Iliad

Thấy quân Argive bị giết như chẻ tre trong cuộc loạn đả ác liệt nữ thần Athena mắt xanh lam lục vội rời đỉnh núi Olympos xuống thành Troa thiêng liêng. Nhưng đúng lúc đó, vì muốn bên Troian thắng, Apollo từ vệ thành Pergamos nom thấy bèn phóng ra ngăn chặn. Hai bên gặp nhau gần cây sồi.

Apollo công tử Chúa tể cất tiếng trước: “Ô, ái nữ Chúa tể siêu phàm, vì sao vội vã rời núi Olympos xuống đây? Tại sao hăng hái thế? Phải chăng muốn thay đổi thế trận đem chiến thắng cho quân Danaan, vì không mảy may thương xót quân Troian dù bị tiêu diệt? Dẫu thế hãy lắng nghe ta có kế

hoạch hay gấp bội. Mình nên ngưng cuộc đụng độ và tàn sát bữa nay. Bữa khác chúng sẽ lại đánh nhau, tiếp tục chém giết tới lúc kéo vào thành Troa hoang tàn, đổ nát, vì trong thâm tâm nữ thần bất tử các người chẳng vui lòng nếu chưa san bằng thành đó.”

“Được vậy mong lắm thay, thần linh xạ thủ từ xa!” Athena mắt xanh lam lục đáp. “Đó cũng là điều tiểu muội quan tâm khi rời núi Olympos xuống hạ

giới thăm quân lính Troian và binh sĩ Achaian trên bãi chiến trường. Nhưng này, đại huynh làm thế nào bảo thế nhân ngừng giao chiến?”

Apollo công tử Chúa tể tiếp lời: “Ngô bối có thể khích động tinh thần chiến đấu mãnh liệt trong Hektor luyện ngựa, thúc đẩy đương sự thách thức đối thủ trong hàng quân Danaan ra tử chiến, một chọi một, mặt đối mặt. Chạm tự ái, thích huênh hoang, quân Achaian xà-cạp lát đồng sẽ đề cử quán quân giao chiến tay đôi với Hektor.”

Apollo dứt lời. Athena nữ thần mắt xanh lam lục không tỏ ý chống đối. Do đoán độ trong lòng thầm hiểu hai thần linh dự định làm gì sau khi trao đổi ý kiến, Helenos công tử yêu quý của Priam tìm gặp Hektor trình bày:

“Hektor, công tử Priam, khôn ngoan dứt mực, chẳng hay hiền huynh có cho phép ngu đệ vì là bào đệ góp ý không? Ngu đệ đề nghị hiền huynh dàn xếp quân Troian và quân Achaian ngồi xuống nghỉ ngơi, sau đó đơn phương thách thức quán quân Argive tử chiến, một chọi một. Hiền huynh khỏi lo sợ

vì số phận bản thân, thời gian tiền định chưa tới. Ngu đệ biết sự thể nhờ

nghe thần linh bất tử phát biểu.”

Nghe nói thế Hektor mừng khôn xiết. Chủ súy bước ra chỗ không người giữa hai hàng quân nắm thương giữa cán bảo binh sĩ Troian lui lại. Tất cả

ngồi im. Phía bên kia Agamemnon cũng bảo quân lính Achaian xà-cạp gọn gàng làm tương tự. Athena và Apollo cung bạc cũng an tọa, dưới hình thù kền kền, trên cây sồi cao vút của Chúa tể mang khiên thần, khoái trí nhìn quân lính Troian và binh sĩ Achaian ngồi trên cánh đồng, hàng nối hàng, khiên, mũ, thương nhấp nhô như mặt biển đen ngòm lúc gió tây nhẹ thổi, sóng gợn trải dài. Đứng giữa hai hàng quân, Hektor lớn tiếng: “Quân sĩ

Troian, quân lính Achaian xà-cạp gọn gàng, lắng nghe bản chức bày tỏ điều thôi thúc cõi lòng. Từ trên thiên đình cao vút công tử Kronos, trọng tài tối thượng, không muốn lời thề giữa ngô bối biến thành sự thật. Trái lại, trầm ngâm suy nghĩ, Chúa tể muốn đẩy hai dân tộc bước tới đường cùng - ngô bối tiếp tục đau khổ đến ngày quý hữu hạ thành Troa hoặc ngô bối khuất phục quý hữu gần dãy thuyền dãi dầu biển cả. Hiện giờ trong hàng ngũ quý hữu có nhiều binh sĩ Achaian xuất sắc chẳng hay có người nào sẵn sàng giao chiến với bản chức không? Nếu có xin để người đó rời đồng đội bước ra làm quán quân đương đầu với Hektor phi thường. Và đây là điều kiện bản chức đề nghị. Xin Chúa tể chứng giám. Nếu hạ sát bản chức với thương

dài nhọn mũi, người quý hữu có thể lột giáp y mang về thuyền rỗng không, nhưng phải để người bản chức mang thi thể về nhà cho dân Troian và vợ

người Troian hỏa táng theo đúng nghi lễ. Nếu Apollo để bản chức chiến thắng, giết chết người quý hữu, bản chức sẽ lột giáp y đem về thành Troa thiêng liêng và sẽ treo trên tường đền thờ quân vương xạ thủ từ xa, song bản chức trả lại thi thể cho mang về thuyền ghế chèo chắc nịch để quân Achaian tóc dài mai táng theo sát nghi thức, lập phần mộ cho đương sự trên eo biển Hellespont bao la. Ngày nào đó, ngay cả thế hệ chưa chào đời, dong buồm chèo thuyền nhiều mái vượt biển đen đậm trông thấy, du khách tương lai sẽ nói: ‘Đó là phần mộ chiến binh qua đời từ lâu, ngay ngày đầu trong trận thư hùng, mặc dù can trường, bị Hektor lừng danh hạ sát.’ Du khách sẽ

nói thế. Vậy nên tên tuổi bản chức sẽ sống mãi với đời.”

Hektor nói, quân Achaian ngồi im lặng, không thốt một lời. Họ sẽ mất mặt nếu từ chối, song không dám chấp nhận. Cuối cùng sau nhiều giành giật nội tâm, Menelaos đứng dậy chua chát khiển trách: “Ôi, lũ khoác lác ba hoa, thế nghĩa là thế nào hở bọn đàn bà con gái, không phải đàn ông con trai Achaia, sẵn sàng cam tâm chấp nhận đe dọa! Ôi, hổ thẹn, hổ thẹn khôn cùng không tên Danaan nào bây giờ dám đương đầu với Hektor! Làm sao các người có thể ngồi đó chờ thịt tan vào nước, xương thấm vào đất, mà không dũng cảm, mà không anh hùng! Bản nhân sẽ vũ trang, chiến đấu một mình chống lại tên này. Chiến thắng do thần linh bất tử trên cao quyết định.”

Dứt lời thân vương lập tức choàng giáp y lộng lẫy. Vậy là, ô Menelaos, cuộc đời thân vương sẽ chấm dứt dưới tay Hektor, vì đương sự vũ trang đầy đủ, nếu các quân vương Achaian không chồm lên nắm lại, nếu công tử

Atreus, Agammenon quyền uy rộng rãi không đưa tay phải vừa giữ gịt vừa quát to: “Menelaos, dòng dõi Chúa tể, đệ điên rồi! Không ai kêu gọi đệ làm chuyện rồ dại như thế! Hãy rút lui dù mất thể diện, đừng tìm cách giao chiến với đối thủ tài giỏi hơn mình, Hektor công tử Priam, chiến binh khác đều khiếp sợ! Ngay cả Achilleus, tài ba hơn đệ gấp bội, cũng ngại chạm trán trên chiến trường, nơi con người tìm thấy vinh quang. Không, hãy quay lại, ngồi xuống cùng đồng đội; quân Achaian sẽ tìm quán quân khác chiến

đấu thay họ đánh lại tên này. Dù can trường không khiếp sợ, dù dũng cảm chiến đấu không mỏi mệt, song nếu thoát khỏi cuộc thư hùng ác liệt và chém giết tàn nhẫn, ta nghĩ tên này rồi ra sẽ vui mừng hạ gối nghỉ ngơi.”

Với lời như thế can ngăn đúng lúc, nguyên soái thay đổi cảm nghĩ của bào đệ. Menelaos nghe lời. Vì thế tùy tùng vui vẻ cởi giáp y khỏi bờ vai. Thấy vậy Nestor liền đứng phắt dậy giữa hàng quân ngỏ lời. Lão công cất tiếng:

“Hỡi ôi! Màn tang bao phủ đất nước Achaia! Peleus mã phu cao niên, Peleus diễn giả xuất sắc, Peleus trưởng thượng tuyệt vời của người Myrmidon sẽ đau lòng khôn xiết! Ngày trước khi lão hủ tới nhà, Peleus vui vẻ thăm hỏi gia đình, dòng họ từng người Argive. Nếu bây giờ nghe tin con cháu lẩn tránh, khiếp sợ Hektor, Peleus sẽ giơ tay van vái, cầu xin thần linh cho hồn lìa khỏi xác đi xuống âm ti. Ôi, Cha Chúa tể, ôi Athena, ôi Apollo!

Ước gì, ước gì thân này trai trẻ như ngày nào dự trận gần sông Keladon cuồn cuộn chảy xiết, khi quân Pylian tập trung giao chiến với quân Arkadian sử dụng thương giáo sắc bén gần tường thành Pheia, bên sông Iardanos! Quán quân của chúng là Ereuthalion đẫy đà, cao lớn, mặc giáp y quân vương Areithoos, Areithoos khủng khiếp, đàn ông, đàn bà thắt lưng óng ả mệnh danh vua chùy, vì không bao giờ giao chiến bằng cung tên hay thương giáo, thay vì thế sử dụng chùy sắt cỡ lớn phá tan, đập gãy hàng ngũ

đối phương. Lykourgos giết y không phải bằng sức mạnh mà bằng mưu mẹo. Lykourgos chẹt y trong hiệp lộ, nơi chùy sắt trở thành vô dụng không thể cứu mạng người mang. Trước khi vua chùy sử dụng bửu bối, Lykourgos chồm lên tấn công, đâm thương giữa bụng, y ngã ngửa lăn xuống đất nằm bất động. Lykourgos lột giáp y thần linh chiến tranh tàn ác cho y. Sau đó mỗi lần xuất trận đằng đằng sát khí Lykourgos thường khoác lên người. Về

già, sống trong cung điện, Lykourgos cho lại mã phu trung thành. Đó là giáp y Ereuthalion mặc khi thách thức quán quân ngô bối. Người khác run rẩy, khiếp sợ, không ai dám ra mặt đương đầu. Nhưng tinh thần mạo hiểm dâng cao thôi thúc lão hủ cả gan trực diện, mặc dù tuổi đời thấp hơn hết so với mọi người. Lão hủ giao chiến với y, Athena cho lão hủ chiến thắng. Y là đối thủ vừa cao vừa khỏe lão hủ hạ sát; to ngang, cao lớn khủng khiếp y nằm sóng sượt trên mặt đất, tay một đằng, chân một nẻo. Ôi, ước chi, ước

chi bây giờ lão hủ vẫn trai trẻ, sức lực còn nguyên! Như vậy Hektor mũ trận óng ánh sẽ có đối thủ trên chiến trường! Lạ thay trong số quý hữu, chiến binh xuất sắc hàng quân Achaian, không thấy người nào có ý chí hoặc ước muốn bước tới đối địch với Hektor!”

Nghe lão công hết chê bai đến dè bỉu chín người đứng phắt dậy. Đầu tiên nguyên soái Agamemnon. Tiếp theo công tử Tydeus, Diomedes lực lưỡng.

Sau đến hai Aias cương quyết, dũng cảm. Rồi Idomeneus và Meriones mã phu phụ tá sát nhân ngang hàng thần linh chiến tranh. Đoạn Eurypylos, công tử hứa hẹn của Euaimon. Sau cùng Thoas, công tử sáng giá của Andraimon cũng đứng dậy và Odysseus phi thường nữa. Tất cả tình nguyện giao chiến với chiến binh Hektor. Đúng lúc đó Nestor mã phu đất Gerenia lại đứng dậy phát biểu: “Bây giờ quý hữu phải rút thăm xem ai đạt vinh dự, vì người được lựa sẽ đem lại vinh dự không những cho lực lượng Achaian xà-cạp gọn gàng mà còn đón nhận phần thưởng quý báu cho bản thân, nếu thoát khỏi cuộc thư hùng quyết liệt và chém giết tàn nhẫn.”

Lão công dứt lời. Chiến binh đánh dấu thăm của mình rồi bỏ vào mũ

Agamemnon công tử Atreus. Binh sĩ giơ tay cầu nguyện thần linh, vừa lầm rầm vừa ngước nhìn bầu trời cao rộng: “Lạy Chúa tể, xin Cha chọn Aias, hoặc Diomedes công tử Tydeus, hay quân vương Mykenai nhiều vàng!”

Trong lúc binh sĩ rì rầm cầu nguyện, mã phu Nestor đất Gerenia lắc mũ.

Thăm của Aias bắn ra, đúng thăm binh sĩ mong chờ. Lệnh sứ cầm thăm đi vòng quanh đám đông từ trái sang phải đưa cho tất cả thủ lĩnh Achaian nhìn xem. Thủ lĩnh phủ nhận nếu không nhận ra dấu đánh của mình. Cuối cùng, sau khi đi hết vòng, lệnh sứ cầm thăm tới người đánh dấu bỏ vào mũ Aias lừng danh. Aias chìa tay, lệnh sứ tới gần để thăm vào tay. Nhận ra dấu đánh của mình Aias mừng rỡ. Ném thăm xuống đất ngay chân Aias hét to: “Quý hữu, thăm trúng là thăm bản nhân, lòng vui khôn tả, vì nghĩ sẽ đánh bại Hektor khủng khiếp. Trong khi sửa soạn giao chiến, bản nhân yêu cầu quý hữu cầu nguyện Chúa tể, công tử Kronos, song cầu nguyện thầm lặng đừng để quân Troian nghe tiếng hoặc quý hữu cầu nguyện thật to, vì dù thế nào ngô bối cũng chẳng sợ bất kỳ ai. Không ai có thể dùng sức mạnh hung bạo, tài năng tác chiến ép buộc, gạt đẩy khỏi chiến trường ngoài ý muốn bản

nhân. Hy vọng dù thế nào cũng chiến đấu tới cùng, vì không phải kẻ ngờ

nghệch, vụng về, bản nhân sinh ra, lớn lên ở Salamis.”

Thế là binh sĩ đua nhau cầu nguyện quân vương, Chúa tể, công tử Kronos.

Ngửa mặt nhìn bầu trời bao la họ lầm dầm: “Lạy Cha Chúa tể, trị vì trên núi Ida, chói lọi và vĩ đại, xin Cha ban chiến thắng oai hùng và vinh quang lừng lẫy cho Aias. Tuy nhiên, nếu cũng thương yêu và lo lắng cho Hektor, xin Cha ban sức mạnh và chiến thắng cho cả hai bằng nhau!” Trong lúc họ cầu nguyện Aias bắt đầu nai nịt. Mặc giáp y xong, chiến binh hối hả bước ra y hệt thần linh chiến tranh tàn ác xuất hiện giữa chiến trường tham dự chiến trận công tử Kronos sắp đặt giữa thế nhân vì căm thù gặm nhấm tâm can.

Cứ thế Aias cao lớn, tường thành phòng ngự của lực lượng Achaian, đứng lên đi ra chiến trường, nét mặt hung dữ mỉm cười, vừa dõng dạc tiến bước vừa vung thương trường cán. Nom thấy quân Argive vui mừng khôn tả, quân Troian run rẩy khác thường. Hektor cũng rúng tim rùng mình. Nhưng muộn rồi chủ súy không thể quay lại hay lẩn vào hàng quân vì đã thách thức đối thủ giao chiến. Aias tiến lại mỗi lúc một gần, mang khiên như bức tường bằng đồng phủ bảy lớp da bò Tychios tốn sức gia công. Tychios thuộc da lành nghề sống trong thị xã Hyle lấy da bảy bò mộng chế tạo tấm khiên bóng lộn cho chiến binh trên mặt phủ lớp thứ tám bằng đồng. Cầm khiên che ngực tiến tới trước mặt Hektor, Aias công tử Telamon dừng lại thách thức: “Hektor, bây giờ quý hữu sẽ thấy trong trận đọ sức đua tài, một chọi một, quân Danaan cũng có trong tay chiến binh tuyệt hảo ra sao, ngay cả khi không thể trông cậy vào Achilleus, bách chiến bách thắng, trái tim dũng mãnh như sư tử, lúc này nằm khàn giữa dãy thuyền mũi cong vượt biển muôn trùng, nuôi hận trong lòng đối với Agamemnon, nguyên soái.

Ngoại trừ chuyện đó ngô bối có người đứng ra đương đầu với quý hữu, nhiều vô kể. Vậy quý hữu ném trước và bắt đầu cuộc chiến.”

Hektor cao lớn mũ trận óng ánh đáp: “Aias, dòng dõi Chúa tể, công tử

Telamon, thủ lĩnh binh sĩ, đừng tìm lời đe dọa như thể bản nhân là đứa trẻ

yếu đuối hay mụ đàn bà không biết mùi trận mạc. Với bản nhân chiến trận và chém giết là việc làm quen thuộc. Bản nhân hiểu cách tung khiên da bò cứng rắn sang phải, sang trái. Khiên trong tay bản nhân chiến đấu như chiến

binh dạn dày kinh nghiệm. Bản nhân biết lúc nào xông tới đâm mã xa di chuyển vùn vụt; bản nhân cũng biết đường đi, nước bước trong vũ điệu thần linh chiến tranh đa sát biểu diễn khi cận chiến. Dẫu thế, bản nhân không chơi trò đánh trộm bắn lén như quý hữu. Trái lại, bản nhân giao chiến công khai, đây này, coi chừng đường lao trúng đích!”

Dứt lời chủ súy nâng trường thương nhắm ném. Thương trúng khiên đồ sộ

của Aias bọc bảy lần da, lần cuối cùng, lần thứ tám bằng đồng. Mũi cứng xuyên qua sáu lần da bò, song bị lần da thứ bảy chặn lại. Đến lượt mình Aias dòng dõi Chúa tể, ném thương cán dài. Thương cắm phập khiên tròn công tử Priam, xuyên qua mặt bóng loáng đâm tới trấn thủ gia công khéo léo, nhích thẳng xé rách tu-ních bên mạng sườn. Nhưng chủ súy ngả sang bên, nhờ thế thoát khỏi số phận đen tối. Bây giờ cùng lúc đưa tay lôi thương, hai bên lao vào nhau như sư tử ngoạm thịt sống, hoặc heo rừng sức mạnh hầu như khó chế ngự. Công tử Priam lao trúng giữa khiên Aias đang cầm, song mũi đồng không xuyên qua, mặt cứng hất ra ngoài. Aias xổ tới đâm Hektor trúng khiên. Chủ súy dội ngược, mũi thương chạm cổ, máu đậm ứa ra. Dẫu vậy Hektor mũ trận óng ánh không bỏ cuộc. Chủ súy lui lại một chút, bàn tay nùng nục nắm hòn đá to tướng, xù xì, đen thẫm nằm trên mặt đất vung ném vào khiên đồ sộ dày bảy lần của Aias trúng giữa núm, mặt đồng rền vang. Thấy vậy Aias vồ ngay hòn đá to hơn, vung một vòng quăng hết sức, hòn đá như thớt cối xay trúng khiên bẹp rúm, chủ súy loạng choạng ngã ngửa nằm dài mắc kẹt trong khiên. Nhưng Apollo nhanh tay nâng lên. Hai bên bây giờ sẵn sàng vung kiếm chém nhau tay đôi, nếu lệnh sứ, sứ giả của Chúa tể và thế nhân, không nhanh nhẹn đến can thiệp, người nhân danh bên Troian, người nhân danh bên Achaian tu-ních lát đồng, Talthybios và Idaios, cả hai khôn khéo, thận trọng. Hai người giơ trượng xông vào giữa hai chiến binh. Idaios, lệnh sứ kinh nghiệm già dặn, tư tưởng thâm trầm cất tiếng: “Các con yêu quý, ngừng tức thì, không đánh nhau nữa. Chúa tể thu thập mây trời yêu thương hai con, cả hai là tay thương tài cán, ngô bối đều biết. Màn đêm gần buông. Dù sao cũng nên nhường bước cho đêm tối.”

“Idaios,” Aias công tử Telamon đáp, “Hektor hăm hở yêu cầu quyết đấu, huênh hoang thách thức chỉ huy hàng quân ngô bối, vậy lệnh sứ hãy bảo đương sự tuyên bố chấm dứt. Nếu đương sự đồng ý, bản nhân sẽ vui lòng làm theo.”

“Aias,” Hektor cao lớn mũ trận óng ánh tiếp lời, “vì thần linh đã ban cho quý hữu thân hình lực lưỡng, thể xác cường tráng, đầu óc khôn ngoan, vì sử

dụng thương giáo quý hữu hơn hẳn mọi binh sĩ trong hàng quân Achaian, công nhận sự thể, bản nhân đề nghị bữa nay ngô bối ngưng chiến, ngừng chém giết; sau này ngô bối sẽ lại giao chiến chừng nào thần linh quyết định bên nào toàn thắng mới thôi. Màn đêm gần buông. Dù sao cũng nên nhường bước cho đêm tối. Như vậy quý hữu có cơ đem nguồn vui cho binh lính Achaian bên dãy thuyền, nhất là thân thuộc và đồng đội; bản nhân cũng có dịp mang nguồn vui về khắp thành phố rộng lớn của quân vương Priam cho đàn ông con trai Troian, đàn bà con gái Troian voan dài tha thướt tụ tập trong đền thờ cầu nguyện thần linh phù hộ bản nhân. Tuy nhiên, trước hết ngô bối nên trao đổi kỷ vật danh dự để mọi người, bên Troian cũng như

phía Achaian, sẽ nói: “Tuy giao chiến một mất một còn, vì bất hòa vò xé tâm can, song bây giờ hai người chia tay trong tình hòa hợp và thân hữu.”

Dứt lời Hektor tặng Aias thanh kiếm đốc nạm đinh bạc, trao cả bao đựng lẫn dải đeo; Aias biếu Hektor thắt lưng màu tím óng ả. Sau đó chia tay, người quay về hàng ngũ Achaian, người trở lại lực lượng Troian. Đồng đội vui mừng thấy chủ súy trở về lành lặn, toàn vẹn, thoát khỏi thái độ cuồng nộ, bàn tay khủng khiếp của Aias. Họ hộ tống chủ súy về thành phố như

người họ tưởng đã chết. Trong khi đó phía bên kia binh sĩ Achaian xà-cạp gọn gàng tháp tùng Aias tới gặp nguyên soái Agamemnon, hớn hở, phấn khởi vì chiến thắng. Lúc mọi người tới trại chỉ huy, nguyên soái Agamemnon giết bò năm tuổi làm lễ dâng công tử Kronos toàn năng. Họ lột da, phanh xẻ, cắt chặt thành miếng. Họ khéo léo xâu vào xiên, nướng cận thận, chín hẳn mới nhấc khỏi lửa. Công việc xong xuôi, bữa ăn sửa soạn, họ

vui mừng thưởng thức, khẩu phần đồng đều. Dẫu thế, để vinh danh, công tử

anh hùng của Atreus, Agamemnon quyền uy rộng rãi dành cả sống lưng cho Aias.

