phần lớn. Nếu tôi nhớ không lầm, lần đầu bệnh nhân phát bệnh vào cuối quý một năm 1995. Triệu chứng ban đầu do vợ bệnh nhân phát hiện, tình trạng khá đặc biệt. Công việc, cuộc sống của bệnh nhân đều bình thường. Một ngày người nhà phát hiện bệnh nhân trong lúc ngủ mơ có biểu hiện vô cùng dữ tợn, còn đang nói gì đó nhưng không phát ra tiếng. Ban đầu người vợ cho rằng bệnh nhân gặp ác mộng, mấy ngày sau lại phát hiện tình trạng vẫn tái diễn liên tục, biết chuyện, bệnh nhân cũng không để ý lắm. Khoảng một tháng sau, bệnh nhân đi cùng người nhà tới bệnh viện để kiểm tra thần kinh vùng mặt. Kết quả kiểm tra bình thường. Bệnh nhân phát bệnh lần hai khoảng một năm sau đó (năm
https://thuviensach.vn 1996), người vợ đưa đơn ly hôn, nguyên nhân vì biểu cảm của bệnh nhân lúc ngủ rất dữ tợn. Khoảng một năm rưỡi sau lần phát bệnh đầu tiên (năm 1996), bệnh nhân đã ly hôn. Bệnh nhân tới khoa thần kinh kiểm tra, đồng thời bắt đầu tiếp nhận hỗ trợ vầ điều trị tâm lý. Khoảng hai năm sau lần phát bệnh đầu tiên (năm 1997), bệnh nhân tiếp nhận nhập viện điều trị. Trong thời gian nhập viện, uống thuốc, xạ trị, liệu pháp thư giãn, trị liệu gây mê, liệu pháp hỗ trợ, thôi miên đều không có hiệu quả, bệnh tình còn chuyển biến nặng hơn. Ba năm hai tháng sau lần phát bệnh đầu tiên (cuối quý hai năm 1998), do không có hành vi nguy hại đến cộng đồng nên bệnh nhân được phép xuất viện điều trị, kết hợp tĩnh dưỡng. Trong thời gian đó, bệnh tình có chút thuyên giảm nhẹ, nhưng một số bác sĩ điều trị cho anh ta đã thừa nhận: bệnh tình thuyên giảm hoàn toàn không liên quan đến việc dùng thuốc. Giữa năm 1999, bệnh nhân hoàn toàn tự khỏi, cho đến hiện tại vẫn chưa có dấu hiệu tái phát. Phía trên là thời gian biểu tôi tóm tắt dựa theo ghi chép bệnh sử của bệnh nhân, đọc có vẻ khá nhàm chán. Dưới đây là lời kể của một vị bác sĩ năm đó đã tham gia điều trị cho bệnh nhân này: Tôi: “Biểu cảm của bệnh nhân lúc đó như thế nào?” Bác sĩ: “Đợi một lát để tôi tìm bản ghi hình, anh xem sẽ biết
https://thuviensach.vn ngay. Tôi ở trong ngành này lâu như vậy, không dám nói bệnh kỳ quái nào cũng từng gặp qua, nhưng có thể coi là khá am hiểu, vậy mà biểu cảm đó vẫn khiến tôi khiếp vía.” Tôi: “Ừm, lát nữa tôi xem. Không phải do vấn đề tâm lý của bản thân bệnh nhân sao?” Bác sĩ: “Tâm lý anh ta không thể nói là hoàn toàn không vấn đề gì, nhưng dù thế nào cũng không dẫn đến tình trạng nghiêm trọng như vậy. Không phải chỉ một mình tôi đánh giá như vậy, các bác sĩ cùng ngành tham gia khám, chữa bệnh lúc đó, có rất nhiều vị đức cao vọng trọng đều cùng quan điểm. Ban đầu các bác sĩ cũng không coi trọng lắm ca bệnh này, nhưng sau khi xem bản ghi hình đều thấy hứng thú, muốn biết bệnh nhân tâm lý thế nào mà lại có biểu cảm đáng sợ đến vậy.” Tôi: “Có kết luận gì không?” Bác sĩ: “Thôi miên, trắc nghiệm tâm lý, trắc nghiệm dấu mực, hướng dẫn phân tích, kết quả đều thể hiện con người này cơ bản bình thường. Cũng tức là, tâm lý anh ta không có bất cứ ám ảnh hay sự lệch lạc nào đặc biệt.” Tôi: “Vậy liệu có phải do vấn đề thần kinh vùng mặt không?” Bác sĩ: “Chúng tôi cũng từng nghĩ như vậy, nên bắt đầu lại từ đầu làm kiểm tra phương diện thần kinh, kết quả vẫn không có vấn đề gì. Bởi vấn đề thần kinh không phức tạp như tâm thần, nhất là các trường hợp có triệu chứng rõ ràng. Ở phương diện này chúng tôi đã mời một vài vị chuyên gia nước ngoài về ngoại khoa thần kinh đến Trung Quốc làm một số phân tích, cơ bản nhận định không phải vấn đề thần kinh, bao gồm thần kinh não.”
