phần mềm này không? Tôi đã vật lộn suốt 20 phút mà nó cứ báo lỗi.” “Này, bạn khiêng cùng tôi cái bàn này nhé. Nó nặng quá, tôi không bê một mình được.” Nói cách khác, bạn đã bao giờ nhìn người khác và nói: “Bạn có những kỹ năng và thế mạnh mà tôi không có, vì tôi không hoàn hảo 100% về mọi lĩnh vực, nên bạn có thể giúp tôi một tay được không?” Suzanne cũng vậy. Sau cùng, cô kết hôn với một người đàn ông có đủ tự tin để mặc cô chọn món sandwich ưa thích.
36 6BẠN QUÁ TUYỆT VỌNG Đó là những ngày cuối tháng Mười hai, tôi than phiền với một người bạn đã lập gia đình rằng lại thêm một mùa Noel nữa tôi phải chịu cảnh độc thân. Không lấy gì làm khó hiểu khi anh ta tỏ vẻ sốt ruột: “Sara này, về tất cả các lĩnh vực khác, cậu đều rất bình tĩnh, nhưng sao cứ động đến chuyện này là cậu lại trở nên kỳ quặc vậy?” Kết hôn và cuộc sống gia đình sẽ mãi mãi được ca ngợi là một điều quan trọng và đáng quý nhất cuộc đời – với những người có được nó. Nhưng nếu một phụ nữ độc thân nói: “Ừ, tôi cũng muốn thế” lại ngay lập tức bị gạt phắt đi, coi là ngớ ngẩn buồn bã. Khao khát được yêu bị xem là bằng chứng cho thấy bạn vẫn chưa sẵn sàng cho chuyện đó. Có một kiểu hạ thấp người độc thân khác trái ngược hẳn với kiểu “Bạn quá đáng sợ”-và-do-đó-chẳng-ra-dáng-phụ-nữ-thực-thụ-nữa. Ở đây, bất kỳ dấu hiệu ham muốn nào cũng chứng tỏ bạn là kẻ suốt ngày phàn nàn, đầu óc rỗng tuếch chẳng quan tâm đến gì khác ngoài mua sắm, sửa móng chân, và hỏi: “Liệu anh ấy có gọi không?” Tôi và những người bạn độc thân của mình chẳng hề quan tâm tới mua sắm hay móng chân, nhưng cũng vô cùng xấu hổ vì khao khát tình yêu của mình. Đó là lý do tôi cố gắng sống đúng với khẩu hiệu “Độc thân vui vẻ!” đến vậy. Này, hãy nhìn căn hộ đáng yêu của tôi đi! Sự nghiệp hoàn hảo của tôi! Những người bạn tuyệt vời của tôi! Phải, tôi đang hạnh phúc lắm – khỏi cần đàn ông nữa! (Mặc dù như đã nói, tôi biết mình không thể giở trò đó quá thường xuyên, nếu không sẽ lại phải nghe “dàn đồng ca” nhao nhao lên rằng cuộc sống quá tốt đẹp của tôi chẳng còn chỗ nào cho tình yêu nữa.) Tôi không hề nói dối. Gần như mọi lúc, tôi đúng là hạnh phúc thật – hay hạnh phúc vừa đủ. Thực ra, bình thường tôi không mấy khi nghĩ mình đang ở đâu trên thang đo hạnh phúc – tôi chỉ đơn giản sống cuộc đời của mình thôi. Tôi có hạn nộp bài viết, những buổi họp với biên tập viên, kế hoạch đi ăn tối. Tôi có căn nhà cần phải lau dọn và một chú chó cần cho ăn. Giống như bao người khác. Nhưng cũng có những đêm thứ Bảy lạnh lẽo của tháng Một, tôi nhìn ra những con phố phủ tuyết, suy ngẫm về cuộc sống độc thân này – cuộc sống vốn không phải lựa chọn của tôi. Tôi không cần ai mời tới bữa tiệc hào nhoáng hay đặt chỗ ở một quán ăn đông khách – tôi thậm chí chẳng ưa gì quán ăn như vậy. Tôi chỉ