Ẩm thực thỏa mãn, lão công Nestor mới mở màn đưa tư tưởng từng ôm ấp đề nghị cùng mọi người. Khôn ngoan của lão công đã chúng tỏ trong quá khứ. Thành tâm, thiện chí bây giờ lão công đứng lên giãi bày: “Công tử

Atreus và chỉ huy dũng cảm hàng quân Achaian! Quý hữu thừa biết nhiều binh sĩ Achaian tóc dài, nhiều khôn kể, đã nhắm mắt hy sinh, thần linh chiến tranh tàn ác đã lấy máu họ nhuộm đỏ nước sông Skamandros trong khi linh hồn họ âm thầm xuống địa ngục gặp Diêm Vương. Bởi thể lão hủ

đề nghị tới rạng đông nguyên soái tuyên bố hưu chiến. Sau đó ngô bối cùng nhau bắt tay vào việc, đem xe bò, xe la tới đây chất xác chết chở đi hỏa thiêu, không xa dãy thuyền, thu xếp từng trường hợp cho bạn bè người quá cố mang hài cốt về cho con cái họ khi ngô bối trở về quê cha đất tổ. Ngay chỗ dựng giàn hỏa, lấy đất từ cánh đồng, ngô bối lập mộ phần duy nhất, mộ

phần nhô cao, mồ chung cho tất cả. Gần mộ phần ngô bối nhanh chóng xây tường cao bảo vệ cả người lẫn thuyền, cổng vững chắc, khít khao mở qua tường đủ chỗ cho xe chạy. Bên ngoài cách xa một chút ngô bối đào hào sâu song song với tường làm chướng ngại không cho xe và lính chạy qua phòng trường hợp ngày nào đó quân Troian phá vòng vây xông tới áp đảo.” Kế

hoạch của lão công là vậy, các quân vương đều tỏ ý tán đồng.

Trong khi đó trước cổng cung điện Priam, trên vệ thành Troa, bên Troian cũng họp bàn, song họp bàn trong lo sợ và bối rối. Người đầu tiên phát biểu suy tư sâu xa là Antenor thâm thúy. Lão công lên tiếng: “Binh sĩ Troian, binh sĩ Dardanian, binh sĩ đồng minh, xin lắng nghe ý kiến lão hủ cảm thấy tự tâm can buộc lòng phải nói ra. Ngô bối hãy thực hiện ngay bây giờ: trả

Helen đất Argos lại cho công tử Atreus cùng tất cả của cải của nàng. Ngô bối đang chiến đấu chống lại lời thề thủy chung biến thành dối trá lừa lọc.

Lão hủ thấy chuyện chẳng bao giờ mang lại kết quả tốt đẹp. Ngô bối không thể làm gì khác trừ theo điều lão hủ đề nghị.”

Dứt lời lão công ngồi xuống. Pâris, phu quân công nương Helen mái tóc diễm kiều, đứng phắt dậy. Thân vương nói lời như có cánh bay xa:

“Antenor, điều lão công vừa nói bản nhân không thích tí nào. Lão công nên đưa ý kiến hay hơn. Tuy nhiên, nếu quả thực đó là điều lão công muốn nói, như vậy chắc hẳn thần linh đã biến lão công thành ngớ ngẩn, u mê. Bây giờ

bản nhân trân trọng cho người thành Troa luyện ngựa hay cảm nghĩ. Bản nhân tuyên bố thẳng thừng trước mặt lão công bản nhân sẽ không trao trả

phu nhân yêu quý. Nhất định không. Song bản nhân sẵn sàng trả lại của cải mang từ Argos về cung điện và cho thêm của cải của mình.”

Dứt lời Pâris ngồi xuống. Priam dòng dõi Dardanos ý nhị, thâm trầm đứng dậy phát biểu. Dáng vẻ nhân hậu quân vương nói với hội nghị: “Binh sĩ

Troian, binh lính Dardanian, quân sĩ đồng minh, hãy lắng nghe ý kiến quả

nhân cảm thấy tự tâm can buộc lòng phải phô bày. Bây giờ tất cả vào thành dùng bữa chiều như thường lệ, đừng quên canh phòng cẩn mật và mọi người cần đề cao cảnh giác. Đến rạng đông Idaios sẽ tới thuyền rỗng không chuyển đạt tới công tử Atreus, Agamemnon và Menelaos, ý kiến ngô bối vừa nghe Pâris gây nên mối bất hòa đưa ra. Hơn thế, lệnh sứ có thể đưa thêm đề nghị hợp lý, hỏi xem công tử Atreus có sẵn lòng đồng ý ngưng chiến tới khi ngô bối hỏa thiêu xong người quá cố. Sau đó hai bên sẽ lại giao chiến và tiếp tục tới khi thần linh quyết định bên nào thắng trận mới thôi.” Mọi người chăm chú lắng nghe, chấp nhận ý kiến quân vương và thực hiện gấp rút. Binh sĩ dùng bữa chiều trong doanh trại theo phân đội.

Đến rạng đông Idaios tới dãy thuyền rỗng không. Lệnh sứ thấy quân sĩ

Danaan, bầy tôi thần linh chiến tranh, đang ngồi cuối thuyền Agamemnon họp bàn. Lệnh sứ bước tới chính giữa vừa trao sứ điệp vừa dõng dạc tuyên bố: “Công tử Atreus và chỉ huy toàn thể lực lượng Achaian! Quân vương Priam và chỉ huy lực lượng Troian hãnh diện, tự hào phái bỉ phu tới trình bày ý kiến Pâris gây nên bất hòa, thù hận đề nghị, nếu quý vị vui lòng chấp nhận. Thân vương sẵn lòng trả lại tất cả của cải đem xuống thuyền rỗng không chở về thành Troa - ước gì thân vương nhắm mắt qua đời trước khi làm vậy! - và sẵn sàng cho thêm của cải của mình. Nhưng thân vương nói thân vương sẽ không trao trả phu nhân trẻ trung của Menelaos lừng danh, mặc dù binh lính Troian hối thúc. Hơn thế, bỉ phu còn được lệnh hỏi chẳng hay quý vị có bằng lòng ngưng chiến trong khi ngô bối hỏa thiêu người quá cố. Sau đó đôi bên sẽ lại giao chiến, và tiếp tục tới khi thần linh quyết định bên nào thắng trận mới thôi.”

Lệnh sứ dứt lời. Chỉ huy Achaian bất động, tất cả im lặng. Cuối cùng Diomedes hiếu chiến lớn giọng cất lời: “Lúc này đừng ai nghĩ tới chuyện chấp nhận của cải Pâris trả lại và cũng chẳng nên nghĩ đến việc đón nhận Helen. Ngay cả đứa bé nằm trong nôi cũng thấy số phận bọn Troian như

trứng để đầu đẳng cáo chung đến nơi.” Vừa nghe cảm thấy lời nói chí lý con cháu người Achaian nhất tề và đồng loạt hoan hô Diomedes luyện ngựa. Vì thế nguyên soái Agamemnon mới ngỏ lời với lệnh sứ: “Idaios, chắc hẳn lệnh sứ đã nghe quân sĩ Achaian phát biểu. Lệnh sứ biết họ trả lời thế nào. Bản nhân cũng đồng ý. Việc hỏa thiêu xác chết bản nhân không chống đối. Khi con người đã từ giã cõi đời chẳng nên trì hoãn, từ chối hỏa táng thi thể mà nên thương xót, xoa dịu số phận bằng ngọn lửa để họ mau chóng ra đi. Xin Chúa tể, phu quân sấm sét của Hera, chứng giám lời ngô bối tuyên thệ.” Nói rồi nguyên soái giơ cao quyền trượng cho tất cả thần linh nom thấy. Idaios liền lên đường trở lại thành Troa thiêng liêng. Bên Troian và Dardanian đang họp bàn, tất cả trông chờ Idaios quay về. Lệnh sứ

đi vào đứng giữa phòng nói cho mọi người hay sứ điệp. Tất cả vội vàng sửa soạn, thực hiện hai việc, người đi lượm xác chết, người đi kiếm củi. Phía bên kia quân Argive cũng hối hả rời thuyền bền vững tủa ra, người đi nhặt xác chết, người đi tìm củi.

Từ dòng nước phẳng lặng, sâu thẳm đại dương tuôn chảy lững lờ, vừa bắt đầu soi sáng cánh đồng, ngày mới xuất hiện, vầng dương chầm chậm ngoi lên bầu trời. Đúng lúc đó hai bên gặp nhau. Khó khăn lắm họ mới nhận ra từng người quá cố. Nhưng họ nhanh tay lấy nước lau máu đọng trên vết thương, sau đó vừa nâng lên để trên xe vừa xúc động nhỏ lệ. Priam quyền uy không muốn binh lính Troian khóc lóc ầm ĩ. Vì thế họ im lặng chất xác chết lên giàn hỏa, lòng ngặm ngùi, thương tiếc. Sau khi nhóm lửa hỏa thiêu, họ quay lại thành Troa thiêng liêng. Phía bên kia cũng làm tương tự. Binh sĩ

Achaian xà-cạp gọn gàng chồng xác chết lên giàn hỏa, lòng ngặm ngùi, thương tiếc. Sau khi nhóm lửa hỏa thiêu, họ quay về dãy thuyền rỗng không.

Rạng đông chưa xuất hiện, đêm còn lờ mờ, vừa thức giấc một nhóm binh sĩ

chọn lọc trong hàng quân Achaian ra giàn hỏa làm việc. Tới nơi lấy đất từ

cánh đồng họ lập mộ phần duy nhất, mộ phần nhô cao, mồ chung cho tất cả.

Gần mộ phần họ xây bức tường tháp canh cao bảo vệ cả người lẫn thuyền, cổng vững chắc mở qua tường đủ chỗ cho xe chạy. Bên ngoài cách đó một chút họ đào hào sâu, dài, rộng cắm đầy cọc. Quân Achaian tóc dài cứ thế

cặm cụi giải quyết công việc. Trong khi đó ngồi bên Chúa tể sấm sét, thần linh để mắt quan sát công trình vĩ đại của binh sĩ Achaian áo lót đồng.

Poseidon rung chuyển trái đất đầu tiên trong nhóm lên tiếng bộc lộ cảm nghĩ: “Cha Chúa tể, bây giờ có thế nhân nào trên trái đất bao la có nhã ý cho hàng bất tử hay chúng nghĩ gì, định chi không hở? Cha không thấy về

phía chúng binh lính Achaian tóc dài xây tường bảo vệ dãy thuyền, đào hào chạy song song mà không tế sinh dâng thần linh ư? Công trình thành công sẽ gây tiếng vang như rạng đông lan tỏa xa rộng, thế nhân sẽ quên bức tường bản nhân và Phoibos Apollo tốn công, tốn sức xây dựng cho quân vương Laomedon.”

Chúa tể thu thập mây trời bực mình khôn xiết bèn đáp: “Chết nỗi, rung chuyển trái đất, mãnh liệt từ xa, ngươi nói gì vậy! Thần linh khác, bàn tay không hăng hái, tinh thần không cương quyết bằng ngươi, sẽ cảm thấy lo sợ

đối với công trình. Dẫu thế uy danh ngươi sẽ lan tỏa xa rộng như tia sáng rạng đông. Vậy nghe ta nói khi bọn Achaian tóc dài lên thuyền trở về quê hương yêu dấu, ngươi cứ việc đạp đổ bức tường, cuốn phăng xuống nước, đem cát trải kín bãi biển rộng dài. Lúc đó ngươi sẽ thấy công trình to lớn của chúng biến dạng, tiêu ma!”

Trong khi hai thần linh lời qua tiếng lại, mặt trời lụn dần, binh lính Achaian hoàn tất công trình. Họ giết bò trong trại, sau đó dùng bữa. Nhiều thuyền, khá nhiều, chở rượu vang từ Lemnos tới cửa biển. Euneos, công tử Jason, Hypsipyle thụ thai trong vòng tay đoàn trưởng, gửi mấy ngàn thùng làm tặng phẩm đặc biệt dành cho công tử Atreus, Agamemnon và Menelaos.

Nhờ thế binh lính Achaian tóc dài bây giờ có rượu nhâm nhi. Có người đổi đồng lấy rượu, có người đổi sắt lấy rượu, có người đổi da bò hoặc bò sống lấy rượu, có người đổi nô lệ lấy rượu. Họ ngồi xuống thưởng thức bữa ăn phong phú. Quân lính Achaian tóc dài ăn uống suốt đêm trong khi trong thành phố quân sĩ Troian và đồng minh cũng thế. Ngược lại, suốt thời gian

đó trong lòng trù định tai ương, đăm chiêu suy nghĩ, Chúa tể thần linh thận trọng, khôn ngoan, để sấm rền rùng rợn. Mặt mày tái mét vì hoảng sợ, họ

nghiêng ly đổ rượu xuống đất. Không người nào dám uống trước khi làm lễ

dâng công tử Kronos quyền uy vô hạn. Dẫu thế cuối cùng tất cả nằm đườn ngủ khì.

Khúc 8

Rạng Đông xiêm y vàng rực lan tỏa khắp địa cầu. Đúng lúc đó Chúa tể vốn thích sấm sét triệu tập hội nghị thần linh trên đỉnh chót vót dãy núi Olympos lởm chởm, trập trùng. Chúa tể hắng giọng cất tiếng, tất cả thần linh để tai chăm chú: “Lắng nghe ta nói, tất cả nam thần, tất cả nữ thần, ta sẽ nói cho tất cả cùng hay những gì trái tim trong lồng ngực hằng thôi thúc.

Kể từ lúc này không nữ thần nào hoặc nam thần nào được phép làm trái lệnh. Ngược lại, ta muốn tất cả đồng thanh tán thành để ta đưa sự việc tới chỗ kết thúc mau chóng. Bất kể thần linh nào trong số các ngươi tự ý tách riêng, lén lút trợ giúp quân Troian hoặc quân Achaian, ta sẽ trừng trị thẳng tay, tống cổ thẳng thừng về núi Olympos. Hoặc ta sẽ tóm cổ quẳng xuống địa ngục mờ mịt, dưới hố thăm thẳm, cách xa mặt đất, nơi cửa vào bằng sắt, ngưỡng cửa bằng đồng, tận đáy địa ngục xa tít mù tắp như bầu trời cách xa mặt đất. Lúc đó các ngươi sẽ nhận ra trong hàng ngũ thần linh ta cường tráng đến độ nào. Nếu thử sức, ô thần linh, các ngươi sẽ hiểu sự thật. Móc sợi dây bằng vàng vào bầu trời, tất cả nắm một đầu, nam thần cũng như nữ

thần. Dù cố gắng lôi đến đâu, các ngươi cũng không thể kéo Chúa tể, đấng tối cao sáng suốt từ trên trời xuống dưới đất. Trái lại, nếu định tâm điệu, ta có thể nhấc bổng các ngươi cùng lúc với trái đất, mặt biển và tất cả. Sau đó, ta cuốn sợi dây quanh đỉnh núi Olympos, mọi vật sẽ treo lửng lơ trong không gian. Các ngươi thấy ta hơn, ta trên thần linh và thế nhân biết bao!”

Nghe Chúa tể hiểu dụ hết sức cương quyết, tất cả im lặng, nín thinh, rùng mình vì lời nói, sởn tóc gáy vì đe dọa. Dẫu vậy, cuối cùng Athena, nữ thần mắt xanh lam lục cũng cố gắng bày tỏ: “Thưa công tử Kronos, phụ vương quyền uy tối thượng, thần tử biết sức mạnh của người vô địch, vô song. Tuy nhiên, thần tử cảm thấy buồn lòng vì binh sĩ Danaan sau khi gánh chịu số

phận khốn khổ khốn nạn sẽ chết. Vâng, thần tử sẽ tách khỏi cuộc chiến như

phụ vương ra lệnh, song sẽ liệu lời khuyên nhủ quân Argive để không binh sĩ nào trong đám buồn rầu, đau khổ vì phụ vương thịnh nộ.” Chúa tể thu

thập mây trời mỉm cười tiếp lời: “Đừng lo, Tritogeneia, hoàng nhi yêu quý.

Ta miễn cưỡng nói vậy, song với hoàng nhi ta không có ý khắt khe.”

Nói rồi mắc yên cương đưa cặp ngựa móng đồng vào xe, phi nhanh như

bay, bờm vàng mềm rủ, Chúa tể phục sức xiêm y bằng vàng, cầm roi bằng vàng óng ả bước lên xe. Chúa tể giơ roi quất, cặp ngựa hăm hở lao vó ra đi giữa trái đất và bầu trời đầy sao. Chúa tể tới núi Ida bạt ngàn suối nước, nơi sản sinh thú rừng, rồi đỉnh Gargaron, chỗ có biệt điện thiêng liêng, dàn tế

ngào ngạt tế sinh. Đến nơi Cha đẻ thế nhân và thần linh dừng lại, nhả

cương, tháo dóng đưa cặp ngựa ra khỏi xe, lấy sương mù dày đặc bao quanh. Sau đó Chúa tể ngồi một mình trên đỉnh núi, hãnh diện vì quyền uy, cúi nhìn thành phố dân Troian và dãy thuyền quân Achaian.

Đúng lúc đó quân Achaian tóc dài vội vàng dùng bữa sáng trong doanh trại, sau khi nai nịt vũ trang. Phía bên kia cũng vậy, khắp thành phố người Troian sửa soạn chiến tranh. Dù ít người, họ vẫn sẵn sàng lâm trận đánh nhau với quân thù, do sống còn phải chiến đấu bảo vệ vợ con. Cổng thành đều mở, binh sĩ đổ ra như suối chảy, cả bộ binh lẫn kỵ binh; huyên náo dâng cao. Chẳng mấy chốc cùng tiến lên gặp nhau ở chỗ đất trống giữa lằn ranh hai bên giao chiến; tiếng khiên, tiếng thương đụng chan chát; tiếng lính áo lát đồng hò hét; tiếng núm khiên chạm bôm bốp; tiếng ầm ầm ngân vang.

Tiếp theo tiếng rên rỉ hòa tiếng gào thét, tiếng binh sĩ chiến thắng trộn lẫn tiếng binh sĩ gục ngã cùng lúc rền vang; máu chảy chan hòa mặt đất.

Từ rạng đông tới lúc ngày thiêng liêng xuất hiện rõ rệt, vũ khí hai bên lao ném đều tới đích, binh sĩ tiếp tục gục ngã. Nhưng đến lúc mặt trời ngoi lên giữa bầu trời, Cha Chúa tể đem cân bằng vàng ra cân. Trên bàn cân người để hai số phận biểu thị tử biệt buồn thảm, bàn này dành cho quân Troian luyện ngựa, bàn kia dành cho quân Achaian áo lát đồng. Người cầm giữa cán cân nâng lên. Cán cân nghiêng về phía quân Achaian chứng tỏ ngày tận số đã đến. Số phận quân Achaian chúc xuống mặt đất phì nhiêu trong khi số

phận quân Troian chỉ ngược lên trời bao la. Từ trên núi Ida người dội sấm ầm ầm, phóng chớp sáng lòe xuống hàng quân Achaian. Thấy thế tất cả

hoảng hốt, mặt mày tái mét vì khiếp đảm.

Idomeneus và Agamemnon đều không đủ can đảm đứng lại; hai Aias xung kích của thần linh chiến tranh cũng thế. Chỉ còn Nestor, mã phu đất Gerenia, thủ lĩnh bảo vệ quân Achaian nấn ná, dùng dằng, song không phải do cố ý mà vì một ngựa bị thương, mũi tên Alexandros hào hùng, phu quân Helen mái tóc diễm kiều, bắn trúng đỉnh đầu, chỗ mớ lông đầu tiên mọc trên sọ vươn tỏa thành bờm, chỗ đặc biệt nguy hiểm. Con này chồm lên vì đau đớn do mũi tên chạm óc, sau đó lăn lộn, vặn vẹo vì mũi tên bằng đồng cắm sâu khiến hai con kia nhảy loạn xạ. Trong lúc lão ông cầm kiếm hối hả

cắt mũi tên cho con này, tuấn mã của Hektor phi như bay qua đám hỗn chiến nhào tới mang theo mã phu táo bạo! Lão ông suýt nữa mất mạng nếu Diomedes háo chiến không nhanh mắt nhìn thấy. Diomedes hét rùng rợn gọi Odysseus trợ chiến: “Công tử Laertes hào hùng, Odysseus mưu trí, mang khiên đi đâu mà quay lưng co giò tháo chạy như tên hèn nhát ngoài chiến trường? Coi chừng có đứa phóng thương trúng lưng lúc tháo chạy! Ở

lại đây với bản nhân, giúp một tay đánh lại tên địch man rợ cứu mạng lão công.”

Diomedes nói thế, nhưng Odysseus gan lì, quả cảm không nghe thấy, chiến binh cắm đầu chạy về hướng dãy thuyền rỗng không của quân Achaian. Tuy một mình, song cũng cương quyết tiến lên tấn công, công tử Tydeus đứng trấn trước ngựa lão công, công tử Neleus, thốt lời như có cánh bay xa: “Ôi chao lão công! Bọn lính trẻ áp đảo dữ dằn! Sức khỏe suy yếu, tuổi già lẽo đẽo theo sau; tùy tùng vô dụng, ngựa chạy như sên bò. Vậy mau mau lên xe bỉ phu, lão công sẽ thấy ngựa dòng Tros thế nào, khả năng siêu việt, lao vó lên xuống khắp cánh đồng, rượt đuổi quân thù hay rút lui. Bỉ phu tóm được của Aineias bữa nọ, chúng thuộc hàng tuấn mã phi đuổi khiến con người khiếp đảm. Cặp kia của lão công mã phu của ngô bối canh chừng; cặp này của bỉ phu ngô bối đánh đi tấn công bọn Troian luyện ngựa. Hektor sẽ thấy thương trong tay bỉ phu cũng mãnh liệt, phi thường.”

