phần cô quạnh. Đứa trẻ đó chính là Thường An. Về xuất thân của Thường An, Đỗ Anh Hùng và Vương Côn đều đã được nghe bố mẹ mình kể lại. Đương nhiên là cả hai đều chưa bao giờ nhắc đến chuyện đó trước mặt Thường An, Thường An cũng không bao giờ kể, nên Đỗ Anh Hùng và Vương Côn cũng không rõ Thường An có biết được thân thế thật sự của mình hay không. Có điều từ hồi bé xíu, Thường An đã rất ngoan, cũng rất hiếu thảo với ông Thường, hai ông cháu nương tựa vào nhau, cuộc
sống cũng vui vẻ hơn nhiều. Đến cuối những năm 90 của thế kỉ trước, cả bố mẹ Đỗ Anh Hùng, bố mẹ Vương Côn và ông Thường đều lần lượt bị sa thải trong làn sóng thất nghiệp của công nhân ngành công nghiệp nặng. Do ông Thường tính tình quá thật thà, quá ngờ nghệch, không khéo ăn nói, nên sau khi thất nghiệp, mãi vẫn không tìm được việc làm mới. Về sau nhờ sự giúp đỡ của một đồng nghiệp cũ tốt bụng, ông mua được một chiếc máy làm kem bông, bắt đầu theo nghề bán dạo kem bông ngoài phố. Tuy cũng coi là có kế sinh nhai, nhưng vốn ít lời lãi ít, chỉ đủ cho hai ông cháu chật vật sống qua ngày. Đương nhiên, chuyện giàu nghèo chẳng có nghĩa lí gì đối với ba ‘huynh đệ’, tình bạn giữa họ cũng không hề bị tác động bởi sự thay đổi của hoàn cảnh gia đình. Ba đứa trẻ vẫn như hình với bóng, ngày ngày vui vẻ chơi đùa cùng nhau. Cho đến khi tốt nghiệp cấp hai, Đỗ Anh Hùng và Vương Côn thuận lợi thi đỗ vào trung học, nhưng Thường An lại quyết định đi làm để giảm bớt gánh nặng cho ông Thường, kể từ lúc đó, giữa họ mới bắt đầu có chút khoảng cách. Về sau, gia đình Đỗ Anh Hùng và gia đình Vương Côn đều mua nhà mới, lần lượt chuyển đi, ba người bạn càng ít có cơ hội gặp nhau hơn. Sau nữa, đến khi tốt nghiệp trung học, Vương Côn thi đỗ Học viện Cảnh sát của tỉnh, còn Đỗ Anh Hùng thi vào Học viện Cảnh sát thủ đô, ba anh em coi như mất liên lạc. Đặc biệt là
Đỗ Anh Hùng, ngay từ khi đang theo học trong trường đã trúng tuyển vào Cục Cảnh sát hình sự, nhận nhiệm vụ nằm vùng trong chiến dịch truy quét ma tuý, sau đó lại làm việc trong Bộ phận Hỗ trợ Trọng án, quanh năm suốt tháng đi khắp các tỉnh thành để hỗ trợ phá án, mấy năm nay hiếm hoi lắm mới được về nhà thăm bố mẹ vài lần, càng không nói đến chuyện liên lạc với bạn bè… Lần cuối cùng Đỗ Anh Hùng gặp Thường An, chính là buổi tối trước hôm anh rời quê lên Bắc Kinh học đại học. Hai anh em uống cạn hai chai rượu trắng hiệu Cây Du, ngồi tâm sự đến tận nửa đêm… Cụ thể là nói với nhau những chuyện gì, đến giờ Đỗ Anh Hùng cũng không nhớ rõ, chỉ nhớ Thường An luôn miệng nói, “Ba này, đã đi rồi thì phải cố gắng thật nhiều, nhất định phải làm nên sự nghiệp…” Không biết tự bao giờ, mặt trời đã chênh chếch về Tây, gió thu bắt đầu se sắt lạnh, khiến Đỗ Anh Hùng sực tỉnh khỏi dòng kí ức. Anh rút điện thoại, bấm số của Cố Phi Phi: “Chị Cố, em có chút việc riêng, muốn xin nghỉ phép vài ngày. Ngoài ra, em muốn nhờ chị giúp một chuyện.”
