Bát Nhã Tâm Kinh Osho

hồi và niết bàn là một. Không có sự phân biệt giữa thế giới này và thế giới kia. Không có sự phân biệt giữa trần tục và thiêng liêng. Tại đây, nơi ta hiện hữu, tất cả tất cả mọi sự phân biệt đều đã biến mất, bởi vì sự phân biệt do ý nghĩ tạo ra. Khi ý nghĩ biến mất thì sự phân biệt cũng biến mất. Tội phạm do ý nghĩ tạo ra, và thánh nhân cũng do ý nghĩ tạo ra. Thiện và ác đều do ý nghĩ tạo ra. Những sự phân biệt này đều do ý nghĩ tạo nên. Phật nói: Khi tri thức

110 Bát Nhã Tâm Kinh biến mất thì ý nghĩ cũng biến mất. Không có nhị nguyên. Tất cả là nhất thể. Tổ Tăng Xán có những câu nổi tiếng : Cảnh chân như pháp giới Không người cũng không ta. Cùng lý, đạo không hai; Một là tất cả; Tất cả là một. Nếu hiểu được như vậy Đừng lo không hoàn hảo. 193 Một là tất cả, tất cả là một - nếu hiểu điều này thì không còn lo nghĩ về sự không hoàn hảo của bạn. Không có sự hoàn hảo, không có sự không hoàn hảo. Hãy nhận thức điều ấy, và nhận thức ngay bây giờ đi! Sau này đừng tìm tôi mà hỏi làm cách nào. Không có ‘cách nào’ cả. ‘Cách nào’ đưa tri thức tới - và tri thức là cái bị nguyền rủa. Nếu không có môi trường méo mó của ý nghĩ, bạn rơi vào sự hiệp nhất với đại thể. Nếu không có ý nghĩ xen kẽ giữa bạn và thực tại, mọi phân biệt đều biến mất, bạn không bị tách biệt. Và đó là điều mà con người khao khát thường xuyên. Bạn cảm thấy bật gốc, cắt đứt với đại thể. Đó là nỗi khổ của bạn. Và bạn bị bật gốc bởi vì cái môi trường méo mó của ý nghĩ này. Hãy vất bỏ cái môi trường méo mó của ý nghĩ này đi, hãy loại bỏ những môi trường này đi, hãy nhìn vào thực tại một cách trung thực mà không có ý tưởng trong tâm trí, mà không có ý tưởng là nó phải thế nào. Hãy nhìn bằng sự hồn nhiên. Hãy nhìn 193 Tín Tâm Minh

Phủ Định Tri Thức 111 như trẻ thơ thì mọi lo nghĩ sẽ biến mất. Trong sự biến mất của lo nghĩ đó bạn trở thành một vị Phật. Bạn là một vị Phật! Nhưng bạn không biết bởi vì bạn đang mang những môi trường méo mó quanh mình. Bạn có đôi mắt sáng quắc mà lại đeo kính. Những cái kính đó làm lệch lạc, chúng tô màu, chúng làm mọi vật dường như khác hẳn. Hãy vứt kính đi! Đấy là điều được ngụ ý khi nói “Hãy vứt tâm trí đi.” Hãy phủ định tâm trí thì có sự im lặng - và trong cái im lặng đó bạn là thánh linh. Bạn chưa bao giờ là gì khác; lúc nào bạn cũng linh thiêng. Nhưng sự nhận biết lại tới, hiểu biết lại tới. Bỗng nhiên bạn nhận ra vấn đề: rằng bạn đã cố gắng gắn chân cho rắn. Trước hết, việc đó chẳng cần thiết - con rắn đã tuyệt hảo rồi! Không có chân nó vẫn di chuyển dễ dàng. Chỉ vì sự so sánh nên bạn cố gắng gắn chân cho nó. Nếu thành công, bạn sẽ giết chết nó. Cũng may là bạn chẳng bao giờ thành công. Bạn đang cố gắng để sưu tầm tri thức, và đó là lý do tại sao bạn lại làm mất tri giác của mình, trí năng của bạn, khả năng nhận biết của bạn. Đó là điều tôi ngụ ý khi nói ‘gắn chân cho rắn’. Nhận biết là thiên tính của bạn. Không cần phải có tri thức để biết. Thực ra, tri thức là một cản trở, tri thức là cái bị nguyền rủa. Hãy phủ định tri thức mà hiện hữu - và bạn là một vị Phật. Bao giờ bạn cũng là một vị Phật.

