phần mình, tôi hơi sựng lại trước bấy nhiêu cặp mắt soi mói, người hụt hẫng lơ lửng như trong mơ, trống trải và trần trụi không thể tả, tôi cảm thấy mình lẻ loi và bị cắt hết mọi liên hệ với thực tại, không tên, không tuổi, không có gì ràng buộc, bồng bềnh trong khoảng chân không - một cảm giác tôi còn cẩn thận lưu giữ trong ký ức, chẳng những không khó chịu mà lại hứng khởi lạ kỳ. Tuy nhiên dù cho thân thể tôi bừng bừng như trong cơn sốt và mạch nhảy loạn xạ với một tốc độ kỷ lục, đầu óc tôi vẫn, nếu không hẳn là sáng suốt thì cũng hoàn toàn tỉnh táo, và những lời nói cũng như việc làm của tôi sau đó cứ diễn ra một cách trôi chảy tự nhiên không cần bất cứ cố gắng nào, khiến chính bản thân tôi cũng phải kinh ngạc: những kiến thức sau một thời gian dài luyện tập cho một tình huống trong tương lai đã nhập tâm đến mức chỉ việc nhắm mắt
94 áp dụng, chắc chắn như trong trạng thái mộng du, sự cân bằng giữa ứng xử và hành động, ra đòn và chịu đòn được thiết lập không cần bất cứ một sự tập trung lý trí nào, không phải vì đòi hỏi trong thực tế thấp hơn những toan tính đề phòng của chúng ta, mà bởi vì chúng ta ở vào địa vị may mắn của một người được trang bị đến tận răng cho một trận đấu mà để giành thắng lợi, anh ta chỉ cần sử dụng một món vũ khí duy nhất trong đó là đủ. Người cẩn trọng luyện tập để đối phó với khả năng xấu nhất có thể dễ dàng vượt qua thử thách thấp hơn, và lấy làm thỏa mãn với thắng lợi đạt được chỉ bằng vài chiêu thức nhẹ nhàng thanh lịch, vì trước sau anh ta vẫn khinh bỉ vũ lực thuần túy và thô sơ, là thứ vạn bất đắc dĩ mới đưa ra áp dụng mà thôi. “Cậu này diện một năm*”, một giọng nói trầm trầm độ lượng vang lên từ phía bàn ủy ban, nhưng liền sau đó bị một giọng khác, chính là cái giọng mũi the thé rất mất cảm tình, sửa lại rằng tôi chỉ thuộc diện quân dịch thường. Để tiết kiệm công quỹ, thời đó có chế độ “quân tình nguyện một năm” áp dụng cho những thanh niên đã tốt nghiệp phổ thông và còn muốn học lên cao, tự nguyện mua sắm quân trang và chịu mọi chi phí khác cho bản thân. Đổi lại họ chỉ phải làm nghĩa vụ quân sự một năm, khác với dân thường phải phục vụ hai đến ba năm. “Anh bước lại gần đây!” ông bác sĩ quân y bảo tôi. Giọng ông ta gắt gỏng nhưng hơi yếu. Tôi ngoan ngoãn vâng lời tới đứng trước mặt ông ta và xổ ra một câu có vẻ ngớ ngẩn, kỳ thực đã được tính toán kỹ: “Tôi hoàn toàn đủ điều kiện nhập ngũ!” “Anh không phải là người quyết định chuyện ấy!” đối thủ của tôi cáu kỉnh quặc lại, vênh mặt lắc đầu liền mấy cái. “Anh chỉ việc trả lời những câu hỏi của tôi, và làm ơn đừng có thêm vào ý kiến riêng của mình!” “Tuân lệnh, thưa đại tướng quân y”, tôi bẽn lẽn đáp và hấp háy mắt nhìn ông ta vẻ sợ sệt, mặc dù tôi biết tỏng ông ta chỉ mang hàm đại úy quân y là cùng. Giờ thì tôi đã có thể thấy ông ta rõ hơn đôi chút. Ông ta gầy còm đến nỗi bộ quân phục khoác trên người rủ xuống thùng thình, hai cánh tay áo cửa tay viền lật lên
