phần còn lại của thế giới được tạo ra. Những ch}n lý đó còn được viết ở nhiều chỗ kh|c, Bởi c|c thầy giảng gi|o lý của Đức th|nh thần, 42- Nếu suy nghï kỹ về điều đó, ch{ng sẽ nhận thấy được. Ngay chỉ với suy luận cũng thấy được một phần điều đó, Vì không thể chấp nhận rằng những động cơ đó, 45- Tồn tại l}u như vậy m{ không có vật phẩm ho{n thiện của chúng. B}y giờ ch{ng đ~ biết ở đ}u, khi n{o, V{ như thế n{o, c|c thiên thần đ~ được tạo ra, 48- Thế l{ trong ý muốn của ch{ng, ba điều nồng nhiệt đ~ được dập tắt. V{ ch{ng chưa kịp đếm đến hai mươi Thì trong ít thời gian đó một bộ phận thiên thần 51- Đ~ l{m rối loạn c|i trụ của c|c nh}n tố kh|c. Một bộ phận vẫn ở lại v{ bắt đầu nghệ thuật này, Với bao thích thú m{ ch{ng đ~ thấy, 54- V{ chẳng bao giờ họ ngừng nhảy xoay vòng. Nguyên nh}n của sự sa ng~ đó l{ tính kiêu ngạo, Đ|ng nguyền rủa của kẻ m{ ch{ng đ~ thấy, 57- Bị thúc ép bởi sức nặng của thế giới. Những thiên thần ch{ng thấy ở đ}y có đủ khiêm tốn, Để hiểu rằng họ được tạo ra bởi Đấng nh}n từ, 60- Đ~ l{m cho họ có khả năng hiểu biết. Vì vậy m{ thiên cảm của họ được n}ng cao, Bởi }n huệ soi s|ng v{ t{i năng của họ, 63- Khiến họ có ý chí đầy đủ v{ kiên định. Xin chớ ho{i nghi m{ h~y tin chắc rằng, Nhận được }n huệ l{ điều đ|ng khen, 66- Vì còn tùy thuộc lòng ham muốn rộng mở để đón nhận. B}y giờ, tiếp cận Hội đồng thiên thần n{y, Nếu ch{ng đ~ tiếp nhận tốt những điều tôi nói, 69- Ch{ng có thể tự suy ngẫm m{ không cần sự giúp đỡ. Nhưng trên tr|i đất, trong trường học của c|c người, Người ta đ~ dạy rằng bản chất thiên thần 72- Có đủ lý trí, trí nhớ v{ ý chí.
Ta sẽ nói để ch{ng thấy rõ, Ch}n lý thuần túy m{ dưới đó người ta lầm lẫn, 75- Nên đ~ giảng dạy như thế. Những thực thể n{y, sau khi vui sướng được thấy Chúa, Họ không còn nhìn gì kh|c, ngo{i Chúa, 78- V{ không c|i gì có thể che giấu được Người. Vì vậy c|i nhìn của họ không còn bị ngăn c|ch, Bởi một vật n{o kh|c v{ họ chẳng cần, 81- Phải nhớ lại một ý niệm đ~ rời xa. Như vậy l{ ở dưới đó người ta tuy không ngủ m{ vẫn mê, Khi tin hoặc không tin mình nói sự thật, 84- Nhưng như thế c{ng sai lầm hơn v{ đ|ng xấu hổ hơn. Ở dưới đó c|c ngươi không chỉ đi theo một con đường Trong triết học, m{ sự ham chuộng c|i bề ngo{i 87- V{ c|c ý nghï cứ lôi kéo c|c người đi. Tuy nhiên ở đ}y người ta dung thứ điều đó, V{ ít coi khinh hơn, khi m{ Kinh Th|nh, 90- Bị để xuống h{ng thứ hai, hoặc bị xuyên tạc. C|c ngươi không biết đ~ phải tốn bao nhiêu xương m|u Để truyền b| Kinh Th|nh ra thế gian v{ Chúa sẽ vui