37 muốn có một người ngồi cạnh mình trên ghế sofa cùng xem những chương trình truyền hình thực tế dở tệ. Ai đó sẵn sàng hy sinh cơ bụng sáu múi để gọi món pad Thái và nói thẳng mình đang băn khoăn liệu Kayla cuối cùng có bị trừng phạt đích đáng không. Tôi muốn một người chồng, chỉ vậy thôi. Điều này khiến tôi cảm thấy thật tồi tệ. Thừa nhận mong muốn có chồng – rằng thực ra tôi rất khổ tâm khi không có ai như thế – khiến tôi cảm thấy mình đang khiến bản thân thất vọng, khiến toàn thể nữ giới thất vọng. Không có nhà đấu tranh vì phong trào nữ quyền nào nói nhu cầu kiếm người yêu là sai trái – những e-mail tôi nhận được từ Tổ chức Kế hoạch hóa Gia đình (Planned Parenthood) và Tổ chức Phụ nữ Quốc gia (NOW) không bao giờ thể hiện quan điểm mong muốn gắn bó cả đời với ai đó là đáng xấu hổ hay không. Không, đó là cuộc tranh luận không hồi kết về việc liệu sự độc lập mà nữ giới chỉ vừa giành được có thực sự đem lại hạnh phúc cho chúng ta không. Buồn cười quá nhỉ? Tự do có lẽ là giá trị cốt lõi nhất của nước Mỹ – trừ khi nói tới lĩnh vực giải phóng phụ nữ. Mỗi khi đả động tới chuyện đó, đột nhiên chúng ta lại biến thành những nhà lý luận lạnh lùng, tranh cãi về ưu điểm và nhược điểm như kẻ độc tài vậy. Dĩ nhiên, tôi không hề muốn trở lại cái thời mà những người độc thân được mặc nhiên coi là tội nghiệp, khi người chưa kết hôn trở thành đối tượng đáng thương hại hay thậm chí là đối tượng nghi ngờ. Và tôi biết chắc chắn có rất nhiều người thực sự thích cuộc sống độc thân – được tự do, thoải mái đi du lịch, sự tĩnh tại đến từ ngôi nhà nơi mọi thứ được sắp xếp theo đúng ý muốn. Nhưng tôi chưa bao giờ cảm thấy như vậy, và thất bại này trở thành một điểm nữa trong danh sách “Các Vấn Đề” với tôi. Nhưng chính xác là tôi xấu hổ vì cái gì? Tại sao tôi cảm thấy nhu cầu tìm kiếm tình yêu của một người bình thường lại biến tôi thành con ngốc vậy? “Nhu cầu có ai đó cùng chia sẻ cuộc sống đã nằm sẵn trong gen và nó chẳng liên quan gì tới việc chúng ta yêu bản thân hay cảm thấy viên mãn đến đâu khi độc thân,” Amir Levince – nhà tâm lý và thần kinh học thuộc Bệnh viện New YorkPresbyterian – đã viết trong cuốn sách Attached (tạm dịch: Gắn bó) mà anh chấp bút cùng Rachel Heller. Nếu bạn còn độc thân và cảm thấy có một khoảng trống – công việc, bạn bè, sách vở và du lịch vẫn không đủ – thì không phải do bạn bị loạn trí hay chưa đủ chín chắn, mà là vì bạn đang có một nhu cầu vô cùng chính đáng. “Chúng ta đang sống trong nền văn hóa luôn hạ thấp những nhu cầu cơ bản được yêu thương, gần gũi và đặc biệt là phụ thuộc vào người khác trong khi lại quá đề cao sự độc lập.
