phần cái chết của chúng ở trong cát.” “Chúng có tìm ra nơi này không?” cậu hỏi. “Chắc là có.” “Thế mà chúng ta lại phí thì giờ...” Cậu hất đầu ra hiệu về phía vòm cửa giờ đã ở phía xa sau lưng họ, “để làm... những thiết bị thu sương?”
“Vẫn phải trồng trọt chứ.” “Thiết bị thu sương là gì vậy?” cậu hỏi. Cái nhìn đáp lại của chị đầy ắp ngạc nhiên. “Người ta chẳng dạy gì cho anh ở... ở nơi nào đó mà trước kia anh sống hay sao?” “Về thiết bị thu sương thì không.” “Chao!” chị ta nói, và một chữ đó hàm chứa cả một cuộc đối thoại. “Vậy, nó là gì vậy?” “Mỗi bụi cây, mỗi cọng cỏ dại anh nhìn
thấy trên biển cát ngoài kia, anh cho là nó sống như thế nào khi chúng ta rời bỏ nó?” chị ta nói. “Mỗi bụi cây, búi cỏ đều được trồng một cách hết sức nâng niu trong một cái hốc con riêng. Những hốc này chứa đầy các thể lạp sắc hình ô van phẳng phiu. Ánh sáng làm chúng chuyển sang màu trắng. Nếu đứng trên cao nhìn xuống, anh có thể thấy chúng lấp lánh trong ánh bình minh. Màu trắng thì phản xạ. Nhưng khi Thái Dương Lão Phụ ra đi, lạp sắc lại chuyển thành trong suốt trong bóng tối. Nó lạnh đi cực nhanh. Bề mặt nó làm ngưng tụ hơi ẩm trong không khí. Hơi ẩm ấy chuyển thành nước, rỉ xuống để giữ cho cây sống.”
“Thiết bị thu sương,” cậu lẩm bẩm, thích thú cái vẻ đẹp giản dị của một ý tưởng như vậy. “Tôi sẽ khóc thương Jamis vào lúc thích hợp,” chị nói, như thể tâm trí chị ta vẫn chưa quên câu hỏi kia của cậu. “Lúc còn sống anh ấy là người tốt, Jamis ấy, chỉ có điều dễ nóng giận quá. Anh ấy là trụ cột vững chắc của gia đình, và với con cái thì anh ấy thật tuyệt. Anh ấy không hề phân biệt giữa con riêng của tôi, tức đứa đầu của tôi với Geoff, và con ruột của anh ấy. Anh ấy coi chúng như nhau.” Chị hướng cái nhìn dò hỏi về phía Paul. “Anh sẽ như vậy chứ, Usul?”
“Giữa chúng ta không tồn tại vấn đề đó.” “Nhưng nếu...” “Harah!” Chị chùn lại trước vẻ gay gắt trong giọng cậu. Họ đi ngang qua một căn phòng khác được thắp sáng trưng, có thể nhìn thấy rõ từ ô cửa vòm bên trái. “Ở đây người ta làm gì?” cậu hỏi. “Họ chữa máy dệt,” chị ta nói, “nhưng người ta sẽ phải tháo nó ra trước đêm nay.” Chị ra hiệu về phía một đường hầm
nhánh ở bên trái. “Suốt cả đằng đó và xa hơn nữa là nơi chế biến thực phẩm và bảo trì sa phục.” Chị nhìn Paul. “Bộ đồ của anh trông còn mới. Nhưng nếu cần chỉnh sửa gì thì tôi khá rành chuyện quần áo. Tôi làm việc trong nhà máy theo thời vụ mà.” Giờ thì họ bắt đầu đến gần những nhóm người, những cụm ô cửa dọc hai bên đường hầm cũng trở nên dày đặc hơn. Một tốp đàn ông đàn bà đi ngang qua hai người, mang những cái túi kêu òng ọc rất to, mùi hương dược xộc lên nồng nặc. “Chúng sẽ không cướp được nước của chúng ta đâu,” Harah nói. “Hương dược
cũng không. Anh có thể tin chắc thế.” Paul liếc nhìn những ô cửa hai bên vách hầm, nhìn những tấm thảm nặng trải trên các gờ nhô cao, thoáng thấy những căn phòng tường có treo các tấm vải màu sặc sỡ và đệm xếp thành chồng. Những người đứng nơi ô cửa im bặt khi họ đi qua, nhìn chòng chọc theo Paul chẳng cần che đậy. “Người ta thấy anh thắng được Jamis thì thật lạ,” Harah nói. “Có lẽ khi chúng ta đã an cư ở sietch mới thì anh sẽ phải làm gì đó để tự chứng tỏ mình.” “Tôi không thích giết chóc,” cậu nói.