https://thuviensach.vn Tôi: “Chụp chiếu cũng không thấy sóng não có bất cứ điều gì khác thường?” Bác sĩ: “Đúng, rất kỳ lạ. Đặc thù của ca bệnh này nằm ở chỗ tuy không có bất cứ sự uy hiếp nào, nhưng nhìn biểu cảm lúc ngủ của anh ta, gần như tất cả mọi người đều cho rằng đó là biểu hiện của việc mắc bệnh, có vấn đề. Biểu cảm đó thật sự quá doạ người, tôi không thể tưởng tượng được một con người lại có biểu cảm như thế.” Tôi: “Anh làm tôi thấy tò mò đấy, lát nữa tôi phải xem mới được.” Bác sĩ: “Tôi không nghĩ anh có thể xem hết tất cả những băng ghi hình đó. Tôi không có y dọa anh đâu, tốt nhất anh nên có sự chuẩn bị tâm lý. Anh nghĩ thử xem, vợ anh ta vì việc này mà ly hôn thì anh biết cảm giác như thế nào rồi đấy.” Tôi: “Ừm… đúng rồi, tôi xem trong bệnh sử và phân tích bệnh lý có nhắc gây mê cũng không tác dụng gì?” Bác sĩ: “Vậy mới nói trái ngược với lẽ thường. Nếu bệnh nhân chỉ có vấn đề thần kinh vùng mặt hoặc vấn đề thần kinh não, gây mê và xạ trị có thể giải quyết vấn đề này. Nhưng thực tế lại không như vậy, gây mê, xạ trị gần như chẳng ảnh hưởng đến việc bệnh nhân phát bệnh giữa đêm. Nói như thế này đi, chỉ cần não bộ bệnh nhân trong trạng thái ngủ hoặc ngủ sâu, gương mặt nhất định sẽ có biểu cảm đó.” Tôi: “Bệnh nhân đã xem qua đoạn ghi hình chưa?” Bác sĩ: “Xem rồi, anh ta sợ chết khiếp. Cuộn băng ghi hình đầu tiên chính là do bệnh nhân tự quay lại. Cũng vì vậy mà bệnh nhân mới đồng ý ly hôn, chuyển sang khoa bệnh thần kinh điều trị.”