38 Chúng ta có xu hướng chấp nhận thái độ này như một sự thật và điều này gây hại cho chính chúng ta,” Levine và Heller viết. Dĩ nhiên cảm giác gắn bó này không cần thiết phải đến từ một mối quan hệ tình cảm – và nhiều người độc thân đã bày tỏ sự giận dữ chính đáng khi người khác ám chỉ tình trạng độc thân của họ là do thiếu những kết nối cảm xúc bền chắc. Vấn đề là xã hội được xây dựng dựa trên các cặp đôi và gia đình – và nếu không thuộc một trong hai dạng đó, thường thì bạn phải xây dựng hệ thống hỗ trợ mình từ con số 0, một nhiệm vụ vô cùng to lớn. Bạn bè của bạn thay đổi chỗ ở, kết hôn hay bị cuốn vào những dự án choán hết thời gian. Nhưng họ có thường hỏi ý kiến bạn về những việc đó đâu. Tất cả những điều này có vẻ khá tàn khốc. Cưng à, nếu em đang cảm thấy khổ sở, chà chà, khoa học đã chỉ ra rằng có lý do hẳn hoi đấy. Đây cũng là một cái cớ nữa để bạn cuộn tròn trên ghế sofa hoặc điên cuồng lật tung cả ứng dụng hẹn hò OkCupid lên. Dĩ nhiên, tất cả chúng ta dù ở hoàn cảnh nào cũng đều cố hết sức chấp nhận và trân trọng cuộc sống của mình – dù hiện tại có đang sống cùng ai hay không. Nhưng đôi khi, chúng ta lại không thể làm như vậy. Đôi khi, sự cô đơn, buồn bã, bức bối lấn át chúng ta. Đôi khi, lời từ chối phũ phàng không thể được rũ bỏ bằng lớp học Pilates7 hay một chiếc kem ốc quế. Đôi khi, chúng ta cảm thấy vô cùng đau đớn. 7 Pilates: Phương pháp giảm cân bằng cách kết hợp một chuỗi bài tập thể dục có kiểm soát để tăng sức mạnh cho cơ bắp và cải thiện sức khỏe. Dần dần tôi nghiệm ra như vậy cũng chẳng sao. Thực ra, nỗi buồn ập đến vào những tối thứ Bảy đó sau cùng đã giúp tôi thấu hiểu nỗi đau theo một cách khác, điều rất hữu ích với tôi cho đến cuối đời dù còn độc thân hay không. Tôi sẽ giải thích ở chương sau, giờ thì hãy cùng nhau ngẫm lại từ kinh khủng này: Tuyệt vọng. Stephanie Coontz đã chỉ ra việc dán cái nhãn này lên những phụ nữ chưa kết hôn thật là ngu xuẩn. “Chẳng có gì khó hiểu khi nhiều phụ nữ khao khát tìm được người chồng tốt,” Coontz viết trong cuốn Marriage, a History. “Nhưng chỉ một số ít phụ nữ hiện đại thèm muốn kết hôn tới mức tuyệt vọng. Trong lịch sử, muốn kết hôn tới mức tuyệt vọng nghĩa là đồng ý cưới một người đàn ông lớn tuổi hơn nhiều và có bề ngoài khiến bạn ghê tởm. Tuyệt vọng nghĩa là nhắm mắt làm ngơ lũ gái điếm và bồ bịch, cầu nguyện mình không mắc phải bệnh hoa liễu. Tuyệt vọng nghĩa là sinh hết đứa này tới đứa khác vì chồng
39 không cho phép dùng biện pháp tránh thai hoặc che đi những vết bầm tối qua khi bạn chạy vội ra chợ mua đồ làm bữa tối. Phụ nữ ngày nay có thể rất muốn tìm được người bạn đời của mình, nhưng đa số không hề tưởng tượng tuyệt vọng tới mức ấy.” Bạn không vội vàng trở lại với những mối quan hệ tầm thường. Bạn không tặc lưỡi lao vào mối quan hệ không cảm xúc với một anh chàng dễ thương chẳng hiểu gì về mình. Đúng là có những người sợ cô đơn, sẵn sàng lao vào thân thể ấm nóng gần nhất sau mỗi cuộc chia tay hay duy trì các mối quan hệ khổ sở vì những lựa chọn khác với họ đều quá khủng khiếp. Nhưng bạn không phải người như thế, phải không?