95 dày cộp quá dài, che lấp hết nửa bàn tay chỉ để thò ra những ngón tay xương xẩu. Bộ râu cằm lưa thưa chẳng ra màu gì giống những cọng tóc dựng đứng trên đầu, cộng với khuôn mặt dài như mặt ngựa, quai hàm trễ xuống, cái miệng hơi hé mở và gò má trũng sâu càng làm ông ta thêm vẻ hốc hác. Cặp mắt đỏ hoe đeo một cái kính kẹp mũi gọng bạc bị vênh khiến cho một bên tròng đè lên mi mắt trong khi tròng kia lơ lửng cách mắt một quãng xa. Đấy là vài nét chân dung người đứng đối diện mà tôi nắm bắt được, trong khi ông ta nở một nụ cười gượng gạo trước cấp bậc được tôi gán cho, mắt đảo nhanh một vòng liếc về phía bàn các vị ủy viên. “Dang tay ra! Nghề nghiệp?” ông ta vừa nói nhát gừng vừa dùng một cái thước dây màu xanh có những vạch trắng đo lưng, đo ngực tôi như một ông thợ may. “Dạ thưa, tôi dự tính gây dựng sự nghiệp trong ngành khách sạn”, tôi đáp. “Ngành khách sạn? Ra thế. Anh còn đang dự tính? Thế khi nào mới bắt đầu?” “Gia đình tôi đã đi đến quyết định rằng tôi có thể bước vào con đường ấy sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự.” “Hừm. Tôi không hỏi gia đình anh. Gia đình anh là những ai?” “Dạ thưa, giáo sư Schimmelpreester, cha đỡ đầu của tôi, và mẹ tôi, quả phụ một chủ hãng rượu champagne.” “Ra thế, ra thế. Chủ hãng rượu champagne cơ đấy. Nhưng hiện nay anh đang làm gì? Anh mất bình tĩnh hay sao thế? Tại sao vai anh cứ giật giật liên hồi thế kia?” Đúng là từ khi đứng trước mặt ông ta tôi cứ, một cách ngẫu hứng và gần như không chủ định, lặp đi lặp lại một cử động khá kỳ cục ở vùng vai mà vì một nguyên nhân không lý giải nổi tôi tin rằng rất thích hợp trong lúc này. Tôi nghiêm trang trả lời: “Thưa không, tôi không nhớ mình có khi nào bị mất bình tĩnh chưa.” “Thế thì đừng có giật giật vai nữa!”
96 “Tuân lệnh, thưa đại tướng quân y”, tôi ngượng ngùng đáp và lại giật thêm cái nữa. Ông ta lơ đi như không nhìn thấy. “Tôi không phải đại tướng quân y”, ông ta gắt gỏng quát và lắc đầu mạnh đến nỗi cái kính kẹp mũi thiếu chút nữa thì văng ra. Ông ta đưa cả năm ngón bàn tay phải lên ấn nó vào vị trí nhưng vẫn không nắn lại chỗ vênh, lý do khiến nó kẹp không được chắc. “Dạ thế thì tôi xin lỗi ạ”, tôi lí nhí đáp vẻ hổ thẹn. “Trả lời câu hỏi của tôi!” Tôi ngẩn người ngơ ngác nhìn quanh, đưa ánh mắt bối rối lướt dọc theo hàng ủy viên ngồi sau bàn, nhận thấy trong tư thế của họ thể hiện một sự quan tâm nhất định, vừa tò mò vừa thú vị. Cuối cùng tôi thở dài đánh sượt rồi im thin thít. “Tôi hỏi hiện nay anh đang làm cái gì.” “Tôi phụ mẹ tôi”, tôi nhanh nhảu đáp với vẻ mừng rỡ kiềm chế, “điều hành một nhà trọ hay có thể gọi là một lữ quán lớn ở Frankfurt am Main.” Đáng ngại thật”, ông ta mỉa mai. “Ho đi!” Đó là mệnh lệnh tiếp theo, vì ông ta đã áp cái ống nghe đen xì lên người tôi và cúi lom khom để nghe nhịp tim. Tôi