112 Bát Nhã Tâm Kinh

4 Hiểu Biết: Luật Duy Nhất Câu hỏi thứ nhất Con tới từ một gia đình mà bên ngoại đã có bốn người tự tử, kể cả bà ngoại. Sự gì ảnh hưởng tới cái chết của người ta? Có sự giúp đỡ nào để vượt qua được sự ám ảnh về cái chết vẫn cứ diễn ra thường xuyên trong gia đình? Chết là một trong những hiện tượng bí hiểm nhất; tự tử cũng vậy. Đừng kết luận một cách vội vã tự tử là gì. Có rất nhiều yếu tố. Theo tôi, người tự tử là những người nhạy cảm nhất trên thế giới, và rất thông minh. Vì sự nhạy cảm, vì sự thông minh mà họ thấy khó thích hợp được với thế giới bệnh hoạn này. Xã hội bị thần kinh. Nó xây trên nền móng bệnh hoạn. Lịch sử của nó là lịch sử của điên khùng, của bạo hành, của chiến tranh, của hủy diệt. Có người nói, “Nước của tôi là nước hùng cường nhất thế giới” - đó là bệnh thần kinh. Người khác nói, “Đạo của tôi là đạo lớn nhất và cao siêu nhất thế giới” - đó là bệnh hoạn. Và sự điên khùng này đã ngấm sâu vào máu, vào xương, và đã làm mọi

114 Bát Nhã Tâm Kinh người đã trở thành rất đờ đẫn, mất nhạy cảm. Họ phải trở thành như vậy, nếu không, khó mà sống yên được. Bạn phải mất nhạy cảm để thích hợp với cuộc sống lờ đờ này quanh bạn; nếu không bạn sẽ trật trệu với nó. Nếu bạn trật rơ với xã hội, nó sẽ cho làm bạn điên. Xã hội điên, nhưng nếu bạn không chạy theo nó, nó sẽ cho là bạn điên. Cho nên hoặc là bạn phải phát điên, hoặc là bạn phải tìm ra cách thoát khỏi xã hội. Đó chính là tự tử. Cuộc sống trở thành không thể chịu đựng được. Dường như là không thể nào chống đỡ nổi bao nhiêu người quanh bạn - tất cả đều điên khùng hết. Bạn sẽ xử trí thế nào nếu bị ném vào nhà thương điên? Điều đó đã xảy ra cho bạn của tôi. Anh ta bị giam trong nhà thương điên chín tháng. Sáu tháng sau, một hôm anh ta vớ được chai thuốc lau nhà trong phòng tắm và nốc hết. Trong mười lăm ngày anh ta bị kiết lỵ và nôn mửa, và nhờ bị kiết lỵ và nôn mửa đó mà anh ta trở lại bình thường. Cơ thể của anh ta được thanh lọc; chất độc biến mất. Anh ta nói rằng ba tháng sau cùng là trần ai nhất - “Sáu tháng đầu thì tuyệt vời bởi vì tôi điên, và mọi người cũng điên. Cái gì cũng diễn ra tốt đẹp; không có vấn đề gì hết. Tôi đã nhập bọn với cả lũ điên khùng chung quanh.” Khi anh ta uống thuốc lau nhà, và mười lăm ngày bị kiết lỵ và nôn mửa, tình cờ cơ thể của anh ta được thanh lọc, dạ dầy của anh ta được rửa sạch. Anh ta không ăn được trong mười lăm ngày ấy - vì nôn mửa quá nhiều - cho nên anh ta phải nhịn ăn. Anh ta nằm liệt giường trong mười lăm ngày. Nghỉ ngơi cộng thêm nhịn ăn và thanh lọc đó thật hữu ích. Do sự tình cờ mà anh ta trở lại bình thường. Anh ta nói với bác sĩ, “Tôi khỏi bệnh rồi!”. Họ đều cười phá lên. Họ nói, “Ai mà chẳng nói vậy.” Anh ta càng quả quyết, họ lại càng khăng khăng, “Đúng là anh điên rồi vì người điên đều nói như vậy. Trở về và làm việc đi. Phải có lệnh của toà mới thả anh ra được.”