40 7BẠN CẦN HẠNH PHÚC KHI SỐNG MỘT MÌNH CÁI ĐÃ Những người như Sheba nghĩ họ biết thế nào là cô đơn. Họ hồi tưởng lại cảnh tượng chia tay bạn trai năm 1975 và chịu đựng suốt một tháng mới gặp người mới… Nhưng trong thời gian cô đơn chờ đợi đằng đẵng không hồi kết, họ chẳng biết gì hết… Họ không biết thứ gì đã bị bỏ quên lâu đến nỗi chỉ cần một cái chạm tay vô tình của người bán vé xe buýt lên vai cũng đủ làm nỗi khát khao dấy lên cồn cào. Tôi đã ngồi trên ghế băng trong công viên, trên tàu hỏa hay trong lớp học, cảm nhận những tình cảm vô nghĩa, bị xếp xó như tảng đá trong bụng tới khi tôi chắc chắn mình sẽ khóc ầm lên, lăn xuống đất giãy giụa. Về tất cả những điều này, Sheba và những người như cô ấy không hề hay biết. Đây là đoạn trích trong cuốn tiểu thuyết ăn khách What Was She Thinking? Notes on a Scandal (tạm dịch: Cô ta nghĩ gì thế? Những ghi chú về một vụ bê bối) của Zoë Heller. Vài năm sau khi cuốn sách được xuất bản, tôi đã phỏng vấn Heller và nhắc lại đoạn văn này. “Đây là đoạn văn được trích dẫn nhiều nhất của tôi, hơn bất cứ điều gì tôi từng viết ra,” Heller nói. Bà cũng nhận xét rằng nó gợi nên sự tò mò ghê gớm: Làm sao bà biết được điều này? “Người ta coi sự cô đơn như một điều sỉ nhục. Cứ như thể tôi đã miêu tả chi tiết về một thứ bệnh hoa liễu nào đó vậy.” Sau khi bài viết của tôi trên tờ Times được xuất bản, nhiều phụ nữ trên khắp cả nước đã gửi thư cho tôi thú nhận nỗi hổ thẹn thầm kín của mình: Mặc dù họ vẫn nói với bạn bè và gia đình rằng họ thích cuộc sống độc thân, nhưng thực ra họ đều rất cô đơn. Thật lạ lùng! Người ta có thể nói công khai về tật nghiện rượu, trầm cảm, rối loạn ăn uống và nghiện sex. Vậy mà ngoài những góa phụ sau thời gian hôn nhân hạnh phúc, còn ai dám thừa nhận mình cô đơn? Đó quả là nỗi hổ thẹn tột cùng. Điều lạ lùng nhất là: Cô đơn không phải một chứng bệnh. Nhà thần kinh học John Cacioppo của Đại học Chicago đã trình bày trong cuốn sách (viết chung với William Patrick) mang tên Loneliness: Human Nature and the Need for Social Connection (tạm dịch: Nỗi cô đơn: Bản chất con người và nhu cầu kết nối xã hội): Cô đơn cũng giống như cảm giác đói khát – nó là phản ứng tự nhiên của con người với ý nghĩa đơn giản báo hiệu người đó cần được nuôi dưỡng.
41 Sự cô đơn lại bị coi như điều cấm kị, đồng thời nó cũng bị xem là chuyện tầm phào. Một người ở tuổi 37 không nắm tay ai suốt 10 năm khi tới phòng khám cũng giống một thiếu niên 13 tuổi phát cuồng nhóm nhạc nào đó. Một lần nữa, tôi biết “độc thân” không đồng nghĩa với “cô đơn”. Có nhiều người đã kết hôn nhưng vẫn cô đơn, và rất nhiều người độc thân có mạng lưới quan hệ xã hội sâu sắc – bạn bè, chị em, con gái, cháu trai… – đang sống cuộc đời khác hẳn với những miêu tả ảm đạm của Heller. Nhưng với nhiều người, sống một mình trong một xã hội được xây dựng xung quanh các cặp đôi và gia đình hạt nhân quả là khó khăn về mặt tinh thần. Điều quan trọng là những cơn đau nhói bạn cảm thấy khi đi ngang qua những buổi picnic của các gia đình hay các cặp đôi sóng bước bên nhau trong công viên, không có nghĩa là bạn có khiếm khuyết – chúng là dấu hiệu cho thấy hệ thống báo động bên trong bạn vẫn hoạt động tốt. Cacioppo giải thích sự cô lập từng là mối nguy hiểm chết người. Bạn cần được cả cộng đồng bao bọc, bảo vệ chống lại thú dữ, những kẻ xâm lăng và nạn đói. Giờ thì sống một mình không còn nguy hiểm đến mức như vậy (dù sự cô đơn có thể gây hại cho sức khỏe). Bạn có thể sống trong ngôi nhà chỉ có một phòng ngủ mà vẫn thăng tiến trong công việc, đi thăm các cô cháu gái con nhà anh chị, sống lâu và hiệu quả. Nhưng hệ thống sinh học bên