CHƯƠNG NĂM
:
LỜI THUẬT CỦA BÀ RENAULD
Dự
thẩm viên Hautet đã
đợi chúng tôi
ở
hành lang và chúng tôi cùng đi
lên gác. Bà Francoise đi
trước chỉ
đường. Poirot đi
theo đường chữ
chi làm cho tôi bối rối cho đến khi anh che miệng nói nhỏ
với tôi.
- Việc kẻ
ăn
người
ở
nghe thấy tiếng chân ông Renauld lên cầu thang chẳng có gì đáng
ngạc nhiên cả, tiếng cọt kẹt này có thể
đánh
thức cả
người chết.
Phía trên cầu thang có một hành lang hẹp kéo dài, hai bên là những hàng cửa ra vào.
- Các phòng của người làm - Bex giải thích.
Chúng tôi đi
đến cuối hành lang, bà Francoise gõ vào chiếc cửa cuối cùng phía bên phải.
Một giọng nói yếu
ớt mời chúng tôi vào và chúng tôi và chúng tôi đã
ở
trong một phòng lớn sáng sủa, cách cửa sổ
một phần tư
dặm là biển xanh lấp lánh.
Trên giường, một người đàn
bà cao lớn, xanh mét đang
nằm tựa vào gối. Bà ta đã
có tuổi, mái tóc xưa kia màu đen
nay đã
bạc gần hết, nhưng cái nhìn còn thể
hiện sức mạnh bên trong. Ngay lập tức ta thấy đây
là một người đàn
bà có nghị
lực. Bà cúi đầu đường hoàng chào chúng tôi.
- Xin mời các ông ngồi.
Chúng tôi ngồi cạnh giường, người thư
ký của dự
thẩm viên ngồi sau cái bàn tròn.
- Thưa bà, tôi hy vọng - Hautet bắt đầu - là việc kể
lại những sự
kiện xảy ra tối qua sẽ
không làm phiền bà chứ?
- Thưa ông hoàn toàn không. Tôi biết giá trị
của thời gian khi nói đến việc bắt giữ
và trừng phạt những kẻ
giết người hèn hạ.
- Rất tốt, thưa bà. Tôi nghĩ rằng bà sẽ
đỡ
mệt hơn, nếu như
tôi đặt câu hỏi, còn bà chỉ
trả
lời thôi. Thế
tối hôm qua bà đi
ngủ
lúc mấy giờ?
- Thưa ông, lúc 9 giờ
30. Hôm qua tôi bị
mệt.
- Thế
còn ông nhà?
- Theo tôi, sau đó
một giờ.
- Bà có cảm thấy là ông nhà lo lắng hoặc phiền muộn về
một điều gì đó
không?
- Không, không có gì khác ngày thường.
- Sau đó
chuyện gì đã
xảy ra?
- Chúng tôi đi
ngủ. Tôi tỉnh giấc khi bàn tay của một người nào đó
bịt miệng tôi. Tôi định kêu nhưng không được. Trong phòng có hai người đàn
ông. Cả
hai đều đeo
mặt nạ.
- Bà có thể
kể
đôi
nét về
hình dáng của chúng được không, thưa bà?
- Một tên cao, râu quai nón đen
dài. Tên thứ
hai thấp béo, râu hắn màu hung hung. Cả
hai đều đội mũ sụp xuống che lấp mắt.
- Hừ
- dự
thẩm viên nói đăm
chiêu - tôi cảm thấy
ở
đây
có quá nhiều râu.
- Ngài nghĩ rằng đó
là râu giả?
- Vâng, thưa bà. Nhưng thôi, bà hãy kể
tiếp đi.