Hiểu Biết: Luật Duy Nhất 115 “Ba tháng ấy thật không thể nào chịu đựng nổi,” anh ta nói, “thật là ác mộng!” Nhiều lần anh ta nghĩ tới tự tử. Nhưng anh ta là người có ý chí sắt đá, mà chỉ còn ba tháng nữa thôi nên có thể đợi. Thật không thể chịu đựng nổi! Đứa thì kéo tóc, đứa thì kéo chân, đứa thì nhảy lên mình anh ta. Những cái đó đã diễn ra trong sáu tháng đầu, nhưng anh ta điên như mọi người. Anh ta đã từng làm những việc ấy; anh ta là thành viên trung thành của xã hội điên đó. Nhưng trong ba tháng sau đó thì chịu hết nổi bởi vì anh ta đã lành mạnh, còn mọi người thì điên khùng. Trong thế giới bệnh hoạn này, nếu bạn lành mạnh, nhạy cảm, thông minh, hoặc là bạn phải phát điên, hoặc phải tự tử - hoặc phải đi tu. Đâu còn cách gì khác nữa? Câu hỏi này là của Jane Ferber; cô ấy là vợ của Bodhicitta. Cô ấy đã tìm tôi đúng lúc. Cô ấy có thể trở thành một sannyasin và tránh được việc tự tử. Tại phương Đông, tự tử không nhiều lắm bởi vì đi tu là một lựa chọn khác. Bạn có thể bỏ cuộc chơi một cách đáng kính trọng; phương Đông chấp nhận điều đó. Bạn có thể suy tư về đời mình; phương Đông tôn kính điều đó. Do đó, tỷ lệ giữa Ấn và Mỹ là một với năm: cứ một người Ấn tự tử thì có năm người Mỹ tự tử. Và tự tử là một hiện tượng cứ tăng dần ở Mỹ. 194 Thông minh tăng hơn, nhạy cảm tăng hơn, mà xã hội thì trì trệ. Xã hội không kiến lập được một thế giới thông minh - vậy phải làm gì? Cứ phải chịu đựng một cách không cần thiết mãi sao? Một số người bắt đầu nghĩ, “Tại sao không loại bỏ hết cho rồi? Sao không dứt điểm nó đi? Tại sao lại không trả vé lại cho Chúa?” 195 Tại Mỹ, nếu sannyas trở thành một phong trào lớn thì tỉ lệ tự tử sẽ giảm đi, bởi vì người ta sẽ 194 Đấy là chưa kể những vụ tự sát tập thể tại James Town, Wacco, San Diego. 195 Trong The Brother Karamazov, Ivan nói, “Tôi phải gặp Thượng Đế để trả lại cho Ngài chiếc vé mà Ngài đã dùng để đưa tôi vào thế giới này. Sự hiện hữu của tôi không cần thiết tí nào.”

116 Bát Nhã Tâm Kinh có một lựa chọn sáng tạo hơn và độc đáo hơn nhiều để bỏ cuộc. Bạn đã bao giờ quan sát điều xảy ra là những tay hippie không tự tử không? Đấy là một thế giới công bình, thế giới truyền thống nơi tự tử nhan nhản khắp nơi. Hippie đã bỏ cuộc. Anh ta là một loại sannyasin - mặc dù không thật hoàn toàn ý thức về điều mình làm, nhưng đang đúng đường; xông xáo, dò dẫm, nhưng đúng hướng đi. Hippie là bước đầu của sannyas.196 Hippie đang nói, “Tôi không muốn tham dự trò chơi thối tha này. Tôi không muốn trò chơi chính trị này. Tôi thấy rõ rồi, và tôi muốn sống đời của riêng tôi. Tôi không muốn làm nô lệ cho ai hết. Tôi không muốn bị giết trong bất kỳ trận chiến nào. Tôi không muốn đánh nhau - còn rất nhiều điều đẹp đẽ phải làm.” Nhưng đối với hàng triệu người khác thì chẳng có gì cả; xã hội đã tước đi mọi cơ hội để trưởng thành của họ. Họ bị mắc kẹt. Một số tự tử bởi vì họ đang cảm thấy bị kẹt và không thấy lối thoát nào cả. Họ tới bước đường cùng. Và càng thông minh, bạn càng chóng đi tới bước đường cùng đó, ngõ cụt đó. Thế thì bạn định làm gì? Xã hội không cho bạn bất kỳ lối thoát nào khác, không chấp nhận xã hội nào khác. Sannyas là một lựa chọn khác. Điều có vẻ kì lạ là ở Ấn Độ, tỉ lệ tự tử lại là thấp nhất trên thế giới. Theo logic thì đáng lẽ phải là cao nhất, bởi vì mọi người đều đau khổ, mọi người đều khốn khổ, chết đói. Nhưng hiện tượng kì lạ này đã xảy ra tại mọi nơi: người nghèo không tự tử. Họ chẳng có gì để sống, họ chẳng có gì để chết. Bởi vì họ đói bụng nên họ chỉ quan tâm tới thức ăn, chỗ ở, tiền bạc, và mọi thứ như thế. Họ không còn đầu óc nào để nghĩ về tự tử; họ chưa dư giả như vậy. Mỹ có đủ thứ; Ấn Độ chẳng có gì. 196 Cách đây không lâu Tricycle, a Buddhist Review, có bài nói hầu hết những tay hút cần sa, ma túy tìm đến với Phật giáo.

