phần lớn chi tiết là thật. Oskar luôn viện đến rượu khi không biết phải tiếp đãi các quan chức ra sao, và ông hẳn cũng khoái chiêu tắt đèn nhà ngói như nhà tranh ấy. “Ta phải nhớ rằng.” một chàng trai về sau
được Oskar cứu sống nói, “Oskar vừa có chất Đức vừa có máu Czech. Ông là Anh lính Schweik tốt bụng (61) . Rất thích chơi xấu chế độ.” Sẽ là khiếm lễ với truyền kỳ này, nếu ta hỏi viên Commandant khắc nghiệt nghĩ gì khi mất điện. Rất có thể, thậm chí trên bình diện thực tế, gã đang say hoặc ăn tối ở đâu đó. Câu hỏi là liệu Płaszów tồn tại bởi tướng Schindler mờ mắt dưới ánh đèn tù mù và hơi men, hay nhờ vị trí lý tưởng của một ga trung chuyển vào giai đoạn bến đỗ cuối cùng tại Auschwitz-Birkenau đang quá tải. Nhưng điều nổi bật nhất ở đây không phải là một Płaszów kinh hoàng, hoặc kết cục tối hậu của