- Tên thấp béo giữ
chặt tôi. Hắn lấy khăn
ăn
nhét vào miệng tôi, sau đó
lấy dây trói chân tay tôi lại. Tên kia trong lúc đó
đứng cúi xuống chúng tôi. Hắn lấy từ
trên bàn trang điểm con dao rọc giấy của tôi và chĩa
mũi
nhọn vào thẳng chỗ
tim chồng tôi. Sau đó
chúng buộc ông
ấy đứng dậy và đi
cùng chúng sang phòng bên cạnh - phòng treo quần áo. Vì khiếp sợ, tôi gần như
bất tỉnh nhân sự, nhưng dù sao cũng
vẫn cố
chú ý lắng nghe xem chuyện gì xảy ra
ở
bên đó. Nhưng họ
nói rất khẽ, tôi không thể
nào hiểu được gì cả. Tôi chỉ
nghe thấy câu chuyện diễn ra bằng thứ
tiếng Tây Ban Nha trọ
trẹ
mà một số
ở
vùng Nam Mỹ
người ta có nói. Có lẽ
họ
đòi
hỏi
ở
chồng tôi cái gì đó
và rất giận dữ. Sau đó
tiếng của chúng to dần lên. Theo tôi tiếng nói của tên cao: “Mày có biết chúng tao muốn gì không? - hắn nói - Những giấy tờ
bí mật. Hiện giờ
chúng
ở
đâu?” Tôi không biết là chồng tôi trả
lời ra sao, nhưng tên kia giận dữ
quát: “Mày nói dối! Chúng tao biết là mày giữ
mà. Chìa khóa đâu?” Lúc đó
tôi nghe thấy tiếng các ngăn
tủ
bị
kéo ra. Trên tường, trong phòng treo áo chồng tôi có một tủ
sắt, trong đó
ông
ấy luôn luôn cất rất nhiều tiền. Leonie nói rằng tủ
sắt không bị
cướp, nhưng có lẽ
chúng không tìm thấy cái mà chúng cần, bởi vì sau đó
tôi nghe thấy tiếng tên cao chửi tục ra lệnh cho chồng tôi cởi quần áo. Theo tôi, sau đó
một tiếng động nào đó
trong nhà làm chúng phải đề
phòng, bởi vì chúng đẩy chồng tôi vào phòng gần như
cởi trần.
- Cảm
ơn
- Poirot ngắt lời - như
vậy là phòng treo quần áo không có lối ra nào khác.
- Thưa ông, không. Chỉ
có cửa vào phòng tôi thôi. Chúng lôi chồng tôi đi
rất vội, tên thấp béo đằng trước, tên cao đẩy đằng sau, tay nắm dao găm. Ông Paul định thoát ra chạy gần lại chỗ
tôi. Tôi nhìn thấy hai mắt ông đầy đau
khổ. Ông quay lại nói với bọn kẻ
cướp: “Tôi cần nói chuyện với bà
ấy” - ông nói. Sau đó
khi đến gần giường, ông cất tiếng nói: “Mọi chuyện đều tốt lành, Eloise, đừng sợ. Đến sáng anh sẽ
về”. Nhưng mặc dù ông
ấy cố
nói bình thản, nhưng tôi thấy sự
khủng khiếp hiện lên trong đôi
mắt của ông
ấy. Sau đó, chúng đẩy chồng tôi ra cửa, tên cao nói: “Hãy nhớ
là chỉ
cần một tiếng là mày sẽ
tịch”.
- Sau đó
- bà Renauld nói tiếp - có lẽ
tôi bất tỉnh nhân sự. Khi tỉnh lại tôi nhìn thấy Leonie đang
bóp tay cho tôi và đổ
rượu mạnh vào mồm tôi.
- Bà Renauld - dự
thẩm viên cất tiếng nói - bà có biết bọn giết người tìm gì không?
- Không biết, thưa ông.
- Bà có biết chồng bà sợ
hãi một điều gì đó
không?
- Có, tôi thấy ông
ấy có thay đổi.
- Lâu chưa?
Bà Renauld suy nghĩ:
- Có lẽ
trước đây
10 hôm.
- Không sớm hơn à?
- Có thể, nhưng tôi nhận thấy điều đó
mới gần đây
thôi.
- Bà có hỏi chồng bà vì sao lo sợ
không?
- Có một lần. Nhưng ông
ấy lảng tránh câu trả
lời. Tuy thế, tôi tin rằng ông
ấy rất lo lắng. Nhưng bởi vì có lẽ
ông
ấy định giấu tôi điều này nên tôi cố
làm ra vẻ
không nhận thấy gì cả.
- Thế
bà có biết rằng ông
ấy đã
cầu cứu sự
giúp đỡ
của nhà thám tử
không?
- Thám tử
à? - Bà Renauld thốt lên vẻ
ngạc nhiên.
- Đúng, cầu cứu ngài Hercule Poirot đây
- Poirot cúi chào - Ông
ấy mới tới đây
theo yêu cầu của chồng bà.