Nghe công tử Tydeus nói, mã phu Nestor đất Gerenia làm theo tức thì. Để

tùy tùng lực lưỡng, can trường Sthenelos và Eurymedon trông cặp ngựa của Nestor, hai chỉ huy chèo lên xe Diomedes. Nestor cầm cương óng ánh, giơ

roi quất ra đi. Trong nháy mắt hai người đuổi sát Hektor. Chủ súy sấn sổ phi

tới. Công tử Tydeus lao thương. Chủ súy né tránh, thương bay trúng ngực gần núm vú Eniopeus, công tử Thebaios, lúc mã phu, tùy tùng hung hăng, táo tợn cầm cương điều ngựa. Mã phu bắn khỏi xe. Thấy vậy ngựa giật mình lùi lại. Sức tàn, đời tận, mã phu nằm sóng soài. Nhìn mã phu lăn chết, chủ súy đau lòng khôn xiết. Nhưng gạt buồn riêng sang bên, để đồng đội nằm đó, chủ súy đi kiếm mã phu táo bạo, vì chẳng vì thế để ngựa không người điều khiển. Gặp ngay Archeptolemos gan lì, công tử Iphitos, chủ súy bảo leo lên xe ngồi sau lưng tuấn mã, rồi trao dây cương cho cầm. Lúc này bên Troian rơi vào tình trạng nguy ngập, thất bại khôn lường đe dọa, rất có thể bị đẩy vào thành như cừu lùa vào chuồng, nếu Cha thần linh và thế nhân không nhanh mắt nhìn thấy. Với tiếng sét kinh thiên động địa Chúa tể

phóng tia chớp sáng lòe xuống trái đất trước mặt ngựa Diomedes. Lưu huỳnh bốc cháy, tia sáng khủng khiếp lóe sáng, mùi rùng rợn bay cao. Cặp ngựa hốt hoảng thu mình núp dưới xe. Cương bóng lộn rơi khỏi tay. Thất kinh lão công quay sang nói với Diomedes: “Công tử Tydeus, vòng xe lại, phóng ngay đi. Quý hữu không thấy quý hữu không thể trông mong Chúa tể

trợ giúp để chiến thắng hay sao? Lúc này công tử Kronos để tên đó thực hiện điều mong muốn, song chỉ hôm nay. Ngày mai, nếu muốn, Chúa tể sẽ

cho lại ngô bối. Dù mãnh liệt đến mấy thế nhân cũng không thể đi ngược ý định Chúa tể, thực ra quyền uy gấp bội thế nhân.”

Vừa nghe Diomedes lớn tiếng kêu gào chiến tranh đáp: “Thưa, điều lão công nói xác đáng và hợp lý. Tuy nhiên, chợt nghĩ ngày nào đó Hektor sẽ

vênh váo nói với quân Troian: ‘Ta đánh đuổi công tử Tydeus chạy cong đuôi về dãy thuyền,’ bỉ phu thấy lòng dạ buồn rầu, đau đớn khôn tả. Thể

nào y cũng khoác lác như thế. Nếu vậy rất mong đất rộng há miệng nuốt chửng thân này!”

“Ôi chao, công tử Tydeus dũng cảm nói gì vậy!” Mã phu Nestor đất Gerenia tiếp lời. “Hektor có thể huênh hoang nói quý hữu nhút nhát, yếu hèn cho hả dạ, song y sẽ chẳng thể thuyết phục lính Troian, binh Dardanian, phu nhân các tay thương hiên ngang, phu quân yêu quý, quý hữu cho về

chín suối.”

Không nói gì nữa, lão công vòng ngựa vó mạnh quay lại vun vút phi qua đám quân hỗn chiến. Hektor và quân Troian đuổi theo, vừa hét vang trời, vừa lao thương chứa đầy chết chóc. Giọng lanh lảnh hô chiến thắng, Hektor anh hùng mũ trận óng ánh quát to: “A ha! Công tử Tydeus! Hơn hẳn mọi người, ngươi thường được quân Achaian ngựa phi vun vút dành vinh dự đặc biệt, chỗ ngồi danh dự, miếng thịt hảo hạng, cúp rượu tràn đầy. Nhưng bữa nay chúng coi rẻ, khinh thường. Không ngờ ngươi chẳng hơn gì mụ đàn bà.

Xéo đi, thỏ đế! Ngươi sẽ thấy ta không bao giờ để ngươi leo tường, bắt đàn bà, vồ con gái mang về thuyền. Trước khi chuyện đó xảy ra, ta sẽ cho ngươi xuống suối vàng gặp Diêm Vương.”

Nghe nói thế công tử Tydeus nghĩ lung tung, đầu óc chao đảo, không biết nên quay ngựa tháo chạy hay tiến tới giao chiến. Trong tim, trong óc nghĩ

tới nghĩ lui, ba lần định làm thế, ba lần từ đỉnh núi Ida, Chúa tể tinh thông dội sấm báo hiệu cho quân Troian thấy chiến trận đang trên đà thay đổi chiều hướng. Đúng lúc đó Hektor gào thét kêu gọi quân lính: “Binh sĩ

Troian, binh sĩ Lykian, binh sĩ Dardanian lúc nào cũng sát cánh bên nhau chiến đấu! Hãy chứng tỏ mình là nam nhi, đưa tinh thần chiến đấu lên cao.

Bản nhân tin tưởng Chúa tể trợ giúp ngô bối. Người gật đầu khẳng định với bản nhân, ngô bối chiến thắng vẻ vang, quân Danaan thất bại nhục nhã. Hóa điên hóa cuồng chúng bỏ công bỏ sức dựng tường mỏng mảnh, vô ích chẳng thể ngăn cản ngô bối chốc lát! Hào chúng đào ngựa ngô bối nhảy qua dễ dàng. Bởi thế lúc bản nhân tới dãy thuyền rỗng không, quý hữu nhớ đem lửa tàn phá! Bản nhân muốn nhìn dãy thuyền bốc cháy ngùn ngụt, bọn Argive ngả nghiêng, kinh hoàng trong khói cuồn cuộn tìm đường thoát thân, song gục chết bên mạn thuyền.” Dứt lời chủ súy lớn tiếng khích lệ

tuấn mã: “Xanthos và cưng, Podargos, Aithon và Lampos tuyệt vời! Bây giờ các con phải đáp đền xứng đáng vì ta đã trông nom, Andromakhe ái nữ

đại nhân Eetion hào hiệp đã phục vụ, lấy lúa mì mềm hạt cho các con ăn, trộn rượu vang khi các con muốn, trước khi cho ta, phu quân cường tráng của công nương ăn uống. Phóng đuổi kẻ đào tẩu, phóng thật nhanh, để ngô bối có thể đoạt khiên của Nestor, danh tiếng bây giờ đã vươn tới trời xanh, vì đều bằng vàng, cả tay cầm lẫn thân che, và giật khỏi vai Diomedes luyện

ngựa trấn thủ cắt may kỳ khu, Hephaistos tốn công sáng tạo. Nếu ngô bối chiếm đoạt hai phẩm vật quý giá, ta nghĩ bọn Achaian sẽ lên thuyền vượt biển ra về ngay đêm nay.”

Chủ súy nói lời đượm vẻ tự hào khiến Hera khả kính nổi giận. Nữ thần nhấp nhổm trên ngai vàng, núi Olympos hùng vĩ rung chuyển. Lát sau trố

mắt nhìn Poseidon oai hùng, nữ thần nặng lời: “Ôi chao! Thần linh rung chuyển trái đất, quyền uy bao la! Tỉ đau lòng thấy trong thâm tâm đệ chẳng chút vương buồn, tỏ ý thương tiếc khi binh sĩ Danaan gục chết. Dẫu thế họ

vẫn mang vô số phẩm vật quý giá tới Helike và Aigai dâng hiến. Tại sao đệ

không muốn họ thắng trận? Nếu tất cả thần linh quyết định ủng hộ binh sĩ

Danaan, đẩy lui quân lính Troian, giữ gịt Chúa tể nhìn xa trông rộng tại chỗ, người sẽ ngồi đó một mình nuốt giận trên đỉnh núi Ida!”

Thần linh quyền uy rung chuyển trái đất bực mình hết sức đáp lại: “Hera, tỷ

nói thế là thế nào? Nói thế là khinh suất. Phần riêng đệ không muốn cùng thần linh khác chống lại Chúa tể, quý tử Kronos, bởi người mạnh hơn ngô bối.” Hai bên tiếp tục lời qua tiếng lại. Trong khi đó trước mặt dãy thuyền khoảng cách giữa bức tường và đuờng hào chật ních ngựa, người, khiên chen lấn xô đẩy. Người dồn quân Achaian rơi vào cảnh kẹt cứng, rối loạn là Hektor, công tử Priam, mau lẹ như thần linh chiến tranh, lúc này Chúa tể

ban chiến thắng. Nếu Hera khả kính không nhanh trí thúc đẩy Agamemnon cấp kỳ hành động, tức tốc tập hợp binh sĩ Achaian, chắc chắn chủ súy đã phóng hỏa dãy thuyền cân bằng, lửa bốc ngùn ngụt. Cất bước dọc theo hàng trại, dãy thuyền, bàn tay vạm vỡ cầm áo choàng thùng thình màu huyết dụ, quân vương dừng chân chèo lên thuyền Odys seus sơn đen, mạn lớn nằm chính giữa, để tiếng nói vang cả hai phía, bên hàng trại Aias công tử

Telamon, bên hàng trại Achilleus, cả hai kéo thuyền lên bãi cát tận đằng cuối, tin tưởng lòng mình can trường, tay mình mãnh liệt. Từ chỗ đó quân vương hét to nói với toàn quân Achaian: “Hổ thẹn thay hỡi quân sĩ Argive!

Sinh vật đáng khinh, không làm gì mà chỉ biểu diễn mẽ ngoài! Lời huênh hoang lúc đó bây giờ để đâu khi nói ngô bối là binh sĩ can trường nhất trần gian? Lời khoác lác các người thốt ra ở Lemnos lúc ngốn hàng đống thịt bò sừng thẳng, dốc biết bao bình đầy ắp rượu vang, vừa ăn uống vừa khẳng

định một mình sẽ đương đầu trên chiến trường chống lại trăm, hai trăm quân Troian? Thế mà bây giờ tất cả không thể đương đầu với Hektor, chỉ

một mình, chẳng bao lâu sẽ thiêu hủy thuyền ngô bối, lửa cháy rừng rực.

Ôi! Chúa tể! Có quân vương uy danh nào Cha hắt hủi đẩy vào tuyệt vọng, tước hết vinh quang như con không? Dẫu thế con khẳng định qua hải trình gian khổ tới đây, lênh đênh trên chiến thuyền nhiều ghế, nhiều chèo, con chưa hề lơi là đối với dàn tế ngoạn mục. Tới đền nào con cũng đốt mỡ, nướng đùi bò dâng Cha những mong hạ thành Troa kín cổng cao tường. Ôi, Chúa tể, dẫu thế xin Cha ít nhất chấp nhận lời cầu xin: trợ giúp binh sĩ

chúng con chạy thoát, bảo toàn sinh mạng, đừng để quân Troian khuất phục quân Achaian.”

Quân vương van xin, Cha xúc động vì thấy nhỏ lệ. Cha gật đầu đồng ý cứu sống, không để đoàn quân bị tiêu diệt. Cùng lúc Cha phái chim ưng, chim mang điềm báo đáng tin, móng quắp nai tơ ít tuổi, nhanh nhẹn trong hàng hươu nai. Chim ưng thả nai tơ bên dàn tế ngoạn mục, nơi quân Achaian thường làm lễ tế sinh dâng Cha đẻ điềm triệu. Khi thấy chim ưng Chúa tể

phái tới, họ chồm lên tấn công quân Troian. Hăng hái, hùng hổ họ chỉ nghĩ

tới chiến đấu. Lúc đó, mặc dù đông đảo, song không binh sĩ Danaan nào dám liều mình phi ngựa nhanh hơn công tử Tydeus vượt hào, phóng tới giao tranh với quân thù. Đầu tiên trong hàng quân thủ lĩnh hạ sát chiến binh Troian mũ lát đồng, Agelaos công tử Phradmon đang quay ngựa tháo chạy.

Đương sự vừa vòng, thủ lĩnh lao thương trúng lưng, giữa hai bờ vai, xuyên qua ngực. Đương sự lăn khỏi xe rơi xuống đất, giáp y kêu lẻng xẻng.

Sau thủ lĩnh tới quý tử Atreus, Agamemnon và Menelaos; rồi hai Aias hăm hở, cương quyết; đến Idomeneus và tùy tùng Meriones, hăng máu sát hại chẳng kém thần linh chiến tranh; đoạn Eurypylos, công tử hứa hẹn của Euaimon. Người thứ chín xổ tới là Teukros. Kéo dây cung hai đầu cong vút về phía sau, chiến binh tiến lên núp dưới khiên che của Aias công tử

Telamon. Aias liền hạ khiên một chút. Đưa mắt chăm chú quan sát tứ phía tìm đối tượng trong đám đông, chiến binh nhắm bắn trúng tên lính Troian.

Để địch thủ gục ngã, chết tại chỗ, chiến binh lại vừa lách vừa né dưới khiên

như em bé đuổi theo nắm áo mẹ tìm chỗ trốn. Aias đưa khiên óng ánh che giấu.

Quân Troian nào chiến binh tài ba Teukros hạ sát trước hết? Đầu tiên Orsilochos. Tiếp theo Ormenos, Ophelestes, Daitor. Rồi đến Chromios, Lykophontes lực lưỡng, Amopaon công tử Polyaimon. Sau hết Melanippos.

Tất cả, lần lượt, hết người này đến người kia, chiến binh bắn hạ đưa vào lòng đất phì nhiêu yên nghỉ đời đời. Quân vương, nguyên soái Agamemnon vui mừng khi thấy chiến binh phá tan hàng ngũ Troian bằng cây cung mãnh liệt. Tới gần đứng cạnh Agamemnon nói: “Teukros, đội trưởng quý mến, công tử Telamon, chỉ huy binh sĩ, cứ tiếp tục bắn như thế; làm vậy là chiến binh có thể đưa ước mơ tới tay quân Danaan, tới tay thân phụ Telamon từng nuôi nấng, dạy dỗ, trông nom ngay trong nhà, khi chiến binh còn nhỏ dại dẫu là công tử tư sinh. Hãy đưa ông lên đài vinh quang mặc dù ông ở xa.

Lắng nghe điều chắc chắn sẽ thực hiện như bản chức nói. Nếu Chúa tể

mang khiên thần và Athena trợ giúp bản chức cơ hội cướp phá thành Troa kiến trúc ngoạn mục, chiến binh sẽ là người đầu tiên đón nhận từ tay bản chức chiến phẩm danh dự: một kiềng ba chân, hai ngựa với chiếc xe hoặc một phụ nữ để lên giường chung chăn chung gối.”

Nghe vậy chiến binh xuất sắc Teukros bèn đáp: “Công tử Atreus vô cùng vẻ

vang, tại sao phải khích lệ khi trong thâm tâm bỉ phu đã hăng hái, nhiệt tình? Bỉ phu chưa hề ngừng tận dụng sức mạnh mình có; kể từ lúc ngô bối đẩy chúng lui lại thành Troa, bỉ phu để mắt lùng kiếm, rồi dùng cung hạ sát.

Bỉ phu đã phóng tám mũi tên ngạnh dài, mũi nào cũng cắm sâu da thịt binh sĩ trẻ tuổi, nhanh nhẹn; nhưng tên này, chó dại hung hăng, bỉ phu bắn hụt!”

Dứt lời, căng thẳng dây cung, chiến binh phóng mũi tên khác nhắm Hektor, những mong thế nào cũng trúng! Nhưng chiến binh bắn không trúng Hektor mà trúng chiến sĩ xuất sắc Gorgythion ngay ngực, công tử can trường của Priam, chào đời ở Aisyme, thân mẫu là Kastianeira dịu dàng, duyên dáng, thân hình kiều mị sinh hạ. Như bông anh túc trong vườn rũ cánh vì quả

nặng và mưa xuân, đầu Gorgythion ngả sang bên do mũ đè xuống. Teukros lại kéo cung, lắp tên, bắn phát nữa nhắm Hektor thầm mong thế nào cũng trúng! Nhưng lần này chiến binh lại bắn không trúng, vì Apollo làm mũi tên

chệch sang bên, không trúng Hektor mà trúng Archeptolemos, mã phu gan dạ của chủ súy, ngay ngực gần núm vú, lúc mã phu chạy thục mạng xông vào chiến trường. Mã phu lăn khỏi xe. Thấy mất chủ ngựa giật mình nhảy quẫng sang bên; mã phu nằm dài tại chỗ, linh hồn rời thể xác, hăng say tan biến. Hektor cảm thấy đau đớn cõi lòng vì mã phu. Nhưng gạt buồn riêng sang bên, để đồng đội nằm đó, chủ súy gọi Kebriones đứng gần bảo cầm cương. Bào đệ làm theo tức thì. Nhảy khỏi xe bóng lộn, vừa chạm chân xuống đất, chủ súy hét rùng rợn. Chủ súy đưa tay nhấc tảng đá, tiến thẳng tới Teukros, nhất định nện trúng. Đối thủ rút khỏi bao mũi tên cay độc, căng dây lắp vào cung. Nhưng đối thủ vừa nâng cung lên vai nhắm đích, từ đằng sau Hektor mũ trận óng ánh nâng hòn đá xù xì, sắc cạnh giáng trúng xương đòn gánh ngăn cần cổ với lồng ngực, chỗ hết sức nguy hiểm đối với vết thương. Dây cung đứt, cổ tay tê, Teukros quỵ gối phủ phục, cung rơi xuống đất. Vội vàng chạy tới xem bào đệ vừa gục ngã thế nào, Aias dạng chân đứng chàng hảng lấy khiên to che kín. Liền đó hai đồng đội thân tín, Mekisteus công tử Echios và Alastor hùng dũng lẻn tới nhấc bổng Teukros rên rỉ thảm thiết khỏi mặt đất để lên vai khênh về dãy thuyền rỗng không.

Lúc này thần linh ngự trị núi Olympos lại truyền phả sức mạnh cho quân Troian; họ đẩy quân Achaian trở lại hào sâu. Phấn khởi, cương quyết dẫn đầu hàng quân, Hektor biểu lộ sức mạnh. Y hệt chó săn đuổi mồi vừa sủa vừa co chân vun vút rượt theo sư tử hay heo rừng, hết đớp sườn đến cắn mông, theo dõi khít khao từng quay lộn, từng đổi hướng, chủ súy bám sát quân Achaian tóc dài, liên tiếp tiêu diệt hậu đội trong khi toàn bộ hoảng sợ

tháo chạy. Sau khi vượt qua cọc cắm, hào sâu, nhiều binh sĩ gục ngã dưới tay quân Troian, tới dãy thuyền họ dừng lại cất tiếng gọi nhau, tất cả giơ tay cao, lớn tiếng cầu nguyện thần linh. Hektor tiếp tục vừa điều khiển cặp ngựa bờm tung bay ngoạn mục quay trở, lên xuống, vừa trố mắt nhìn như

mắt nữ thần quái dị Gorgón hoặc thần linh chiến tranh Ares, sát hại thế

nhân.

Mục kích thảm cảnh, Hera cánh tay trắng ngần cảm thấy thương hại quân Achaian. Chẳng thể cầm lòng nữ thân bèn nói với Athena, lời như có cánh bay xa: “Ôi chao, hoàng nhi Chúa tể mang khiên thần, có thể nào hai ta cứ

tiếp tục trố mắt đứng nhìn, chẳng mảy may động lòng, khi quân Danaan gục chết, ngay cả giây phút cuối cùng? Họ sẽ chịu đựng số phận buồn thảm, họ

sẽ gục chết dưới bàn tay tàn bạo một thế nhân - Hektor, công tử Priam, lúc này nổi điên hoành hành, tác hại, khó lòng ngăn cản!”

Vừa nghe Athena mắt xanh lam lục liền đáp: “A! mẫu hậu, lòng riêng thần tử ước ao tên điên khùng mất mạng, kiệt sức, gục chết dưới tay quân Argive ngay trên quê hương cha ông y! Tiếc thay vốn bướng bỉnh, khó tính, lại đang âm thầm tính chuyện tai ương, phụ vương thường làm hỏng kế hoạch thần tử dự định. Người chẳng bao giờ nhớ biết bao lần thần tử cứu nguy công tử Herakles sống dở chết dở khi không thể hoàn tất công việc Eurystheus bắt làm. Công tử chỉ ngửa mặt nhìn trời nhỏ lệ thở than, người sai thần tử từ trời cao xuống giúp đỡ giải quyết khó khăn. Nếu khôn ngoan suy tính, thần tử biết sự thể hôm Eurystheus phái công tử xuống tư thất Diêm Vương, cổng đóng kín mít, từ vương quốc âm u mang về con chó Diêm Vương kinh tởm nuôi giữ, công tử sẽ chẳng bao giờ có thể an toàn qua sông Hoàng Tuyền chảy xiết. Thế mà bây giờ người ghét bỏ thần tử, để

mặc Thetis thực hiện ý đồ, vì nữ thần biển cả hôn đầu gối, đưa tay sờ cằm van xin người ban ân huệ cho Achilleus, cướp phá thành phố. Dẫu vậy ngày ấy thế nào cũng tới, người lại gọi thần tử là hoàng nhi mắt xanh lam lục!

Nhưng thôi bây giờ mẫu hậu hãy chuẩn bị tuấn mã sẵn sàng trong khi thần tử vào cung điện Chúa tể mang khiên thần sửa soạn vũ khí ra mặt trận.

Thần tử muốn nhìn công tử Priam, Hektor mũ trận óng ánh vui mừng ra sao khi thấy mẫu hậu và thần tử xuất hiện trên khắp nẻo chiến trường, và thần tử muốn biết ngược lại quân Troian gục ngã thế nào bên dãy thuyền Achaian, mỡ, thịt làm mồi cho chó cùng chim.”

Nghe Athena nói Hera nữ thần cánh tay trắng ngần im lặng lắng nghe. Hera nữ thần khả kính ái nữ Kronos siêu phàm tức tốc đi xem xét, sửa soạn yên cương, dây đai toàn bằng vàng. Trong khi đó Athena ái nữ Chúa tể mang khiên thần thả nhẹ xuống gót sen trên sàn nhà thân phụ tấm rốp mỏng mịn, thêu hình lộng lẫy, tự tay may cắt, thêu thùa. Sau đó, mặc tu-ních của Chúa tể thu thập mây trời, nữ thần choàng giáp y chuẩn bị ra chiến địa ảm đạm.

Nữ thần bước lên xe lửa bốc ngùn ngụt, tay nắm thương dài, nặng, chắc.

Với thương này nữ thần phá tan hàng hàng, lớp lớp chiến binh khiến ái nữ

thần linh siêu phàm nổi giận! Nữ thần vừa bước lên xe, Hera liền giơ roi quất ngựa ra đi. Cửa thiên cung ầm ầm mở rộng. Thời Khắc đóng vai giám hộ, nhiệm vụ là canh gác bầu trời bao la và đỉnh núi Olympos chót vót, mở

rộng xua đuổi mây đi hoặc đóng chặt chặn đứng không cho mây vào. Hai nữ thần cứ thế quất roi phi tuấn mã kiên cường băng qua.

Từ đỉnh núi Ida cao vút vừa nom thấy Cha Chúa tể nổi giận đùng đùng.

Người sai Iris cánh vàng mang lệnh điệp ra đi: “Iris, hoàng nhi đi ngay, đi thật nhanh! Bảo hai nữ thần quay lại, song đừng để hai nữ thần gặp ta.

Đụng độ với Chúa tể sẽ là tai họa! Thay ta hoàng nhi nói cho hai nữ thần hay ta không đe dọa hão huyền. Ta sẽ đánh què tuấn mã đang phi, hất tung hai nữ thần xuống đất và đập nát chiếc xe. Trong vòng mười năm trở lại hai nữ thần vẫn không chữa lành vết thương chớp nháy sáng lòe của ta đánh trúng. Như vậy nữ thần, ái nhi mắt xanh lam lục, sẽ hiểu chống lại thân phụ

hậu quả ra sao. Với Hera ta không cáu giận hay bực tức như thế. Vì từ trước tới giờ mụ vẫn quen thói làm trái lệnh quân vương!”

