VẾT THƯƠNG CỦA THẰNG BÉ
Người ta dẫn đến công an phường một đứa bé tuổi trạc 13, gương mặt khôi ngô, điệu bộ hiền lành không có chút gì để phải nghi ngại. Thế mà, nó vừa đánh cắp chiếc xe đạp của người đàn ông đang ngồi tán gẫu trong quán nước. Ông chủ quán phát hiện, cương quyết bắt giao cho công an để loại bớt những tên… tôi phạm.
Đồng chí trưởng công an phường đưa thủ phạm vào phòng, mở ngay cuộc thẩm vấn:
— Mày có ăn cắp không?
Thằng bé sợ đến tái mặt, một hồi lâu, nó đáp lí nhí trong miệng:
— Có…
— Mấy lần rồi?
Nó đáp ngay:
— Dạ, mới một lần.
— Tên tuổi, nhà cửa, cha mẹ, ở đâu?
Dường như thằng bé không muốn trả lời những chi tiết này, nó chớp chớp mắt ngồi nín lặng. Cũng không có gì phải vội vã, đồng chí trưởng công an phường cứ ngồi đợi nó và anh phát hiện ra trên ngực áo thằng bé có đính phù hiệu “Trường trung học cơ sởN.H”. Anh hỏi nó với thái độ ôn tồn hơn:
— Mày còn đi học không?
Thằng bé gật đầu rồi bật khóc. Tiếng khóc của nó pha lẫn nỗi sợ hãi và tức nghẹn. Anh trưởng công an hỏi tiếp:
— Ăn cắp xe để làm gì?
Thằng bé quẹt nước mắt, giọng đứt quãng: – Con… con muốn có… cái đồng hồ…
Anh trưởng công an phường đứng bật dậy, đi lại trong phòng, nhíu mày nghĩ ngợi. Linh tính báo cho anh biết, thằng bé này không phải là tội phạm và cần phải hiểu rõ nguyên nhân dẫn đến hành động của nó. Anh vỗ về:
— Nói đi! Nói cho thật. Tại sao mày ăn cắp xe đạp?
Thằng bé kể, trong lớp học của nó có nhiều bạn ăn mặc đẹp và có đồng hồ. Giầy dép, quần áo thì nó không màng, nhưng nó rất muốn có chiếc đồng hồ. Mấy lần dạm ý xin, nó đều bị người cha xua đi. Cách đây hai hôm, trong buổi thi học kỳ, nó hỏi giờ người bạn có đồng hồ ngồi bên cạnh, người bạn không đáp còn bực dọc nói: “Cứ hỏi hoài, bạn bảo ba bạn mua đi mà xem…”. Nó ngượng muốn quên cả bài và quyết tâm làm một chuyện gì đó để có tiền mua chiếc đồng hồ…
— Thật không? – Anh trưởng công an hỏi gặng.
— Con chỉ muốn có đồng hồ để xem giờ thôi – Thằng bé lặp lại.
Ngôi trường nằm trên địa bàn phường. Để xem thằng bé nói thật đến mức nào, đồng chí trưởng công an ngừng cuộc “xét hỏi”, đích thân chạy xe đến trường, tìm gặp cô giáo chủ nhiệm lớp 7A2. Anh yêu cầu cô giáo nhận xét về khả năng học tập và hạnh kiểm của thằng bé với lý do mà anh tự đặt ra để “che đậy” cho hành động của nó. Cô giáo ngạc nhiên khi buổi chiều này, đúng tiết dạy văn của cô, thằng bé lại vắng mặt, nhưng cô rất vui vẻ khi nói về đứa học trò ngoan hiền của mình và “tiết lộ” trong cuộc thi học kỳ vừa qua, không có môn nào thằng bé dưới điểm 8, trong đó hai môn Toán và Anh văn đều đạt điểm 10.
Trở về trụ sở, anh trưởng công an cầm tờ tự kiểm mà thằng bé vừa viết xong…
“… Thưa chú. Con biết ăn cắp là có tội, chú tha cho con một lần. Ba má con buồn lắm, nếu con đi ở tù. Rồi con sẽ bị nhà trường đuổi học. Con vẫn thích có cái đồng hồ, nhưng con sẽ đợi cho đến khi nào ba con chịu mua thì thôi… Con sợ lắm, đừng bắt con ở tù, tha cho con nghen… Con cám ơn nhiều lắm…”
Sau mấy lời khuyên nhủ, răn đe, anh trưởng công an phường bảo thằng bé ra về. Từ ngạc nhiên đến mừng rỡ, nó khoanh tay cám ơn, bước giật lùi ra khỏi trụ sở công an, rồi chạy bay biến.
Xốn xang trước sự việc, ngay buổi chiều hôm đó, anh trưởng công an lại tìm đến nhà thằng bé. Đây là quán ăn bình dân, có lẽ hai ông bà chủ quán phải lui cui suốt ngày. Ông chủ là một trung niên tuổi trạc 45, tỏ vẻ lạ lùng khi có người hỏi thăm về chuyện sinh hoạt, học hành của đứa con trai út. Ông bộc lộ niềm tự hào về nó, một đứa bé ngoan ngoãn, dễ thương, năm nào cũng mang về cho cha mẹ những tấm bằng khen và quà thưởng của nhà trường.
— Nó có hay vòi vĩnh ông mua sắm đồ đạc không? – Anh trưởng công an hỏi.
— Rất ít khi. – Người cha cố nhớ – Tôi cũng thường khuyên dạy nó không nên đua đòi theo lũ bạn nhà giàu, dễ hư thân.
— Nó có xin ông mua chiếc đồng hồ không?
— Có! – Người cha đáp ngay – Nó có nói mấy lần. Chiếc đồng hồ không đáng giá bao nhiêu, vài chục ngàn là mua được rồi, nhưng tôi không thích, chỉ sợ nó đua đòi, quên chuyện học hành…
Anh trưởng công an phường nhấn mạnh:
— Ông nên mua ngay đi, xem đó là phần thưởng cho nó. Dạy con như ông là cần thiết và rất tốt, nhưng ông chưa hiểu hết con cái và thiếu sự động viên chúng nó.
Thấy người cha lưỡng lự, anh trưởng công an phường nói lẫy:
— Nếu ông không mua thì tôi sẽ mua tặng nó. Tôi rất thích những thằng bé như nó…
— Không! Cám ơn anh. Tôi sẽ mua. Tôi đã nhận ra sự sơ sót của mình.
— Làm ngay đi! Ông nên nhớ nó là con trai, đang trong độ tuổi phát triển, có nhiều khát vọng. Khi mong muốn điều gì, đứa con trai thường tìm mọi cách để đạt cho được, nhất là những khát vọng chính đáng…
Vài hôm sau, anh trưởng công an phường quay lại tìm cô giáo chủ nhiệm. Cô vẫn khen thằng bé học hành cần mẫn, vừa được cha mẹ thưởng cho chiếc đồng hồ. Rồi cô cũng nói, mấy hôm sao thấy nó có vẻ buồn, giờ chơi ít chạy nhảy, đá bóng, đá cầu, hỏi nguyên nhân nó không chịu nói.
Không ai hiểu được nguyên nhân ngoài anh trưởng công an phường. Anh đã giữ kín được mọi chuyện, nhưng cũng biết “vết thương” đầu đời đã ngấm vào lòng thằng bé. Anh hy vọng, thời gian sẽ xóa nhòa vết thương không đáng có ấy. Những vết thương mà người lớn, có lúc vô tình, đã gây ra cho những đứa trẻ.
1997