Và ông ta rút trong túi ra bức thư
của ông Renauld rồi đưa cho bà Renauld.
Bà Renauld đọc bức thư
với sự
ngạc nhiên thật sự.
- Tôi không biết gì về
điều này cả. Có lẽ
ông
ấy hoàn toàn nhận rõ sự
nguy hiểm.
- Bây giờ, thưa bà, tôi yêu cầu bà cởi mở, chân thành. Liệu trong cuộc sống của chồng bà
ở
Nam Mỹ
có trường hợp nào có thể
rọi ánh sáng vào vụ
án mạng này không?
Bà Renauld suy nghĩ sâu sắc, sau đó
lắc đầu phủ
định.
- Tôi không thể
nhớ
lại điều gì cả, lẽ
tất nhiên chồng tôi có nhiều kẻ
thù, những người bị
chồng tôi vượt lên, nhưng tôi không thể
nhớ
lại một điều gì rõ ràng. Tôi không nói rằng không có trường hợp như
vậy, tôi chỉ
không biết đến mà thôi.
Dự
thẩm viên chậm rãi vuốt râu:
- Bà có thể
nói rõ hơn thời gian xảy ra tội ác được không?
- Được, tôi nhớ
chính xác là đồng hồ
trên lò sưởi điểm hai tiếng - bà ta gật đầu chỉ
chiếc đồng hồ
lớn tám ngày lên giây một lần đặt
ở
chỗ
lò sưởi, trên một cái giá.
Poirot đứng dậy và chăm
chú xem kỹ
chiếc đồng hồ. Thỏa mãn với việc làm của mình, anh gật đầu và quay lại chỗ
cũ.
- Cái gì đây? - Bỗng viên cảnh sát trưởng kêu to, người cúi khom - Có lẽ
đồng hồ
đeo
tay. Những kẻ
giết người rõ ràng đã
làm nó rơi từ
trên bàn trang điểm xuống. Đồng hồ
bị
đập vỡ
mặt kính. Có lẽ
những kẻ
phạm tội không nghĩ rằng chiếc đồng hồ
này có thể
là tang chứng chống lại chúng?
Ông ta bắt đầu thận trọng thu gom những mảnh kính vỡ. Bỗng nhiên nét mặt ông ta biểu lộ
sự
ngạc nhiên.
- Thật là thú vị!
Ông ta kêu to khi xem xét chiếc đồng hồ.
- Thế
là thế
nào?
- Kim đồng hồ
chỉ
7 giờ.
- Kỳ lạ
thật! - Viên dự
thẩm lầm bầm, đến gần chỗ
viên cảnh sát trưởng.
Poirot cũng
chú ý đến cái đồng hồ. Anh cầm lấy chiếc đồng hồ
từ
tay viên cảnh sát trưởng đang
còn bối bối, đưa lên tai nghe và mỉm cười.
- Đúng, kính vỡ, nhưng đồng hồ
vẫn chạy.
Tất cả
cười vang. Chỉ
có viên dự
thẩm là không cười, ông ta nói vẻ
phân vân:
- Nhưng bây giờ
tất nhiên không phải là 7 giờ.
- Không - Poirot lịch sự
tán thành - Bây giờ
mới quá 5 giờ
có vài phút. Có lẽ
đồng hồ
thường chạy nhanh, có phải không, thưa bà?
Bà Renauld phân vân cau mày:
- Đồng hồ
có nhanh một chút - bà ta xác nhận - nhưng không bao giờ
chạy nhanh như
thế
này cả.
Dự
thẩm viên làm một động tác chứng tỏ
không còn gì cần hỏi về
chiếc đồng hồ
nữa, và hỏi tiếp:
- Thưa bà, sáng nay cửa vào nhà bị
phát hiện thấy mở
toang. Có vẻ
dứt khoát kẻ
giết người đã
lợi dụng cửa này. Tuy nhiên cửa không bị
phá. Bà có thể
giải thích vì sao không?
- Có thể
trước khi đi
ngủ
chồng tôi ra ngoài dạo chơi và khi quay về
quên đóng
lại.
- Điều đó
liệu có thể
xảy ra được không?
- Tất nhiên. Ông nhà tôi là một người rất đãng
trí.
Khi nói đến điều đó, một lần nữa bà ta lại hơi cau mày, dường như
việc nhớ
lại đặc tính của người quá cố
làm cho bà đau
lòng.