Vâng lời Iris nhanh như vũ bão hối hả rời đỉnh núi Ida qua đỉnh núi Olympos thi hành sứ mệnh. Tới đỉnh núi Olympos lởm chởm nghìn trùng, gặp hai nữ thần ngay cổng thiên cung, lệnh sứ yêu cầu dừng lại để trao lệnh điệp: “Nhị vị vội vã đi đâu vậy? Trong lòng giận dữ gì chăng? Công tử

Kronos cấm nhị vị trợ giúp quân Argive. Xin lắng nghe người đe dọa. Nhị

vị thừa biết nói sao người làm vậy. Người sẽ đánh què tuấn mã đang phi, hất nhị vị khỏi xe, đập nát chiếc xe nhị vị điều khiển. Trong vòng mười năm trở lại nhị vị vẫn không chữa lành vết thương chớp nháy sáng lòe của người đánh trúng. Như vậy nữ thần, ái nữ mắt xanh lam lục, sẽ hiểu chống lại thân phụ hậu quả ra sao. Với Hera người không cáu giận hay bực tức như thế. Vì từ trước tới giờ nữ thần vẫn quen thói làm trái lệnh người. Tuy nhiên, nếu thực sự cả gan vung thương khủng khiếp tấn công người, nữ thần quả thực táo tợn, lì lợm, bất trị.”

Nói xong Iris nhanh chân lẹ bước cáo biệt hai nữ thần. Hera hoảng hốt quay sang nói với Athena: “Ôi! ái nữ Chúa tể mang khiên thần, ta thay đổi ý định, ngô bối sẽ không tấn công Chúa tể vì số phận thế nhân. Để định mệnh

quyết định đứa nào sống, đứa nào chết. Và Chúa tể trong thâm tâm sẽ quyết định thắng bại giữa quân Troian và quân Danaan.” Dứt lời nữ thần quay ngựa móng guốc nguyên khối. Thời Khắc tháo ách cặp ngựa bờm rủ mềm óng, dắt ra máng trường sinh cột lại, đoạn gác xe sát tường bóng lộn gần cổng. Hai nữ thần vào phòng ngồi xuống ghế vàng cùng thần linh khác, lòng buồn rười rượi. Trong khi đó Cha Chúa tể đã rời núi Ida, và đang phi xe bánh đẹp, ngựa nhanh về núi Olympos. Thần linh rung chuyển trái đất oai phong tháo ách ngựa, đưa xe vào chỗ đậu, lấy vải lanh phủ kín. Chúa tể

nhìn xa trông rộng, tiếng nói ầm vang khắp nơi, an tọa trên ngai vàng. Núi Olympos hùng vĩ rung chuyển dưới chân.

Ngồi riêng một chỗ cách xa Chúa tể, Hera và Athena không nói một lời, không hỏi một câu. Dẫu thế cũng biết trong thâm tâm hai nữ thần nghĩ gì, Chúa tể bèn hắng giọng cất tiếng hỏi: “Athena, Hera, vì sao rầu rĩ thế? Chắc hẳn không phải do mỏi mệt lâu dài, chiến trận tơi bời, ghét bỏ khủng khiếp, ái khanh và hoàng nhi đã hạ sát khá nhiều quân Troian! Bất kể tình huống thế nào, khi đã thấy thái độ cương quyết và bàn tay sắt đá, thần linh cư ngụ

trên núi Olympos chẳng thể làm ta thay đổi ý định. Trái lại, trước khi nhìn thấy chiến trường, cảnh tượng kinh tởm chiến trường gây nên, ái khanh và hoàng nhi đã hồn siêu phách lạc. Bởi thế lắng nghe. Điều ta nói thế nào cũng xảy ra. Sấm chớp sẽ đánh ái khanh và hoàng nhi tơi tả. Giả như có trở

về núi Olympos, nơi hàng bất tử cư ngụ, ái khanh và hoàng nhi cũng không ngồi trên xe của mình.”

Lời vừa dứt Athena và Hera thì thầm. Ngồi gần nhau hai nữ thần nghĩ cách làm hại quân Troian. Trong khi đó Athena im lặng, nín thinh, hậm hực với Chúa tể thân phụ hết sức, song đành nuốt giận. Trái lại, chẳng thể kìm hãm bực tức nổi lên trong lòng Hera lớn tiếng: “Công tử Kronos khủng khiếp, Chúa tể nói gì thế? Cũng như mọi thần linh, ngô bối hiểu ngô bối không thể

cưỡng lại sức mạnh hãi hùng của Chúa tể, song không sao dằn lòng không cảm thấy buồn cho binh sĩ Danaan, họ sẽ chết đau khổ và trôi theo số phận hẩm hiu. Vâng, nếu đại vuơng muốn, ngô bối sẽ tách khỏi cuộc chiến.

Nhưng ngô bối sẽ khuyên nhủ binh sĩ Argive để không người nào mất mạng vì Chúa tể nổi giận.”

Nghe thấy thế Chúa tể thu thập mây trời liền đáp: “Hera mắt bò nái tơ khả

kính, nếu muốn, rạng đông sáng mai ái khanh sẽ có dịp chứng kiến công tử

Kronos siêu phàm lại ra tay tàn sát hàng loạt tay thương, tay giáo lực lượng vũ trang Argive. Vì ta nói ái khanh hay Hektor phi thường sẽ không cho quân thù ngưng nghỉ tới khi công tử Peleus bước chân thoăn thoắt xuất hiện bên dãy thuyền vào hôm quân Achaian chiến đấu tuyệt vọng ngay đuôi chiến thuyền hãi hùng giành giật xác chết Patrokos, vì định mệnh quyết định như thế. Còn ái khanh, tức giận của ái khanh, ta không bận tâm, dù ái khanh có đi tới tận cùng trái đất, tận đáy biển cả, nơi Iapetos và Kronos lưu đày muôn thuở, không vui hưởng tia sáng mặt trời Hyperion trải rộng hoặc gió thoảng trong không khí, mà chỉ là địa ngục thăm thẳm bao quanh.

Không, dù ái khanh có lang thang đi xa như thế, tức giận của ái khanh cũng không khiến ta động lòng, vì không có gì trơ trẽn, điếm nhục như ái khanh.”

Chúa tể dứt lời. Hera cánh tay trắng ngần không đáp một tiếng. Lúc này ánh nắng chói chang đang chìm xuống đại dương kéo theo đêm tối trùng điệp bao phủ đồng lúa phì nhiêu. Quân Troian buồn tiếc khi thấy ánh nắng tàn lụi. Ngược lại, quân Achaian vui mừng chờ đón màn đêm dày đặc mau buông. Phía Troian, Hektor oai phong triệu tập quân lính họp bàn. Chủ súy bảo họ rời dãy thuyền tới bờ sông chảy xiết, chỗ quang đãng, rộng rãi, không xác chết. Mọi người xuống xe lắng nghe chủ súy Chúa tể yêu thương nói. Chủ súy cầm thương dài mười một cánh tay, khâu bằng vàng bao quanh, mũi đồng óng ánh trước mặt. Trong lúc nói lời như có cánh bay xa với hàng quân chủ súy dựa vào cây thương: “Lắng nghe bản nhân, hỡi binh sĩ Troian, binh sĩ Dardanian, binh sĩ đồng minh. Hôm nay bản nhân thầm nghĩ trước khi trở về thành Troa lộng gió, ngô bối đinh ninh sẽ tiêu diệt tất cả đoàn thuyền cùng đoàn quân Achaian. Tiếc thay hoàng hôn ngăn cản.

Nhờ thế bọn Argive thoát nạn, thuyền của chúng an toàn trên bãi cát. Bây giờ phải nhường bước cho màn đêm, ngô bối sửa soạn bữa tối. Hãy tháo ách dắt ngựa bờm rủ ngoạn mục khỏi xe và cho chúng ăn đầy đủ. Sau đó mau mau vào thành phố đem bò, cừu to lớn, về nhà lấy bánh mì, rượu vang.

Mang cả củi ra nữa, thật nhiều, để ngô bối đốt lửa suốt đêm tới bình minh ló

rạng, qua sương mù ánh lửa sẽ sáng rực tới trời cao, phòng trường hợp lợi dụng đêm tối quân Achaian tóc dài tìm cách tẩu thoát lẩn phía sau ra biển.

Không, không! Bản nhân không đồng ý để chúng về thuyền êm thắm như

chúng muốn mà không giao chiến. Trái lại, bản nhân muốn cho một số

mang thương tích về nhà chữa trị, bắn mũi tên, đâm nhát thương, lúc chúng nhảy lên thuyền, để đứa khác sợ không dám mang chiến tranh đau khổ đánh lại người Troian luyện ngựa. Bản nhân muốn lệnh sứ Chúa tể thương yêu truyền rao khắp thành phố thiếu niên tuổi còn trẻ, lão nhân đầu đã bạc ra đứng trên tường thành thần linh xây dựng bao quanh thành phố. Bản nhân muốn phụ nữ ngô bối, chân yếu tay mềm, từng người đốt lửa trong nhà, lửa thật lớn. Và bản nhân muốn canh chừng cẩn mật không để quân thù lẻn vào thành phố trong khi thanh niên ra ngoài chiến đấu. Dù thế nào, hỡi người thành Troa quả cảm, hãy làm như bản nhân nói. Đó là mệnh lệnh của bản nhân nhằm giải quyết nhu cầu hiện tại, hãy triệt để tuân theo. Đến rạng đông, hỡi quân sĩ Troian luyện ngựa, bản nhân sẽ nói cho quý hữu hay chỉ

thị khác. Bản nhân hy vọng, bản nhân van vái Chúa tể và thần linh, xua đuổi khỏi nơi này bầy chó thần linh chết chóc mang trên thuyền sơn đen đến cho ngô bối. Trong khi chờ đợi đêm nay ngô bối phải canh phòng cẩn mật. Ngày mai, trước khi bình minh ló rạng, vũ trang đầy đủ, ngô bối sẽ

đánh thức thần linh chiến tranh cặp mắt sắc sảo, tinh tường. Bản nhân sẽ

biết liệu công tử Tydeus, Diomedes cường tráng, có đẩy bản nhân từ dãy thuyền trở lại tường thành hay bản nhân sẽ hạ sát y với thương đồng, rồi đem xác đẫm máu ra đi. Ngày mai ngô bối sẽ biết y can đảm thế nào, liệu có thể đương đầu với thương đồng của bản nhân không. Tuy nhiên, bản nhân hình dung y sẽ bị thương gục ngã trong đợt chết đầu tiên, đồng đội vây quanh, lúc mặt trời mọc. Ôi, ước chi bản nhân không bao giờ chết, bản nhân không bao giờ già. Và ước gì bản nhân được tôn vinh như Athena, như Apollo, và cũng thực như ngày sắp tới bản nhân đem bất hạnh cho quân Argive!”

Hektor nói với hội nghị như thế, quân Troian hô to tán đồng. Họ tháo ách cho ngựa nhễ nhại mồ hôi, lấy dây cột lại, ngựa nào xe nấy. Vào thành phố

mau mau mang bò, cừu to lớn; về nhà lấy bánh mì, rượu vang, đem cả củi,

nhiều vô số, họ định làm lễ bách sinh dâng thần linh. Chẳng mấy chốc khói từ mùi thịt tế sinh trên cánh đồng theo gió đẩy đưa nhẹ nhàng bay lên bầu trời, làn khói thơm phức lâng lâng. Tuy thế thần linh diễm phúc không đón nhận, vì không muốn. Bởi bây giờ thần linh ghét bỏ thành Troa thiêng liêng, cả quân vương Priam lẫn dân Troian vũ trang thương giáo gỗ tần bì.

Sau đó họ ngồi suốt đêm trên mọi nẻo đường mặt trận, đầu óc chứa chan hy vọng. Họ đốt lửa nhiều vô kể. Như lúc sao lấp lánh xuất hiện trên bầu trời xung quanh mặt trăng trắng ngà, khi không gian thăm thẳm lặng gió, bất thình lình đỉnh núi, mũi đất, thung lũng hiện hình, không gian bao la, sâu thẳm nứt mảng, sao trời xuất hiện, mục phu cảm thấy niềm vui nhẹ nở trong lòng. Lửa quân Troian đốt cũng vậy, nhiều, nhiều lắm, bập bùng trước thành Troa, giữa dãy thuyền và sông Xanthos. Hàng ngàn đống bốc cháy trên cánh đồng. Mỗi đống sáng rực năm mươi binh sĩ ngồi xung quanh. Đứng cạnh xe tóp tép nhai lúa mạch, lúa mì đàn ngựa chờ rạng đông lên ngự ngai vàng lộng lẫy.

Khúc 9

Quân Troian tiếp tục quan sát, canh chừng. Quân Achaian nơm nớp lo sợ, tính chuyện tháo chạy. Chỉ huy gan dạ, can trường cảm thấy kinh hãi, lòng dạ nhói đau, buồn rầu vô cùng. Như biển cả đầy cá khi hai luồng gió, gió bắc và gió tây, từ Thrace bất chợt đổ tới ào ào uy hiếp, cơn này vừa qua cơn khác đã đến, cùng lúc mặt nước đen ngòm dâng cao, sóng nhấp nhô đẩy rong biển thành đống vào bờ, tinh thần quân lính Achaian dao động, xuống thấp không ngờ.

Lòng đau khôn xiết, công tử Atreus đi tới đi lui ra lệnh lệnh sứ giọng trong trẻo triệu tập buổi họp, gọi tên từng người, song đừng lớn tiếng, riêng ông sẽ đến đầu tiên. Mọi người ngồi họp tâm trạng buồn bã, lo lắng. Đứng lên nói trước hội nghị, lệ ứa chứa chan như nước suối đen đậm nhỏ thành dòng xuống mặt đá thẳng đứng, thở dài thườn thượt, ông cất tiếng: “Quý hữu, chỉ

huy và trưởng thượng hàng quân Argive! Chúa tể, công tử Kronos, đã gài bẫy đưa bản nhân vào ảo tưởng não nề. Thần linh tàn nhẫn trước kia từng trang trọng khẳng định, gật đầu đồng ý, bản nhân sẽ hạ thành Troa tường lũy cao ngất trước khi ra về, bây giờ đã thay đổi ý định, bản nhân bất mãn vô cùng, dự tính đánh lừa thô bạo bảo bản nhân rút về Argos trong nhục nhã, ê chề với khá nhiều quân sĩ tử trận! Rõ ràng Chúa tể siêu phàm, sức mạnh vạn năng, từng triệt hạ biết bao thành phố tháp canh cao ngất, lại sẽ

san bằng nhiều thành phố nữa, đã sử dụng uy quyền tuyệt đối quyết định như thế mới vui lòng. Bởi vậy xin tất cả quý hữu làm theo ý kiến bản nhân đề nghị: lên thuyền trở về quê cha đất tổ! Thành Troa phố xá rộng dài sẽ

không bao giờ rơi vào tay ngô bối.”

Quân vương phát biểu, binh lính Achaian tuyệt đối nín thinh. Họ ngồi im lặng, không nói một lời, buồn bã khá lâu, con cái người Achaian. Cuối cùng Diomedes nhất mực chiến đấu lên tiếng: “Công tử Atreus, làm vậy là điên rồ, bản nhân nhất quyết phản đối. Bản nhân sẽ tranh luận công khai trước hội nghị, nơi quân vương thừa hiểu ngô bối có đặc quyền, xin đừng nóng nảy cáu giận. Bữa nọ coi nhẹ tinh thần dũng cảm, quân vương khiển trách

bản nhân trước mặt hàng quân Danaan. Quân vương nói bản nhân là tên nhút nhát, kẻ khiếp nhược, binh sĩ Argive trẻ cũng như già đều nghe thấy.

Tiếc thay tặng phẩm công tử Kronos đầu óc quanh co ban cho quân vương đi theo hai chiều: Chúa tể ban cho quân vương vinh dự tuyệt đối mang quyền trượng, song không ban cho quân vương lòng dũng cảm, vốn là quyền năng thực sự. Đáng thương thay! Quân vương có thực sự nghĩ binh sĩ

Achaian đều nhút nhát, khiếp nhược như lời quân vương phán không? Nếu trong thâm tâm muốn trở về, quân vương cứ việc, đường mở rộng, thuyền chờ ngoài biển, số lượng đông đảo đã theo quân vương ra đi từ Mykenai.

Trái lại, nhiều binh sĩ Achaian tóc dài sẽ ở lại tới ngày ngô bối chiếm đoạt thành Troa. Tuy nhiên, nếu muốn như quân vương, họ cũng có thể lên thuyền trở về quê hương yêu dấu! Chỉ còn hai người, bản nhân và Sthenelos, sẽ chiến đấu tới ngày ngô bối đạt mục địch san bằng thành Troa.

Vì theo ý định thần linh, ngô bối đến đây thực hiện sứ mạng.”

Diomedes dứt lời. Toàn thể quân lính Achaian hô vang ủng hộ, hớn hở, vui mừng đối với ngôn từ Diomedes luyện ngựa phô bày. Mã phu Nestor bây giờ mới đứng lên góp ý kiến. Lão ông nói: “Công tử Tydeus, quý hữu là người tài ba trong chiến đấu ngoài mặt trận và vô song trong tranh luận tại hội trường so với người cùng lứa tuổi. Không ai trong hàng quân Achaian sẽ bắt bẻ hoặc phủ nhận điều quý hữu phô diễn. Tiếc chăng là quý hữu ngừng quá sớm, không đưa lý luận tới kết luận hẳn hoi. Sở dĩ vậy ấy là vì quý hữu còn quá trẻ, có lẽ bằng con út lão hủ, tuổi mang vũ khí ra chiến trường. Tuy thế, quý hữu đã nói điều hợp lý với đông đảo quân vương người Argive, và điều quý hữu nói đều hữu lý. Vậy lắng nghe lão hủ bộc lộ

đôi lời, lão hủ tự nhận là hơn tuổi quý hữu rất nhiều, lão hủ sẽ nói đầu đuôi, trình bày tất cả. Không ai có thể phủ nhận điều lão hủ biểu lộ, ngay cả quân vương Agamemnon quyền uy: Kẻ ưa thích chiến tranh tương tàn, chiến tranh kinh tởm, chiến tranh biến trái tim thành băng giá là kẻ vô bộ tộc, vô luật pháp, vô gia đình. Bởi thế bây giờ hãy nhường bước cho đêm tối, ngô bối sửa soạn bữa ăn. Chỉ huy phải cắt binh sĩ canh gác cách quãng bên ngoài bức tường dọc theo đường hào, nhóm nào ở vị trí nhóm nấy. Đó là nhiệm vụ lão hủ dành cho binh sĩ trẻ tuổi. Ngược lại, công tử Atreus, quân

vương phải dẫn đầu vì là quân vương trên hàng quân vương. Tổ chức bữa tiệc khoản đãi trưởng thượng. Quân vương làm thế là hợp lý và chính đáng.

Hàng ngày thuyền Achaian vượt biển bao la chở rượu vang từ Thrace về

cho quân vương, doanh trại đầy ắp. Là quân vương nhiều sắc tộc, quân vương nên niềm nở, ân cần, tỏ ra hiếu khách. Khi họ kéo tới tham dự đông đảo, quân vương để tai lắng nghe người đưa ý kiến cụ thể, xác đáng hơn hết. Quân lính Achaian cần ý kiến chín chắn và cương quyết, vì quân thù đốt lửa hàng ngàn đống gần thuyền ngô bối. Như vậy thử hỏi ai lòng nào vui nổi? Đêm nay là đêm quân ngô bối sẽ chết hoặc quân ngô bối sẽ sống.”

Lão công đưa ý kiến mọi người lắng nghe làm theo tức thì. Lính canh giáp y đầy đủ hăng hái ra đi dưới quyền chỉ huy của Thrasymedes công tử

Nestor, Askalaphos, Ialmenos, cả hai đệ tử thần linh chiến tranh, Meriones, Aphareus, Deipyros và Lykomedes hùng dũng công tử Kreion. Bảy chỉ huy, một trăm binh sĩ theo sau mỗi người, tay nắm chặt trường thương. Họ đứng canh giữa đường hào và bức tường, mỗi nhóm đốt một đống lửa, binh sĩ sửa soạn bữa tối. Trong khi đó công tử Atreus dẫn trưởng thượng thành hàng chỉnh tề đi vào trại thết đãi bữa ăn thịnh soạn. Mọi người đưa tay thưởng thức món ăn ngon lành bày trước mặt. Lúc mọi người đã ăn uống no nê, lão công Nestor, trong hàng trưởng thượng, mới đứng lên giãi bày ý kiến từng vương vấn tâm thần, trước kia cũng chứng tỏ chín chắn, khôn ngoan. Dáng vẻ đầy thiện chí lão công cất tiếng: “Công tử Atreus vẻ vang, nguyên soái toàn quân, Agamemnon, lão hủ sẽ bắt đầu và chấm dứt với quân vương, bởi quân vương là quân vương nhiều sắc tộc, Chúa tể trao quyền trượng, đồng thời ủy thác áp dụng luật pháp trị dân. Bởi thế, phần mình hơn ai hết, quân vương cần biểu lộ suy tư, cùng lúc lắng nghe ý kiến, không những chỉ làm vậy, mà còn phải thực hiện đề nghị người khác cảm thấy phải bày tỏ vì mọi người. Hiện tại ý kiến cần bày tỏ sẽ tỏ bày với quân vương. Bây giờ lão hủ

sẽ nói quân vương hay điều đối với lão hủ là đắc sách, lòng vững tin không ai đưa ra phương thức hay hơn. Từ lâu lão hủ đã suy nghĩ, đến nay lão hủ

vẫn suy nghĩ như thế. Thưa quân vương, sự thể bắt đầu lúc quân vương bắt giai nhân Briseis đem khỏi doanh trại, Achilleus dòng dõi thần linh phẫn nộ, ngô bối đều phản đối. Lão hủ cố sức thuyết phục quân vương đừng làm

vậy. Nhưng thái độ ngạo mạn dâng cao, cúi đầu tuân lệnh ham muốn, miệt thị người tài ba xuất chúng, thần linh cũng mến yêu, quân vương tịch thu chiến phẩm của người làm của mình. Bởi thế, đến nay kể đã muộn, ngô bối nên nghĩ làm thế nào xoa dịu phẫn nộ, lấy lại cảm tình với tặng phẩm dễ

thương cầu hòa, nói lời khiêm tốn xin lỗi người đó.”

