phần cảm xúc ít ỏi của ghetto, người ta sống qua ngày bằng cách bấu víu vào điều đáng tin. Các phòng hơi ngạt ở Bełżec, theo nguồn tin của Schindler, vừa được hoàn thành tháng Ba năm ấy dưới sự giám sát của một công ty kỹ thuật ở Hamburg và các kỹ sư của SS ở Oranienburg.
Theo lời chứng của Bachner, nơi này thừa sức đạt công suất ba ngàn lượt sát sinh một ngày. Lò hỏa thiêu đang được xây dựng, vì lo ngại lối tiêu hủy xác chết cũ cản trở phương thức sát sinh mới. Chính nhà thầu tại Bełżec đã lắp đặt hệ thống đồng dạng ở Sobibor, cũng thuộc Lublin. Hồ sơ thầu đã được phê duyệt, việc xây dựng đã được triển khai với một cơ sở tương tự ở Treblinka, gần Warsaw. Cả phòng lẫn lò đã đi vào hoạt động tại trại Auschwitz chính và trại Auschwitz II rộng lớn cách Birkenau vài ki lô mét. Quân kháng chiến khẳng định, mười ngàn lượt sát nhân một ngày hoàn toàn trong khả năng của Auschwitz II. Vùng Łódź thì có trại ở Chelmno, cũng được trang bị công nghệ mới. Giờ đây, viết ra những điều này chỉ là thuật lại chuyện bình thường của lịch sử. Nhưng phát hiện ra chúng vào năm 1942, bị chúng rơi xuống đầu giữa bầu trời tháng Sáu, là một cú sốc sâu xa, một sự đảo lộn trong vùng tâm thức nơi gìn giữ những quan niệm bền vững về nhân loại và những gì nhân loại có thể làm. Khắp châu Âu mùa hè ấy, hàng triệu người, trong đó có Oskar và những cư dân ghetto Cracow, đã vật vã điều chỉnh cơ chế tâm hồn để tiếp nhận Bełżec và những cơ sở tương tự trong rừng Ba Lan. Cùng hè năm ấy, Schindler chấm dứt tình trạng phá sản của Rekord và, theo điều khoản của Tòa Thương mại Ba Lan, mua lại quyền sở hữu công ty trong một cuộc đấu giá mang tính hình thức. Dù quân Đức đã vượt sông Don và đang tiến về vựa dầu Caucasus, từ những gì chứng kiến trên phố Krakusa, Oskar dự đoán rằng rốt cuộc chúng không thể thắng lợi. Do vậy ông muốn tranh thủ thời cơ hợp pháp hóa tối đa quyền sở hữu nhà máy ở phố Lipowa. Ông nuôi hy vọng, một cách gần như con trẻ và sẽ chẳng được lịch sử đếm xỉa đến, rằng sự sụp đổ của tên bạo chúa sẽ không tước đi sự hợp pháp ấy - rằng sang thời đại mới ông sẽ tiếp tục là đứa con thành đạt của Hans Schindler xứ Zwittau. Jereth ở nhà máy bao bì tiếp tục hối thúc ông xây lán - làm
nơi trú ẩn - ở khu đất trống của mình. Oskar lo hết các giấy tờ cần thiết. Nơi nghỉ ngơi cho công nhân ca đêm là lý do của ông. Gỗ ông đã có - do chính Jereth quyên tặng. Khi hoàn thiện vào mùa thu, công trình nhìn mỏng manh và ọp ẹp. Vách tường có màu xanh của gỗ tươi và xem ra sẽ còn co ngót, để tuyết rơi xiên lọt vào. Ấy thế nhưng vào đợt Aktion tháng Mười, đây sẽ là nơi trú ẩn của hai vợ chồng Jereth, của công nhân nhà máy bao bì, xưởng máy sưởi, và công nhân ca đêm của Oskar. Oskar Schindler, người mỗi sáng sương giá có Aktion lại từ văn phòng đi xuống nói chuyện với viên sĩ quan SS, với viên phụ tá Ukraine, với Cảnh sát Xanh, và với toán OD sẽ từ Podgórze sang để hộ tống công nhân ca đêm của ông về nhà; Oskar Schindler, người vừa uống cà phê vừa gọi điện đến văn phòng của Wachtmeister Bosko cạnh ghetto để bịa ra lý do vì sao công nhân ca đêm của ông phải ở lại phố Lipowa sáng nay - con người này giờ đây đã vượt quá giới hạn của tập quán kinh doanh thận trọng và tự đặt mình vào vòng nguy hiểm. Những nhân vật thế lực đã hai lần lôi ông ra tù chẳng thể làm thế mãi cho dù ông có hào phóng mỗi lần sinh nhật họ đến thế nào chăng nữa. Năm nay không thiếu những nhân vật thế lực bị tống vào Auschwitz. Nếu họ chết ở đây, vợ góa của họ nhận được một bức điện tín nhạt nhẽo và vô cảm của viên Commandant. “CHỒNG BÀ ĐÃ CHẾT TRONG TRẠI TẬP TRUNG AUSCHWITZ.” Bosko cao lêu nghêu, gầy hơn Oskar. Giọng nói cục cằn, và cũng là dân Czech gốc Đức. Gia đình anh, giống như Oskar, thuộc diện bảo thủ và tôn thờ các giá trị Đức truyền thống. Anh đã có một thời gian ngắn ôm niềm hy vọng Đại Đức khi Hitler lên nắm quyền, giống như bầu nhiệt huyết Đại Âu châu của Beethoven dành cho Napoleon. Tại Vienna, nơi anh theo ngành thần học, Bosko đã gia nhập SS - một phần để khỏi phải đăng lính Wehrmacht, một