phần căn nhà). Cô ấy có “cái dù” nhưng không sử dụng mà nhờ bà bạn của mẹ sử dụng hộ (cô ấy chuyển quyền của mình cho bà kia). Bà kia có quyền (cây dù được giao) nhưng chưa có tư cách (đứng trên một khối đá). Vậy bạn phải hỏi bà ấy rằng bà là: (i) người giám hộ của cô Lan hay (ii) người được cô Lan ủy quyền? Bà ấy phải có một trong hai; vậy phải có giấy ủy quyền do cô Lan viết, hay có giấy cử làm giám hộ do mẹ cô Lan ký tên. Bà kia chỉ có thể đi kiện thay cô Lan ở một trong hai tư cách đó thôi; còn là “bạn của mẹ cô Lan” thì không có quyền gì. Khi có giấy đó thì bà kia có tư cách và việc anh em cô Lan chia di sản mà không ngó ngàng đến cô Lan là một sự kiện pháp lý. Bà giám hộ có quyền kiện thay cô Lan. Về việc này các bạn đều đã biết khi học về thừa kế. Tôi nhắc lại ở đây để giúp bạn liên hệ luật với thực tế hầu làm rõ đề tài trình bày. Để đưa luật pháp vào thực tế, với những gì liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của một người (thể nhân và pháp nhân), mà từ ở đó tranh chấp phát sinh, tôi vẽ ra sơ đồ dưới đây và giải thích cho bạn nhé.
Luật pháp dạy cho luật sư 75 LUẬT TRÁCH NHIỆM TƯ CÁCH (thể nhân, pháp nhân) Nghĩa vụ Quyền - Quyền sở hữu - Quyền sử dụng hạn chế - Quyền sử dụng đất KHI NÀO PHÁT SINH Sự kiện pháp lý Hành vi pháp lý - Sự kiện tự nhiên - Sự kiện vật chất (Bất khả kháng) - Cố ý - Phân loại - Điều kiện để phát sinh: Hình thức Nội dung: không cưỡng ép, không nhầm lẫn, không trái luật Đơn phương/Song phương Vô thường/Hữu thường Trọng thể Công bố Vô hiệu chế tài Lỗi Hưởng lợi không nguyên do Không được ủy quyền mà làm Chiếm hữu 30 năm - Thế chấp - Cầm cố NHÂN THÂN Chính yếu Phụ thuộc TÀI SẢN SỞ HỮU TRÍ TUỆ Luật quy định trách nhiệm và nghĩa vụ; trách nhiệm tạo ra quyền lợi và nghĩa vụ trong một tình huống, một trường hợp nào đó. Có khi luật định chỉ quy định quyền lợi. Xem quyền lợi ta nhìn ra nghĩa vụ và ngược lại. Hai thứ này được ấn định trong một khuôn khổ gọi là tư cách. Vậy xem tư cách (bắt nguồn từ một quan hệ pháp lý) ta biết quyền lợi và nghĩa vụ của một người. Ta sẽ theo dõi quyền lợi của một người. Họ có ba quyền: nhân thân, tài sản và sở hữu trí tuệ. Quyền tài sản được phân chia thành quyền chính yếu và phụ thuộc. Quyền lợi của mỗi người chỉ phát sinh, hay phát tác, khi có một sự kiện pháp lý hay một hành vi pháp lý xảy ra cho họ; do họ chủ động làm hay do người khác gây ra cho họ. Hành vi và sự kiện pháp lý là thực tế (một cái gì diễn ra). Nó sẽ dẫn đến quyền lợi và nghĩa vụ. Hai thứ này tạo ra tranh chấp và chúng cũng là những thứ được luật pháp quy định. Để áp sự kiện vào luật pháp khi TDPL bạn cần nhớ sơ đồ này:
76 TƯ DUY PHÁP LÝ CỦA LUẬT SƯ