phải giả vờ ho mấy lần trong lúc ông ta nghe ngóng khắp người tôi. Rồi ông ta thay ống nghe bằng một cái búa nhỏ nhặt lên từ cái bàn kê cạnh đấy và chuyển sang gõ. “Anh đã bao giờ mắc bệnh nặng chưa?” giữa chừng ông ta hỏi. Tôi trả lời: “Dạ chưa, thưa ông bác sĩ chiến trường! Tôi chẳng bệnh nặng bao giờ. Từ trước tới nay trừ những dao động không đáng kể thì tôi luôn luôn khỏe mạnh và cảm thấy mình thừa khả năng phục vụ trong tất cả các binh chủng quân đội.” “Anh im đi!” ông ta đột ngột quát lên và ngừng tay gõ, từ tư thế lom khom quắc mắt nhìn thẳng vào mặt tôi. “Để yên cho tôi khám, đừng có lải nhải nữa! - Anh nhiều lời quá!” ông ta thêm vào sau một thoáng im lặng, và bỏ dở việc khám xét bị gián đoạn, đứng thẳng người lên bước lùi ra xa tôi một chút. “Anh nói như
97 bắn súng liên thanh, điều đó không lọt qua được mắt tôi! Anh làm sao thế? Anh học đến cấp nào?” “Tôi đã học hết năm gần cuối trường trung học phổ thông”, tôi lí nhí trả lời và tỏ ra đau khổ vì đã chuốc lấy ác cảm của ông ta. “Thế tại sao không học nốt năm cuối?” Tôi cúi gằm mặt; từ tư thế ấy tôi ném cho ông ta một ánh mắt ai oán như biết nói, đánh thẳng vào lương tâm người nhận. Tại sao ông hành hạ tôi như thế? Ánh mắt tôi thầm hỏi. Tại sao ông cứ muốn bắt tôi phải nói ra lời? Ông không nhìn, không nghe, không cảm thấy rằng tôi là một con người trẻ tuổi đặc biệt tinh tế và nhạy cảm, rằng cái vẻ bề ngoài lễ phép và có giáo dục chỉ là lớp vỏ che đậy những vết thương sâu hoắm do đòn roi thù địch của cuộc đời? Bắt tôi thú nhận nỗi hổ thẹn của mình trước bấy nhiêu quý ông khả kính ngồi đây, thử hỏi ông làm như thế có tế nhị không? - Đó là ánh mắt tôi, và, thưa độc giả sáng suốt, trong giây phút ấy tôi không hề giả dối, mặc dù những oán thán không lời trong đó được đưa ra một cách tính toán và có mục đích rõ ràng. Bởi dối trá và vờ vĩnh đương nhiên sẽ lộ rõ chân tướng ngay nếu thái độ đau khổ do bị đối xử bất công chỉ là đóng kịch, vì những biểu hiện của nó không bắt nguồn từ trải nghiệm và cảm nhận thực tế, cơ sở để những quằn quại thương tâm đủ sức thuyết phục. Thế thì tại sao ta không làm sống dậy những kinh nghiệm quý báu của bản thân vào lúc cần thiết để đạt được mục đích ta theo đuổi? Tóm lại, ánh mắt ầu sầu và trách móc của tôi lúc ấy phản ánh đúng tâm trạng quen thuộc của tôi những khi bị cuộc đời dốt nát và thô bạo vùi dập. Rồi tôi thở dài một hơi não nuột. “Anh hãy trả lời tôi!” viên bác sĩ quân y bảo, giọng có phần nhẹ nhàng hơn. Tôi giằng co dữ dội với bản thân rồi ngập ngừng đáp: “Thưa, tôi phải ở lại lớp và không học xong bậc phổ thông vì một căn bệnh dai dẳng hay bắt tôi nằm liệt giường và thường xuyên phải nghỉ học. Các thầy giáo ở trường đánh giá tôi là thiếu tập trung và lười biếng, điều đó làm tôi rất đau khổ và nản chí, vì tôi tự thấy mình hoàn toàn không có lỗi trong chuyện này. Tôi hay bị phạt vì không trả bài được hay không làm bài tập về nhà, nhưng những thiếu sót ấy là do tôi không
