phần cuối truyện được tham khảo từ cuốn “Chết trong khi không ai biết” (Tác giả Nicholas Evans, Kim Ki Hyuk và Ho Jeong Eun dịch, nhà xuất bản Gulhangari, năm 2012).
Giá trị của phong cảnh Cách đây đã lâu, mẹ tôi thường bảo tôi đứng ở đâu đó. - Jung Woo ơi. - Dạ. Con đứng ở kia xem nào. - Khi mẹ bảo tôi đứng lên, tôi sẽ ì ra và thở. - Jung Woo ơi. - Dạ? - Nhìn đây này. Tôi không nhớ rõ ai là người đã cho tôi biết cần phải đứng yên khi chụp ảnh. Có thể đó là người rất bình thường, một người vừa mới đi ngang qua muốn làm việc tốt, người mà ngày đó thường không lui đến hay một người vừa vặn đi tới. Vì vậy, khi bắt gặp những khoảnh khắc như vậy, chúng ta phải tìm hiểu kỹ, đến mức biết rằng phải giữ chặt nó ở một nơi... ý tôi muốn nói chính là người
lớn tuổi. Thực tế, gia đình tôi đã có một vài cơ hội như vậy. Tuy không nhiều nhưng là vậy. Mỗi lần như thế, chúng tôi đều dừng lại một cách chính xác như bài hát: “Hãy nhảy một cách vui vẻ rồi cứ thế dừng lại”. Chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng, tư thế sẵn sàng để trở thành quá khứ. Sau đó, sau khi nhẩm đếm trong lòng, tôi nhìn vào máy ảnh và cười. Đèn flash thỉnh thoảng lóe lên trong không gian không đủ ánh nắng. Máy ảnh bôi phấn lơ xoèn xoẹt lên thời gian và xé toạc hiện tại. Vì âm thanh flash giống như tiếng bung dù nên nó đem đến cảm giác bình yên sống cùng với sự bất an không biết chừng rồi sẽ chết đi. - Jung Woo ơi. - Dạ? Mẹ vừa nháy máy “xoẹt” một cái thì khung cảnh còn lại không được chọn lựa đã biến mất trắng xóa. Tôi thường hay nhắm mắt và đôi khi cười rạng rỡ vì tiếc nuối sự bốc hơi đó. Tôi nhếch khóe miệng lên như thể đang kéo dây dù. Trong bức ảnh cũ, tôi đứng như thể lúc nào cũng cảm thấy gượng gạo. Đường nét và màu xanh dương lạc quan mà tôi không biết phải gọi là gì. Chúng được ôm trọn trong độ sắc nét của dòng máy Fuji, độ sáng của dòng Kodak. Cũng có lúc tôi trong ảnh rất mờ và làm biểu cảm như thể biến mất cho dù chỉ là bất chợt. Tôi hướng về ai đó, hướng về tương lai mà ai đó muốn và nở một nụ cười có độ phân giải thấp. Và sự khờ khạo trong bức ảnh, sự khờ khạo mãi mãi đó đã chạm vào một nơi trong ngực tôi. Giống như việc chúng ta không biết mình đánh mất điều gì khi chúng ta nói không biết. Đã từ
lâu rồi, tôi không biết rằng tiếng mẹ gọi tôi “Jung Woo ơi!” được hét lên chứa đựng sự mong chờ hay niềm tự hào gì không nữa. Có một cảnh tượng nữa hiện lên trong đầu tôi khi nhắc đến ánh sáng. Bố tôi ngồi gần chiếc ti vi và hứng lấy sóng điện từ như thể ngồi sưởi lửa trại. Hồi nhỏ, bố tôi lớn lên tại một làng quê hẻo lánh trên núi. Một vùng quê mà phải đi bộ một lúc lâu nếu muốn gặp hàng xóm, và khi mặt trời lặn, trời tối đến mức không thể nhìn thấy bàn tay của người bên cạnh. Khi tuyết rơi, tôi há miệng để thưởng thức phong vị mùa đông, và khi trời mưa, tôi nghe lỏm tiếng đất đang chìm trong sự giác ngộ kêu vo ve và đôi khi học cách chơi khăm ma quỷ từ người lớn. Đó là việc từ nửa thế kỷ trước nhưng khi nghĩ đến khoảng thời gian đó, bố tôi nói rằng khi ông sống ở một “thế giới” khác chứ không phải là một “thời đại” khác, ông cảm thấy như mình đã từng đi qua nơi này. Chắc chắn đó là việc mà bố tôi đã gặp phải nhưng đôi khi cuộc sống của ông giống như một câu chuyện đã từng đọc hoặc đã từng nghe ở đâu đó. Nếu ngồi ngây ra trước