https://thuviensach.vn Tôi: “Vấn đề thuốc…” Bác sĩ: “Thuốc cũng không có gì ngoài mấy loại an thần, khống chế thần kinh, hưng phấn, nhưng chẳng thể làm bệnh tình thuyên giảm.” Tôi: “Tôi thấy hình như tình trạng bệnh nhân rất được quan tâm. Ca này không gây nguy hại nghiêm trọng gì đúng không, tại sao lại được nhiều bác sĩ để tâm vậy?” Bác sĩ: “Tôi vẫn câu nói đó. Anh phải nhìn biểu cảm của bệnh nhân mới hiểu được.” Tôi: “Tôi cảm thấy càng nói càng có không khí, làm phần giới thiệu phim kinh dị được đấy.” Bác sĩ: “… Tôi không nói đùa.” Tôi: “Xin lỗi… Vậy vấn đề bệnh nhân tự khỏi thì sao?” Bác sĩ: “Không rõ vì sao. Sau đó chúng tôi đã làm rất nhiều thăm dò, điều tra, bao gồm cả phương diện dùng thuốc, gần như chẳng có gì bất thường, cũng có thể do chúng tôi không phát hiện ra, Nhưng vào thời điểm đó chúng tôi đều thống nhất một nhận định: tự khỏi.” Tôi: “Sự việc đã qua mấy năm rồi, anh có lời giải thích nào cho tình trạng này chưa?” Bác sĩ: “Chẳng có lời giải thích nào cả. Có điều tôi ấn tượng rất sâu sắc với giả thuyết của một thực tập sinh khá trẻ.” Tôi: “Giả thuyết như thế nào?” Bác sĩ: “Tuổi tác người đó còn khá trẻ nên dám đưa ra ý kiến. Cậu ta nói liệu có phải có một vết loét hình mặt người phủ kín toàn
https://thuviensach.vn bộ gương mặt bệnh nhân, vết loét mặt người này không có đầy đủ các tầng biểu bì, sự viêm nhiễm và các biến chứng của lớp hạ bì khiến da dày lên và chỉ tồn tại đơn thuần nên rất khó phát hiện ra. Bởi thế sau khi bệnh nhân ngủ mới có phản ứng bệnh lý.” Tôi: “Ý? Giả thuyết này đi ngược lại y học thường thức quá?” Bác sĩ: “Anh xem, người ngoài ngành như anh cũng nói vậy (cười). Lúc đó tôi nhớ thầy của cậu ta đã mắng cậu ta một trận, nói cậu ta không học hành đàng hoàng, đọc truyện tranh quá nhiều.” Tôi: “Đúng vậy mà.” Bác sĩ: “Tuy nhiên, về sau vẫn có bác sĩ lấy mẫu hạ bì của bệnh nhân để kiểm tra, không có bất cứ biểu hiện nào của virus hay lở loét.” Tôi: “Cũng tức là cho đến khi bệnh nhân tự khỏi bệnh, ca này vẫn ở trạng thái không thể giải thích?” Bác sĩ: “Ừm, đúng vậy. Lúc đó tôi suy nghĩ khá nhiều, cũng có chút duy tâm. Tôi xem lại băng ghi hình, dựa vào biểu cảm của bệnh nhân lúc phát bệnh, ghi chép lại khẩu hình miệng.” Tôi: “Không phát ra tiếng đúng không?” Bác sĩ: “Phải, lúc phát bệnh, nét mặt biến đổi, bệnh nhân có nói điều gì đó, nhưng lại không phát ra tiếng, vì vậy tôi đối chiếu các đoạn ghi hình với nhau, tự suy luận bừa, ghi chép lại khẩu hình miệng của bệnh nhân.” Tôi: “Anh ta đã nói những gì?” Bác sĩ: “Không nhớ rõ nữa, rất hỗn loạn. Ban đầu tôi cảm thấy giống như lời nguyền, anh đừng cười, tôi thật sự muốn phân tích