lòng 93- Biết bao, nếu có kẻ biết khiêm nhường dựa v{o Người. Để tỏ vẻ ta đ}y, mỗi người cứ tìm c|ch sản xuất ra Những điều bịa đặt v{ những nh{ giảng dạy 96- Thì ra sức chú giải, còn Kinh Phúc }m thì bị bỏ quên. Có người thì khẳng định rằng khi Chúa Kitô chết, Mặt trăng đ~ lùi lại đằng sau v{ chen v{o giữa, 99- Nên mặt trời không còn chiếu s|ng tr|i đất. Hắn nói dối, bởi vì |nh s|ng tự che khuất, Đó l{ tại nhật thực, v{ điều đó l{ chung 102- Cho cả người T}y Ban Nha, người Ấn Độ cũng như người Do Th|i. Phirenxe không có nhiều Lapi v{ Bindi Bằng những chuyện hoang đường được s|ng t|c từ trên tòa giảng, 105- V{ tung ra khắp nơi, suốt quanh năm. Do vậy m{ những con chiên kém hiếu biết Từ b~i chăn trở về, chỉ no gió 108- V{ sự mù qu|ng của họ không thể l{ lý do để xin lỗi. Kitô đ~ không bảo đo{n tu sï đầu tiên của mình: “H~y đi đi v{ h~y giảng cho thế gian những điều ngu ngốc”, 111- Mà cung cấp cho họ một căn bản gi|o lý x|c thực.
Căn bản gi|o lý đó đ~ vang lên tốt đẹp từ miệng họ, V{ trong cuộc chiến để đốt lên Đức tin, 114- Họ đ~ l{m cho Kinh Th|nh biến th{nh khiên v{ gi|o. Còn ng{y nay người ta giảng đạo bằng những c}u chọc cười, Những lời đùa cợt, miễn l{ cù cho mọi người cười nhiều 117- Thì c|i mũ chùm đ~ phồng lên v{ không còn mong gì hơn nữa! Nếu một gi|o d}n trông thấy con chim ấy, Nấp trong |o cho{ng thầy giảng, họ sẽ hiểu 120- Gi| trị của sự x| tội m{ họ tin l{ như thế n{o! Sự ngu ngốc trên trần thế đang ph|t triển, Không có chứng cớ, cũng chẳng có tư liệu, 123- Người ta cứ đổ xô tới mọi lời hứa h~o. Con lợn của Th|nh Antôniô đ~ béo lên như thế, Nhiều kẻ kh|c còn bẩn hơn cả lợn, 126- Chúng trả cho mọi người những đồng tiền rởm. Nhưng chúng ta đ~ đi qu| xa vấn đề, Xin ch{ng h~y đưa mắt nhìn về con đường thẳng, 129- Để cho đường đi khớp với thời giờ ta có. C|c thiên thần ph|t triển qu| nhanh về số lượng, Đến nỗi chẳng có một từ n{o, 132- Cũng chẳng có kh|i niệm n{o của lo{i người theo kịp. Nếu ch{ng chú ý tới điều Đanien tiết lộ, Ch{ng sẽ thấy trong những con số nghìn mà ông nêu ra, 135- Một con số chính x|c còn được dấu kín. \nh s|ng đầu tiên chiếu s|ng tất cả, Được đón nhận bằng nhiều c|ch kh|c nhau, 138- Tùy theo sự huy ho{ng m{ Người kết hợp. Từ đó suy ra, vì tình yêu tới sau, Hoạt động trí tuệ, nên sự dịu d{ng của tình yêu 141- Cũng nồng n{n hay ấm |p kh|c nhau. B}y giờ ch{ng thấy sự vï đại v{ rộng lớn Của bản thể vïnh hằng, sau khi đ~ tạo ra Biết bao tấm gương, ở đó Người đ~ tự chia nhỏ ra 145- M{ vẫn cứ l{ một, như trước kia”.