“Lão ông khả kính,” nguyên soái Agamemnon tiếp lời, “sự thể bản nhân mù quáng lão ông vừa kể hoàn toàn đúng sự thật. Bản nhân công nhận bản nhân mù quáng. Người Chúa tể thương yêu, mến chuộng đáng giá gấp bội đoàn quân. Vì thế bây giờ Chúa tể tôn vinh Achilleus trong khi chế ngự binh sĩ

Achaian. Tuy nhiên, do mù quáng, lắng nghe trái tim hư hỏng lôi cuốn, bữa nay sẵn sàng chuộc lỗi, bản nhân đề nghị đền bù xứng đáng để tướng quân nguôi giận. Trước mặt quý hữu bản nhân xin kể phẩm vật quý giá biếu tặng: bảy kiềng ba chân chưa sử dụng trên lửa, mười ta-lăng vàng, hai mươi vạc đồng bóng lộn, mười hai ngựa đua phi nhanh đoạt giải. Người sở hữu số

ngựa chân cứng vó mạnh đã đem lại cho bản nhân của cải sẽ không thiếu chiến phẩm và chẳng ít vàng ròng. Hơn thế, bản nhân sẽ tặng bảy phụ nữ

thêu thùa, đan lát khéo léo, phụ nữ Lesbos, sắc đẹp tuyệt trần, bản nhân chọn cho mình trong đám phụ nữ xinh đẹp làm chiến phẩm khi tướng quân đánh chiếm thành phố. Bản nhân sẽ tặng tướng quân số phụ nữ vừa kể cùng thiếu nữ bản nhân lấy của tướng quân trước đây, ái nữ Briseus. Ngoài ra, bản nhân cũng trang trọng thề bản nhân chưa hề lên giường ăn nằm với nàng như cung cách nhân loại thường làm giữa đàn ông với đàn bà. Tất cả

tặng phẩm sẽ về tay tướng quân tức thì. Sau đó, nếu thần linh trợ giúp ngô bối cướp phá thành phố lớn lao của Priam, binh sĩ Achaian chia chác chiến phẩm, tướng quân có thể dự phần lấy vô số vàng, đồng đem về thuyền.

Tướng quân có thể tự tay chọn cho mình hai mươi thiếu nữ Troian nhan sắc chỉ dưới hàng Helen đất Argos. Hơn thế, nếu ngô bối trở về Argos Achaian, đất giàu có, tướng quân có thể làm tế tử bản nhân; bản nhân sẽ coi tướng quân như Orestes, con trai út duy nhất đáng yêu đang sống sung sướng ở

đó. Bản nhân có ba ái nhi sống trong biệt điện nguy nga: Chrysothemis, Laodike, Iphianassa. Tướng quân có thể chọn cô nào tùy ý đem về nhà Peleus làm vợ, không phải cống nộp phẩm vật cô dâu; cùng ái nhi bản nhân

sẽ cho thêm phẩm vật làm của hồi môn, nhiều hơn bất kể người nào thường cho ái nữ. Không những thế bản nhân sẽ tặng tướng quân bảy thành phố

đông dân: Kardamyle, Enope, Hire đồng cỏ chăn nuôi xanh rì, Pherai chí thánh bất khả xâm phạm, Antheia bãi cỏ trải dài thăm thẳm, Aipeia ngoạn mục nên thơ và Pedasos vườn nho bát ngát. Tất cả gần biển, cuối biên giới Pylos cơ man là cát. Người dân ở đó nhiều cừu, nhiều bò; họ sẽ cống hiến, tôn vinh như thể tướng quân là thần linh, họ công nhận quyền trượng và nộp phú khóa định kỳ hậu hĩ. Bản nhân sẽ làm tất cả nếu tướng quân bỏ

giận làm lành. Tướng quân nên nhân nhượng! Chỉ có Diêm Vương là chai đá, lì lợm, vì thế thế nhân ghê tởm hơn hết trong hàng thần linh. Tướng quân nên phục tùng bản nhân, bởi lẽ bản nhân là quân vương quyền uy và hơn thế lại nhiều tuổi hơn tướng quân.”

“Công tử Atreus vẻ vang, nguyên soái Agamemnon,” mã phu Nestor đất Gerenia tiếp lời, “không ai có thể phủ nhận số lượng phẩm vật nguyên soái biếu tặng Achilleus công tử Peleus. Vậy ngô bối mau mau chọn đại diện tới trại tướng quân. Phần riêng lão hủ sẵn sàng đề cử người nhất định thi hành nhiệm vụ. Đầu tiên là Phoinix Chúa tể yêu thương hướng dẫn phái đoàn, sau là Aias lực lưỡng và Odysseus mưu trí. Trong số lệnh sứ Odios và Eurybates sẽ tháp tùng. Nhưng trước hết bảo người mang nước ngô bối rửa tay và yêu cầu mọi người kính cẩn im lặng để ngô bối làm lễ cầu nguyện Chúa tể công tử Kronos van xin nếu người rủ lòng thương hại.”

Nestor nói lời lẽ khiến mọi người vui lòng. Lệnh sứ nhanh nhảu dội nước vào tay; lính trẻ rót vang vào bát đầy tận miệng đưa mọi người uống sau khi dâng thần linh giọt rượu đầu tiên. Dâng lễ xong, uống thỏa thuê, mọi người rời trại Agamemnon công tử Atreus ra đi; mã phu Nestor đất Gerenia dặn tới dặn lui, nhìn chằm chằm hết người này đến người kia, nhất là Odysseus, ánh mắt biểu lộ hy vọng, khuyến khích họ cố hết sức thuyết phục công tử

Peleus tuyệt vời. Sứ giả lên đường vừa men theo bờ biển sóng vỗ dạt dào, vừa lầm rầm cầu xin thần linh bao quanh, rung chuyển trái đất phù hộ sứ

mạng lay chuyển tâm hồn cao ngạo người dòng dõi Aiakos không đến nỗi khó khăn. Tới trại và dãy thuyền quân Myrmidon sứ giả thấy Achilleus đang dạo nhạc. Tướng quân trút niềm vui trên cây cy-tha âm thanh dìu dặt,

nhạc cụ xinh xắn, sáng tạo tuyệt vời, thanh giằng bằng bạc, chọn lựa trong số chiến phẩm khi tàn phá thành phố của Eetion. Dồn tâm tư vào cây đàn tướng quân ca ngợi chiến công chiến binh anh hùng thực hiện. Tướng quân ngồi một mình, chỉ có Patroklos đối diện, mắt đăm đăm nhìn, im lặng chờ

tướng quân ngừng hát. Sứ giả tiếp tục tới gần, Odysseus uy nghiêm dẫn đầu. Sứ giả dừng trước mặt. Ngạc nhiên Achilleus rời chỗ đứng dậy, tay vẫn cầm cây đàn. Patroklos cũng đứng dậy khi thấy khách lạ. Ân cần chào mời Achilleus bước chân thoăn thoắt cất tiếng: “Hân hạnh mời vào! Ô, quý hữu quá bộ tới tệ trại! Chắc hẳn có chuyện cần. Dẫu phẫn nộ còn dâng trong lòng, song trong hàng ngũ Achaian, quý hữu là người bản nhân quý trọng hơn cả.”

Dứt lời Achilleus hoan hỉ dẫn khách vào trại mời ngồi xuống ghế dài phủ

vải tím. Sau đó tướng quân bảo Patroklos đang đứng bên cạnh: “Công tử

Menoitios, làm ơn lấy tô lớn pha vang khá đặc mời mỗi vị một cúp. Nhị vị

là bạn thân bản nhân hằng quý mến đã quá bộ tới bổn trại.” Patroklos làm theo ý đồng đội quý mến. Tiếp theo tướng quân mạnh tay kéo thớt gỗ lớn để

gần lò lửa, đem lưng cừu, lưng dê, lưng heo đầy mỡ đặt lên. Automedon giúp một tay nắm chặt khối thịt, tướng quân xẻ thành miếng, sắt nhỏ, khéo léo lụi vào xiên. Trong khi đó công tử Menoitios, dáng vẻ tài ba lỗi lạc, nhóm lửa cháy thật to. Lúc lửa tàn, ngọn lửa tắt, sau khi đời than bằng phẳng, anh trải xiên thịt lên trên, đoạn vừa lật xiên thịt trên phên vừa rắc muối. Nướng thịt xong bỏ vào khay gỗ, anh lấy bánh mì để vào rổ xinh xắn đặt quanh bàn. Tướng quân chia thịt thành phần. Sau đó lấy ghế ngồi gần vách đối diện Odysseus dáng vẻ uy nghi, đường bệ, tướng quân bảo Patroklos làm lễ tế sinh. Patroklos ném phần thịt dâng thần linh vào lửa.

Sau đó mọi người đưa tay lấy món ăn bày biện gần kề. Lúc mọi người ăn uống thỏa thuê Aias gật đầu ra hiệu với Phoinix. Nhanh mắt nhìn thấy Odysseus bèn rót vang đầy cúp nâng lên chúc mừng: “Chào mừng tướng quân! Thưởng thức món ăn ngon lành, dư dả thế này, ngô bối không có quyền than phiền khẩu phần dù ở trong trại quân vương Agamemnon hay bây giờ ở đây trong trại tướng quân. Nhưng lúc này không phải lúc ngô bối nghĩ tới thú vui trên bàn ăn. Không! Ôi, dòng dõi Chúa tể, nghĩ tới tai họa,

mực độ khủng khiếp, đáng sợ đang chờ đợi mà khiếp đảm, ngô bối rùng mình. Ngô bối không biết có thể cứu đoàn thuyền nhiều ghế nhiều chèo hay đoàn thuyền sẽ bị tiêu diệt, nếu tướng quân không sẵn lòng xâm mình chiến đấu. Bọn Troian ngạo mạn cùng đồng minh nổi tiếng từ xứ xa xôi đóng quân gần dãy thuyền và bức tường, chúng đốt lửa, nhiều vô kể, thành đường dài khắp doanh trại, chúng nghĩ bây giờ không gì có thể ngăn cản cầm chân, chúng sẽ lao tới tấn công dãy thuyền sơn đen. Ra dấu báo hiệu cho chúng hay tình hình khả quan, Chúa tể công tử Kronos dội chớp sáng lòe bên phải.

Hùng dũng, vũ bão, Hektor tung hoành cuồng loạn. Tin tưởng Chúa tể trợ

giúp, máu điên thẩm nhập cơ thể, y bất chấp cả thế nhân lẫn thần linh. Y chỉ

cầu nguyện rạng đông dịu dàng tới sớm; y đe dọa chặt đứt phù hiệu gắn trên mũi thuyền, phóng hỏa đốt hết; khói bốc nghi ngút, ngô bối hỗn loạn chạy ra, y hạ sát bên mạn thuyền. Trong thâm tâm bản nhân thực tình lo sợ thần linh để y mặc sức thực hiện ý đồ. Do vậy rất có thể định mệnh bắt ngô bối bỏ mạng trên đất Troad xa đất Argos nơi ngựa sinh sôi nảy nở. Đứng lên tướng quân, dù đã muộn, nếu muốn cứu quân lính Achaian thoát cảnh nguy ngập, mang họ ra khỏi cảnh tàn sát quân Troian điên cuồng thực hiện. Nếu từ chối sau này tướng quân sẽ ân hận! Bất hạnh một khi xảy ra không có cách nào chữa trị. Trước hết hãy nghĩ cách cấp tốc cứu quân Danaan khỏi ngày tai họa.

“Quý hữu thân mến, ngày để quý hữu rời Phthia ra đi tìm gặp Agamemnon, thân phụ Peleus dặn dò kỹ lưỡng: ‘Con ơi, sức mạnh nếu muốn, Athena và Hera sẽ cho con. Phần riêng điều con phải làm ấy là chế ngự cảm nghĩ hãnh diện, tự hào dấy lên trong lòng, vì không gì bằng dịu dàng, hòa nhã. Cự

tuyệt bất hòa, vốn là đầu dây mối rợ gây ra bất hạnh, nếu con muốn binh sĩ

Argive già cũng như trẻ đều quý trọng.’ Lời khuyên của lão công là vậy, thế

mà quý hữu lại quên! Dẫu sao vẫn chưa quá muộn nếu quý hữu gạt sang bên thịnh nộ từng đè nặng cõi lòng. Agamemnon sẵn sàng đền bù hết cả khi quý hữu nguôi giận. Nếu quý hữu chịu khó lắng nghe, bản nhân sẽ kể phẩm vật ông hứa trao tặng trong trại. Bảy kiềng ba chân chưa sử dụng trên lửa, mười ta-lăng vàng, hai mươi vạc đồng bóng loáng, mười hai ngựa phi nhanh, thi đua đoạt giải. Ông nói người sở hữu của cải tuấn mã của

Agamemnon đem lại sẽ không thiếu chiến phẩm và chẳng ít vàng ròng. Hơn thế, ông sẽ tặng quý hữu bảy phụ nữ, đan lát, thêu thùa khéo léo, phụ nữ

Lesbos sắc đẹp tuyệt vời ông chọn trong số phụ nữ xinh đẹp làm chiến phẩm, khi quý hữu chiếm đoạt thành phố. Ông sẽ tặng quý hữu tất cả, và kèm số này, thiếu nữ, ái nữ Briseus ông lấy của quý hữu trước kia. Ông trang trọng thề ông chưa hề lên giường, chưa hề ăn nằm với nàng, như

thường thấy giữa đàn ông với đàn bà. Tất cả tặng phẩm sẽ thuộc quý hữu tức khắc. Sau đó, nếu thần linh trợ giúp ngô bối hạ thành phố to lớn của Priam, khi binh sĩ Achaian chia chiến phẩm, quý hữu có thể vào lấy vàng, đồng hàng đống mang về thuyền. Quý hữu có thể tự tay lựa chọn hai mươi thiếu nữ Troian nhan sắc tuyệt trần chỉ thua kém Helen đất Argos. Nếu ngô bối trở về Argos Achaian, đất giàu có, quý hữu có thể làm tế tử, ông sẽ coi quý hữu như Orestes, con trai út duy nhất đáng yêu đang sống sung sướng ở

đó. Ông có ba con gái sống trong biệt điện nguy nga: Chrysothemis, Laodike và Iphianassa. Quý hữu có thể chọn cô nào tùy ý đem về nhà Peleus làm vợ và không phải cống nộp phẩm vật cô dâu. Ông sẽ cho thêm nhiều phẩm vật làm của hồi môn, nhiều hơn bất kể người nào thường cho con gái. Ông sẽ cho quý hữu bảy thành phố xây cất khang trang: Kardamyle, Enope, Hire đồng cỏ chăn nuôi xanh rờn, Pherai chí thánh bất khả xâm phạm, Antheia bãi cỏ trải dài thăm thẳm, Aipeia ngoạn mục nên thơ và Pedasos vườn nho bạt ngàn. Tất cả gần biển, cuối biên giới Pylos cơ

man là cát. Người ở đó nhiều cừu, nhiều bò, họ sẽ tôn vinh, cống hiến như

thể quý hữu là thần linh, họ công nhận quyền trượng và nộp phú khóa định kỳ hậu hĩ. Ông sẽ làm tất cả vì quý hữu nếu quý hữu gạt bỏ giận dữ sang bên. Tuy nhiên, nếu tức giận đối với công tử Atreus vẫn dâng cao trong lòng, đối với người tặng cũng như vật tặng, quý hữu ít nhất nên tỏ lòng thương hại đoàn quân Achaian rã rời trong doanh trại. Họ sẽ quý trọng quý hữu như thần linh. Dưới mắt họ quý hữu có thể chiến thắng lẫy lừng, bởi bây giờ là cơ hội có thể khuất phục Hektor. Điên khùng phi lý thúc đẩy, y sẽ

nhào tới trực diện quý hữu, vì nghĩ trong hàng quân Danaan thuyền ngô bối chở tới đây không có người nào là địch thủ ngang tầm.”

Achilleus bước chân thoăn thoắt đáp: “Công tử Laertes cao quý, Odysseus mưu trí, nếu nói bản nhân phải nói thẳng quý hữu hay bản nhân nghĩ gì và sẽ làm gì để quý hữu khỏi mất thì giờ ngồi đây thay nhau tỉ tê, nhỏ nhẹ để

lấy lòng. Bản nhân kinh tởm như kinh tởm cửa địa ngục người nói một đằng làm một nẻo. Tuy nhiên, bản nhân sẽ nói quý hữu hay điều bản nhân cảm thấy phải nói. Bản nhân nghĩ Agamemnon công tử Atreus, kể cả đoàn quân Danaan, sẽ chẳng bao giờ thuyết phục nổi bản nhân, vì bây giờ bản nhân thấy nếu cứ tiếp tục giao tranh với quân thù, không ngưng nghỉ, người ta lại không biết tới, quả là dã tràng xe cát biển đông. Ngồi trong quân trại hay ra chiến trường số phận như nhau. Kẻ hèn nhát, người can trường là một và kính trọng ngang hàng. Chết không phân biệt đứa chẳng làm gì cũng như thằng làm cật lực. Hy sinh chịu đựng gian khổ hàng ngày liên tục liều mạng ngoài chiến trường cuối cùng tay trắng. Bản nhân như con chim kiếm mồi tha về tổ cho bầy con mới nở, dù khó khăn đến mấy cũng chẳng màng, ra đi không nghĩ tới bản thân. Bản nhân đã trải qua nhiều đêm không ngủ, nhiều ngày đẫm máu, chiến đấu chống lại kẻ thù bảo vệ hiền thê. Dùng thuyền bản nhân đã hạ mười hai thành phố đông dân, không kể mười một thành phố bằng đường bộ trong vương quốc Troad đất ruộng phì nhiêu.

Thành phố nào bản nhân cũng đoạt nhiều chiến phẩm, toàn bộ của cải lần nào đem về bản nhân cũng trao Agamemnon công tử Atreus ở lì hậu cứ trên chiến thuyền ngoạn mục không ra chiến trường. Mỗi lần bản nhân trao đương sự giữ hết phần lớn, chỉ nhả phần nhỏ tí ti. Chiến phẩm đương sự

cho quân vương và chỉ huy giữ riêng, không ai động tới. Bản nhân là người duy nhất trong hàng quân Achaian đưong sự tước đoạt. Đương sự cướp tiện nội bản nhân yêu thương, quý mến để ăn nằm thỏa mãn thú vui! Vì sao người Argive ngô bối phải đánh nhau với người Troian? Tại sao công tử

Atreus thành lập đội quân chèo thuyền vượt biển tới đây? Không phải vì Helen mái tóc diễm kiều hả? Trong nhân loại chỉ có công tử Atreus thương yêu hiền thê hay sao? Không, người đứng đắn, biết điều đều yêu quý, chăm sóc hiền thê, bản nhân cũng yêu quý thiếu nữ hết lòng, mặc dù dùng thương bắt làm nô lệ.

“Nhưng sau khi cướp giật chiến phẩm, đương sự giở trò lừa dối, xin đừng để đương sự bịp bợm lần nữa. Bản nhân biết đương sự quá rõ, đương sự

không thể mồi chài bản nhân. Không, Odysseus, nếu muốn cứu dãy thuyền khỏi bốc cháy đương sự nên bàn với quý hữu và quân vương khác. A! đúng rồi, trong khi bản nhân vắng mặt, đương sự hì hục hoàn tất công trình kỳ lạ, xây tường, đào hào sâu rộng, cắm cọc. Dẫu vậy đương sự vẫn không thể

ngăn chặn Hektor sát nhân hùng dũng tràn qua! Trái lại, thời gian bản nhân ra chiến trường với quân Achaian, y không bao giờ dám tung quân khỏi bức tường mà chỉ lấp ló ở cổng Skaian không xa cây sồi. Có lần, lần duy nhất, đơn thương trực diện bản nhân y suýt mất mạng. Tiếc thay sự việc đổi thay, bây giờ bản nhân không muốn giao tranh với Hektor phi thường nữa. Ngày mai bản nhân sẽ làm lễ tế sinh dâng Chúa tể cùng mọi thần linh, sau đó chất đồ kéo thuyền xuống biển. Quý hữu sẽ thấy, nếu muốn và nếu tò mò theo dõi, sáng sớm tinh sương thuyền bản nhân vượt eo biển Hellespont lúc nhúc cá, người của bản nhân hăng hái khua chèo. Nếu thần linh lừng danh rung chuyển trái đất trợ giúp, buồm xuôi gió thuận, ngày thứ ba bản nhân sẽ đặt chân lên Phthia đất ruộng phì nhiêu. Bản nhân rời bỏ cơ ngơi giàu có ở đó dẫn mình tới đây để đón nhận bất hạnh. Từ đây bản nhân sẽ mang vàng ròng, đồng đỏ, phụ nữ thắt lưng ngoạn mục, sắt xám tự tay chiếm được về

đó, đủ thứ trừ phần thưởng danh dự Agamemnon quyền uy, công tử Atreus trao tặng, nhưng trâng tráo đòi lại! Quý hữu trở về kể lại đầy đủ cho đương sự hay những gì bản nhân nói, kể lại công khai để quân lính Achaian cũng cảm thấy bất bình như bản nhân. Nếu vẫn muốn lừa bịp binh sĩ Danaan, luôn luôn khoác bộ mặt lưu manh, đương sự quả thực vô liêm sỉ. Thuộc hàng trơ trẽn đương sự sẽ không dám nhìn thẳng mặt bản nhân. Bản nhân sẽ

không bàn bạc hoặc hành động cùng đương sự vì đương sự đã bịp bợm và xử tệ với bản nhân. Đương sự không thể múa lưỡi tuôn lời đánh lừa bản nhân lần nữa. Một lần đủ rồi. Để đương sự lẳng lặng dấn thân vào thất bại, vì Chúa tể nhìn xa trông rộng đã tước bỏ phán đoán khiến đương sự u mê, loạn trí. Bản nhân kinh tởm tặng phẩm, bản nhân coi thường người cho không khác cỏ rác. Dù bây giờ có cho bản nhân mười lần, hai mươi lần của cải sở hữu, cộng với của cải sẽ tiếp nhận, dù có cho của cải đổ vào

Orchomenos hoặc Thebes ở Ai-cập, thành phố nhà ở chất đầy châu báu, thành phố trăm cửa ô, mỗi cửa ô để hai trăm binh sĩ quất ngựa đánh xe ra đi, dù tặng phẩm có nhiều như cát, như bụi, dù nhiều như vậy, đương sự

cũng không tài nào thuyết phục nổi bản nhân, trừ phi trước hết đền bù xứng đáng lăng nhục ê chề bản nhân gánh chịu.

“Bản nhân sẽ không lấy cô nào con gái đương sự, dù sắc đẹp ngang hàng Aphrodite vàng óng yêu kiều, bàn tay tài hoa như Athena mắt xanh lam lục.