https://thuviensach.vn nên mới làm như vậy, về sau phát hiện không có từ ngữ hay câu nói nào có tính logic cả, nên không tiếp tục ghi chép lại nữa.” Tôi: “Hiểu rồi, tôi sẽ thử xem có thể đọc được khẩu hình miệng hay gì đó không.” Bác sĩ: “Tôi nói cho anh một phương pháp nhé, che nửa màn hình lại, đừng nhìn vào mắt bệnh nhân.” Sau đó tôi đến phòng tư liệu xem đoạn ghi hình, tôi không xem đoạn băng do bệnh nhân tự quay, mà trực tiếp xem đoạn băng quan sát ở bệnh viện. Nói thật, tôi bị dọa giật cả mình. Màn hình đầu tiên rung lắc, sau đó bỗng chốc rõ nét, kèm theo là một gương mặt chiếm cả màn hình. Ban đầu nhìn rất bình thường, gương mặt của một người đàn ông trung niên hơi béo, biểu cảm rất an tĩnh, thở đều, đang say ngủ. Tôi không biết liệu ai có thể nhìn chằm chằm dáng vẻ một người đàn ông đang say ngủ lâu đến như vậy không - hơn hai mươi phút, nói chung tôi đã nhìn, nhìn đến mức tôi suýt ngủ luôn, nhưng vẫn kiềm chế được để không tua nhanh. Đúng lúc tôi đang mơ màng buồn ngủ, gương mặt trên màn hình dường như hơi cau lại, tôi còn chưa kịp định thần, biểu cảm gương mặt bỗng chốc biến đổi, tôi thật sự giật mình! Mắt như đang mở, hai khóe mắt kéo về phía huyệt thái dương không thể tưởng tượng nổi, gần như chỉ có thể thấy lòng trắng mắt, con ngươi co lại rất nhỏ. Lông mày như bị khâu vào với nhau, nếp nhăn trên mũi nén chặt thành một khối nhô lên. Môi trên lật ra, lộ cả lợi, các cơ ở má giống như bị kéo ngang ra hai bên. Khóe miệng như treo một nụ cười, tuyệt đối không mang chút thiện
https://thuviensach.vn ý nào, phải nói là, ác độc. Trước giờ tôi chưa từng nhìn thấy một người sống rành rành nào lại có biểu cảm kinh dị như vậy, cũng chưa từng tưởng tượng đến. “Đôi mắt” đó (xin lỗi, chỉ có thể dùng ngoặc kép) ban đầu đảo khắp tứ phía, sau đó nhìn chằm chằm ống kính. Dù xem qua băng quay lại, tôi vẫn cảm thấy đôi mắt đó có thể phóng ra kim thép tẩm độc, khiến người ta không dám nhìn lâu. Tôi nghĩ tôi có thể hiểu được vì sao vợ bệnh nhân lại muốn ly hôn. Đang lúc tôi đấu tranh có nên xem tiếp hay không, miệng bệnh nhân bắt đầu cử động, nói gì đó nhưng không ra tiếng. Tôi không do dự, lập tức tìm một tờ giấy chắn đi phần nửa trên màn hình, che “đôi mắt” lại, bắt đầu thử đọc khẩu hình miệng. Suốt cả buổi chiều tôi chỉ làm việc đó. Qua nhiều lần xác nhận, tôi ghi kín một trang giấy. Tôi cũng tua thật nhanh những băng ghi hình khác để xem, nguyên nhân là vì không muốn gặp ác mộng. Được rồi, tôi thừa nhận tôi đã sợ. Một thời gian sau, tôi dựa theo nội dung trên tờ giấy để tra cứu nhưng không có manh mối gì, tôi lại đưa cho một số người bạn xem, cũng chẳng có manh mối gì hữu ích. Tôi đã thử đứng trước gương làm lại biểu cảm lúc đó của bệnh nhân, nhưng không làm được, cũng rất khó duy trì lâu, đừng nói mấy tiếng đồng hồ, chỉ mấy phút cơ mặt đã tê mỏi rồi. Thành thật mà nói, trong nhiều trường hợp khác, không phải lúc
https://thuviensach.vn nào tôi cũng đồng ý với giải thích của bác sĩ tâm thần và bác sĩ tâm lý, tuy chẳng đến mức thể hiện sự phản đối, nhưng cũng không tỏ vẻ tin tưởng. Tuy nhiên, đối với sự việc này, nhận định của tôi và họ giống nhau: tạm thời không thể giải thích được.