trong bạn không biết điều đó, và đó là lý do tại sao sự cô đơn lại gây ra nhiều đau đớn về mặt tinh thần đến vậy. Với tôi, nỗi đau đó có lúc không thể chịu đựng nổi – những đêm thứ Bảy lạnh lẽo, các kỳ nghỉ cuối tuần vào mùa hè khi tất cả những người tôi quen biết đều chạy trốn khỏi thành phố để đi nghỉ mát. Nhưng sau này nhìn lại, tôi nhận ra học cách kiểm soát nỗi đau đó là một trong những điều giá trị nhất tôi từng làm. Nỗi đau này bắt nguồn, giống như câu chuyện của nhiều phụ nữ độc thân khác, từ một lớp học yoga. Lúc đó đã gần tới buổi lễ sinh nhật trọng đại của tôi và tôi cảm thấy mình không còn nhiều thời gian nữa – nếu không thể tìm được mối quan hệ tình cảm nào, hẳn là sẽ chẳng dễ dàng gì hơn khi đồng hồ báo hiệu tôi đã bước sang tuổi 35. Tôi và một người bạn đã nói theo kiểu của chú lợn Porky8 : “Th-th-thế là hết!” Tâm trí tôi chỉ có một luồng suy nghĩ liên tục về tương lai tồi tệ trước mắt. 8 Chú lợn Porky: Nhân vật hoạt hình của hãng Warner Bros, từng được đề cử giải Oscar, nổi tiếng với câu nói: “Th-Th-The, Th-Th-The, Th-Th... That’s all, folks! (“Đ-Đ... Đấy... Đấy là toàn bộ câu chuyện!”).
42 Giáo viên yoga của tôi, người có niềm tin đa tôn giáo mạnh mẽ tên Frank Jude Boccio đã hướng dẫn chúng tôi làm tư thế con bướm – gập đầu gối, ép gan bàn chân vào nhau – rồi gập người ra trước đồng thời ấn chân sát hết cỡ xuống sàn. “Một vài bạn hẳn đang thấy có cảm giác ở đùi,” anh ấy nói. “Tôi muốn các bạn đừng coi nó là đau đớn, hãy đơn giản cảm nhận nó mà không phán xét gì.” Tôi hiểu ngay. Nếu tôi không chống lại cảm giác nóng ran ở chân mà đơn giản để mặc nó tồn tại, không đế thêm ý nghĩ: “Ái chà, mình ghét cảm giác này. Khi nào nó mới kết thúc đây?” thì nó không còn quá tệ hại như trước nữa. Vấn đề không nằm ở sự đau đớn mà là ý nghĩ xung quanh nó. Cuối giờ học, Frank yêu cầu chúng tôi nhìn lại một việc nào đó gây nên những đau khổ về mặt cảm xúc và để ý xem nó tạo ra cảm giác như thế nào trong cơ thể. Sau đó, anh ấy yêu cầu chúng tôi đối xử với cảm giác đó với sự tò mò không thiên vị hệt như đã áp dụng với cảm giác ở hai đùi. Đây là bài học vỡ lòng đầu tiên của tôi về thiền định tĩnh tâm, một chiến lược thích nghi không chỉ được giảng dạy bởi những người thần bí và các giáo viên yoga, mà ngay cả những bệnh viện tốt nhất nước Mỹ như Sloan Kettering, Mayo Clinic và Bệnh viện Đại học Massachusetts cũng đi tiên phong trong việc sử dụng cách tiếp cận bằng tâm trí bên cạnh y học chính thống. Tôi đăng ký lớp học thiền định của Frank và nhanh chóng nhận ra nỗi đau khổ tôi cảm thấy trong những đêm đông ảm đạm không chỉ là sự cô đơn. Trong tôi cũng chất chứa đầy sự phán xét. Cảm giác cô đơn khiến tôi cảm thấy mình như một kẻ bỏ đi, một kẻ thất bại, một kẻ bị gạt ra ngoài lề. Với những cảm xúc đó, tôi tự tăng gấp đôi, gấp ba, thậm chí gấp bốn lần nỗi đau của mình. Nhiều người cho rằng cốt lõi của thiền định là rũ bỏ mọi ý nghĩ. Thực ra, thiền định thực sự là nhận biết các ý nghĩ, lùi lại một bước và phân tích tâm trí mình. Tôi nhanh chóng nhận ra cuộc hội thoại bên trong mình diễn ra như sau: “Tại sao cuộc đời tôi lại trở nên thế này? Khi nào mọi sự mới thay đổi đây? Sao tôi chẳng bao giờ tìm được ai? Sao tôi không thể học cách sống vui vẻ một mình? Meghan cũng độc thân nhưng cô ấy tận hưởng sự tự do của mình chưa kìa. Tại sao tôi không thể làm được như thế? Có vấn đề gì với tôi vậy?” Xoa xà phòng, xả nước, lặp lại. Đúng như nữ tu sĩ Pema Chödrön từng nói, tôi đang “cố dập lửa bằng kerosene9”. Tôi tự biến ngọn lửa bếp thành ngọn lửa dưới địa ngục. 9 Kerosene hay parafin: Một chất dễ cháy chiết xuất từ dầu mỏ.