GẶP NHAU CŨNG KHÓ Phòng họp của trung đội cảnh sát hình sự thành phố Phượng Sơn. Trung đội trưởng Diêu Kiến mặt vuông chữ điền, mày rậm, mắt to, thân hình cao lớn vạm vỡ, nhìn bề ngoài chắc chưa quá bốn mươi, đang trong độ tuổi tráng niên, thần thái toát lên vẻ năng nổ hoạt bát, nhưng không kém phần điềm tĩnh chín chắn. Sự xuất hiện của Anh Hùng rõ ràng không khiến Diêu Kiến bất ngờ, thậm chí anh ta còn chuẩn bị sẵn sàng các tài liệu liên quan đến vụ án để đưa anh nghiên cứu. Nguyên do của việc này, hai người trong lòng đều hiểu rõ. Thôi được, thực ra là Cố Phi Phi đã tìm Ngô Quốc Khánh, Ngô Quốc Khánh lại có lời với lãnh đạo Sở Công an thành phố Phượng Sơn, nên vào lúc này, Đỗ Anh Hùng mới có cơ hội tiếp xúc với tư liệu vụ án. Thời gian xảy ra vụ án vào khoảng 11 giờ 30 phút tối ngày 9 tháng 7 năm nay, một nam thanh niên bắt chuyến xe bus cuối cùng về nhà, lúc đi đến đầu phố Bắc ngõ Sao Đỏ thì hụt chân rơi xuống một ống cống mở nắp, ngay sau đó phát hiện ra dưới ống cống có một thi thể phụ nữ, liền gọi ngay cho cảnh sát báo —— HỒI THỨ 2 ——
tin. Nạn nhân: Triệu Tiểu Lan, nữ, 24 tuổi, người nhập cư, từ tháng 2 năm 2015 thuê nhà trọ sống một mình trên phố Bắc ngõ Sao Đỏ thuộc khu phố Lâm Hà. Thời điểm tử vong: Khoảng hai tiếng trước khi phát hiện ra thi thể, tức khoảng 9 giờ 30 phút tối ngày 9 tháng 7. Nguyên nhân tử vong: Ngạt thở cơ học do bị siết cổ bằng ngoại lực. Khám nghiệm hiện trường cho thấy: Dưới cống tìm thấy nửa chiếc thắt lưng đàn ông bằng da bò, qua giám định pháp y kết luận, đây chính là hung khí dùng để siết cổ. Cách miệng cống chừng vài chục mét tìm thấy nửa còn lại của chiếc thắt lưng này, do bị ngâm trong nước cống và bị mưa xối nên không thu thập được dấu vân tay trên cả hai đoạn thắt lưng, nhưng tìm thấy vảy da tại khoá thắt lưng. Ngoài ra, cũng tìm thấy tổ chức da trong kẽ móng ngón giữa tay phải của nạn nhân. Điện thoại của Triệu Tiểu Lan có lẽ đã bị đập vỡ khi hung thủ ném xác xuống cống, cũng bị ngâm trong nước cống và nước mưa nền vật chứng quan trọng này không thể cung cấp được bất kì manh mối nào. Nhưng sau khi xét nghiệm DNA toàn bộ các cư dân nam giới trong khu vực xung quanh hiện trường án mạng, đã phát hiện ra tổ chức da thu được trên thắt lưng và trong kẽ móng tay nạn nhân đều thuộc về một nam thanh niên tên gọi Thường An sống ở gần hiện trường.