https://thuviensach.vn Điều kiện đủ Anh: “Vì sao anh phải ghi chép lại những thứ này? Định tập hợp lại để viết bài?” Tôi: “Có lẽ vậy, thật ra tôi cũng chưa nghĩ xa đến thế.” Anh: “Một dạng sở thích sao?” Tôi: “Ừm.” Anh: “Ồ, có người xem phim, có người tìm gái, có người ra ngoài chơi, có người tán gẫu, có người đọc sách, có người nghiên cứu nấu nướng, có người âm mưu hại người khác, có người dùng kính viễn vọng quan sát các vì sao, có người nuôi động vật nhỏ, có người chạy bộ, có người vẽ tranh, có người chơi cờ, có người ngồi ngẩn ngơ, có người xem tivi, có người nghĩ ngợi linh tinh, có người thu thập quần tất da chân, có người chơi game trên máy tính, có người nghe nhạc. Còn anh, lại lựa chọn phương thức này để làm sở thích của mình?” Tôi: “Đúng.” Anh: “Thu thập được nhiều chưa?” Tôi: “Rất nhiều, nhưng vẫn chưa có thời gian sắp xếp lại.” Anh: “Tốn nhiều thời gian lắm à?” Tôi: “Đúng vậy, phải tiếp nhận, lý giải, chỉnh lý, phân loại, còn
https://thuviensach.vn phải cắt xóa.” Anh: “Có vui không?” Tôi: “Ờ, cũng tạm.” Anh: “Vậy sao anh không lựa chọn chạy bộ?” Tôi: “Chạy bộ… có lẽ tôi thích thu thập những thứ này hơn!” Anh: “Tôi lại thích chạy bộ, nếu anh chạy bộ, anh sẽ quen biết được một số người cũng chạy bộ. Người chạy bộ đa phần đều mạnh khỏe, ít nhất lối sống, sinh hoạt cũng lành mạnh. Rất có thể còn gặp được gái xinh, năng động, kiểu người không phải lo lắng về chế độ ăn ấy. Con người ngày nào cũng phải vật lộn tìm kế mưu sinh, không có tâm trí, tinh lực chạy bộ nhưng thực chất chạy bộ rất tốt, có thể gặp được các cô gái xinh đẹp, khỏe mạnh có cuộc sống sung túc, đầy đủ. Nếu nỗ lực theo đuổi, có thể sẽ cưới được cô gái đó, tưởng tượng một chút nhé, hai người đều chạy bộ, sức khỏe đều tốt, vậy thì con cái hai người sinh ra nhất định cũng rất khỏe mạnh. Lối sinh hoạt lành mạnh của hai người sẽ ảnh hưởng đến chúng. Vậy tại sao anh không chạy bộ chứ?” Đây chính là phương thức tư duy của bệnh nhân này. Thăm hỏi nói chuyện sắp hai tiếng rồi mà tôi gần như chẳng nói gì, chỉ có anh ta nói. Mặc kệ chủ đề kéo lan đến đâu, anh ta đều có thể nói rất nhiều. Tôi: “Tôi chưa nghĩ nhiều đến vậy…” Anh: “Vậy anh đang nghĩ gì?” Tôi: “Tôi đang nghĩ những điều anh nói chỉ là giả thuyết.”