KHÚC XXX Vùng trời thứ mười, vùng Thiên thanh. Thiên đình, thiên thần v{ những người hằng phúc. Dòng sông |nh s|ng, những tia lửa, những bông hoa. Đantê có thị lực mới. Bông hồng Thiên đường. Chiếc ngai d{nh cho Ho{ng dế Enricô VII. Có thể từ s|u nghìn dặm c|ch xa, Giờ thứ s|u đ~ điểm, 3- Thế giới nghiêng bóng mình xuống ch}n trời. Bầu trời s}u thẳm bắt đầu rạng dần, C|c vì sao mất |nh s|ng 6- Dần dần hạ xuống thấp. Người nữ tỳ lo việc |nh s|ng của mặt trời xuất hiện, Hết vì sao n{y đến vì sao kh|c, 9- Đến cả vì sao đẹp nhất, tắt dần. Song song với đội th|nh ca biểu diễn, Chung quanh Điểm s|ng đ~ thắng tôi, 12- Như bao bọc lấy c|i chính mình được bao bọc, Dần dần họ biến mất trước mắt tôi, Việc không còn thấy gì v{ tình yêu 15- Thôi thúc mắt tôi nhìn về phía Bêatờrisê. Nếu tất cả những gì đ~ nói về n{ng, Cho đến đ}y, đem cô đúc lại thành một lời tôn vinh duy nhất, 18- Cũng vẫn l{ qu| ít ỏi đối với cống hiến của n{ng. Sắc đẹp của n{ng, theo tôi, không chỉ vượt mọi chuẩn mực, Của chúng ta m{ tôi tin chắc rằng 21- Chỉ có Đấng tạo hóa mới cảm thông được trọn vẹn. Tôi thú nhận mình bất lực, Trước bất kỳ một điểm n{o về đề t{i n{ng, 24- Tôi cũng không thể trở th{nh một t|c giả trung bình hay kh| hơn. Như một con mắt yếu đuối trước |nh mặt trời, Chỉ hình dung lại nụ cười hiền dịu của n{ng, 27- Cũng đủ l{m cho thần trí tôi bay bổng khỏi th}n x|c. Từ ng{y đầu tiên được thấy khuôn mặt n{ng, Trên cõi đời, cho đến lần chiêm ngưỡng n{y, 30- B{i thơ của tôi viết về n{ng chưa một lần đứt đoạn.
Nhưng từ nay tôi đ{nh dừng việc lẽo đẽo chạy theo, Sắc đẹp của n{ng, bằng thơ ca, 33- Như mỗi nghệ sï phải thấy được giới hạn của mình. Tôi phải nhường chỗ cho một tiếng nói n{o mạnh mẽ hơn Tiếng đ{n lia của tôi, để nói về n{ng, 36- Để họ kết thúc đề t{i khó khăn n{y. Với dấu hiệu v{ lời nói, chuyên gia dẫn đường nói tiếp: -“Chúng ta vừa ra khỏi vùng trời rộng lớn nhất, 39- V{ l{ vùng có |nh s|ng tinh khiết. \nh s|ng trí tuệ tr{n ngập tình yêu, Tình yêu điều thiện ch}n thực, đầy vui sướng hoan hỉ, 42- Vượt tất cả mọi sự êm |i dịu d{ng. Ở đó ch{ng sẽ thấy hai đội hiệp sï, Của Thiên đường v{ một trong cảnh tượng 45- Sẽ thấy trong ng{y Ph|n xử cuối cùng. Như một |nh chớp bất ngờ đ|nh v{o thị gi|c, Ngăn không cho mắt thấy được, 48- Cả sự chuyển động của những sự việc mạnh mẽ. \nh s|ng rực rỡ bao bọc lấy tôi, Trong một tấm m{n mỏng s|ng lòa, 51- Ngo{i |nh s|ng, không thấy có gì hiện ra, “-Tình yêu của Chúa giữ cho bầu trời n{y Luôn ch{o đón