43 Dần dần, tôi học cách bám lấy nỗi đau nguyên bản: Sự cô đơn thuần túy. Tôi học cách nói: “Giờ tôi cảm thấy cô đơn. Điều này hoàn toàn chấp nhận được. Ai cũng có lúc cô đơn cả.” Tôi học cách nhìn nhận cảm giác quặn thắt trong lồng ngực đúng như bản chất của nó: một cảm giác trung tính rồi sẽ qua đi, cũng giống như những thứ khác xảy đến với con người, bệnh cúm chẳng hạn. Tôi đối xử với nỗi đau khổ của mình giống như các vận động viên thể thao, đơn giản là cảm nhận chính nỗi đau đó. Đúng là chẳng ai muốn ngồi ở nhà gặm nhấm nỗi đau cho qua buổi tối thứ Bảy cả. Và dĩ nhiên nó không giải quyết được vấn đề cuộc sống cô độc của tôi. Điện thoại không reo chuông với lời mời hay tin tức về anh chàng tôi thích hỏi xin địa chỉ e-mail của tôi. Phố xá ngoài kia vẫn băng giá và tối mịt. Nhưng khi ngừng bỏ thêm củi vào lửa – “Sao anh ấy không gọi điện?” “Sao tôi lại có thể vô dụng đến thế này?” – nó sẽ dần dần lụi tắt.
44 8BẠN QUÁ KÉN CHỌN Vài năm trước, cô bạn Caitlin của tôi hẹn hò với một chàng trai. Khi vào quán, anh ta gọi ly Shirley Temple. Anh chàng đó vô cùng hay ho, nhưng buổi hẹn hò lại chẳng có gì đáng nhớ ngoại trừ món cocktail dành cho bé gái ấy. Caitlin cho đó là chi tiết khá buồn cười và kể lại với một người bạn. Người bạn kêu ầm lên: “Anh ta có thể là người sẽ đi cùng cậu cả đời! Thế mà cậu lại phát rồ vì ly Shirley Temple!” Dĩ nhiên, Caitlin cảm thấy tồi tệ khủng khiếp. Cô chỉ định kể lại một chuyện vui trong buổi hẹn hò mà thôi; vậy mà nó đã biến thành bản cáo trạng cho khả năng chọn bạn đời của cô. Vậy là lại thêm một bằng chứng nữa cho thấy tình trạng của cô đúng là vô phương cứu chữa, rằng bản tính kén chọn bệnh hoạn ngăn cô tìm được tình yêu của đời mình. Bạn-quá-kén-chọn. Khi tôi hỏi nhiều phụ nữ rằng bạn bè và gia đình họ nói lý do họ độc thân là gì, đây chính là câu trả lời phổ biến nhất, bỏ xa những lý do khác. Nó rất an toàn vì khó có cách nào vặn lại được. Có thể anh ta vô cùng nhạt nhẽo hoặc chỉ biết thao thao bất tuyệt về bản thân trong buổi hẹn tối qua, nhưng biết đâu tối nay chàng ta lại cực kỳ tuyệt vời thì sao. Nếu anh ta tỏ ra thô lỗ với cô hầu bàn, có lẽ đó là vì anh ta đã có một ngày tồi tệ. Hãy cho anh ta cơ hội nữa! Một cơ hội nữa! là câu khẩu hiệu của những người “biết suy nghĩ”. “Vậy cậu muốn tớ lập gia đình?” Tôi từng bực bội nói với bạn mình. “Chỉ vì chính cậu đã làm thế đúng không?” “Chà, không đâu,” cô ta cẩn trọng nói, “nhưng tớ đã phải từ bỏ một số thứ.” Giả định ngầm trong câu nói này – rằng tôi muốn mọi thứ phải hoàn hảo, bằng không thì chẳng cần người nào hết – khiến tôi tức điên lên vì tôi không dám chắc điều đó là sai nữa. Sao tôi có thể như vậy? Cả đời tôi đã thất bại vì cố tìm kiếm mối quan hệ tình cảm như thế. Để giảm bớt căng thẳng, những người đã lập gia đình khi khuyên nhủ người độc thân về vấn đề này thường tiết lộ điểm chưa lý tưởng ở người bạn đời của mình. Người không hoàn hảo mà họ đã kết hôn là kẻ ngớ ngẩn vụng về (hoặc bị tật sạch sẽ gọn gàng quá mức); không có óc hài hước (hoặc không thể ngừng đùa bỡn mà tỏ ra nghiêm túc nổi lấy một lần!); không biết thưởng thức phim nước