Dù thế bản nhân cũng không lấy làm vợ. Đương sự nên chọn người Achaian khác, người như đương sự, quân vương cao hàng hơn bản nhân. Vì nếu thần linh phù hộ, bản nhân trở về quê hương an toàn, lúc đó chẳng cần ai giúp đỡ, Peleus cũng sẽ kiếm vợ cho bản nhân. Hellas và Phthia có nhiều gái đẹp, con gái thủ lĩnh cao cả bảo vệ thành phố. Nếu ưng cô nào, bản nhân sẽ lấy cô ấy làm vợ yêu quý. Lòng bản nhân thường hướng về nơi đó, ao ước kết hôn với người vợ xứng đáng mình ưa thích, chung sống vui hưởng của cải Peleus già nua làm chủ. Bởi thực tình mà nói dưới mắt bản nhân không gì quý bằng cuộc đời, kể cả của cải người ta bảo thành Troa sở hữu, thành phố kiến trúc khang trang, thời xưa, thời hòa bình trước khi con cái người Achaian kéo tới, kể cả của cải trong đền, ngưỡng cửa bằng đá, thờ

thần linh giáng sấm Phoibos Apollo trong Pytho trên núi trập trùng. Người ta có thể cướp bò, vồ cừu rắn rỏi, cứng cáp, người ta có thể mua kiềng ba chân, ngựa bờm hạt dẻ, song người ta không thể bắt, không thể mua, không thể kéo đời con người trở lại, khi hơi thở cuộc đời người đó vượt qua ranh giới hàm răng, cặp môi. Mẹ bản nhân, nữ thần Thetis chân bạc, nói định mệnh mở hai con đường cho bản nhân đi tới cõi chết, mức chót cuộc đời.

Nếu ở đây chiến đấu bao vây thành Troa, bản nhân không có ngày về, song tên tuổi sẽ bất diệt. Ngược lại, nếu trở về quê hương yêu dấu, tên tuổi sẽ

tiêu vong, nhưng cuộc đời sẽ kéo dài, bản nhân không chết sớm. Tiện đây bản nhân cũng khuyến khích tất cả quý hữu nên chèo thuyền trở về, vì quý hữu sẽ chẳng bao giờ đạt mục đích trong thành Troa phố xá dốc thẳm. Chúa tể nhìn xa trông rộng đã chìa bàn tay cương quyết bao che thành phố, dân chúng sống trong đó lên tinh thần, lấy lại niềm tin. Bởi thế quý hữu hãy rời bản nhân trở về tường trình với chỉ huy quân Achaian trong hội nghị, tường

trình công khai, vì trưởng thượng có đặc quyền làm vậy, quý vị đó phải nghĩ cách đề ra kế hoạch tốt đẹp cứu đoàn thuyền và đoàn quân bên dãy thuyền rỗng không. Vì kế hoạch quý vị đó đưa ra trong thời gian bản nhân phẫn nộ sẽ không đem lại kết quả. Riêng Phoinix ở lại nghỉ đêm với ngô bối. Sáng mai nếu muốn, lão công có thể lên thuyền trở về quê hương yêu dấu cùng ngô bối. Bản nhân không hề ép buộc.”

Achilleus trình bày, mọi người ngồi im, nín thinh, xúc động vì lời nói và thái độ cương quyết từ chối. Cuối cùng mã phu tùy tùng cao niên Phoinix đứng lên phát biểu, nước mắt giàn giụa, lo lắng hết sức cho đoàn thuyền:

“Achilleus lừng danh, nếu trở về quả thực là điều con suy nghĩ, nếu con nhất định từ chối ngăn chặn ngọn lửa thiêu đốt đoàn thuyền can trường, vì phẫn nộ tràn ngập cõi lòng, như vậy làm sao, Achilleus yêu quý, ta có thể ở

lại đây một mình, không có con? Mã phu cao niên Peleus phái ta đi với con, hôm người để con rời Phthia lên đường tìm gặp Agamemnon, lúc đó con còn nhỏ, chưa hiểu tí gì về chiến trận hoặc tranh luận, nơi con người có thể

nổi tiếng lừng danh. Vì thế người sai ta đi theo để dạy con mấy thứ, biến con thành người biết nói năng, biết hành động. Bởi thế, con yêu quý ơi, ta không thể để con đi ta ở lại, dù thần linh có hứa lột bóc tuổi già biến ta thành trẻ trung, cường tráng như lần đầu lúc ta rời bỏ Hellas, nơi sản sinh phụ nữ xinh đẹp, chạy trốn vì cãi lộn với thân phụ Amyntor công tử

Ormenos. Ông nổi khùng với ta vì cô vợ bé mái tóc yêu kiều. Ông yêu nàng mê mẩn, ông khinh rẻ vợ cả, mẹ ta. Bà thường nắm đầu gối năn nỉ ta trước hết tìm cách ban đêm ăn nằm với nàng, sau đó kiếm kế khiến nàng kinh tởm ông. Ta đồng ý, ta thực hiện ý đồ. Nghi ngờ sự thể ông vừa nguyền rủa ta vừa van vái Erinys, nữ thần khủng khiếp, ông sẽ không bao giờ ẵm bế đứa nào trong số con yêu quý của ta để trên đầu gối. Thần linh phê chuẩn lời nguyền rủa, Chúa tể địa ngục và Persephone rùng rợn thực hiện đầy đủ. Bản năng thúc đẩy tức quá ta định bụng hạ sát ông bằng kiếm đồng sắc bén.

Nhưng có vị bất tử ngăn chặn cơn giận bảo ta hãy nghĩ tới chê trách người đời gièm pha, phỉ báng ta gánh chịu, ghê tởm dân Achaian gọi ta là kẻ giết cha. Từ đó lòng thôi thúc không sao chịu nổi ta không muốn sống lần nữa trong ngôi nhà người cha nổi giận. Thân nhân, họ hàng sống xung quanh cố

gắng năn nỉ nhất định giữ ta ở lại. Cừu mập, bò chân khoèo sừng cong giết thả cửa; heo béo trải nướng trên lửa; nhiều bình rượu vang dịu ngọt của ông già đem ra uống sạch. Chín đêm liền họ ở bên cạnh thay phiên canh gác, đốt hai đống lửa sáng rực, một dưới trụ quan sân sau vây tường, một ở tiền đình ngoài cửa phòng ngủ. Nhưng đêm thứ mười, trời tối như bưng, ta phá cửa phòng ngủ chắc nịch trốn ra ngoài. Ta trèo tường sân sau dễ dàng, không hạ

bộc canh gác hoặc nữ tỳ phục dịch nào trông thấy. Sau đó ta hăm hở phóng chạy như bay qua Hellas thảm cỏ bao la tới Phthia ruộng đất phì nhiêu, nơi cừu sinh sản, đến tư thất quân vương Peleus. Người tiếp đón ta niềm nở, thương yêu ta như người cha yêu thương đứa con duy nhất sinh sau đẻ

muộn, thừa hưởng gia sản tiền rừng bạc biển. Muốn ta giàu có người cho cai trị vùng đất đông dân; ta định cư sát biên giới Phthia xa xôi, cai quản, trị

vì dân Dolopes.

“Từ đó, Achilleus oai phong ơi, mọi tình cảm thương yêu dồn hết, ta nuôi dạy con khôn lớn nên người. Vì con không chịu ra ngoài dùng bữa hoặc đụng tới món ăn ở nhà với bất kỳ ai trừ ta? Ta thường đặt con trên đầu gối rung rinh cưng nựng, xé nhỏ miếng thịt ta đang ăn cho con, đưa cúp ta đang uống lên môi cho con nhấp thử. Nhiều lần lúc còn nhỏ dại, trong chuỗi ngày èo uột, con nôn ọe, vang làm ướt tu-ních ta mặc. Ôi chao! Vì con ta trải qua nhiều khó khăn, cực nhọc, lòng thầm nghĩ sao thần linh không thương cho ta sinh hạ đứa con! Nhưng Achilleus tuyệt vời ơi, ta biến con thành con ta, phòng khi ta già, con sẽ bảo vệ, bao che tránh khỏi bất hạnh ghê tởm. Vậy Achilleus ơi, hãy kìm hãm xúc động, trấn áp tự hào, chẳng nên giữ lòng chai đá không tha thứ khoan dung. Ngay cả thần linh, vị thế, uy tín, uy quyền hơn ngô bối gấp bội cũng có thể lung lạc, xiêu lòng. Khi người phạm luật, phạm lỗi quỳ gối van xin, thần linh cũng thay đổi thái độ trước lễ sinh, khấn vái, rượu rẩy, lễ vật ngào ngạt hương thơm. Vì Cầu Nguyện là ái nữ

Chúa tể tối thượng. Dáng đi khập khiễng, thân hình nhăn nheo, cặp mắt nhấp nháy, các nàng hối hả đuổi theo Tội Lỗi. Nhưng Tội Lỗi cường tráng, nhanh nhẹn bỏ các nàng lẹt đẹt đằng sau. Lén lút cướp đường vượt lên đi trước, Tội Lỗi lang thang khắp địa cầu, gieo rắc buồn rầu, đau khổ tác hại thế nhân. Các nàng đến sau mang theo thuốc chữa trị. Người nào khiêm tốn

đón tiếp, khi tới gần, các nàng tận tình giúp đỡ, lắng nghe ước nguyện. Trái lại, nếu giữ lòng chai đá, lời lẽ cộc cằn, sỗ sàng, người nào khước từ, nhất định cự tuyệt, các nàng sẽ bỏ đi, cầu xin Chúa tể công tử Kronos sai Tội Lỗi rượt đuổi, trừng phạt để người đó phải chuộc tội vì đau khổ. Vậy, Achilleus, con cũng thế, con phải khiêm tốn đối với các nàng, thái độ ấy khiến nhiều người xiêu lòng, ngay cả người quyền cao chức trọng. Nếu công tử Atreus không biếu tặng đầy đủ, nếu không hứa hẹn sau này sẽ tăng thêm, nếu vẫn giữ kín thù hận trong lòng, ta sẽ không yêu cầu con bỏ qua phẫn nộ, cứu nguy quân Argive, bất kể họ cần đến thế nào. Nhưng sự thật cho thấy hiện tại và hiện giờ, không những tặng biếu khá nhiều, trao tay dứt khoát, ông còn cam kết trong tương lai sẽ tăng gấp bội, ngoài việc chọn người xuất sắc, bạn chí thiết của con, trong hàng quân Argive làm sứ giả trình bày lý do.

Con chẳng nên xem nhẹ lời họ nói, coi thường bước họ đi, mặc dù đến bây giờ chẳng ai có thể chê trách vì phẫn nộ con mang trong lòng.

“Bởi thế ngô bối nghe nhiều chuyện kể anh hùng ngày xưa thịnh nộ cao độ, song xiêu lòng trước tặng phẩm, cuối cùng mềm lòng trước lời thuyết phục.

Phần riêng ta nhớ chuyện cũ bao năm về trước, không phải mới xảy ra hôm qua. Mọi người có mặt ở đây đều là bằng hữu nên ta chẳng ngại kể con hay.

Người Kouretes giao tranh với người Aitolian hiếu chiến xung quanh thành phố Kalydon. Hai bên sát hại lẫn nhau. Người Aitolian cố gắng bảo vệ

thành phố thân yêu, người Kouretes nhất quyết sử dụng sức mạnh chiến tranh tìm đủ cách tấn công, cướp phá. Bất hạnh bắt đầu khi Artemis đang ngự trên ngai vàng cảm thấy xúc phạm bèn gieo rắc tai ương cho người Aitolian, vì quân vương Oineus không làm lễ cúng dâng sản phẩm đầu mùa trên đồi trồng nho. Thần linh khác đều vui vẻ vì lễ bách sinh phong phú; chỉ

có ái nữ Chúa tể toàn năng quân vương không dâng cúng. Có lẽ ông quên lãng, có lẽ ông chểnh mảng. Dù thế nào trong hai trường hợp ông cũng đã mù quáng phạm lỗi lầm tai hại. Nổi giận, nữ thần xạ thủ khuynh loát, dòng dõi thần linh, biệt phái heo rừng khổng lồ nanh trắng, xuống tàn phá vườn cây ăn trái của Oineus. Quái vật đốn ngã nhiều cây cao lớn nằm ngổn ngang trên mặt đất, nhổ cả rễ, bứng cả hoa, ngắt cả quả trên cành. Cuối cùng công tử Oineus, Meleagros giết chết quái vật, sau khi huy động thợ săn, chó săn

từ nhiều thành phố. Nhóm nhỏ không thể hạ sát, vì quái vật to lớn, hơn thế

đã đưa nhiều người tới kết thúc buồn thảm. Dẫu vậy Artemis vẫn lớn tiếng kêu gọi chiến tranh trên xác chết, vì thủ cấp và bộ lông tua tủa của heo rừng, nên người Kouretes và người Aitolian dũng cảm đâm chém, cứa cổ

lẫn nhau.

“Cuộc chiến tiếp diễn, nếu Meleagros đáng sợ tham chiến, tình trạng sẽ bất lợi đối với người Kouretes. Mặc dù đông đảo, họ không thể đương đầu trước tường thành. Nhưng khi phẫn nộ xâm nhập cõi lòng, phẫn nộ từng dâng cao trong tim nhiều người, ngay cả người biết suy nghĩ chín chắn, trong tâm can lúc đó cũng nảy sinh giận dữ đối với thân mẫu Althaia, Meleagros nằm lì ở nhà ôm vợ, Kleopatra xinh đẹp. Nàng là ái nữ

Marpessa, mắt cá chân kiều diễm, ái nữ Euenos và Idas, thế nhân cường tráng bậc nhất trần gian thời đó đã cầm cung thách thức Phoibos Apollo đua tài vì giai nhân mắt cá chân kiều diễm. Lúc đó trong lãnh trang cha mẹ khả

kính thường gọi Kleopatra là Alkyone, vì mẹ có thời chia sẻ số phận buồn thảm của con alkuón, chim bói cá, thốt tiếng rên rỉ, khóc lóc lúc thần linh xạ

thủ Apollo nắm tay lôi đi. Meleagros lên giường nằm với Kleopatra, lòng đau đớn vì giận dữ, tức tối vì mẹ nguyền rủa. Buồn não nề bà cầu xin thần linh khá lâu vì em bị hạ sát. Quỳ gối khom lưng, nước mắt tuôn chảy ướt ngực xuống vế đùi, nắm tay đập đất phì nhiêu, bà kêu gọi Diêm vương Hades và Hoàng hậu Persephone khủng khiếp ra tay trừ khử công tử. Từ địa ngục tối om, bước đi trong sương mờ âm u, lòng chẳng chút thương hại, Erinys nghe tiếng.

“Nhưng liền đó người Kouretes ào tới tấn công cổng thành. Họ đập tường thình thịch. Trưởng thượng người Aitolian vội vàng tìm cách thuyết phục cử phái đoàn tu sĩ uy tín phục vụ thần linh tới năn nỉ Meleagros đi ra cứu vãn thành phố. Trưởng thượng hứa nhiều tặng phẩm; trưởng thượng nói chiến binh có thể chọn năm mươi ác-păng vùng đất phong phú hơn cả làm lãnh địa, nửa trồng nho, nửa cày cấy, tách khỏi phần đất phì nhiêu trên cánh đồng ngoạn mục Kalydon. Mã phu cao niên Oineus cũng nhiệt tình cầu nguyện giúp họ. Nhiều lần đứng trên ngưỡng cửa phòng ngủ mái cao, lão công giật cửa chắc nịch đóng kín, van nài, năn nỉ công tử; nhiều lần em gái,

mẹ đẻ cũng hăm hở cầu khẩn, song chiến binh càng cương quyết; nhiều lần đồng đội, bạn bè tâm phúc, thân thiết cũng tới khẩn nài. Nhưng dù vậy tất cả cũng không thể lay chuyển trái tim sắt đá, trừ lúc người Kouretes leo tường tìm cách đốt thành phố, bắn cung tên bay như mưa trúng ngay phòng.

Đúng lúc đó hiền thê thắt lưng ngoạn mục, nước mắt giàn giụa, tới gần năn nỉ. Nàng miêu tả thống khổ nhân dân phải gánh chịu khi thành phố bị chiếm đoạt: đàn ông con trai giết hại, nhà cửa bốc cháy, sụp đổ, thành than, quân thù xa lạ bắt trẻ con, đàn bà con gái thắt lưng đậm màu mang đi. Lắng nghe lời kể buồn thảm, lòng xúc động vì cảnh ghê tởm, chiến binh đứng dậy, đi ra, choàng giáp y óng ánh. Do lương tâm thúc đẩy, chiến binh cứu dân Aitolian khỏi ngày đen tối. Nhưng dù làm vậy, dân Aitolian cũng không biếu tặng phẩm vật quý giá. Chiến binh cứu họ khỏi tiêu vong, song không nhận quà tặng. Bởi thế, quý hữu, đừng nghĩ như chiến binh; đừng để ác quỷ

dẫn theo đường đó. Nếu tới cứu nguy lúc thuyền đã bốc cháy, quý hữu sẽ

gặp bất hạnh lớn lao. Hãy tới lúc tặng phẩm còn trong tầm tay, quân lính Achaian sẽ quý trọng quý hữu như thần linh. Trái lại, nếu khước từ tặng phẩm, ngày nào đó dấn thân vào cuộc chiến đẫm máu, hy sinh tính mạng, quý hữu cũng chẳng khiến họ ca ngợi hết lời, dù chuyển bại thành thắng.”

Phoinix dứt lời, Achilleus bước chân thoăn thoắt cất tiếng: “Phoinix, cha già quý mến, lừng danh, con không cần vinh dự đó. Con nghĩ con đã đạt theo ý định Chúa tể, luôn luôn muốn con ở bên dãy thuyền mũi cong, chừng nào con còn hơi để thở, còn gối để đi. Còn điều nữa con muốn nói cha hay, xin giữ nằm lòng. Cha đừng dùng nước mắt, lời than lay động lòng con nhằm phục vụ anh hùng, công tử Atreus. Cha chẳng nên dành cảm tình cho đương sự, nếu không muốn cảm tình con dành cho cha trở thành ghét bỏ.

Điều cha nên làm ấy là chống đối mãnh liệt kẻ đối xử tàn tệ với con. Con sẵn sàng dâng nửa vương quốc và xin cha cùng chia sẻ vinh dự. Con quyết định hai quý hữu trở về nói cho đương sự hay phúc điệp. Còn cha ở lại với con, nghỉ đêm trên giường êm ả. Sáng mai lúc rạng đông xuất hiện mình sẽ

bàn chuyện nên ở lại hay trở về.”

Dứt lời tướng quân lẳng lặng nháy mắt ra hiệu Patroklos sửa soạn giường ngủ dày dặn cho Phoinix để mấy người kia nghĩ tới việc rời trại, không nấn

ná, chần chừ. Đúng lúc đó, quay nhìn công tử Laertes, Aias hiên ngang công tử Telamon lên tiếng: “Dòng dõi Chúa tể, công tử Laertes, dòng dõi thần linh, Odysseus đa mưu túc trí, thôi ngô bối ra về, vì bản nhân nghĩ sứ

mạng thi hành trong chuyến du thuyết hoàn toàn thất bại. Tin không vui, song ngô bối phải cấp tốc đem về cho quân Danaan hay. Lúc này chắc hẳn họ đang ngồi chờ đợi. Achilleus đã biến phẫn nộ trong lòng thành ngạo mạn man rợ. Tàn ác! Tướng quân không bận tâm nghĩ tới tình bạn đồng đội dành cho bản thân, ngô bối đề cao hơn ai hết bên dãy thuyền. Nhẫn tâm! Ngay cả

trong trường hợp sát nhân, thông thường thân nhân nạn nhân vẫn nhận tiền đền, thay vì đòi nợ máu, đối với người em hoặc đứa con: thủ phạm không phải bỏ nước, nếu nộp tiền đền; thân nhân nạn nhân nuốt giận trong lòng sau khi nhận tiền bồi thường. Trái lại, Achilleus, thần linh đã đặt trong lòng quý hữu hận thù hừng hực khôn nguôi, chỉ vì cô gái, một thôi! Ngô bối tới đây đề nghị với quý hữu bảy cô xinh đẹp tuyệt vời cùng nhiều tặng phẩm.

Vậy hãy tỏ thiện chí để lòng quay lại đường khoan dung, nẻo nhân hậu. Xin nhớ quý hữu phải tôn trọng bổn phận gia chủ là bặt thiệp thù tiếp. Ngô bối đến nhà quý hữu do toàn quân Danaan đề cử; ngô bối không mong gì hơn mà vẫn là bạn thân, bạn quý của quý hữu trong hàng quân Achaian.”

Achilleus bước chân thoăn thoắt tiếp lời: “Aias cao quý, công tử Telamon, chỉ huy chiến binh, điều quý hữu nói xem ra cũng là điều bản nhân nghĩ.

Nhưng lòng bản nhân sôi sục phẫn nộ bất kể khi nào nghĩ tới phong cách tởm lợm công tử Atreus cư xử khiếm nhã với bản nhân trước mặt hàng quân Argive, làm như bản nhân là kẻ lưu đày khả ố. Quý hữu hãy ra về nhắc lại phúc điệp. Bản nhân sẽ không nghĩ tới chiến trận đẫm máu, nếu công tử

Priam khôn ngoan, Hektor oai phong không kéo tới hàng trại, dãy thuyền binh sĩ Myrmidon tàn sát quân lính Argive, rồi châm lửa phóng hỏa. Bản nhân nghĩ dù hiếu chiến đến đâu, nhưng tới chiếc thuyền sơn đen và căn trại bản nhân, Hektor sẽ ngừng.”

Tướng quân dứt lời, tất cả sứ giả nâng cúp hai quai rẩy rượu lễ, sau đó xếp hàng đi dọc dãy thuyền ra về. Odysseus dẫn đầu. Patroklos ra lệnh tẩu tốt và nữ tỳ mau mau sửa soạn giường ngủ êm ấm cho Phoinix. Nữ tỳ ngoan ngoãn làm theo, trải da cừu, mền đắp và vải mịn. Lão ông nằm ngủ chờ

rạng đông thiêng liêng. Achilleus ngủ phòng cuối trại bằng gỗ vững chắc.

Bên cạnh là phụ nữ tướng quân mang theo từ Lesbos, ái nữ Phorbas, Diomede xinh đẹp, cặp má trái đào. Patroklos ngủ phòng góc đối diện.

Patroklos cũng có phụ nữ nằm bên cạnh, Iphis thắt lưng yêu kiều, Achilleus riêng tặng khi đột nhập Skyros cao ngất, thành phố của quân vương Enyeus.

Sứ giả vừa về tới trại Agamemnon, con cháu người Achaian đứng phắt dậy.

Bốn bề tứ phía nâng cúp vàng chúc mừng, họ bắt đầu hỏi chuyện. Người đầu tiên lên tiếng là nguyên soái Agamemnon: “Odysseus nổi tiếng lừng danh, vinh quang rực rỡ trong hàng quân Achaian, nói bản nhân hay tướng quân có sẵn lòng ngăn chặn quân thù phóng hỏa thuyền ngô bối hay từ chối, và để mặc phẫn nộ dâng cao trong lòng cao ngạo?”

Odysseus oai nghiêm, điềm đạm đáp: “Công tử Atreus vô cùng vẻ vang, nguyên soái, Agamemnon, không những không nguôi giận dữ, trái lại lòng càng chứa đầy thịnh nộ điên cuồng, tướng quân cự tuyệt cả nguyên soái lẫn quà tặng. Tướng quân nói nguyên soái hãy tự mình cùng binh sĩ Argive nghĩ cách cứu thuyền và quân Achaian. Phần riêng tướng quân đe dọa sáng mai rạng đông hé lộ sẽ kéo thuyền cân bằng, chèo hai bên xuống biển.