tivi vào buổi sáng ngày trong tuần và xem quảng cáo về bảo hiểm ung thư thì sẽ lại càng cảm nhận được điều đó. Như thể khả năng ghi nhớ và nhận thức của người lớn tuổi suy giảm là điều vô cùng rõ ràng, những việc như thế xảy ra khi diễn viên lớn tuổi nói đi nói lại số điện thoại của công ty bảo hiểm vừa mới hiển thị rõ ràng. Khi đó, cả thế giới bên này và thế giới bên kia bỗng trở nên lạ lẫm và ông cảm thấy như mình đi vào nhầm phòng của ai đó. Tôi thường chế giễu: “Đúng rồi, bố ạ. Chuyện ung thư toàn phá hỏng tâm trạng của tất cả mọi người” nhưng không thể thốt nên lời. Thay vào đó, tôi chăm chú nhìn xuống bàn tay đang cầm cốc cà phê của
bố. Vì đó là mấy ngày trước khi tốt nghiệp đại học nên đó là câu chuyện xảy ra đã hơn mười năm. Bàn tay của bố mà tôi nhìn thấy ngày hôm đó to và dày dặn. Trong đôi bàn tay đó chứa đầy sự đoan chính và nghiêm khắc một cách khiêm tốn, đây đều là những đặc trưng của một người đã rèn luyện thể chất lâu năm bằng cách tập thể dục thể thao. Với bàn tay đó, tôi nghĩ rằng bố mình sống để phán xét lỗi lầm của ai đó, cho biết quy định và đưa ra hình phạt. Tuy tôi không biết chi tiết nhưng đó là những gì tôi nghe được từ mẹ. Ở tuổi đó hẳn không dễ dàng để bỏ một công việc ổn định và sắp xếp lại cuộc sống với nghề trọng tài. Tuy nhiên, ông sẽ không thể quay lại giảng đường được nữa. Vì đó là tin đồn nhảm nhí tồn tại dai dẳng hơn bất cứ loại vi khuẩn hoặc bệnh tật nào trên thế giới này. Bố tôi nhìn chằm chằm vào cốc cà phê nguội ngắt như nhìn xuống nước giếng. Bố không hề buông cốc cà phê như thể đối với bản thân ông không còn gì để níu giữ ngoài thứ đó. Bàn tay đó là bàn tay phát hiện những điều xấu xa, là bàn tay lập nên các nguyên tắc, là bàn tay hét lên thật to faut [*] và double fault [*] . Đồng thời đó cũng là bàn tay cảm thấy bối rối trước đứa con trai mà ông đã gặp lại sau nhiều năm. Những bản nhạc dance không ngừng phát ra từ chiếc loa được treo trên góc trần quán cà phê. Có cảm giác như ai đó đang trút tiếng ồn vào một cái xô rồi đổ nó lên đầu chúng tôi. Hơn nữa, mấy cô cậu học sinh ngồi bên tôi đã kể xấu ai đó trong vài phút đến mức khiến tôi phải đau đầu. Cô bé đó? Với giáo sư đó? Ôi trời, tại sao lại như vậy được? Ông ta đang rất vui vẻ như thể ngạc nhiên với khuôn mặt gây thương tích lên đạo đức của chính mình chứ không phải của người
khác. Đó là niềm vui mà tôi cũng biết rõ. Bố tôi vô cùng bối rối sau khi nói “Những lời còn lại trừ vấn đề chính trong cuộc trò chuyện” mà ông đã chuẩn bị ở nhà trước đó. Mới yên lặng một lúc, điện thoại trên bàn rung lên khiến tôi giật mình. Bố tôi nắm chặt lấy chiếc điện thoại như thể đang chạm vào vật gì đó nóng bỏng tay bằng bàn tay to lớn. Ông che miệng bằng một tay rồi nói thì thầm: “À, anh gặp rồi. Ừ, ừ, anh sẽ gọi lại sau”. Một lúc sau, tôi vừa nói rằng phải quay trở lại phòng trợ giảng thì lúc đó bố tôi mới lấy thứ gì đó ra và đặt lên bàn. Đó là một chiếc hộp sang trọng với những hoa văn gợn sóng trên mặt ngoài màu đen. Phía trên chiếc hộp có khắc hình một bông tuyết tượng trưng cho tuyết vạn năm. Bố nói lời chúc mừng tôi và ông nói rằng chắc ông không thể đến dự lễ tốt nghiệp của tôi được, như thể ông ấy thường hay đến vào những dịp khác. Từ sau đó, tôi không còn gặp bố lần nào nữa. Năm năm trước, tôi đã từng nhìn thấy ông một