45 ngoài (hoặc luôn thao thao bất tuyệt về nghệ thuật làm phim trong những tác phẩm giả mạo lố bịch họ bắt người khác phải xem). Điểm cốt lõi là người bạn đời của họ không hề hoàn hảo và nếu bạn cố tìm kiếm sự hoàn hảo, chà chà, vậy thì chúc may mắn nhé! Tôi và những người bạn độc thân của mình suy nghĩ rất nhiều về vấn đề này – có phải tiêu chuẩn chúng tôi đặt ra quá nghiêm ngặt? Không ai đặt ra yêu cầu về mức lương cả – Chúng tôi không tìm kiếm người đàn ông chu cấp cho mình, mặc dù họ phải tự trang trải được cho chính họ. Một số người thích những anh chàng cao lớn hơn mình; những người khác thì không quan tâm. Một số cảm thấy xu hướng chính trị phù hợp cũng quan trọng; những người khác thì không cần như thế. Nhưng chúng tôi đều nhất trí ngay cả những điểm đó cũng có thể bị gạt sang một bên khi yêu thực sự. Thực tế là, chúng ta thường nhận được những nhận xét hoàn toàn trái ngược nhau rằng mình đang quá mơ hồ. Bạn phải biết mình muốn gì chứ! Như thế nghĩa là phải lập ra hẳn một danh sách phẩm chất cần có ở đức ông chồng tương lai – yêu thiên nhiên, thân thiện với trẻ nhỏ… Bởi làm sao mà bạn tìm được anh ta nếu không biết trước mình cần một người như thế nào? Nhưng hãy nghĩ thoáng thôi nhé! Tiêu chuẩn quan trọng duy nhất với tất cả phụ nữ tôi biết chính là điều đã được Caitlin diễn giải: “Tôi muốn tìm người khiến tôi vui vẻ và bất ngờ giống như bạn bè của mình, và còn phải khiến tôi muốn ôm hôn anh ta nữa.” Tôi vẫn chưa từng gặp ai có vợ hoặc chồng không vượt qua được tiêu chuẩn này cả. Khi bạn bè nói chúng ta quá kén chọn, họ thường nhắc tới một chi tiết rất cụ thể – ly Shirley Temple – nhưng tất cả chúng ta đều biết đây không phải lý do thực sự khiến buổi hẹn coi như vứt đi. Thực tế bạn đã hẹn hò cùng anh ta – một chàng trai rất tốt – anh ta hỏi những câu cần động não và không bực bội khi người bồi bàn đem lên nhầm đồ uống – nhưng vì lý do nào đó, bạn không có cảm xúc gì với anh ta cả. Sau đó, anh ta bắt đầu gây tiếng động kỳ quặc hoặc gõ thìa dĩa trên bàn, mà đây thường là chi tiết bạn chia sẻ với bạn bè. Vấn đề là không hề có sự gắn kết nào giữa hai người, nhưng những người bạn chỉ nghe thấy chi tiết anh ta gõ cái dĩa lên bàn – thế nên hẳn là do bạn quá kén chọn. Caitlin kết hôn trước tôi một năm – với một người đàn ông tuyệt vời. Nhưng trong thời gian độc thân, điều này khiến chúng tôi phát điên – những cái lừ mắt chán nản, bao cái lắc đầu mệt mỏi, câu hỏi thẳng thừng lặp đi lặp lại nhàm chán: “Cậu chắc chứ? Sao không thử hẹn hò với anh ta thêm lần nữa?”