Tướng quân còn nói tướng quân khuyến khích tất cả cũng chèo thuyền trở

về quê hương, vì không tài nào đạt mục đích, ngô bối sẽ gặp số phận đen tối trong thành Troa dốc đứng. Chúa tể nhìn xa trông rộng đã chìa bàn tay cương quyết bao che thành phố, dân chúng sống trong đó lên tinh thần, lấy lại niềm tin. Tướng quân nói vậy. Mấy người cùng đi với bản nhân sẽ nhắc lại điều tương tự với nguyên soái, Aias và hai lệnh sứ, tất cả đều khôn ngoan, chín chắn. Phần Phoinix, lão ông ở lại nghỉ đêm ở đó theo tướng quân yêu cầu để ngày mai có thể theo họ lên đường trở về quê hương yêu dấu, nếu muốn. Tướng quân không hề ép buộc.”

Odysseus dứt lời, mọi người im lặng, xúc động vì ngôn từ và cung cách cố

gắng diễn tả. Con cháu người Achaian ngồi nín thinh, chán nản, buồn bã một lúc khá lâu. Cuối cùng Diomedes say mê chiến trận lên tiếng: “Công tử

Atreus, quân vương vô cùng vẻ vang, Agamemnon, nguyên soái chẳng nên biếu tặng vô số phẩm vật, khẩn cầu công tử Peleus tuyệt vời làm gì. Từ

trước tới giờ tướng quân vẫn là người cao ngạo; bây giờ nguyên soái lại đưa

tướng quân lên đài cao ngạo cao hơn. Dẫu thế ngô bối nên để mặc tướng quân quyết định trở về hay ở lại. Tướng quân sẽ lại ra chiến trường khi trái tim trong lồng ngực thôi thúc, thần linh đưa lối chỉ đường. Vậy tất cả hãy làm như bản nhân đề nghị. Lúc này quý hữu cần nghỉ ngơi, ăn uống thỏa thuê, để có sức lực và tinh thần. Sáng mai khi rạng đông kiều diễm, ngón tay ửng hồng ló hiện rực rỡ, ngoạn mục, nguyên soái phải cấp kỳ hành động, tập trung lực lượng, người và ngựa, trước dãy thuyền, thúc đẩy tất cả

hăng hái tiến lên, và nguyên soái phải thân chinh chiến đấu trên hàng đầu cùng thủ lĩnh và chỉ huy.”

Diomedes dứt lời. Toàn thể quân vương hoan hô đề nghị, phấn khởi nghe chiến binh luyện ngựa phát biểu. Rẩy rượu lễ xong ai nấy về trại. Tất cả lên giường tận hưởng giấc ngủ thần tiên.

Khúc 10

Chỉ huy quân Achaian ngủ suốt đêm, ngủ li bì bên dãy thuyền, trừ

Agamemnon, nguyên soái không hề chợp mắt, đầu óc lo lắng khôn xiết.

Ông liên tục rên rỉ, tiếng rên rỉ dâng lên tự đáy lòng, ông liên miên lo sợ, nỗi lo sợ khiến tim hồi hộp, đầu óc bấn loạn, lúc nhìn bầu trời bỗng dưng sáng lòe, phu quân Hera mái tóc diễm kiều sửa soạn mưa lũ, mưa đá hoặc bão tuyết bao phủ cánh đồng, hay dường như sắp sửa cởi xích thả ác thú chiến tranh trên vùng đất bất hạnh. Đưa mắt nhìn cánh đồng, ông rùng mình vì biết bao đống lửa bừng bừng trước thành Troa, vì âm thanh ồn ào hòa lẫn tiếng tiêu, tiếng sáo, tiếng người. Quay đầu nhìn dãy thuyền cùng đoàn quân Achaian, ông giơ tay nắm tóc dứt mạnh, van vái Chúa tể trên cao, trái tim kiêu hãnh hầu như vỡ tan gầm lên rên xiết. Cuối cùng không biết làm thế nào ông đành đi kiếm Nestor công tử Neleus, hy vọng lão công giúp ý kiến tìm ra phương cách hữu hiệu cứu đoàn quân Danaan khỏi thảm bại.

Bởi thế nhỏm dậy ngồi trên giường ông mặc tu-ních, sau đó xỏ chân sạch bóng vào đôi dép bền chắc, choàng lên người bộ da sư tử hung vàng rộng dài chấm gót chân, cuối cùng cầm cây thương.

Cũng như bào huynh, Menelaos thấy khó ngủ, không sao chợp mắt, lo sợ tai ương sẽ đến với quân Argive, vì mình họ vượt sóng nước muôn trùng tới đất Troad, táo bạo dấn thân tham dự cuộc chiến. Thân vương lấy bộ da báo lốm đốm khoác kín tấm lưng rộng lớn, nhấc chiếc mũ lát đồng đội lên đầu, đoạn đưa tay gân guốc cầm cây thương. Thân vương ra đi đánh thức bào huynh, tổng chỉ huy lực lượng Argive, nhân dân tôn kính như thần linh.

Thân vương thấy bào huynh gần đuôi thuyền, giáp y lộng lẫy choàng trên vai. Nhận ra bào đệ Agamemnon mừng rỡ. Nhưng thân vương lớn tiếng hô hào chiến tranh nói trước: “Huynh quý mến, sao lại trang bị thế này? Huynh có nghĩ phái binh sĩ lần mò dò thám bọn Troian không? Nói thế thì nói chứ

đệ rất lo huynh sẽ không tìm được người đảm nhận công việc. Phải táo gan bạo phổi lắm mới dám ra đi một mình trong đêm tối hãi hùng trinh sát quân thù.”

Nguyên soái Agamemnon tiếp lời: “Ô, Menelaos, đệ và ta, dòng dõi Chúa tể, cần hội ý vắt óc tìm ra kế hoạch khôn khéo bảo vệ, cứu nguy đoàn quân, đoàn thuyền Argive. Vì bây giờ Chúa tể thay đổi ý định, đang tâm rời bỏ

ngô bối, dồn hết cảm tình cho Hektor do lễ sinh dâng cúng. Từ trước tời giờ

ta chưa hề thấy, chưa hề nghe ai nói một người, không phải con cái thần linh, nam hay nữ, trong một ngày có thể gây tổn thất ghê gớm, kinh hãi quá chừng như Hektor đã làm với con cháu người Achaian. Y giáng đòn chí tử, tấn công tơi bời, gây tổn thất nặng nề như thế, ta chắc binh sĩ Argive sẽ

mang hận nhớ đời. Nhưng thôi bây giờ đệ hãy ba chân bốn cẳng chạy thật nhanh dọc dãy thuyền đến gọi Aias và Idomeneus. Còn ta tới dựng Nestor tuyệt vời dậy hỏi xem lão công có muốn tới quan sát đội gác thiêng liêng, dặn dò, chỉ bảo họ phải cẩn thận không. Họ sẽ nghe lão công hơn ai hết, vì công tử lão công và tùy tùng Idomeneus, mã phu Meriones, là chỉ huy. Họ

là nhóm binh sĩ ngô bối trao trách nhiệm nặng nề vô cùng.”

“Vâng, đệ xin làm y lời,” Menelaos hiếu chiến đáp, “thế còn phần đệ thì sao? Muốn đệ làm gì xin huynh nói rõ? Ở lại với họ chờ huynh tới hay chạy về gặp huynh sau khi ra chỉ thị?”

“Ở lại với họ,” nguyên soái Agamemnon tiếp lời, “Ngộ nhỡ mình lạc đường không gặp nhau, vì doanh trại chằng chịt lối đi ngang dọc. Nói lớn lúc đi qua, dặn binh sĩ phải thức. Gọi tên từng người, lúc gọi nhắc tên bố và họ

hàng người đó. Tôn trọng phẩm giá từng người, đừng kiêu căng ngạo mạn.

Ngô bối cũng phải thân chinh làm việc cật lực. Xem ra hình như Chúa tể

bắt ngô bối chịu đựng gian khổ, cực nhọc từ lúc chào đời.”

Sau khi chỉ thị cặn kẽ Agamemnon bảo bào đệ ra đi. Ông cất bước tìm Nestor, thủ lĩnh đoàn quân. Ông thấy lão công nằm dài trên giường êm ấm gần trại và thuyền sơn đen của mình. Bên cạnh dựng vũ khí bóng lộn: một khiên, hai thương và chiếc mũ sáng loáng. Gần kề cũng để thắt lưng to bản thêu thùa hoa mỹ lão công thường quàng quanh bụng khi dẫn quân ra chiến trường tàn khốc, nơi tiêu hao, nuốt chửng sinh mạng con người. Vì bất kể

nguy hiểm thế nào lão công không hề màng tuổi già buồn thảm. Nhỏm đầu, chống khuỷu tay, lão công vừa cất tiếng vừa hỏi công tử Atreus: “Ngươi là ai, một mình, đi dọc dãy thuyền, xuyên doanh trại dưới màn đêm âm u

trong khi người khác ngon giấc? Phải chăng tìm la lạc hay đồng đội? Nói, không được lẳng lặng tới gần. Ngươi tới đây làm gì?”

Đáp lời vặn hỏi nguyên soái Agamemnon nhỏ nhẹ: “Nestor, công tử Neleus, vinh quang rực rỡ hàng quân Achaian! Lão công nhận ra Agamemnon công tử Atreus, kẻ khác hẳn mọi người, Chúa tể đã chọn để hành hạ triền miên, nhấn chìm vĩnh viễn trong biển cả đa đoan, chừng nào còn hơi để thở, còn gối để đi. Bản nhân lang thang tới đây, vì chẳng hề biết giấc ngủ êm ả là gì, mắt cứ mở chừng chừng, đầu óc cứ vương vấn nghĩ tới cuộc chiến và nguy nan quân lính Achaian kinh qua. Lo lắng khôn xiết cho đoàn quân, lòng dạ

bồn chồn, bản nhân không còn làm chủ mình nữa. Lòng quặn đau, tim đập thình thịch làm như muốn nhảy khỏi lồng ngực, gối run rẩy tựa hồ không đỡ nổi tấm thân. Bản nhân thấy lão công cũng chẳng ngủ nghê. Nếu muốn ra tay, xin đi cùng, thăm viếng lính canh để biết chắc họ không ngủ gục vì quá mỏi mệt, xao lãng nhiệm vụ. Quân thù gần kề, ngô bối không biết chúng dự tính thế nào. Rất có thể đêm nay chúng mở cuộc tấn công.”

“Công tử Atreus, quân vương vô cùng vẻ vang, nguyên soái Agamemnon,”

mã phu Nestor đất Gerenia đáp: “Không! Chúa tể khôn ngoan sẽ không để

Hektor thực hiện bữa nay cao vọng như y đang ấp ủ trong lòng. Trái lại, lão hủ nghĩ y sẽ phải trải qua khó khăn gấp bội nguyên soái, nếu Achilleus gạt bỏ uất hận tai hại khỏi cõi lòng. Phần riêng, dĩ nhiên lão hủ sẵn sàng đi cùng nguyên soái. Nhưng ngô bối nên gọi thêm mấy chiến binh, công tử

Tydeus dũng cảm tay thương lừng danh, Odysseus, Aias lẹ bước và công tử

Phyleus can trường. Và kể cũng nên nếu có ai đi gọi Aias cao lớn và thân vương Idomeneus, vì thuyền của họ ở cuối dẫy cách đây khá xa. Còn Menelaos, mặc dù quý mến, kính trọng, song lão hủ cũng trách cứ thân vương, và buộc lòng phải nói, dẫu nguyên soái không bằng lòng, vì lúc này mà còn ngủ bỏ mặc nguyên soái chăm lo mọi việc một mình. Bây giờ là lúc thân vương phải bắt tay vào việc - tìm gặp chỉ huy, khẩn cầu họ tận dụng tài năng. Tình hình khẩn thiết đã tới ngô bối phải khẩn trương.”

“Lão công,” nguyên soái Agamemnon tiếp lời, “trước kia có lần bản nhân đã yêu cầu lão công chỉ trích, vì đương sự thường lẩn tránh, không chịu làm việc, không phải lo sợ khiến trù trừ, thiếu cương quyết mà vì cứ ỷ lại, trông

chờ bản nhân đưa ý kiến. Nhưng đêm nay đương sự tỉnh giấc trước bản nhân, thân chinh tới trại réo gọi. Bản nhân phái đương sự đi gọi hai người lão công vừa kể. Bởi thế mình đi. Ngô bối sẽ gặp họ cùng lính canh ngoài cổng, nơi bản nhân bảo họ tập trung.”

“Nếu làm thế,” Nestor mã phu đất Gerenia khẳng định, “chẳng binh sĩ

Argive nào có thể một lời chỉ trích hoặc bất tuân khi nguyên soái thôi thúc, hạ lệnh.”

Vừa nói lão công vừa mặc tu-ních, đi dép bền chắc vào chân bóng lộn, rồi mặc áo choàng màu tím, hai lớp, cổ gài khuy móc, thùng thình bằng len tuyết dày. Cuối cùng cầm trường thương mũi nhọn, cạnh sắc ra đi, lão công men theo dãy thuyền quân Achaian áo lát đồng. Người đầu tiên lão công đánh thức là Odysseus đa mưu túc trí. Lão công cất tiếng gọi, âm vang truyền tới tâm thức thân vương tức thì. Odysseus ra ngoài trại cất tiếng hỏi:

“Các người muốn gì, lang thang như thế dọc dãy thuyền, suốt doanh trại dưới màn đêm âm u? Tại sao tới đây? Chắc hẳn có chuyện hệ trọng.”

“Dòng dõi Chúa tể, công tử Laertes, Odysseus tháo vát, tài ba,” Nestor mã phu đất Gerenia đáp, “xin đừng bực bội với ngô bối. Quân Achaian đang gặp nguy nan khôn tả! Hãy đi cùng ngô bối, đánh thức các chỉ huy, họ sẽ

cùng ngô bối bàn bạc xem nên tháo lui hay ở lại chiến đấu.”

Lão công vừa dứt lời Odysseus có tài xoay xở quay ngay vào trại. Choàng khiên trang trí công phu lên vai, thân vương ra đi. Tới trại Diomedes, công tử Tydeus, mọi người thấy thân vương nằm ngoài trại, vũ khí để bên cạnh.

Đồng đội nằm ngủ xung quanh, đầu gối lên khiên. Thương cắm ngược thẳng tắp, cán xuống đất, mũi đồng lên trời lấp lánh xa xa như tia chớp Chúa tể phóng đi. Thân vương đang ngủ, da bò đồng ruộng trải làm nền, đầu gối trên miếng mền rực rỡ. Mã phu Nestor đất Gerenia tiến tới, đưa chân thúc nhẹ gót chân đánh thức, đồng thời thốt lời nhiếc giễu: “Dậy đi chứ, công tử Tydeus! Sao lại ngáy khò khò suốt đêm? Thân vương không hay bọn Troian đóng quân trên mạn cao cánh đồng sát thuyền ngô bối, khoảng cách giữa chúng và mình chỉ gang tấc hay sao?”

Nghe tiếng lão công, đang ngon giấc hối hả choàng dậy, Diomedes sửng sốt đáp lời như có cánh bay xa: “Lão công chịu khó khủng khiếp, làm việc

không ngưng nghỉ. Trong đám con cái người Achaian không có binh sĩ trẻ

tuổi nào đi một vòng đánh thức các chỉ huy hay sao? Lão công khả kính, lão công quả thật là nguồn nghị lực bất tận.”

“Quý hữu,” Nestor mã phu đất Gerenia tiếp lời, “lão hủ công nhận lời quý hữu chí lý. Lão hủ có bầy con tài ba, lão hủ cũng có binh sĩ đông đảo dưới quyền, một trong bọn có thể đi một vòng đánh thức tất cả chỉ huy. Nhưng quân lính Achaian đang ở tình trạng vô cùng nguy khốn. Số phận bữa nay ngàn cân treo sợi tóc, một là sống hai là chết cực kỳ đau khổ. Bởi thế, nếu thương xót lão hủ, tuổi lại trẻ hơn nhiều, quý hữu nên đi ngay kêu gọi Aias lẹ bước và công tử Phyleus.”

Lão công dứt lời. Diomedes choàng ngay tấm da sư tử hung nâu, to dày dài tới gót chân, cầm thương ra đi. Thân vương tới trại đánh thức, rồi dẫn hai người đi theo. Tới chỗ lính gác tập trung, họ thấy chỉ huy cũng không chợp mắt mà đang ngồi canh chừng, vũ khí sẵn sàng. Như bầy chó chằm chằm theo dõi con cừu trong sân nông trại, không nghĩ tới ngủ nghê, vì vừa nghe dã thú rời núi xuyên rừng đi xuống, tiếng người hô ầm ĩ, tiếng chó sủa inh ỏi dượt đuổi đằng sau. Bởi thế mắt nhất định không chợp mà cứ mở thao láo, lính canh thức thâu đêm đầy nguy hiểm, đăm đăm nhìn cánh đồng, chờ

đợi tiếng động đầu tiên bên Troian chuyển quân tấn công. Vui mừng thấy họ như thế lão công khuyến khích, ngỏ lời như có cánh bay xa: “Phương cách là vậy, các con thương yêu! Tiếp tục canh chừng, nhất định không ngủ, nếu không ngô bối sẽ trở thành trò cười thích thú đối với quân thù.”

Nói rồi lão công nhanh bước vượt qua chiến hào, thân vương Argive được mời tới họp theo sau. Cùng đi còn có Meriones và công tử sáng giá của Nestor cũng được các thân vương mời tham dự hội đồng. Vượt qua hào sâu, mọi người tới khoảnh đất quang đãng, chỗ không còn xác chết, nơi sau khi thảm sát quân Argive, lúc màn đêm rủ buông bao phủ cánh đồng, Hektor khủng khiếp, phi thường quay về. Ngồi xuống một lúc mọi người bắt đầu bàn bạc. Nestor mã phu đất Gerenia đầu tiên cất tiếng: “Quý hữu, lão hủ tự

hỏi chẳng hay ở đây có người nào tự tin, liều mạng lẩn sang hàng ngũ bọn Troian ngạo mạn quan sát xem có thể tóm được đứa nào thơ thẩn ven rìa doanh trại, hoặc nghe ngóng xem chúng bàn tính, dự định ra sao - ở lại vị trí

đã chiếm gần dãy thuyền, hay rút về thành phố, sau khi tấn công quân Achaian tơi tả? Nếu khám phá sự thể và trở về an toàn, người đó sẽ được tuyên dương công trạng dưới bầu trời, trước hàng quân và tưởng thưởng trọng thể. Mỗi thủ lĩnh chỉ huy đoàn thuyền, tất cả, sẽ tặng một cừu đen, cừu mẹ với cừu con còn bú, tặng phẩm trang trọng biểu thị vinh danh không của cải nào sánh kịp. Và người đó sẽ luôn luôn được mời tham dự ẩm thực và tiệc tùng.”

Nestor phát biểu, tất cả nín thinh, im lặng, trừ Diomedes hăng say chiến trận lên tiếng: “Lão công Nestor, lòng dạ và đầu óc thôi thúc, bỉ nhân sẵn sàng dấn thân thực hiện công tác gian nguy, lẩn vào trại địch gần kề ngô bối. Tuy nhiên, nếu có người cùng đi, bỉ nhân cảm thấy yên tâm và tin tưởng gấp bội. Khi hai người cùng cất bước, nếu người này không nhìn thấy, người kia sẽ nhìn thấy. Một người cũng nhìn thấy, song dẫu vậy tầm nhìn không xa, không rộng bằng hai người, nhận định do đó hạn hẹp, có thể

mù mờ, sai lầm đáng tiếc.”

Nghe Diomedes nói nhiều người muốn đi theo. Hai Aias, đệ tử thần linh chiến tranh sẵn sàng, Meriones hăng hái, công tử Nestor hăm hở, công tử

Atreus, Menelaos tay thương nổi tiếng tình nguyện, Odysseus gan dạ, táo bạo tự nguyện trà trộn vào hàng quân Troian, vì trong thâm tâm lúc nào cũng thích mạo hiểm, phiêu lưu. Bây giờ nguyên soái Agamemnon mới đưa ý kiến: “Công tử Tydeus, Diomedes, nguồn vui của bản nhân, quý hữu có thể chọn bất kể đồng hành nào quý hữu muốn, người đắc lực hơn hết trong số người xung phong. Nhưng đừng để lòng nghiêng ngả vì tôn trọng mà bỏ

người hay chọn người dở, đừng để lòng ngả nghiêng do kính cẩn mà chọn người theo dòng dõi, dù người đó vai vế đến đâu trong hoàng tộc.”

Nguyên soái nói thế vì bất giác lo ngại đối với Menelaos tóc vàng. Thấy vậy, Diomedes lớn tiếng kêu gào chiến tranh tiếp lời: “Nếu nguyên soái và tất cả quý hữu thực lòng muốn bỉ nhân tự chọn đồng hành, thử hỏi làm sao bỏ qua Odysseus tuyệt vời, Pallas Athena quý mến, tâm hồn dũng cảm, đầu óc hiên ngang, luôn luôn sẵn sàng dấn thân vào đủ thứ nguy hiểm? Với đồng hành như thế bên cạnh, vì đầu óc tinh khôn dứt mực, ngô bối có thể

vượt qua ngay cả lửa cháy bừng bừng, rồi trở về an toàn.”

Odysseus kiên nhẫn, tuyệt vời đáp: “Công tử Tydeus, nói với binh sĩ Argive quý hữu chẳng cần đề cao hay hạ thấp, họ đều biết bỉ nhân. Thôi mình đi!

Vì màn tối nhạt dần, rạng đông gần tới, sao trời mờ lụn, đêm hầu như sắp hết, hai phần ba trôi qua, chỉ một phần ba còn lại.”

Không nói gì nữa, hai người nai nịt vũ khí. Thrasymedes hiếu chiến đưa công tử Tydeus thanh kiếm hai lưỡi, vì chiến binh để kiếm ở thuyền, và tấm khiên. Trên đầu đội cho chiến binh chiếc mũ da bò, không chỏm, không chùm lông, thứ gọi là mũ không vành chiến sĩ trẻ tuổi thường đội che đầu.

Meriones đưa cho Odysseus cây cung, ống tên và thanh kiếm. Trên đầu cũng đội cho chiến binh chiếc mũ da chế tạo kỳ khu; bên trong có nhiều dây chằng cứng bền đan kết thành lớp đệm, bên ngoài răng nanh heo rừng trắng nhởn, bóng lộn gắn thành hàng chắc chắn, khéo léo chạy quanh hết phía này đến phía kia, ở giữa đính chặt lớp lông mềm. Đó là chiếc mũ ngày xưa Autolykos lẻn vào ngôi nhà kín cổng cao tường ở Eleon ăn trộm của Amyntor công tử Ormenos, sau đó đưa cho Amphidamas vùng Kythera đem về nhà ở Skandeia. Muốn tỏ ra hào hiệp, bặt thiệp Amphidamas lại tặng Molos; lão nhân giữ cho con Meriones đội. Bây giờ Meriones đưa cho Odysseus sử dụng che đầu. Sau khi vũ trang rùng rợn, hai người lên đường, các chỉ huy ở lại. Bên phải gần vệ đường Pallas Athena phái con hạc bay làm sứ giả. Đêm tối mịt mùng, hai người không nom thấy, song nghe tiếng kêu. Thấy chim báo hiệu điềm lành nên trong lòng mừng thầm, Odysseus lầm rầm cầu xin Athena: “Lắng nghe bản nhân, xin ái nữ Chúa tể mang khiên thần. Nữ thần thường ở bên bản nhân trong mọi gian nguy, bản nhân di chuyển đi đâu nữ thần đều thấy. Đêm nay cũng vậy, nhất là đêm nay, ô Athena, xin nữ thần lại đặc biệt biểu lộ cảm tình, trợ giúp ngô bối trở về

thuyền vẻ vang, kết quả tốt đẹp khiến quân Troian lo lắng, lòng dạ không yên.”