Nghi phạm: Thường An, nam, 28 tuổi, người bản địa, cũng sống trên phố Bắc ngõ Sao Đỏ khu phố Lâm Hà giống như nạn nhân, nghề nghiệp là nhân viên giao hàng, từng có quan hệ yêu đương với nạn nhân vào đầu năm nay, đến trung tuần tháng 5 thì cô gái đề nghị chia tay… Tại phòng hỏi cung của trại tạm giam. Sau khi xem qua một lượt các tài liệu liên quan đến vụ án, Đỗ Anh Hùng “được thể lấn tới, đề nghị gặp mặt Thường An.” Điều này khiến Diêu Kiến hết sức khó xử, bởi vì pháp luật đã quy định rõ ràng: Trong giai đoạn điều tra, nghi phạm không được phép gặp gỡ bất kì ai khác ngoài luật sư. Diêu Kiến vừa không muốn làm phật lòng Đỗ Anh Hùng, đương nhiên lại càng không muốn làm trái nguyên tắc, nên đắn đo một hồi, bèn đưa ra một biện pháp trung dung: Đỗ Anh Hùng sẽ trao đổi với Thường An với tư cách là nhân viên hỗ trợ phá án, và Diêu Kiến cũng phải có mặt. Lúc này, Thường An đã được cảnh sát dân sự của trại tạm giam dẫn tới, thân người cao gầy khẳng khiu, lờ đờ bước lại bên ghế rồi ngồi phịch xuống, mắt dán xuống sàn nhà, chẳng buồn liếc nhìn người đối diện, tỏ thái độ cực kì phản cảm trước cuộc hỏi cung. Im lặng chốc lát, Thường An nhích mông về phía trước, ngả người dựa vào lưng ghế, cổ tình làm ra vẻ
uể oải bất cần, sau đó từ từ ngước lên, bật một tiếng cười giễu cợt rồi nói, “Những gì cần nói tôi đã nói cả tám trăm lần rồi, các anh cứ hành tôi thế này có nghĩa lí gì không hả? Tôi chỉ có một câu, tôi không giết người, các anh đừng hòng đổ oan cho người tốt…” Thường An bất chợt khựng lại nửa chừng, đờ ra một lát, sau đó bật người ngồi thẳng dậy, vẻ đờ đẫn khi nãy lập tức biến mất. Bởi anh ta đã nhận ra, đang ngồi trước mặt mình, ngoài Diêu Kiến đã hỏi cung vài lần, còn có thêm một gương mặt vô cùng thân thuộc – người anh em chí cốt Đỗ Anh Hùng. Hai mắt anh bỗng chốc đỏ hoe, môi run run mấp máy mấy cái, dường như muốn nói gì đó nhưng không thốt được nên lời. Lát sau, anh ta lại cúi gằm mặt, hai tay đang bị còng xoa mạnh vào nhau, có phần thấp thỏm bất an, lại như có phần hổ thẹn. Đỗ Anh Hùng cũng vậy, anh không thể nào ngờ được, sau bao nhiều năm xa cách, phải gặp lại người anh kết nghĩa trong tình cảnh trớ trêu này. Trong khoảnh khắc bốn mắt nhìn nhau, trong lòng anh hết sức đau buồn, lại nhớ đến thái độ lưỡng lự của mình hôm trước, anh càng cảm thấy hổ thẹn. Anh rút một điếu thuốc từ bao thuốc lá trên bàn, đưa lên châm lửa, sau đó đứng dậy, bước tới bên cạnh Thường An, dúi điếu thuốc vào tay anh ta. Rồi nhìn Thường An ngẩng đầu lên, đưa điếu thuốc lên môi rít một hơi thật sâu, anh mới quay trở lại, ngồi xuống chiếc ghế
sau bàn thẩm vấn. Động tác này thoạt nhìn có vẻ ngẫu hứng, nhưng kì thực lại có dụng ý sâu xa. Một mặt, có thể coi đây là thủ pháp trấn an nghi phạm thường gặp trong quá trình thẩm vấn, cũng là làm cho Diêu Kiến nhìn thấy; mặt khác, cũng là dụng ý thực sự của Đỗ Anh Hùng, anh muốn kín đáo bày tỏ thiện ý của mình cho Thường An biết, cũng mong Thường An có thể buông bỏ các cảm xúc tiêu cực, để tập trung tinh thần vào cuộc thẩm vấn lần này. “Tối ngày 9 tháng 7, lúc đó đã khuya lắm rồi, anh còn ra ngoài làm gì?” Đỗ Anh Hùng