46 Đây là điểm chúng ta không nhận thấy: Bạn bè của chúng ta không hề muốn chúng ta cảm thấy tồi tệ. Họ chỉ đang cố gắng giúp đỡ mà thôi. Họ ném phi tiêu vào thẳng vấn đề, và trong tâm trí họ, câu “Cậu quá kén chọn” là kết luận logic nhất. Suy cho cùng, kết tội người độc thân quá kén chọn cũng là một kiểu khen ngợi. Nó giả định rằng rất nhiều người muốn kết đôi với bạn và điều này rõ ràng tốt hơn là thúc giục bạn cần giảm 10kg hay phải cười nhiều lên. Còn một lý do nữa giải thích cho việc tại sao chúng ta lại bị người khác nhận xét nhiều đến thế: Chính chúng ta tự xin điều đó. Hoặc có người lại luôn miệng than phiền đến nỗi bạn bè cảm thấy cần phải đưa ra lời khuyên. Giải pháp thực ra lại rất dễ dàng, khi tôi đã tĩnh tâm suy nghĩ: Đừng nhắc đến chuyện đó nữa. Nếu tôi đoán được một người bạn sẽ nói gì đó khiến tôi phật ý khi kể lại mối tình kéo dài 5 ngày của mình, tôi… sẽ không kể với cô ấy. Tránh đả động đến chủ đề tình trạng độc thân của mình đúng là thành công mỹ mãn – hóa ra bạn bè tôi thậm chí chẳng quan tâm đến những thất bại trong chuyện tình cảm của tôi nhiều như tôi tưởng. Sau khi ép mình phải nói sang những chuyện khác – ví dụ cuốn tiểu thuyết mới nhất của Lorrie Moore10 hay cuộc tranh luận bầu cử Tổng thống – bản thân tôi cũng sẽ nghĩ về những chuyện đó; e-mail khó hiểu từ buổi hẹn hò trên mạng tối qua mờ dần khỏi tâm trí. 10 Lorrie Moore: Nhà văn người Mỹ nổi tiếng với những truyện ngắn hài hước và sâu sắc. Giữ im lặng về chuyện hẹn hò cũng có nghĩa là tôi phải dựa vào khả năng phán đoán của chính mình thay vì hỏi ý kiến 12 cô bạn thân nhất. Biện pháp này hóa ra lại giúp tôi thấy cực kỳ tự do. Bạn không phải tìm lý do giải thích tại sao tối qua mình không đến buổi hẹn hò thứ ba trên mạng nếu không ai biết về buổi đầu tiên. Vậy có phải tôi và những người bạn của mình đã phạm sai lầm khi độc thân? Có thể. Có phải chúng tôi đã kiêu ngạo gạt bỏ những người đàn ông sau này biết đâu sẽ là những ông chồng tuyệt vời? Có thể lắm. Nhưng tôi hài lòng vì đã không nghe theo lời khuyên: “Chọn chồng cũng giống như chọn nhà. Hãy lựa chọn trong số những phương án mình đang có.” Con người không phải là nhà cửa – bạn không thể bước vào và nói: “Nếu phá căn bếp và xây thêm một phòng tắm thứ ba nữa thì ổn” hay “Chỗ này không đẹp chút nào, nhưng nó nằm gần chỗ tôi làm việc và hiện tại tôi cũng chỉ có thể chi trả được từng này.” Không. Bạn yêu người ta vì chính con người họ, hoặc bạn sẽ để họ tìm kiếm người khác biết trân trọng họ hơn.
47 9BẠN QUAN TÂM QUÁ NHIỀU Những chuyện tình của Rose thường không kéo dài được lâu; ngoại trừ một mối tình kéo dài 3 năm,