phần của chất độc trong cơ thể mình). XƯỞNG HƯƠNG DƯỢC: xem Bọ cát. XƯỞNG KHAI THÁC: một cỗ máy khai thác hương dược lớn (khoảng 120m x 40m), thường được dùng ở các mỏ có trữ lượng cao, chưa bị ô nhiễm. (Thường được gọi là “con bọ” bởi khi lắp trên những đường ray độc lập hình dáng nó trông giống con bọ). Y
Ý THỨC LỬA: cấp độ tối cao mà Tối thượng Y pháp có thể đạt tới. (Xem Tối thượng Y pháp). YA HYA CHOUHADA: “Các chiến sĩ muôn năm!” Tiếng hô xung trận của quân Ferdaykin. Từ “ya” (bây giờ) trong tiếng thét này được tăng cường bởi từ “hya” (cái bây giờ kéo dài vô tận). Chouhada (chiến sĩ) ở đây mang nghĩa bổ sung là những chiến sĩ đấu tranh chống sự bất công. Từ này có sự khác biệt ở chỗ, các chiến sĩ ở đây không chiến đấu vì một cái gì, mà hiến mình để chốngmột cái gì đó cụ thể, và chỉ vậy mà thôi.
YALI: khu vực dành cho cá nhân trong sietch của người Fremen. YA! YA! YAWM!: câu ngân nga của người Fremen sử dụng trong những nghi thức có tầm quan trọng sâu xa. “Ya” có nghĩa gốc là “Bây giờ hãy chú ý!”; “yawm” là một từ biến thể dùng để kêu gọi một cách khẩn thiết. Câu ngân nga này thường được dịch là “Giờ hãy nghe đây!” Z ZENSUNNI: các môn đồ của một giáo phái ly khai đã tách ra khỏi những giáo huấn của Maometh (người được gọi là
“Muhammed III”) vào khoảng năm 1381 B.G. Tôn giáo Zensunni nổi bật chủ yếu ở chỗ chú trọng cái thần bí và bởi sự trở lại “con đường của những người cha”. Hầu hết học giả coi Ali Ben Ohashi là lãnh tụ của nhóm ly giáo nguyên thủy, nhưng có một số bằng chứng cho thấy Ohashi có thể chỉ là người phát ngôn nam giới cho bà vợ thứ hai của mình là Nisa.
Chú thích bản đồ Cơ sở tính vĩ độ: kinh tuyến đi qua Núi Đài thiên văn. Đường chuẩn để xác định độ cao: Bled Lớn. Vùng thấp Địa cực: 500m dưới mực bề mặt Bled. Carthag: cách Arrakeen khoảng 200km về phía Đông Bắc. Hang Chim: ở Rặng Habbanya.
Bình nguyên Tang lễ: vùng erg rộng, trơ trụi. Bled Lớn: vùng sa mạc bằng phẳng, trơ trụi, trái ngược với vùng erg nhiều cồn cát. Sa mạc phẳng chạy dài từ khoảng 60 oBắc đến 70 o Nam. Nơi này hầu hết là cát và đá, đôi khi có những vỉa cấu trúc nền phức hợp trồi lên bề mặt. Đất Thấp Lớn: một vùng đá trũng sâu rộng lớn nhập vào vùng erg. Nằm ở bên trên Bled chừng 100m. Đôi chỗ ở vùng Đất Thấp là những vùng pan có muối mà Pardot Kynes (cha của Liet-Kynes) phát hiện ra. Từ Sietch Tabr xuôi về phía Nam tới chỗ các cộng đồng sietch chỉ
định có những vỉa đá nhô cao đến 200m. Đèo Harg: Đền thờ Sọ Leto nhìn xuống đèo này. Khe Cũ: một khe nứt trong Tường Chắn Arrakeen sâu tới 2240m; bị Paul Muad'Dib cho nổ tung. Vườn quả phía Nam: không xuất hiện trên bản đồ này. Nằm ở khoảng vĩ độ 40 o Nam. Vực Đỏ: 1582m dưới mực bề mặt Bled. Tường Rìa Tây: vách đá cao (4600m) nằm phía trong, nhô lên vượt hẳn Tường
Chắn Arrakeen. Đèo Gió: hai bên là vách đá, dẫn tới các làng vùng đất thấp. Đường Sâu cát: biểu thị các điểm xa nhất về phía Bắc nơi người ta từng ghi nhận có sâu cát. (Độ ẩm là yếu tố quyết định, chứ không phải nhiệt độ thấp). HẾT