bắt đầu đặt câu hỏi, giọng điệu đúng kiểu cảnh sát hỏi cung. Thường An đâu có ngốc, đương nhiên là anh ta hiểu rõ, Đỗ Anh Hùng xuất hiện ở đây, vào lúc này, chính là để giúp mình, cho nên mặc dù đã phải trả lời không biết bao nhiều lần câu hỏi này, anh ta vẫn nhanh chóng xốc lại tinh thần, nghiêm túc trả lời: “Hôm đó là cuối tuần, nửa đêm có trận bóng đá, nên tôi hẹn với mấy người bạn tìm một chỗ để nhậu và xem bóng với nhau.” “Anh ra khỏi nhà lúc mấy giờ?” “Gần 9 rưỡi.” Thường An nhấn mạnh, “Lúc đi tôi có nhìn đồng hồ.” “Tại sao thắt lưng của anh lại xuất hiện tại hiện trường án mạng? Và trong kẽ móng tay của nạn nhân Triệu Tiểu Lan lại có mảnh da của anh?” Đỗ Anh
Hùng liên tiếp đưa ra hai câu hỏi có liên quan trực tiếp đến vụ án. “Chuyện rất vô tình, không may mà thôi!” Thường An thở hắt ra một tiếng, sau đó giải thích chi tiết, “Tối hôm đó, tôi đã hẹn đi xem bóng đá với mấy người bạn. Khi tôi ra khỏi nhà thì đám bạn tôi đã bắt đầu cuộc nhậu rồi, tôi sốt ruột nên đi rất vội. Lúc đó, Triệu Tiểu Lan vừa đi đâu về, trời thì mưa, ô không mang, nên cô ấy hối hả chạy về nhà. Cô ấy đi giày cao gót, đường thì trơn, chẳng hiểu ma xui quỷ khiến thế nào, chạy đến trước mặt tôi thì trượt chân ngã, cả người đổ nhào vào tôi. Như tôi đã nói rồi đấy, tôi đi cũng rất vội, nên hai bên đâm sầm vào nhau rồi cô ấy bật ngược trở lại, lúc đó tôi chưa nhận ra là ai, nhưng cũng xuất phát từ lòng tốt nên vội đưa tay kéo cô ấy lại, còn cô ấy theo phản xạ bấu chặt lấy tay tôi. Có lẽ là lúc ấy, móng tay cô ấy đã cào vào tay tôi, còn giật đứt cả thắt lưng của tôi nữa. Sau đó, chúng tôi mới nhận ra nhau, cả hai đều lúng túng, không biết nói gì, tôi liền quay người bỏ đi luôn. Đi được vài bước mới phát hiện ra dây lưng đã đứt đôi, may mà đang mặc quần jean khá bó nên không thắt dây lưng cũng chẳng sao, tôi liền rút cái dây lưng dứt ra rồi tiện tay vứt đi luôn.” “Sau đó thì sao?” Đỗ Anh Hùng hỏi. “Sau đó khi ra đến đầu ngõ, tôi cảm thấy có một người đàn ông đi lướt qua người… Thường An nói.
“Anh nói cảm thấy’ nghĩa là thế nào?” Đỗ Anh Hùng chau mày, hơi cao giọng cắt ngang câu nói của Thường An, hỏi với vẻ nghi hoặc. Bởi vì trong bản khẩu cung anh đã đọc trước đó, không hề xuất hiện từ ngữ mơ hồ thế này. “Không phải, ờ.” Dường như bị đánh trúng chỗ hiểm, Thường An bỗng trở nên ấp úng, vội vã lảng tránh ánh mắt sắc bén của Đỗ Anh Hùng, lí nhí đáp, “Tối hôm đó… tối hôm đó đúng là tôi có gặp một người ở đầu ngõ, nhưng… nhưng mà lúc đó tôi cầm ô, che khuất hết tầm nhìn. Nhất là, cú va chạm với Triệu Tiểu Lan trước đó hơi khiến tôi suy nghĩ lung tung, đầu óc vẫn chưa hết ngẩn ngơ, cho nên… cho nên chỉ cảm thấy có người lướt ngang qua tôi, còn những chuyện khác… đến người đó là nam hay nữ tôi còn không rõ. Không phải… không phải tôi cố tình muốn nói dối đâu, nhưng tôi có cảm giác kẻ sát nhân đó chắc chắn là đàn ông” “Tôi đoán không sai mà, anh đúng là đồ dối trá!” Diêu Kiến vẫn ngồi im lặng nãy giờ chợt đưa tay chỉ mặt Thường An, hừm một tiếng, cất giọng giễu cợt, “Anh dựng chuyện cũng nhanh thật đấy, nếu không nhờ anh Đỗ đầy nhạy bén nắm bắt được sơ hở trong lời nói của anh, chắc anh vẫn khăng khăng cãi đến cùng phải không? Nói thật đi, chẳng có nghi phạm nào khác cả, đúng không?” “Có, có, có thật mà… Ba ơi, à không, anh Đỗ, những điều tôi vừa nói đều là sự thật, anh phải tin