“Stilgar cũng nói vậy,” chị nói, nhưng giọng để lộ sự hoài nghi. Những tiếng đọc ồn ã càng lúc càng vang to trên đầu họ. Họ bước đến gần một ô cửa khác ở bên vách, rộng hơn bất cứ ô cửa nào Paul đã thấy. Cậu chậm bước, nhìn đăm đăm vào một căn phòng chật ních bọn trẻ con ngồi bắt tréo chân trên mặt sàn trải thảm màu hạt dẻ. Cạnh tấm bảng tựa vào bức tường phía xa có một phụ nữ mặc áo choàng màu vàng đang đứng, tay cầm một cây bút trỏ. Tấm bảng đầy những hình vẽ - hình tròn, hình nêm, đường cong, đường ngoằn
ngoèo như rắn, hình vuông, hình vòng cung thanh thoát bị những đường song song cắt làm đôi. Người phụ nữ trỏ vào các hình vẽ, lần lượt từng cái, dời bút nhanh hết mức, trong khi bọn trẻ đồng thanh đọc hòa nhịp theo bàn tay chuyển động của cô. Paul lắng tai, nghe những giọng ê a đó mỗi lúc một nhỏ dần phía sau trong khi cậu cùng Harah tiến sâu hơn vào trong lòng sietch. “Cây,” bọn trẻ ê a. “Cây, cỏ, cồn cát, gió, núi, đồi, lửa, sét, đá, bụi, cát, nóng, nơi trú ngụ, nóng, đầy, mùa đông, lạnh, trống, xói mòn, mùa hạ, hang, ngày, căng
thẳng, trăng, đêm, chỏm đá, triều cát, dốc, trồng trọt, dây buộc...” “Dân Fremen các cô cho bọn trẻ con học vào lúc này sao?” Paul hỏi. Khuôn mặt chị trở nên ủ rũ, giọng nhuốm buồn: “Những gì Liet đã dạy chúng tôi, chúng tôi không thể ngừng dù chỉ trong khoảnh khắc. Chúng tôi không được phép quên Liet, người đã khuất. Đó là Đạo Chakobsa.” Chị băng sang bên trái đường hầm, bước lên một cái gờ, vạch những tấm màn màu cam mỏng tang rồi đứng sang bên. “Yali của anh đã sẵn sàng để đợi anh, Usul.”
Paul ngần ngừ một chút rồi mới theo chị bước lên gờ đá. Đột nhiên cậu cảm thấy miễn cưỡng khi phải ở một mình với người đàn bà này. Cậu chợt hiểu, mình đang bị vây quanh giữa một lối sống mà cậu chỉ có thể hiểu nếu mặc nhiên công nhận cả một hệ thống ý niệm và giá trị. Cậu cảm thấy cái thế giới Fremen này đang giương câu nhử cậu, cố giăng bẫy tóm cậu, buộc cậu phải theo cung cách của nó. Và cậu biết cái gì nằm trong cái bẫy đó - cuộc thánh chiến rồ dại, cuộc chiến tranh tôn giáo mà cậu cảm thấy mình phải tránh bằng mọi giá. “Đây là yali của anh,” Harah nói. “Sao
anh chần chừ vậy?” Paul gật đầu, trèo lên gờ đá cạnh chị. Cậu nâng những tấm rèm ở ngay trước mặt chị lên, cảm thấy những sợi kim loại trong thớ vải, theo chị vào một hành lang ngắn rồi vào một phòng lớn hơn, hình vuông, mỗi cạnh chừng sáu mét, sàn trải thảm dày màu xanh dương, những tấm vải màu xanh dương và xanh lục che kín bốn bức tường đá, những chiếc đèn cầu chỉnh sang màu vàng treo trên đầu bập bồng lắc lư dưới lớp vải màu vàng xếp nếp trên trần nhà. Tất cả mang lại không khí một căn lều thời cổ.
Harah đứng trước mặt cậu, tay trái chống lên sườn, mắt săm soi nhìn cậu. “Bọn trẻ đang có bạn,” chị nói. “Chúng sẽ trình diện sau.” Paul che giấu nỗi bối rối bằng cách đưa mắt nhìn nhanh căn phòng. Cậu nhận thấy những tấm rèm mỏng bên phải che khuất một