https://thuviensach.vn Anh: “Nếu tôi không giả thuyết, các chủ đề sẽ không có sự liên kết. Từ chủ đề này đến chủ đề kia sẽ không theo sự khống chế của chúng ta nữa. Tới chủ đề cả tôi và anh đều không thích, chúng ta sẽ không còn gì để nói, rơi vào im lặng ngại ngùng. Theo cách nói thông dụng hiện nay thì dù lúc đó có thiên thần bay qua, chúng ta cũng chẳng biết thứ gì có cánh vừa bay qua nữa. Nếu anh nói anh nhìn thấy thiên thần, tôi sẽ cảm thấy anh cũng sắp nhập viện điều trị rồi. Anh mặc đồ bệnh nhân nhất định không đẹp bằng tôi, bởi dáng người cao to mặc đồ bệnh nhân quá gây chú ý, kiểu đồ bệnh nhân có sọc màu sắc lỗi thời này mặc riêng áo hoặc quần thì không sao, nhưng nếu mặc cả bộ nhìn kiểu gì cũng thấy kỳ cục. Anh mặc đồ bệnh nhân cả ngày nói chuyện với tôi về thứ có cánh bay qua, tôi sẽ cảm thấy bệnh của anh nặng hơn tôi rất nhiều, vì vậy những nội dung anh nói tôi chẳng quan tâm, bởi anh là kẻ điên, còn tôi là kẻ chỉ hơi điên một chút. Trong trường hợp đó chúng ta sẽ không có gì để nói với nhau nữa. Thế nên hiện tại tôi cứ dựa theo suy nghĩ của mình để nói về những giả thuyết là được rồi.” Tôi cảm thấy có chút quay cuồng. Tôi: “Tôi không nhớ được nhiều, được rồi, anh cứ giả thuyết đi, ít nhất hiện tại tôi vẫn chưa cảm thấy đau khổ.” Anh: “Đau khổ không tốt sao?” Tôi: “Hình như… không tốt mà?” Anh: “Kỳ thực đau khổ chính là một quá trình thức tỉnh.” Tôi: “Nhưng không phải ai cũng cần quá trình này, dùng phương thức khác cũng được mà, đúng không?” Anh: “Đúng hay không chẳng quan trọng, quan trọng là tôi nghĩ
https://thuviensach.vn như vậy. Đương nhiên anh có thể không nghĩ giống tôi, đó là quyền của anh, nhưng anh không có quyền can thiệp đến suy nghĩ của tôi. Có bác sĩ đã phân tích, về tổng thể tôi vẫn thuộc dạng tinh thần lạc quan, nhưng người lạc quan sao lại ở trong bệnh viện tâm thần chứ? Đúng là nghịch lý. Người lạc quan có thể nghĩ thoáng mọi chuyện, sẽ không đâm đầu vào ngõ cụt, rất nhiều người đều tưởng vậy, đúng chứ? Thật ra không phải, không thể đánh giá bệnh nhân tâm thần qua mức độ lạc quan, phải đánh giá bằng phương diện khác. Cụ thể bằng cách nào thì tôi quên rồi, nhưng thường sau khi một người đưa ra quan điểm của mình, mọi người xung quanh sẽ nói: “Là như thế à”, người đó được nhận định là mắc bệnh tâm thần, dù họ có lạc quan hay không. Vì vậy có thể nói cách nhìn nhận của rất nhiều người đều sai, họ cảm thấy những nhân tài trong lòng có quá nhiều vương mắc là kẻ điên, còn những người luôn nghĩ thoáng mọi việc mới là người bình thường. Nhưng xung quanh tôi có rất nhiều bệnh nhân tâm thần tư tưởng không bị gò bó, thậm chí thèm ăn thịt thì giết cả con mình để ăn cũng không vấn đề gì, họ nghĩ rất thoáng. Bản thân vốn không có con, sau lại có con, giờ thì không còn nữa, vì ăn mất rồi. Ăn rồi là ăn rồi, dù sao ban đầu cũng đã trải qua cuộc sống không có đứa con này. Vấn đề tình cảm cũng không nhất thiết phải có…” Tôi: “Anh từ từ đã, giết người chắc chắn là sai.” Anh: “Nhưng binh sĩ trên chiến trường đều giết người mà, lại còn giết người không quen biết, những người không có xung đột lợi ích với họ. Anh có thể nói họ giết người vì một mục đích nào đó, nhưng chẳng lẽ cứ có mục đích là có thể giết người? Tất cả những tên sát