- Tôi nghĩ, chúng ta có thể
kết luận - đột nhiên viên cảnh sát trưởng nhận xét - là, vì các hung thủ
bắt ông Renauld phải mặc quần áo, nên nơi mà chúng dẫn ông ta đến
ở
tương đối xa ngôi nhà này. Và
ở
đó
cất giấu “những giấy tờ
bí mật”.
Dự
thẩm viên gật đầu.
- Xa, nhưng không xa lắm, bởi vì ông Renauld nói rằng đến sáng sẽ
quay về.
- Chuyến tàu rời ga Merlinville lúc mấy giờ? - Poirot hỏi.
- Đi
về
phía Tây lúc 11,50 giờ, về
hướng Đông
lúc 12,17 giờ, nhưng có thể
chúng có ôtô.
- Tất nhiên - Poirot đồng ý. Trông anh có vẻ
phiền muộn.
- Liệu có đúng
thế
không? Chiếc xe sẽ
giúp chúng ta phát hiện ra hung thủ? - dự
thẩm viên nói - Chiếc xe với hai người nước ngoài có thể
bị
trông thấy. Phương án đi
xe lửa cũng
cần được kiểm tra nghiêm túc, thưa ngài Bex.
Viên cảnh sát trưởng mỉm cười một lát, sau đó
quay sang hỏi bà Renauld:
- Tôi xin hỏi một câu nữa. Bà có biết ai tên là Duveen không?
- Duveen? - bà ta nhắc lại vẻ
đăm
chiêu - Không, tôi không thể
nhớ
được.
- Và bà cũng
không bao giờ
nghe thấy chồng bà nhắc đến cái tên đó
chứ?
- Không bao giờ.
- Thế
bà có biết ai tên là Bella không?
Khi đặt câu hỏi này ông chăm
chú quan sát bà Renauld, cố
phát hiện trên nét mặt bà những dấu hiệu của sự
lúng túng hoặc bối rối, nhưng bà ta chỉ
lắc đầu. Dự
thẩm viên tiếp tục nói:
- Thế
bà có biết tối hôm qua chồng bà có khách không?
Bây giờ
ông ta nhìn thấy bà Renauld hơi đỏ
mặt, nhưng bà điềm tĩnh
trả
lời:
- Không. Đó
là ai vậy?
- Một người phụ
nữ.
- Có thật thế
không?
Nhưng dự
thẩm viên không dừng lại
ở
câu hỏi này lâu. Vị
tất bà Daubreuil đã
có quan hệ
gì với vụ
giết người, còn ông ta không muốn làm bà Renauld bị
đau
khổ
hơn là yêu cầu cần thiết.
Ông ta nhìn ngài cảnh sát trưởng có ý hỏi, viên cảnh sát trưởng gật đồng ra hiệu đồng ý chuyển sang câu hỏi khác. Dự
thẩm viên đứng lên đi
qua phòng và trở
lại với chiếc bình thủy tinh mà chúng tôi đã
thấy
ở
nhà kho. Ông ta lấy từ
trong đó
ra con dao đã
được dùng để
giết người.
- Thưa bà - ông ta nói nhẹ
nhàng - bà có nhận ra cái này không?
Bà ta khẽ
kêu lên.
- Có, đấy là con dao của tôi.
Lúc đó
bà ta nhìn thấy lưỡi dao dính máu và lùi lại, hai mắt bà trợn tròn vì kinh hãi:
- Đây
là… máu?
- Vâng, thưa bà. Chồng bà bị
giết bằng vật này.
Dự
thẩm viên nhanh chóng cất dao.
- Bà hoàn toàn tin rằng đây
chính là con dao nằm trên bàn trang điểm của bà tối qua?
- Đúng. Đây
là quà của con trai tôi. Trong thời gian chiến tranh con tôi
ở
không quân - giọng nói của bà đượm niềm tự
hào của người mẹ
- Con dao được làm bằng sắt máy bay và con trai tôi tặng tôi để
kỷ
niệm những ngày nó phục vụ
trong quân đội.
- Tôi hiểu, thưa bà. Thế
thì xin có một câu hỏi nữa. Hiện nay con bà
ở
đâu? Cần nhanh chóng gởi điện cho anh
ấy.
- Jack
ấy à? Nó đang
trên đường đi
Buenos Aires.
- Đi
đâu?