mọi người như vậy, 54- V{ để chuẩn bị nhận thị lực thần th|nh”. Những lời ngắn gọn đó nói với tôi, Khiến tôi hiểu rằng: 57- Tôi đ~ vượt lên khả năng của mình, Một thị lực mới đ~ được hồi phục, Như thể không có sự s|ng tỏ n{o tinh tường hơn, 60- V{ mắt tôi đ~ có thể tự bảo vệ. Tôi thấy một luồng |nh s|ng có hình d|ng một dòng sông, Chói s|ng lộng lẫy giữa hai bờ, 63- Mang bộ mặt mùa xu}n kỳ diệu. Từ dòng sông đó ph|t ra những tia lửa s|ng rực Bay khắp nơi rồi đậu lại trên những bông hoa, 66- Như những viên hồng ngọc d|t v{ng chung quanh. Như đ~ say mùi hương hoa Những tia lửa đó lại bay về c|i vực |nh s|ng 69- Đ|ng kinh ngạc, cứ một tia bay v{o thì một tia kh|c bay ra. -“Chắc một ý muốn cao cả đang bùng ch|y và thôi thúc chàng,
Muốn hiểu ý nghïa những gì ch{ng thấy, 72- Ý muốn đó tăng lên bao nhiêu c{ng khiến tôi thích thú bấy nhiêu. Nhưng ch{ng cần phải uống nước n{y trước, Để cho nỗi kh|t khao ở ch{ng dịu xuống” 75- Mặt trời của đôi mắt tôi đ~ nói như vậy. N{ng nói tiếp: “- Dòng sông v{ những viên ngọc Hiện ra, cùng những bông hoa 78- L{ sự b|o trước của ch}n lý. Không phải những sự vật ấy tự nó chưa ho{n thiện, M{ sự khiếm khuyết đến từ ch{ng, 81- Bởi ch{ng chưa có thị gi|c đủ mạnh”. Không có trẻ thơ n{o lại không nhanh chóng, Đi tìm bầu sữa mẹ, nếu nó thức dậy muộn, 84- So với giờ giấc thường ng{y quen thuộc. Lúc đó, để l{m cho mắt mình Th{nh những tấm gương ho{n hảo, tôi nghiêng mình 87- Soi v{o dòng sông, mong l{m cho mắt th{nh trong s|ng hơn. Nhưng khi mắt tôi vừa thấy dòng nước Thì trước mắt tôi hiện ra 90- Chiều d{i của sông đang biến th{nh hình tròn. Như những người đeo mặt nạ, Hiện ra kh|c hẳn, khi họ cởi bỏ 93- C|i bề ngo{i vay mượn m{ sau đó họ đ~ ẩn giấu. Cũng như vậy, những bông hoa v{ những tia lửa, Trước mắt tôi, đ~ biến th{nh những người dự hội, 96- Tôi thấy hiện ra hai loại triều thần của nh{ trời. Ôi vinh quang của Chúa đ~ cho tôi được chứng kiến, Sự thắng lợi cao cả của một triều đình ch}n thực, 99- Xin h~y ban cho tôi t{i năng để nói lên điều đ~ thấy! Một |nh s|ng ở trên cao soi tỏ Đấng tạo hóa của những sinh linh do Người s|ng tạo, 102- M{ chỉ chiêm ngưỡng thôi l{ đ~ đặng bằng an. \nh s|ng đó mở rộng th{nh hình tròn, Rộng đến nỗi chu vi của nó, 105- Sẽ l{ một chiếc thắt lưng qu| rộng cho mặt trời. Tất cả những gì thấy được từ |nh s|ng đó, L{ nó được tạo th{nh bởi những tia s|ng hội tụ lại ở đỉnh, 108- Động lực đầu tiên từ đ}y ph|t ra sự sống v{ sức mạnh. Ở mé dưới như một quả đồi nhỏ Soi bóng trên mặt nước để ngắm mình được trang điểm,