https://thuviensach.vn nhân cũng đều có mục đích mới giết người mà. Hay anh sẽ nói họ giết người vì lợi ích của số đông? Hiện này quốc gia đông dân nhất thế giới là Ấn Độ, đúng chứ? Vậy người Ấn Độ có thể tùy ý giết người dân các quốc gia khác sao? Dân số đông có ích nhỉ! Nếu anh vẫn cứ khăng khăng giết người là sai, vậy anh phải phản đối tất cả các phương thức và động cơ giết người. Từ ngoài vũ trụ nhìn xuống sẽ không thấy ranh giới giữa các quốc gia, nhưng trên thực tế chúng ta có rất nhiều ranh giới. Cứ nhân danh quốc gia và dân tộc là có thể đi giết người sao? Nếu thế những kẻ có thể giết người chắc chắn sẽ đi giết người, dùng danh nghĩa quốc gia để đạt được mục đích nào đó, vậy là được. Vì sao? Vì con người chính là như vậy. Có vũ khí lợi hại sẽ cảm thấy bản thân rất tài giỏi, thật sự rất tài giỏi sao? Chỉ là vũ khí lợi hại thôi. Nhưng vũ khí không sai, chúng sẽ không tự động thương tổn con người, chúng chỉ là cái cớ để con người giết hại lẫn nhau. Anh cảm thấy trong chiến tranh giết người là đúng, vậy người của các quốc gia khác cảm thấy anh sai thì sao? Thế nên khái niệm giết người rốt cuộc là đúng hay sai không phải do anh quyết định, mà do quần thể nơi anh đang sinh sống quyết định. Quần thể của anh ban cho anh quyền giết người, anh có thể giết người; không cho anh quyền giết người, anh sẽ bị trừng phạt, bởi vì anh không có giấy phép giết người.” Tôi: “Tôi hiểu tình trạng của anh rồi, anh là kiểu người rất thích phức tạp hóa mọi chuyện.” Anh: “Không, ngược lại, tôi là kiểu người đơn giản hóa mọi sự việc. Các anh mới là kiểu người làm phức tạp mọi thứ lên. Các anh làm gì cũng phải viện một cái cớ, giống như giết người vậy, đó đều
https://thuviensach.vn là cái cớ. Nhưng cái cớ không phải lý do. Các anh chỉ toàn giải thích thế nọ thế kia. Giải thích thật ra chính là che giấu, chân lý sẽ không cần giải thích. Anh ăn cơm không cần giải thích, anh uống nước không cần giải thích, bởi vì anh phải làm như vậy, đó là lý do. Nhưng mục đích của anh là để sống, vì sao vậy? Những câu hỏi như này các anh không nghĩ đến, tôi thì có, nhờ thế sự việc mới có thể đơn giản hóa, tôi hy vọng có thể hiểu rõ vì sao tôi phải sống, để tôi làm việc gì cũng đơn giản, bởi mục đích của tôi là sống. Nhưng các anh lại đặt những câu hỏi này sang một bên, chỉ nghĩ phải làm thế nào mới có thể sống tốt hơn, nhưng vì sao phải sống thì lại không biết.” Anh ta làm đầu óc tôi quay mòng mòng. Tôi: “A… thật ra, sống không quan trọng, bởi đang sống rồi. Vì vậy nghĩ những điều đó cũng chẳng có ý nghĩa gì.” Anh: “Vẫn là cái cớ thôi, đó không phải lý do. Nếu anh hỏi bất kỳ ai điều gì làm họ mãn nguyện, họ sẽ nói về rất nhiều nhu cầu kỳ quặc, nhưng hầu hết đều là muốn có tiền, muốn trường thọ, không thể nói một trăm phần trăm, nhưng tỷ lệ nhất định là đại đa số. Những điều đó có thật sự làm họ mãn nguyện không? Khẳng định là không. Vì sao vậy? Vì khi đạt được những điều đó rồi, họ sẽ lại có nhu cầu mới. Nếu thật sự mãn nguyện, sẽ không có thêm nhu cầu nào nữa. Anh có thể nói đó là sự nâng cao tiêu chuẩn đối với nhu cầu, nhưng vẫn chỉ là một cái cớ mà thôi, không phải lý do. Anh ăn rất no rất mãn nguyện rồi, ăn đến no căng, lúc đó dù có đồ ngon hơn anh cũng sẽ không mấy hứng thú. Anh khát, anh uống nước đủ rồi, uống đến mãn nguyện, căng cả bụng rồi, anh sẽ không còn suy