Hiểu Biết: Luật Duy Nhất 117 Mới ngày nào, tôi đọc trên báo... “Mỹ có Jimmy Carter197 cười tươi, Johnny Cash (tiền) và Bob Hope (hy vọng). Còn Ấn Độ thì có Morarji Desai khô khan, không tiền, và không hy vọng.” Nhưng người ta không tự tử: họ vẫn cứ sống, họ tận hưởng cuộc sống. Ngay cả ăn mày cũng xúc động, kích thích. Chẳng có gì để kích thích, nhưng họ vẫn hi vọng. Tại sao điều này lại xảy ra ở Mỹ nhiều thế? - các vấn đề thông thường của cuộc sống đã biến mất, tâm trí không phải bận tâm về những vấn đề thường ngày. Tâm trí có thể vượt qua ngoài thân xác, vượt qua ngoài cả chính nó. Tâm thức sẵn sàng bay bổng, nhưng xã hội không cho phép điều đó. Cứ mười người tự tử, hết chín người nhạy cảm. Nhìn thấy cái vô nghĩa của cuộc sống, nhìn thấy sự sỉ nhục phải chịu trong cuộc sống, thấy những thỏa hiệp vô lý mà người ta phải chấp nhận, thấy tất cả những cái lặng câm chung quanh - hãy nhìn quanh để thấy điều này: “câu chuyện do thằng ngố kể lại chẳng có nghĩa lý gì” - họ quyết định từ bỏ thân xác. Nếu như có cánh bay, chắc họ sẽ không quyết định như thế. Tự tử còn có một ý nghĩa khác nữa; điều đó cần phải được hiểu. Trong cuộc sống mọi thứ dường như đều tầm thường, đua đòi. Bạn không thể nào có một chiếc xe mà người khác không có. Hàng triệu người có cùng chiếc xe như bạn. Hàng triệu người đang sống đời y như bạn, xem cùng phim, coi cùng chương trình ti vi, đọc cùng tờ báo như bạn đọc. Cuộc sống quá tầm thường, chẳng có gì độc đáo dành riêng cho bạn làm, để cho bạn sống. Tự tử dường như là một hiện tượng đặc thù: chỉ bạn mới có thể chết cho mình, không ai chết thay cho bạn cả. Cái chết của bạn là cái chết của bạn, không phải của ai khác. Cái chết rất là đặc thù! 197 Jimmy Carter từ 1976-1981 là Tổng Thống Mỹ, trong lúc đó thì Morajri Desai là Thủ Tướng Ấn Độ.