111- Bởi vô v{n hoa l|. Bao quát vùng ánh sáng chung quanh, Tôi thấy hơn ng{n bậc đứng, 114- Tất cả những người trong chúng ta được trở về trên cao ấy. Nếu ở bậc thấp nhất còn hứng được Nhiều |nh s|ng như thế thì không hiểu 117- Những c|nh cuối cùng của bông hồng n{y rộng lớn đến thế n{o! Nhưng việc ngắm của tôi không lệch về phương diện, Bề rộng v{ chiều cao 120- M{ chú ý đến chất v{ lượng của niềm hoan hỉ n{y. Ở trên cao n{y, việc gần hay xa, không th{nh vấn đề hơn, thiệt Vì ở đ}y, Chúa trị vì trực tiếp, 123- Nên c|c luật lệ tự nhiên không còn t|c dụng. Tr|i tim v{ng của bông hồng vïnh cửu, Đang nở ra v{ tỏa hương thơm ng|t, 126- Để ca ngợi mặt trời của Mùa xu}n bất diệt, Như tôi vẫn lộ ý muốn nói nhưng vẫn cố giữ im, Bêatờrisê liền động viên tôi và nói: - “Ch{ng xem kìa 129- Lớn biết bao đội th|nh ca |o trắng! H~y xem, vùng trời của chúng ta rộng lớn biết bao, Nhưng c|c chỗ ngồi hầu như đ~ bị cho|n, 132- Người ta chỉ còn chờ một ít vị nữa thôi. V{ chỗ ngồi long trọng kia m{ mắt chàng đang nhìn chăm chú, Vì tại đó đ~ để sẵn một chiếc vương miện, 135- Trước khi ch{ng tham dự tiệc mừng. Ở đó sẽ ngự trị linh hồn của Ho{ng đế Enricô, M{ dưới trần Ng{i định sẽ đến để phục hưng Italia 138- Trước khi Ng{i qua đời. Lòng tham lam mù qu|ng đ~ mê hoặc con người Khiến nó giống như một đứa trẻ, 141- Đang đói cồn c{o m{ lại đuổi đi b{ vú nuôi của mình. Lúc bấy giờ con người sẽ đứng đầu Tòa th|nh, Không đi cùng một đường với nh{ vua, 144- Đ~ công khai hay bí mật chống lại. Nhưng Chúa sẽ không cho ngồi l}u ở Tòa th|nh, Hắn sẽ bị ném xuống chỗ M{ tên phương thuật Ximông đ~ rất xứng đ|ng, 148- V{ đẩy c|i g~ Alanha xuống s}u hơn nữa.
KHÚC XXXI Vùng trời thứ mười, vùng Thiên thanh: Bông hồng trắng, Sự kinh ngạc của Đantê. Bêatờrisê trở lại chỗ của mình, Th|nh Bécn|cđô đến thay. Lời cầu khẩn của Đantê với Bêatờrisê. Đức Mẹ đồng trinh trong vinh quang của mình. Dưới hình thức một bông hồng trắng, Đội qu}n th|nh thiện hiện ra, 3- M{ Chúa đ~ kết hợp với m|u của Người. Một đội kh|c vừa bay vừa h|t Ca ngợi vinh quang của Đấng đ~ l{m cho họ rực ch|y tình yêu, 6- V{ lòng nh}n từ của Người đ~ cho họ tăng thêm sức mạnh. Giống như một đ{n ong Lúc bay v{o đ|m hoa, lúc trở về tổ 9- L{m lan tỏa hương thơm sản phẩm của mình. Họ x{ xuống bông hoa lớn nhất, Có vô số c|nh hoa rồi lại bay lên, 12- M~i m~i gửi lại đó tình yêu của họ. Tất cả có vẻ mặt như lửa s|ng rực, Những c|nh bay như bằng v{ng v{