https://thuviensach.vn nghĩ tiếp tục tìm thứ gì khác để đổ vào bụng nữa.” Tôi: “Anh muốn nói tham vọng là căn nguyên của tất cả sao?” Anh: “Tôi chỉ muốn nói, các anh kỳ thực không hề biết bản thân muốn gì. Có tiền rồi sẽ muốn mua nhà to, có nhà to lại muốn mua xe tốt, có xe tốt lại cần gái xinh, có gái xinh lại đòi hỏi thêm địa vị, có địa vị sẽ muốn có tiếng tăm, có tiếng tăm sẽ muốn có quyền lực, có quyền lực lại thích có danh dự, có danh dự sẽ khát vọng lưu danh thiên hạ, lưu danh thiên hạ rồi lại muốn sinh mệnh vô tận để xem bản thân lưu danh thiên hạ thế nào. Vậy anh xem, anh đã mãn nguyện rồi, đã đạt được mọi thứ rồi, anh sẽ bằng lòng chờ chết chứ? E rằng câu trả lời là không, ai biết được anh lại nghĩ ra điều gì. Những thứ đó anh đã thật sự đạt được, nhưng sẽ không dừng lại, anh sẽ tìm mọi cách để muốn có nhiều hơn. Nhưng những thứ đó thật sự là những thứ anh cần sao? Không hẳn. Các anh muốn có nhiều như vậy, còn tôi chỉ muốn biết vì sao mình lại sống, và thế là tôi ở đây. Vậy ai mới thật sự là người có vấn đề? Lẽ nào tôi bắt buộc phải điên giống các anh thì mới không phải vào viện tâm thần? Thật ra nơi đây chỉ lưu lại những người bình thường, bởi nó do những kẻ điên bọn anh tạo ra. Có điều tôi cảm thấy khá tốt, ít nhất không cần đi ra ngoài điên điên khùng khùng cùng các anh, cuối cùng vẫn không rõ bản thân vì sao phải sống.” Tôi cảm thấy đầu óc mình rối loạn, không còn biết trái phải gì nữa. Tôi: “Ừm, vừa rồi chẳng phải anh nói đây là nơi những người điên ở sao?” Anh: “Anh đừng nhặt ra những lỗi sai vụn vặt không đáng kể
https://thuviensach.vn trong phép ẩn dụ của tôi, nếu phải nhặt, vậy vừa rồi anh còn cho rằng những điều tôi nói đều là giả thuyết đó thôi.” Tôi: “Nhưng đúng là anh đang giả thuyết mà.” Anh: “Nhưng tôi cho rằng các anh đều điên mà.” Tôi: “Vậy ở đây đều là người bình thường sao? Cái người bôi đầy phân lên tường bên cạnh kia cũng vậy?” Anh ta cười: “Anh xem anh kìa, cực đoan rồi đúng không? Trong đội ngũ cảnh sát cũng có phần tử biến chất đó thôi, trong đám trộm cướp cũng phát hiện được kẻ có lương tâm, kháng Nhật còn có Hán gian cơ mà. Vơ đũa cả nắm chính là cực đoan, đúng không?” Tôi nhanh chóng lật giở các tài liệu trong tay, tìm thấy nghề nghiệp trước đây của anh ta, lần nữa xác nhận: bác sĩ tâm thần. Không biết vì sao, trong đầu tôi này ra một câu nói dí dỏm: Lưu manh biết võ, không ai đọ nổi. Tôi: “Anh từng là bác sĩ…” Anh: “Đúng vậy, tôi phụ trách các bệnh nhân mắc chứng vọng tưởng, có điều về sau lại phát hiện ra vấn đề.” Tôi: “Vấn đề gì?” Anh: “Có một thời gian tôi cảm thấy tinh thần không bình thường, sau đó thì không sao. Vài tháng sau, tôi thấy cảm giác đó lại quay lại. Tôi cố gắng xóa những suy nghĩ không bình thường đó đi, tôi chủ động điều chỉnh tâm lý, nghỉ phép. Đến lúc cảm thấy không còn vấn đề gì nữa mới quay lại làm việc, lúc này tôi mới phát hiện ra