lần trong đám cưới, nhưng nói chính xác hơn nếu nói rằng cuộc gặp gỡ đó giống như là “sượt qua” hơn là “gặp mặt”. Ngày ấy, bố tôi ngồi ở vị trí của ông ấy, cùng mẹ tôi chụp những bức ảnh mà khiến bà cảm thấy như thể không còn sự lựa chọn nào khác nếu không muốn nhà chồng bới móc. Sau đó, mẹ tôi luôn nở nụ cười cho đến khi buổi tiệc kết thúc giống như một người mẹ “chuyên nghiệp” khi làm một game thủ chuyên nghiệp, một golf thủ chuyên nghiệp. Mấy ngày sau khi trở về từ tuần trăng mật, có một bưu phẩm ở nhà bố mẹ đẻ. Đó là món quà cưới mà bố đã gửi cho tôi. Lúc xem ti vi, uống trà, tôi không để ý đến bưu phẩm cho đến khi đứng ở hành
lang, cuối cùng vợ tôi mở chiếc hộp ra. Trong hộp chứa đầy nước cốt hồng sâm từ một thương hiệu nào đó không đáng tin. “Ta có nên đặt nó trong xe hơi không?” Tôi nhớ rằng mình đã lẳng lặng lắc đầu trước những gì vợ nói “Chúng ta để trên xe nhé?”. Đó là lúc mà tôi có nghe tin đồn rằng bố tôi đã bỏ công việc làm trọng tài quần vợt và bán thực phẩm chức năng. Sau đó, ông làm việc cho một số cửa hàng bán đồ thể thao nào đó rồi học kỹ thuật dán tường chăng. Đã gần hai mươi năm kể từ lúc hiếm khi nghe thấy tin về ông nhưng gần đây tôi nghe nói rằng: “Tôi đã nhìn thấy bố anh trên đường” từ một người bạn sống cùng khu phố. Chỗ đó gần Chợ việc làm Namguro nhưng ông đã khác đi nhiều đến mức suýt nữa bạn tôi không thể nhận ra. Tôi không đáp lại, cậu ta liền chạm vào cốc bia và nói rằng chắc anh ta nhìn nhầm rồi nói thêm: “Dù sao cũng thật kỳ lạ” rồi chuyển sang chủ đề khác. Ngay cả sau khi trở thành người của “nhà khác” , việc lo cho các sự kiện “nhà tôi” là một trong những việc bố tôi thường hay làm. Cũng giống như một người bị bịt hai mắt rồi đoán tên đồ vật bằng cách dựa vào cảm giác đầu ngón tay, bố tôi đã cố gắng dò dẫm những lời nói quan trọng trong đời mình bằng cách mượn hình thức “quà tặng” để kỷ niệm. Theo như tôi biết, tình hình của ông thực sự khó khăn đến mức như thế. Sau khi chia tay mẹ tôi, hằng tháng bố tôi vẫn đều đặn gửi phí sinh hoạt cho chúng tôi. Bố tôi gửi một triệu won một trong mấy năm đầu tiên rồi từ đó gửi tám trăm nghìn won. Sau này, tôi biết số tiền đó đã giảm xuống còn năm trăm nghìn rồi ba trăm nghìn won. Nhưng đã khá lâu rồi mà bố tôi không gửi tiền. Sau đó, số tiền cuối cùng mà ông gửi chắc
rơi vào khoảng hai chục nghìn won? Nếu chuyển tiền trễ, bố nhất định sẽ liên lạc cho mẹ. Bố tôi là một người như vậy. Vào giữa mùa đông, một người giống như tấm chăn được gấp đẹp đẽ một bên phòng. Một người chỉnh tề, nặng nề và ngột ngạt. Vì vậy, khi nghe tin bố tôi nghỉ việc ở trường học do một việc không mấy làm tốt đẹp và chuyển sang làm huấn luyện viên kiêm trọng tài tại một sân tennis ở Gangnam, tôi đã nghĩ rằng bố sẽ rất hợp với nơi đó. Sau đó, bố đã gửi cho tôi kim từ điển vào lễ tốt nghiệp trung học phổ thông, một chiếc cà vạt vào lễ nhập học cao học và một chiếc đồng hồ đeo tay vào ngày tôi nhập ngũ. Rõ ràng là bố tôi đã rất vất vả để mua nó nhưng chúng đều là những đồ vật bình thường. Chẳng hạn như cây bút máy mà ai cũng đều dùng, bó hoa ai cũng đều sẽ tặng. Trong số đó, nước cốt hồng sâm là món quà cuối cùng mà tôi nhận từ bố. Vì vậy, nếu có lúc nào bố tôi không còn thăm hỏi nữa thì điều đó không có nghĩa là bố tôi trở nên vô tâm, mà do con trai ông đã đến tuổi