118 Bát Nhã Tâm Kinh Hãy nhìn vào hiện tượng này: chết là đặc thù - nó xác định bạn như một cá nhân, nó làm cá nhân tính của bạn nổi bật. Xã hội đã lấy đi cá nhân tính của bạn; bạn chỉ là một cái răng trong bánh xe, thay thế được. Nếu bạn chết đi, chẳng ai nhớ bạn cả, bạn sẽ được thay thế. Nếu bạn là một giáo sư đại học, người khác sẽ là giáo sư đại học. Ngay cả nếu bạn có là tổng thống một nước, người khác cũng sẽ là tổng thống của nước đó, ngay lập tức, ngay lúc mà bạn mất đi. Bạn có thể được thay thế. Điều này đau lắm - rằng bạn chẳng có giá trị gì nhiều, rằng bạn sẽ bị lãng quên, rằng một ngày nào đó bạn sẽ biến mất và rồi chẳng mấy chốc những người quyến luyến bạn cũng sẽ biến mất. Thế thì, khác nào bạn chưa có mặt bao giờ. Hãy nghĩ về ngày đó. Bạn sẽ biến mất... Vâng, trong vài ngày người ta còn nhớ - người yêu của bạn sẽ nhớ tới bạn, con bạn sẽ nhớ tới bạn, có thể một vài người bạn nữa. Dần dần, ký ức của họ sẽ lu mờ, nhạt phai, và rồi biến mất. Cũng có thể những người mà bạn cảm thấy thân thiết, vẫn còn sống, thỉnh thoảng họ nhớ tới bạn. Nhưng đến khi họ đã qua đi, bạn cũng bị lãng quên, dường như bạn chưa có mặt bao giờ. Thế thì cũng chẳng có gì khác biệt, dù bạn đã có mặt hay chưa từng có mặt. Cuộc sống không tạo cho bạn sự kính trọng thích đáng. Nó đưa lại sự nhục nhã. Nó xua bạn xuống hố, nơi bạn chỉ là một chiếc răng trong bánh xe, một con ốc trong guồng máy bao la. Nó làm cho bạn thành vô danh. Cái chết, ít nhất, cũng có điểm nổi bật. Và tự tử lại còn nổi bật hơn cái chết nữa. Tại sao? - bởi vì cái chết tự đến, còn tự tử là cái mà bạn tự định đoạt. Cái chết nằm ngoài tầm tay của bạn: khi nó tới thì nó tới. Nhưng tự tử thì bạn có thể điều khiển được, bạn không phải là nạn nhân. Tự tử thì bạn nắm quyền quyết định. Với cái chết bạn là nạn nhân, với tự tử bạn có toàn quyền. Bạn đã sinh ra - bây giờ bạn không thể làm gì được về sự sinh của bạn nữa, và bạn đã không làm gì trước khi bạn được sinh ra – chỉ là ngẫu nhiên.

Hiểu Biết: Luật Duy Nhất 119 Có ba điều rất chủ chốt trong cuộc sống: sinh, yêu và chết. Sinh đã xảy ra; chẳng có gì phải làm về nó cả. Bạn cũng không được hỏi ý kiến liệu bạn có muốn được sinh ra hay không. Bạn là nạn nhân. Tình yêu cũng xảy đến với bạn; bạn chẳng làm được gì cả, bạn bất lực. Một hôm nào đó bạn phải lòng người nào, bạn chẳng làm được gì về điều đó. Nếu bạn muốn yêu ai, bạn cũng chẳng thể điều khiển được; điều ấy không nằm trong khả năng của bạn. Và khi đã bạn yêu ai, dù bạn không muốn yêu - dù bạn muốn bỏ chạy - điều đó dường như cũng khó khăn. Sinh là một ngẫu nhiên, yêu cũng vậy. Còn lại là cái chết là cái mà bạn có thể làm được: hoặc bạn là nạn nhân, hoặc bạn có thể quyết định theo ý riêng mình. Người tự tử là người dám quyết định. Người ấy nói, “Ít nhất hãy để cho tôi làm một việc trong đời sống mà trong đó tôi chỉ là một ngẫu nhiên: tôi sẽ tự tử. Ít nhất tôi cũng có thể làm được một việc!” Sinh đã không làm được gì rồi. Yêu thì có mời nó cũng không tới. Nhưng chết... cái chết có thể lựa chọn. Hoặc bạn là một nạn nhân, hoặc là bạn tự quyết định. Xã hội này đã cướp đoạt tất cả phẩm giá của bạn. Đó là lý do tại sao người ta tự tử - bởi vì qua việc tự tử họ đòi lại một loại phẩm giá nào đó. Họ có thể nói với Thượng Đế, “Tôi đã từ bỏ thế giới của Ngài và cuộc sống Ngài ban cho. Nó chẳng đáng giá gì!” Những người tự tử hầu như bao giờ cũng nhạy cảm hơn những người cứ kéo lê cuộc sống. Và tôi không xúi bạn tự tử. Tôi đang nói về một triển vọng cao hơn. Mỗi khoảnh khắc trong cuộc sống đều rất đẹp, độc đáo, không bắt chước ai, không lặp lại máy móc. Mỗi phút đều quí giá như thế thì nói đến tự tử làm gì. Mỗi khoảnh khắc đều là một ân sủng, và mỗi khoảnh khắc đều khoe vẻ đặc thù của bạn - bởi vì bạn độc nhất! Trước đây chưa hề có một người như bạn, và sau này sẽ chẳng có người như bạn nữa. Nhưng xã hội buộc bạn phải gia nhập đạo binh lớn. Nó không thích người đi theo đường riêng của mình. Xã

120 Bát Nhã Tâm Kinh hội muốn bạn là một