Sau Odysseus, Diomedes lớn tiếng hô hào chiến tranh cũng cầu xin: “Lắng nghe cả bỉ nhân nữa, ái nữ Chúa tể, nữ thần bất quyện. Bây giờ xin ở bên bỉ

nhân như nữ thần đã ở cạnh thân phụ bỉ nhân, Tydeus tuyệt vời, ở Thebes, khi ông đi một mình làm sứ giả cho đoàn quân Achaian. Ông để đoàn quân tu-ních lát đồng trên bờ sông Asopos, tới đó mang theo đề nghị hòa bình

với dân Kadmeian. Nhưng trên đường về, lúc nữ thần tỏ ý sẵn sàng trợ

giúp, ông bàn tính với nữ thần, ô nữ thần kỳ diệu, thực hiện chiến công khủng khiếp. Vậy bây giờ xin nữ thần vui lòng đứng bên cạnh và hết lòng che chở bỉ nhân. Để đền đáp tấm lòng hào hiệp, bỉ nhân sẽ lấy bò nái tơ một tuổi, trán rộng, chưa tập cho thuần, chưa hề đóng ách, làm lễ tế sinh dâng cúng, và sẽ lấy vàng phủ kín cặp sừng.” Hai người cầu xin, Pallas Athena nghe tiếng. Dứt lời cầu xin ái nữ Chúa tể vạn năng, hai người lên đường như cặp sư tử vun vút lao thân trong đêm tối mù mịt băng qua bãi chiến trường lần bước giữa xác chết và giáp y đẫm máu.

Hektor cũng không để quân Troian đắc thắng ngon giấc. Chủ súy triệu tập chỉ huy, thủ lĩnh và trưởng thượng. Mời mọi người tới họp, chủ súy trình bày kế hoạch tự mình đề xướng: “Có nhiệm vụ cần thi hành vậy ai trong số

quý hữu tình nguyện? Phần thưởng quý giá sẵn sàng. Bản nhân sẽ tặng một xe hảo hạng, hai ngựa cổ dài, đẹp tuyệt vời trong doanh trại quân Achaian cho người, ngoài phần thưởng còn đạt vinh dự, mạo hiểm trinh thám gần dãy thuyền lướt sóng, theo dõi xem có phải chúng canh gác như trước, hay bây giờ do thất trận thảm hại dưới tay ngô bối, đang bàn cách tìm đường tẩu thoát và mệt lả không màng canh gác ban đêm.”

Chủ súy kêu gọi, mọi người im lặng, nín thinh. Lát sau có người Troian tên Dolon công tử Eumedes, lệnh sứ đắc lực, nhiều vàng, nhiều đồng, mặt mũi xấu xí, song nhanh chân lẹ bước lên tiếng. Gã là con trai duy nhất trong gia đình năm chị em gái. Bước tới giữa nghị trường, gã nói với hàng quân Troian và Hektor: “Thưa chủ súy, cảm nghĩ phấn khởi, tinh thần tự hào thôi thúc, bỉ phu sẵn sàng dấn thân tới gần dò thám đoàn thuyền lướt sóng.

Nhưng trước hết xin chủ súy vui lòng cầm quyền trượng giơ cao trang trọng thề sẽ cho bỉ phu cặp ngựa, chiếc xe mạ đồng chuyên chở công tử xuất chúng của Peleus. Bỉ phu sẽ không là trinh sát vô dụng hay phụ lòng mong đợi của chủ súy. Bỉ phu sẽ đi xuyên doanh trại quân thù tới tận thuyền Agamemnon, nơi chỉ huy của chúng chắc hẳn đang bàn chuyện tháo lui chạy trốn hay ở lại chiến đấu.”

Dolon dứt lời. Hektor cầm quyền trượng giơ lên thề trước mặt gã: “Xin Chúa tể phu quân Hera thần sấm chứng giám. Bản nhân thề không binh sĩ

Troian nào sẽ ngồi trên xe sau cặp ngựa, và bản nhân khẳng định quý hữu sẽ hoan hỉ sử dụng chúng mãn đời!”

Chủ súy dứt lời. Chủ súy thề lấy lệ, song Dolon hí hửng phấn khởi khác thường. Gã tức thì choàng cây cung cánh cong qua vai, lấy tấm da chó sói màu xám choàng lên mình, cầm chiếc mũ da chồn đội lên đầu. Tay hăm hăm cây thương sắc cạnh, gã trực chỉ dãy thuyền, xa dần doanh trại. Gã ra đi, song không bao giờ từ dãy thuyền quay về tường trình sự việc cho Hektor hay. Sau khi rời doanh trại lúc nhúc người và ngựa, gã hăng hái lên đường. Nom thấy gã lại gần, Odysseus dòng dõi Chúa tể nói nhỏ với đồng hành: “Có người, Diomedes, từ phía quân thù, có vẻ dò thám thuyền ngô bối hoặc lật xác chết lột giáp y, không rõ thế nào. Ngô bối nên để nó đi qua xuống cánh đồng một chút, sau đó xổ tới tóm cổ thật nhanh. Nếu nó co giò phóng chạy lẩn trốn, quý hữu phải dùng thương uy hiếp nhất định dồn đẩy về dãy thuyền, xa doanh trại, như vậy nó không cách gì thoát thân và trở lại thành phố.”

Nói rồi hai người tách khỏi con đường đến núp giữa xác chết ngổn ngang.

Ngây thơ vun vút chạy qua Dolon không biết. Lúc gã cách xa khoảng chiều rộng khu ruộng lưu canh la thường cày xong trong một ngày (kéo cày cặp ràn cày luống sâu la giỏi hơn bò) hai người đuổi theo. Nghe tiếng chân gã ngừng. Trong lòng gã nghĩ Hektor thay đổi ý định, người chạy phía sau là bạn từ doanh trại Troian xổ tới bảo gã quay về. Nhưng lúc hai người chỉ

cách độ cây thương hoặc không tới, nhận ra hai người là kẻ thù, gã co giò chạy thục mạng tẩu thoát. Hai người cắm cổ lao đầu bám sát. Chẳng khác hai chó săn nhe răng sắc nhọn, kinh nghiệm săn mồi, không ngừng dượt theo hươu non hay thỏ dại qua đồng quê cây cối um tùm, con vật vừa chạy vừa kêu phía trước, công tử Tydeus và Odysseus chuyên viên cướp phá thành phố, hùng hục, hăm hở lao tới, đẩy gã xa dần đồng đội. Chạy đến dãy thuyền gã định lẩn vào đám lính gác, nhưng đúng lúc đó Athena tăng sức mạnh phi thường cho công tử Tydeus để không binh sĩ Achaian nào giáp y lát đồng có thể tự hào là người đầu tiên tóm cổ Dolon trong khi Diomedes chỉ là người thứ hai nhào tới. Vừa vung thương Diomedes lực lưỡng vừa

quát: “Đứng lại tức khắc, kẻo ta lao thương. Đừng tưởng còn lâu ta mới hạ

mi chết đứ đừ.”

Dứt lời chiến binh lao thương, song không trúng. Mũi thương bóng lộn bay qua vai phải cắm phập xuống đất. Dolon đứng im, run sợ; mặt mũi tái mét, gã líu nhíu, lắp bắp, hai hàm răng đánh vào nhau cầm cập. Hai chiến binh tiến tới, thở hồng hộc, nắm chặt tay. Gã vừa bật khóc vừa mếu máo: “Bắt sống, con sẽ chuộc mạng. Ở nhà con có đồng, vàng và sắt tôi kỹ càng. Bố

con sẽ nộp chuộc hậu hĩ nếu biết con bị bắt sống đem về thuyền quân Achaian.”

Odysseus mưu trí trấn an: “Bình tĩnh, đừng nghĩ tới chết. Hãy trả lời ta rõ ràng, đúng sự thật. Mi định đi đâu, một mình thế này, từ doanh trại tới dãy thuyền đêm hôm khuya khoắt, trời tối như bưng trong khi người khác yên giấc ngon lành? Lật xác chết lột áo giáp phải không? Hektor phái đi dò thám, nghe ngóng tình hình quanh dãy thuyền rỗng không chứ gì? Hay tự ý vác xác ra đi?”

Dolon tiếp lời, toàn thân run bần bật: “Mưu mô xảo quyệt, hứa hẹn hão huyền, Hektor làm con lóa mắt, không biết nhận định ra sao. Y thề cho con cặp ngựa chân cứng vó mạnh, chiếc xe mạ đồng của công tử Peleus hiên ngang. Y thúc đẩy con giữa đêm khuya mù mịt tới gần doanh trại quan sát xem địch có canh gác dãy thuyền như trước hay bây giờ do đại bại dưới tay ngô bối, đang bàn cách tìm đường tháo chạy và mệt lả không buồn canh gác ban đêm.”

Odysseus mưu mẹo mỉm cười tuôn lời cật vấn: “Ô, như vậy nghĩa là lòng thèm thuồng mi thèm tặng phẩm quý giá! Cặp ngựa của Achilleus, dòng dõi Aiakos! Thứ đó thế nhân khó lòng huấn luyện, điều khiển, trừ chiến binh Achilleus, thân mẫu là nữ thần bất tử. Nhưng thôi, nói ta hay, giải thích kỹ

càng, trả lời đúng sự thực. Trước khi tới đây, lúc mi rời bước ra đi, Hektor chủ súy đoàn quân ở đâu? Vũ khí để chỗ nào? Ngựa cột nơi mô? Trạm gác, trại quân sắp đặt ra sao? Số còn lại ngủ ở đâu? Chúng dự tính làm gì?

Chúng có quyết định giữ nguyên vị trí ở mãi ngoài đó gần dãy thuyền ngô bối hay lui hẳn vào trong thành phố sau khi gây tổn thất nặng nề cho quân Achaian?”

Dolon công tử Eumedes đáp: “Con xin nói thật những gì quan lớn hỏi.

Bẩm, Hektor họp bàn với trưởng thượng gần mộ phần quân vương Ilos, cách xa nơi ồn ào. Đồn gác quan lớn hỏi, thưa đấng anh hùng, không có binh sĩ đặc biệt cắt cử cách quãng để bảo vệ, canh giữ doanh trại. Mỗi đống lửa canh chỉ định số lính Troian thi hành nhiệm vụ thức suốt đêm, suỵt suỵt báo động giữ cho nhau tỉnh táo. Ngược lại, binh sĩ đồng minh, kéo tới từ

nhiều xứ, tối đến ngủ khì, vì không có vợ dại con thơ bên cạnh, để mặc binh sĩ Troian lo việc canh gác.” Odysseus biến báo khác thường chưa thỏa mãn bèn hỏi: “Thế nghĩa là thế nào? Chúng ngủ ở đâu? Cùng bọn Troian luyện ngựa hay chỗ khác? Phải nói rõ ta muốn biết.”

Dolon quý tử Eumedes tiếp lời: ‘Dạ, con cũng xin nói thật quan lớn hay chuyện này. Gần bờ biển là người Karian, người Paionian vũ trang cung cánh cong, người Leleges, người Kaukonian, người Pelasgian gan dạ. Gần Thymbra là người Lykian, người Mysian cao ngạo, người Phrygian vừa cưỡi ngựa vừa giao chiến, người Maionian tác chiến trên xe. Nhưng tại sao quan lớn hỏi con chi tiết như thế? Nếu định tâm xâm nhập doanh trại quân Troian, quan lớn sẽ thấy đằng đó, cuối doanh trại, lính Thracian mới tới ở

cách xa lính khác, trong số có quân vương Rhesos công tử Eioneus. Con nhìn thấy nhiều ngựa cao lớn, xinh đẹp, trắng hơn tuyết, phi nhanh hơn gió.

Xe nạm vàng bịt bạc vô cùng kỳ công. Người đó còn mang theo giáp y kỳ

dị bằng vàng trông lạ lùng hết sức. Thứ đó thế nhân chẳng nên mặc; thứ đó chỉ thích hợp với thần linh bất tử. Thưa, bây giờ xin quan lớn mang con về

thuyền lướt sóng hay trói chặt để con ở đây, trong khi ra ngoài tìm hiểu thực hư? Trở về quan lớn sẽ thấy con có nói thật hay không.”

Tỏ vẻ thô bạo, chau mày nhìn chằm chằm, Diomedes hạ giọng: “Dolon, đừng tưởng có thể lẩn trốn. Mi cung cấp nhiều tin giá trị, song đã rơi vào tay ngô bối. Nếu đêm nay ngô bối cho chuộc hay thả ra, mi sẽ quay lại dãy thuyền, một là dò thám, hai là tấn công quyết liệt. Ngược lại, nếu ta ra tay thanh toán, kết liễu cuộc đời, mi sẽ chẳng bao giờ lại là tai họa đối với hàng quân Argive.”

Lời vừa dứt, Dolon đưa bàn tay nùng nục sờ cằm Diomedes, van xin vì nhân từ tha mạng sống; nhưng chiến binh rút kiếm chồm lên chém giữa gáy,

cắt đứt hai đường gân; gã vẫn lải nhải khi đầu lăn xuống đất. Hai chiến binh lột chiếc mũ da chồn khỏi đầu, điệu tấm da chó sói khỏi thân, tịch thu chiếc thương và cây cung cánh cong. Odysseus cầm chiến phẩm giơ cao cho Athena thấy, cùng lúc cầu xin: “Nữ thần, cầu mong mấy thứ này khiến người vui lòng, người là thần linh đầu tiên trong hàng bất tử trên núi Olympos ngô bối kêu gọi trợ giúp. Bây giờ một lần nữa xin người ra tay, hướng dẫn ngô bối đột nhập trại quân Thrace cùng ngựa của chúng.”

Cầu xin xong chiến binh nâng bó chiến phẩm đặt lên bụi cây hà liễu. Đánh dấu chỗ để rõ ràng, chiến binh kiếm mớ sậy, mớ cành hà liễu rậm lá phủ lên để lúc trở về đêm tối như bưng hai người vẫn thấy. Tiếp tục lên đường, theo nhau lần bước giữa máu lênh láng và vũ khí ngổn ngang, khá lâu hai người mới tới chỗ quân Thrace. Binh sĩ ngủ như chết, mệt đừ vì gắng sức; vũ khí bóng lộn xếp gọn gàng bên cạnh thành ba hàng trên mặt đất. Cặp ngựa đứng cạnh mỗi binh sĩ. Rhesos nằm giữa, tuấn mã phi nhanh đứng gần, dây cương gài phía sau thùng xe. Nom thấy quân vương trước, Odysseus chỉ tay nói: “Diomedes, người ngô bối nhắm nằm kia kìa. Ngựa đó là ngựa Dolon kể ngô bối hay, trước khi ngô bối hạ sát gã. Bây giờ chiến hữu cần vận dụng sức mạnh kiên cường. Không nên đứng đó vô ích, để vũ khí vô dụng. Mau lên! Cởi dây cương lập tức. Nếu không, chiến hữu hạ sát đám lính, bản nhân lo bầy ngựa.”

Odysseus vừa dứt lời Athena mắt xanh lam lục liền dồn phả sức mạnh cho Diomedes. Hăng tiết Diomedes vung kiếm chém hết bên phải đến bên trái, tiếng rên rỉ rùng rợn dâng cao, người lăn ra chết, máu tuôn chảy đỏ ngòm mặt đất. Như sư tử bất đồ gặp đàn cừu hay bầy dê không mục phu trông nom, hăng máu chồm lên hạ sát, công tử Tydeus chém quân Thracian liên tiếp. Chiến binh giết mười hai binh sĩ, lần lượt tới gần binh sĩ nào vung kiếm chém binh sĩ đó. Phần mình, tay hăm hăm đoản kiếm, đứng gần kề, ngay khi công tử Tydeus vừa hạ sát một tên, Odysseus đa mưu túc trí nắm liền hai chân kéo lại đằng sau, nghĩ bụng cần khoảng trống để mấy con ngựa bờm dài có chỗ bước đi. Không quen chủ mới, nếu giẫm phải xác chết, chúng sẽ hoảng sợ. Người thứ mười ba công tử Tydeus xáp lại gần kết thúc cuộc đời êm ấm là Rhesos. Quân vương thở hổn hển, vì bóng ma hãi

hùng xuất hiện đứng ngay trên đầu. Đêm đó, do Athena sắp xếp tài tình, quân vương nằm mơ thấy cháu nội Oineus. Trong khi đó Odysseus táo bạo đưa cặp ngựa chân cứng vó mạnh ra khỏi xe. Chiến binh lấy dây cương chằng hai con vào nhau, cầm cung khẽ nện mấy cái rồi dắt ra khỏi chỗ đông người, vì không có thì giờ nghĩ tới lấy chiếc roi bóng lộn để trong xe trang trí kỳ khu. Sau đó chiến binh huýt sáo báo hiệu trở về cho Diomedes tuyệt vời hay. Nhưng công tử Tydeus nán lại, bất động, tự hỏi việc táo bạo hơn hết cần làm là gì: lấy chiếc xe trên đó để giáp y trang trí kỳ khu, nắm càng kéo ra, nâng khỏi đầu mang đi, hay thay vì thế chém giết bọn Thracian nhiều hơn nữa. Trong lúc Diomedes gan dạ thầm lặng suy tính, Athena tới bên cạnh báo động: “Công tử Tydeus can trường, bây giờ nên nghĩ chuyện trở về dãy thuyền rỗng không, nếu không chiến binh sẽ phải tháo chạy; thần linh khác sẽ đánh thức quân Troian chỡi dậy đuổi theo.”

Nghe tiếng nói nhận ra giọng nữ thần, Diomedes nhảy phốc lên lưng ngựa.

Odysseus cầm cung đập nhẹ; cặp tuấn mã phi như bay về dãy thuyền lướt sóng của quân Achaian. Lúc này ở vị trí quan sát Apollo cũng mở mắt nhìn trừng trừng. Thấy Athena vồ vập, vồn vã với công tử Tydeus, giận hết sức, thần linh cung bạc lao xuống trại quân Troian đông đúc đánh thức Hippokoon, trưởng thượng lực lượng Thracian, anh em thúc bá của Rhesos.

Thức giấc đột ngột, trưởng thượng choàng dậy. Khi thấy chỗ ngựa đứng trống không, binh sĩ hổn hển giẫy giụa trong cuộc tàn sát ghê tởm, trưởng thượng vừa rên rỉ vừa gọi tên đồng đội chí thiết. Nghe thấy thế quân Troian ào ào đổ tới, vừa chạy vừa la rầm trời. Đến nơi họ bàng hoàng nhìn cảnh rùng rợn hai người gây nên trước khi lẩn về dãy thuyền rỗng không.

Tới chỗ hạ sát trinh thám của Hektor, Odysseus Chúa tể yêu thương ghìm ngựa phi nhanh, công tử Tydeus nhảy xuống lấy chiến phẩm đẫm máu đưa cho Odysseus, rồi lại chèo lên lưng quất ngựa ra đi. Hai tuấn mã hăng hái xả vó, không khịt khịt vì bực tức, [về dãy thuyền rỗng không, lòng dạ hăm hở, phấn khởi.] Người đầu tiên nghe vó ngựa sầm sập lại gần, Nestor cất tiếng: “Quý hữu, chỉ huy và trưởng thượng hàng quân Argive, lão hủ lầm hay sự thật? Lòng rộn ràng buộc phải nói ra. Tiếng vó ngựa phi như bay dồn dập đập mạnh vào tai. A! Phải chăng Odysseus và Diomedes cường

tráng đánh ngựa chân cứng vó mạnh hùng hục từ doanh trại quân Troian chạy thẳng về đây! Nhưng trong lòng lão hủ lo ngại hết sức, rất có thể hai dũng sĩ gan dạ, can trường hơn hết trong hàng quân Argive gặp chuyện chẳng lành, quân Troian ầm ầm đuổi theo!”

Lão công chưa dứt lời hai anh hùng đã tiến vào. Hai anh hùng xuống ngựa, mọi người hoan hỉ đón chào, vừa nắm tay vừa ngỏ lời chúc mừng. Hăm hở

muốn nghe chuyện, Nestor mã phu đất Gerenia lên tiếng trước tiên:

“Odysseus lừng danh, hoa vinh quang hàng quân Achaian, xin quý hữu vui lòng cho lão hủ hay làm thế nào hai quý hữu trở về với cặp ngựa? Hai quý hữu thân chinh lẻn vào doanh trại quân Troian bắt mang đi hay thần linh gặp trên đường trao tặng? Chúng óng ánh tuyệt vời y hệt tia sáng mặt trời.

Ngày nối ngày lão hủ liên tục trực diện quân Troian, tuy tuổi đã cao, song vẫn ham chiến đấu, lão hủ khẳng định chưa bao giờ ở lại hậu cứ, chưa bao giờ lẩn trốn quanh dãy thuyền, dẫu thế chưa lần nào nhìn hoặc gặp ngựa nào như ngựa này. Nói đi. Chắc hẳn hai quý hữu gặp thần linh, thần linh cho hai quý hữu phải không? Chúa tể thu thập mây trời quý mến hai quý hữu vô cùng, ái nữ mang khiên thần Athena mắt xanh lam lục cũng vậy.”

Odysseus ý tứ, khôn khéo đỡ lời: “Nestor, công tử Neleus, hoa vinh quang hàng quân Achaian, nếu muốn thần linh sẵn sàng cho ngựa khá hơn, vì quyền năng lớn mạnh gấp bội ngô bối! Thưa lão trượng, cặp ngựa lão trượng dọ hỏi là cặp ngựa mới tới từ Thrace. Chủ nhân Diomedes gan dạ

cho về chín suối. Cùng chuyến còn có mười hai đồng đội cũng nhắm mắt đi theo, tất cả thuộc hàng quý tộc. Tên thứ mười ba về chầu ông bà ông vải là tên trinh thám, ngô bối tóm cổ gần dãy thuyền. Muốn quan sát doanh trại ngô bối, Hektor và đám Troian cao ngạo phái đi rình mò.”

Dứt lời chiến binh vừa lái ngựa chân cứng vó mạnh nhảy qua hào vừa cười vang đắc thắng. Quân sĩ Achaian vui vẻ đi theo. Khi tới trại công tử Tydeus xây cất vững chắc, hai người cột cương bằng da cắt ngoạn mục vào máng cỏ, nơi ngựa lanh lẹ của Diomedes thường đứng ăn lúa mạch trộn mật ong.

Odysseus để chiến phẩm đẫm máu tịch thu của Dolon ở cuối thuyền, chờ