Chương 1, chúng ta đã bàn về loại sợ hãi được thể hiện dưới dạng các hormone gây lo lắng tích tụ lâu ngày (trái ngược với nỗi sợ bùng phát do sự gia tăng đột ngột của adrenaline khi chúng ta thấy một con rắn chẳng hạn). Các nhà tâm lý học gọi đây là “sự căng thẳng bào mòn cơ thể”, và càng trải nghiệm kiểu căng thẳng này thì chúng ta càng kiệt quệ cả về mặt thể chất lẫn tinh thần. Khi bạn ở trong môi trường làm việc tập thể (đa số thời gian làm việc của chúng ta đều được trải qua trong môi trường như vậy), nơi mà ai cũng đang cảm thấy căng thẳng (đa số môi trường làm việc đều như vậy), sự căng thẳng bào mòn cơ thể của người này sẽ cộng hưởng với sự căng thẳng của người kia thông qua một quá trình mà trước đó chúng ta đã gọi là quá trình lây nhiễm. Trong một môi trường làm việc bình thường, cảm giác căng thẳng luôn hiện diện trên bàn làm việc của mọi người. Và giống như hút thuốc thụ động, sự căng thẳng thụ động
152 cũng có thể ảnh hưởng sâu sắc đến tất cả những người ở trong vùng lan tỏa của nó. Trong một nghiên cứu, một nhóm y tá được yêu cầu ghi lại nhật ký tâm trạng của bản thân, những rắc rối trong công việc và bầu không khí chung của cả nhóm. Các bản ghi chép trong suốt ba tuần đã cho thấy tâm trạng của một y tá bất kỳ trong một ngày nào đó, dù là vui vẻ hay buồn bã, cũng đều có thể được dự đoán khá chính xác dựa vào tâm trạng của các y tá khác trong nhóm. Điều đáng ngạc nhiên là sự lây nhiễm cảm xúc này xảy ra ngay cả khi tâm trạng gây ảnh hưởng đó không hề liên quan đến công việc và các y tá chỉ gặp nhau một vài giờ trong ngày làm việc. Theo thời gian, những cảm xúc lây nhiễm này có thể lan rộng trong cả tổ chức và góp phần hình thành văn hóa chung của nơi làm việc. Một nghiên cứu khác cho thấy chỉ cần nhìn thấy một người đang căng thẳng cũng có thể làm tăng cảm giác căng thẳng của người quan sát. Những người tham gia nghiên cứu này đã được nhìn vào những tấm gương một chiều và thấy một người lạ đang giải những bài toán khó hoặc đang trải qua một cuộc phỏng vấn cam go. Các nhà nghiên cứu đã đo được một lượng lớn cortisol - loại hormone được giải phóng khi chúng ta gặp áp lực - ở gần một phần ba số người tham gia. Khoảng một phần tư số người tham gia có phản ứng tương tự khi xem video về một tình huống căng thẳng. Không những vậy, đúng là sự căng thẳng có nhiều tác hại, nhưng hóa ra cảm giác căng thẳng vì bị căng thẳng (xem lại những ý nghĩ loại 2 trong