Thủ tướng thoát được. Tuy họ ủng hộ Thiên hoàng, đòi ông ra thân chính, song Thiên hoàng Hirohito lại không chấp nhận phiến loạn. Đảo chính thất bại và các sĩ quan cầm đầu bị hành quyết ngay giữa Tokyo.
[5]
Monte Cristo: Nhân vật chính trong truyện Bá tước Monte Cristo của nhà văn Pháp Alexandre Dumas Cha. Monte Cristo đã từng bị vu khống, kết án oan và vào tù một thời gian dài.
[6]
Theo truyền thuyết Nhật Bản: Onibaba là nhũ mẫu cho con gái một gia đình giàu có. Do con gái ruột bị thất lạc từ nhỏ, nên bà ta rất thương yêu cô chủ. Con gái ruột của bà trước khi bị lạc có đeo một lá bùa omamori để bảo vệ. Cô gái trong gia đình giàu có bị mắc một chứng bệnh lạ, phải ăn gan của các bào thai mới khỏi được. Bà nhũ mẫu đã trốn vào một cái hang để đợi những phụ nữ mang thai đi ngang qua. Một hôm, bà ta giết một phụ nữ mang thai, và phát hiện đó là con gái mình thông qua lá bùa omamori, bà ta trở nên điên cuồng mất trí trở thành một con quỷ giết người ăn thịt.
[7]
Thời đại Edo là một giai đoạn trong lịch sử Nhật Bản từ năm 1603 đến năm 1868. Thời kỳ này đánh dấu bằng sự thống trị của Mạc phủ Tokugawa và các Shogun (tướng quân) có trung tâm hành chính ở Edo (Tokyo hiện nay). Thời kỳ này chấm dứt với Minh Trị Duy Tân, phục hồi quyền lực của Thiên Hoàng.
[8]
Cuộc chiến Kawanakajima là loạt 5 trận đánh nổi tiếng vào các năm 1553, 1555, 1557, 1561 và 1564 (thời kì Chiến Quốc của Nhật) tại bình nguyên Kawanakajima, phía Nam thành phố Nagano, Nhật Bản ngày nay.
[9]
Được mệnh danh là “Con hổ xứ Kai”, là một lãnh chúa (daimyo) của vùng Kai và vùng Shinano trong thời Chiến Quốc của Nhật Bản.
[10]
Được mệnh danh là “Con rồng xứ Echingo”, lãnh chúa (daimyo) của vùng Kai và vùng Shinano trong thời Chiến Quốc của Nhật Bản.
[11]
Jean Nicolas Arthur Rimbaud (1854-1891) - nhà thơ Pháp, một trong những người sáng lập trường phái thơ tượng trưng.
[12]
Charles Pierre Baudelaire (1821 - 1867) nhà thơ lớn của Pháp thế kỷ 19, thuộc trường phái tượng trưng chủ nghĩa.
[13]
Tên thật là Donatien Alphonse Francois (1740 - 1814), nhà văn và nhà cách mạng người Pháp. Ông nổi tiếng nhất với những tiểu thuyết mang tính khổ dâm và bạo dâm, mô tả những cảnh tình dục mang tính tàn bạo trong đó nhân vật bị tra tấn, hành hạ đau đớn; đặc biệt lồng ghép nội dung khiêu dâm với các chủ đề triết lý, xã hội, đả kích nhà thờ…
[14]
Tên nhân vật chính trong bi kịch cùng tên của nhà soạn kịch vĩ đại người Anh William Shakespeare (1564 - 1616). Thời cuộc và nghịch cảnh của bản thân đã gây ra trong tâm hồn Hamlet những phút đau đớn, bi quan, hoài nghi, do dự, những phút trăn trở “tồn tại hay không tồn tại” (to be or not to be), những phút “chịu đựng hay vùng lên chống lại”.
[15]
Theo truyền thuyết, người Nhật tin rằng có thỏ ngọc sống trên mặt trăng vì thế khi ngắm trăng họ thường tưởng tượng như đang thấy hình chú thỏ đang ăn bánh bao, hoặc đang giã bánh Tsukimi Dango. Bánh Dango là loại bánh được làm từ bột gạo, bánh tròn mềm, với sốt mặn, ngọt đặc trưng, thường được xiên vào que tre, và ăn kèm với nước trà xanh.
[16]
Nhân vật trong loạt truyện trinh thám của nhà văn người Anh Gilbert Keith Chesterton (1874 – 1936). Cha Brown phá án thông qua quá trình lý luận chặt chẽ quan tâm nhiều hơn tới chân lý tâm linh và triết học chứ không phải là chi tiết khoa học, khác với phương pháp của Sherlock Holmes, phương pháp Cha Brown có xu hướng trực quan hơn là suy diễn.
[17]
Nhân vật thám tử trong loạt truyện trinh thám của nhà văn Mỹ Willard Huntington Wright (1888 – 1939).
[18]
Nhân vật nữ thám tử nghiệp dư trong loạt truyện trinh thám của nhà văn người Anh Agatha Christie (1890 - 1976)
[19]
Ở đây tác giả chơi chữ. Cái tên “Vance” khi đọc, có âm phát ra giống với danh từ “vans” (hình thái số nhiều của từ xe tải) trong tiếng Anh. Còn Marple đọc giống từ “maple” (xi rô quả thích).
[20]
Cảnh sát thám tử người Pháp, nhân vật torng loạt truyện trinh thám của tác giả người Bỉ Georges Simenon (1903 - 1989).
[21]
Ở đây tác giả chơi chữ. Cái tên “Maigret” theo phiên âm tiếng Nhật thì nó sẽ được đọc là “Ma-gu-rê,” nghe từa tựa như Maguro vừa có nghĩa là cá ngừ đại dương vừa là một địa danh ở Nhật Bản.
[22]
Thám tử tư người Bỉ, nhân vật trong loạt truyện trinh thám của nhà văn người Anh Agatha Christie.
[23]
Nhân vật thám tử ở Sở cảnh sát Metropolitan trong loạt truyện trinh thám của tác giả người anh Joyce Porter (1924 - 1990).
[24]
Ở Nhật, một số giáo phái Phật giáo cho phép tu sĩ được lập gia đình và sinh con.
[25]
Cô gái Nhật được huấn luyện để mua vui cho đàn ông bằng cách trò truyện, khiêu vũ hoặc ca hát trong quán rượu.
[26]
Đại lộ Triết Gia (Philosopher’s Walk) là một lối đi cho khách bộ hành bám theo một con kênh hai bên là những cây anh đào nằm ở Kyoto, giữa Ginkaku-ji và Nanzen-ji. Con đường này được đặt tên như vậy vì triết gia người Nhật rất có ảnh hưởng ở thế kỷ 20 và cũng là giáo sư của Đại học Kyoto, Nishida Kitaro, thường sử dụng khu vực này hằng ngày cho mục đích tĩnh tọa.
[27]
Tranh thủy mặc của Nhật Bản được vẽ bằng hai màu đen và trắng.
[28]
Tại phần Giải lao: Thông điệp nữa từ tác giả, tác giả Soji Shimada có khẳng định nhận dạng của hung thủ - bà Taeko Sudo dã bị phát hiện. Cái tên Taeko trong tiếng Nhật bao gồm cái tên “Tae” và thành tố vĩ ngữ “ko” có nghĩa là đứa con. Vì thế, khi lấy cái tên giả này, thực ra Tokiko muốn ám chỉ rằng mình chính là con gái của bà Tae, và vì thế, ngay từ khi nghe thấy cái tên này, độc giả đã có thể đoán ra chính Tokiko là thủ phạm.