tôi!” Thường An hấp tấp phân trần. “Được rồi, anh đừng hét lên như thế.” Đỗ Anh Hùng ngẩng đầu nhìn Thường An, ra hiệu cho anh ta hãy bình tĩnh, anh mở to mắt suy nghĩ một lát rồi hạ giọng nói, “Tôi có thể tin rằng, trong lúc nôn nóng muốn thanh minh cho mình, anh đã nói quá sự thực ít nhiều, nên bây giờ tôi sẽ cho anh thêm một cơ hội nữa. Anh hãy thật bình tĩnh, thật thả lỏng, rồi nhớ lại thật kĩ cảnh tượng lúc đó, nếu như có thể nhớ ra được bất kì manh mối gì về cái người anh vừa nói, cứ kể lại cho chúng tôi biết.” “Không nhớ nổi.” Thường An nhăn nhó lắc đầu, rồi đáp ngay lập tức, “Nói thật với anh, trong suốt quãng thời gian bị giam giữ ở đây, ngày nào tôi cũng nghĩ đến kẻ đó, nhưng thực sự không nhớ ra được gì cả.” “Không sao, anh đừng lo lắng, hãy thả lỏng tâm trạng đi nào.” Đỗ Anh Hùng vừa động viên, vừa gợi ý, “Bây giờ, chúng ta hay quay trở lại với cảnh tượng vào lúc anh va trúng Triệu Tiểu Lan, anh hãy miêu tả lại tình hình của cô ấy lúc đó, ví dụ như mặc quần áo gì, tâm trạng ra sao, có mùi gì, hay trên tay có cầm vật gì không.” “Không có gì đặc biệt cả, về cách ăn mặc thì vẫn giống như thường ngày, áo sơ mi trắng cộc tay, quần jean màu xanh sẫm, giày cao gót màu đen, vai khoác túi xách da cỡ trung bình, cũng là chiếc túi cô ấy vẫn
đeo hằng ngày…” Thường An chau mày, cố gắng nhớ lại, “Tâm trạng có vẻ không tốt cho lắm. Còn mùi… phải rồi, lúc va phải cô ấy, tôi ngửi thấy trong miệng cô ấy có mùi rượu nồng nặc, nhưng theo như tôi nhớ, cô ấy không bao giờ uống rượu.”
NHÌN LẠI VỤ ÁN Nhà máy cơ khí Sao Đỏ thành phố Phượng Sơn được thành lập từ khi nhà nước Trung Quốc mới ra đời, đồng thời với đó, khu đất trống nằm cách nhà máy không xa về phía bắc được quy hoạch thành khu nhà ở phúc lợi dành cho công nhân viên. Từng dãy nhà gạch đỏ hai hoặc ba tầng theo nhau mọc lên, hình thành những ngõ phố ngang dọc đan xen, cái tên ‘ngõ Sao Đỏ’ cũng được hình thành từ đó. Thấm thoắt đã hơn nửa thế kỉ trôi qua, huyện Phượng Sơn đã trở thành thành phố. Nhà máy Cơ khí Sao Đỏ bị sáp nhập và di dời, toàn xã hội thay đổi như lột xác. Tuy nhiên do vô số vấn đề mang tính lịch sử nên ngõ Sao Đỏ chưa từng bị phá dỡ di dời, nằm giữa vòng vây của các tòa nhà cao tầng tua tủa, trông nơi này lại càng giống một khu ổ chuột nghèo xơ xác. Đi dọc theo ngõ hẻm, Đỗ Anh Hùng cảm thấy vừa thân thuộc lại vừa xa lạ. Mùi xú uế nồng nặc khắp nơi, không khí sặc mùi hôi nước cống, những khu nhà tầng đỏ rực năm xưa đã không còn có thể nhận ra hình hài vốn có, trên tường dán chẳng chịt đủ các thể loại quảng cáo, trông nhem nhuốc hết sức. Các —— HỒI THỨ 3 ——
công trình cơi nới trái phép chiếm hết hai bên hè phố, khiến lòng ngõ càng trở nên chật chội, hỗn loạn. Hầu hết các hộ dân trước đây đều đã chuyển đi, số còn lại hoặc đã có tuổi, hoặc quá nghèo không đủ sức mua nhà mới, chỉ vài người là Đỗ Anh Hùng còn thấy quen mặt dù không nhớ nổi tên, còn lại đa