chấm dứt cái quy tắc xã hội này. Đó là lý do cuộc sống của ông và cuộc sống của tôi không còn gì để vỗ tay và chúc mừng nữa. Vì vậy, gần đây khi bố tôi liên lạc lại và muốn gặp tôi sau vài năm, tôi tưởng rằng đó là vì ông hay tin vợ tôi mang thai. Lúc đó Hàn Quốc đang là mùa đông nhưng ở Thái Lan đang là mùa hè. Có ba mùa trong năm với những kết cấu khác nhau, nhưng đối với một người Hàn Quốc như tôi, nó chỉ chia ra làm “mùa hè bình thường” , “mùa hè ngột ngạt” và “mùa hè rất nóng”. Tôi ngồi trên xe buýt ngắm cảnh và kiểm tra tình hình thời tiết, tin tức, giá cổ phiếu và tỷ giá hối đoái của Hàn Quốc bằng điện thoại thông
minh. Tháng Một. Mặc dù vẫn chìm trong những đợt lạnh liên tiếp và tuyết rơi, Hàn Quốc vẫn vô cùng tất bật. Mặt khác, mùa hè bên ngoài cửa sổ xe buýt lại vô cùng khoan thai. Chúng trông xanh mướt, trù phú và ẩm ướt. Khi đọc tin tức bằng tiếng mẹ đẻ ở một đất nước xa lạ như vậy, tôi cảm thấy như mình đang cầm trên tay quả cầu tuyết chứ không phải chiếc điện thoại thông minh. Một trận bão tuyết trắng bay vào trong quả cầu thủy tinh, nhưng bên ngoài quả cầu thì hoàn toàn là mùa hè. Một mùa ồn ào và đầy sức sống. Vợ tôi đã cằn nhằn rằng đã đến tận đây rồi mà tôi vẫn còn sử dụng internet cơ à. Vài miếng vỏ chuối cau bị bỏ quên chất đống trên đùi. Vợ tôi cư xử với tôi như một người nghiện điện thoại thông minh, nhưng thật ra tôi đang chờ một cuộc điện thoại. Năm ngoái, tôi đã đến vùng ngoại ô ba lần một tuần để giảng dạy. Tôi phụ trách giảng dạy các tiết học ở một trường cao đẳng và một trường đại học tư nằm ở thành phốK. Trong đó, “Hội thảo về lý luận văn hóa” được khai mạc ở Đại học B và bắt đầu lúc chín giờ sáng nên cần nhanh chóng tiến hành. Từ nhà tôi đến bến xe phía Nam mất một tiếng đồng hồ, từ bến xe đến thành phốK mất một tiếng rưỡi, từ cổng trường cao đẳng đến giảng đường mất mười lăm phút, như vậy là mất khoảng hơn năm tiếng đồng hồ cả đi cả về. Khi thời tiết xấu, tôi xếp hàng dài với lũ trẻ đang cầm ô đứng ở trạm xe buýt. Đôi khi, ngồi cùng với đám học sinh khiến tôi cảm thấy buồn chán nên tôi đi loanh quanh trường rồi lên xe. Dù vậy, vẫn có một học sinh trên xe buýt lẳng lặng chào tôi. Nếu chúng tôi ngồi sóng vai nhau trên một chuyến xe buýt chật kín thì sự ngượng ngùng còn tăng gấp đôi. Mặc dù chung một quãng đường nhưng
đường đi lên Seoul có cảm giác dài hơn so với đi xuống thành phốK. Điều đó cứ xảy ra như vậy khi tôi xong giờ dạy và trở về nhà vào chiều thứ sáu. Tôi thường xuyên buồn tiểu ở những đoạn đường cao tốc tắc nghẽn. Khi đến bến xe Seoul, tôi bắt đầu đi tìm nhà vệ sinh công cộng. Dù vậy, cơn buồn tiểu không hề biến mất và trong lúc đi tàu điện ngầm về nhà, bàng quang của tôi ngày càng phồng lên. Vừa về đến nhà, tôi cởi giày rồi cuống cuồng lao vào phòng vệ sinh. Sau đó, tôi không hề đóng cửa và không biết rằng vợ đang nhìn tôi từ đằng sau, mỗi lần như thế đống nước tiểu đều tuôn ra ào ạt. Tôi “mở” buổi dạy học đầu tiên tại trường cũ và khi bắt đầu giảng dạy từ vùng quê này sang vùng quê khác, tôi có chút rối bời khi nhìn khung cảnh đang dần hiện ra xung quanh trên đường cao tốc. Dù đó là con đường tôi đã từng đi vài lần trong chuyến du lịch thì nó vẫn vậy. Khi phong cảnh không còn là phong cảnh nữa thì sự bất an sẽ nảy sinh ngay khoảnh khắc tôi nghĩ mình cũng là một