- Vâng. Hôm qua chồng tôi gởi điện cho nó. Trước đó
ông
ấy có đi
công cán
ở
Paris, nhưng hôm qua mới biết là con tôi cần phải khẩn cấp đi
Nam Mỹ. Tối qua có tàu thủy từ
Cherbourg đi
Buenos Aires, và chồng tôi gởi điện báo cho nó biết cần phải đi
chuyến tàu này.
- Thế
bà có biết gì về
công chuyện
ở
Buenos Aires không?
- Thưa ông, không, tôi không biết gì về
công việc đó, nhưng Buenos Aires không phải là điểm cuối hành trình. Từ
đó
nó còn phải đi
Santiago.
Cả
dự
thẩm viên và viên cảnh sát trưởng cùng thốt lên một lúc:
- Santiago! Lại Santiago!
Vào thời điểm khi mọi người còn đang
ngạc nhiên về
việc nhắc đến Santiago, Poirot tiến lại gần bà Renauld. Trước đó, anh đứng cạnh cửa sổ, hoàn toàn tập trung vào những suy nghĩ của mình, và đương nhiên đã
chăm
chú theo dõi những gì xảy ra. Poirot cúi chào, dừng lại cạnh giường.
- Cám
ơn
bà, xin phép cho tôi được xem tay bà.
Bà Renauld mặc dù hơi ngạc nhiên vẫn đưa tay cho Poirot xem. Xung quanh cổ
tay bà Renauld có những vết lằn sâu màu đỏ
do bị
trói.
- Chắc là bà rất đau? - Poirot hỏi có vẻ
buồn rầu.
Dự
thẩm viên lo lắng ngắt lời Poirot:
- Cần nhanh chóng liên lạc bằng vô tuyến điện với anh Jack Renauld. Cần phải biết tất cả
những gì mà anh ta có thể
kể
về
chuyến đi
Santiago của mình - ông ta
ấp úng - Nếu như
anh Jack có mặt
ở
đây
thì chúng tôi không phải làm bà đau
lòng như
vậy thưa bà.
- Ông muốn nói đến việc nhận diện chồng tôi? - Bà Renauld hỏi nhỏ.
Dự
thẩm viên gật đầu.
- Tôi là một phụ
nữ
kiên nghị, thưa ông. Tôi chịu đựng được tất cả
những gì đòi
hỏi
ở
tôi. Tôi sẵn sàng làm việc đó
ngay bây giờ.
- Ôi, ngày mai cũng
chưa muộn mà. Tôi cam đoan
với bà…
- Tôi thích làm xong việc đó
ngay thì hơn.
Trên mặt bà xuất hiện niềm đau
khổ
nội tâm:
- Ông bác sĩ, ông làm
ơn
đưa tay cho tôi.
Ông bác sĩ vội vàng đi
lại phía bà Renauld và vắt chiếc áo khoác lên vai. Tất cả
cùng chậm rãi đi
xuống. Viên cảnh sát trưởng Bex tiến lên trước để
mở
cửa vào nhà kho. Độ
hai phút sau, bà Renauld tiến đến cửa. Bà ta trông rất xanh xao nhưng kiên quyết. Trước khi nhìn tử
thi thì bà đưa tay lên mặt.
- Xin ngài đợi cho một phút, tôi trấn tĩnh
lại ngay bây giờ.
Bà Renauld bỏ
tay xuống và nhìn người chết. Và lập tức tính tự
chủ
kỳ lạ, trước đó
đã
giúp cuộc điều tra, nay rời bỏ
bà.
- Paul! - bà kêu to - Chồng tôi! Trời
ơi!
Và lao người về
phía trước, bà bất tỉnh nhân sự, ngã nhào xuống đất.
Ngay lúc đó
Poirot đã
tiến đến cạnh bà. Anh khẽ
xem mắt, bắt mạch. Khi tin rằng bà Renauld thật sự
bị
ngất, Poirot lùi sang bên. Anh nắm tay tôi thì thào:
- Anh bạn
ạ, tôi là một thằng đại ngốc. Nếu như
có khi nào tình yêu và niềm đau
khổ
vang lên trong giọng nói của người phụ
nữ, thì bây giờ
tôi đang
nghe thấy chúng đây. Quan niệm của tôi đã
sai lầm. Nhưng tốt thôi. Tôi sẽ
bắt đầu lại từ
đầu.