98 nghe thấy bài giảng chứ không phải vì tôi mải theo đuổi những ý nghĩ sai trái trong giờ học, thực ra lúc ấy tôi không biết gì hết, cứ như thể tôi không có mặt trong lớp học lúc thầy giáo chỉ dẫn hay giao bài, nhưng các thầy lại vì thế mà quở trách tôi và áp dụng những hình phạt cứng rắn quá sức chịu đựng...” Nói tới đây tôi như thể cạn lời, bối rối ngừng bặt, hai vai giật giật lia lịa. “Thôi đi!” ông bác sĩ bảo. “Anh điếc à? Ra góc đằng kia! Nhắc lại những lời tôi nói đây!” Và ông ta bắt đầu uốn éo cặp môi mỏng trong chòm râu thưa một cách thiếu tự nhiên đến tức cười, thì thầm đọc: “Mười chín, hai mươi bảy” và một lô một lốc những con số khác, tất cả được tôi nhanh nhảu lặp lại một cách chính xác, vì cũng như mọi giác quan khác thính giác của tôi chẳng những không khiếm khuyết mà còn đặc biệt tinh nhạy, và tôi không thấy có lý do gì bắt mình che giấu điều này. Vậy là tôi hiểu và nhắc lại được tất cả những con số ông ta chỉ thì thào trong hơi thở, khả năng tuyệt vời của tôi có vẻ làm ông ta thú lắm, vì ông ta cứ thử đi thử lại, bắt tôi đến đứng trong những góc xa nhất và từ khoảng cách sáu hay bảy mét, bắt tôi đoán nhiều hơn là nghe những con số tới bốn chữ số, rồi mím chặt môi ném về phía bàn ủy ban những cái nhìn đầy ý nghĩa khi thấy tôi lặp lại đúng những gì ông ta gần như không nói ra lời. “Được rồi”, cuối cùng ông ta bảo giọng cố làm ra vẻ thản nhiên, “tai anh tốt đấy. Anh lại gần đây và nói cho chúng tôi biết căn bệnh thường xuyên bắt anh phải nghỉ học là bệnh gì.” Tôi ngoan ngoãn tới gần. “Bác sĩ gia đình của chúng tôi”, tôi trả lời, “ông cố vấn vệ sinh dịch tễ Düssing bảo rằng tôi bị mắc chứng migraine.” “Ra thế, anh có bác sĩ gia đình. Cố vấn vệ sinh dịch tễ hử? Và ông ta chẩn đoán anh bị migraine! Vậy thì cái chứng migraine ấy nó ra làm sao? Anh hãy tả diễn biến một cơn bệnh! Có đau đầu không?” “Thưa có!” tôi ngạc nhiên đáp và tặng cho ông ta một cái nhìn thán phục, “ngoài ra trong hai tai còn ù ù như tiếng gió và người thì khó chịu lắm, cảm giác
99 sợ hãi hay đúng hơn là trầm uất làm tôi bải hoải và cuối cùng chuyển thành co giật dữ dội làm người tôi như bắn ra khỏi giường...” “Co giật?” ông ta hỏi. “Chứ không phải kinh giật loại khác?” “Không, không phải kinh giật loại nào khác”, tôi quả quyết. “Nhưng mà có ù tai.” “Có ù tai, nhiều lần là đằng khác.” “Thế cơn đau thường xảy ra lúc nào? Ngay sau khi anh bị kích động mạnh? Trong những tình huống nhất định?” “Nếu tôi không nhầm”, tôi ngập ngừng trả lời và đưa mắt do dự nhìn quanh, “thì những cơn như thế thường xảy ra trong thời gian tôi đi học, lúc ở lớp xảy ra chuyện gì đó như đã kể và tôi bị phạt...” “Lúc anh không nghe thấy lời giảng, như thể anh không có mặt trong lớp học?” “Dạ đúng thế, thưa ông bác sĩ viện trưởng viện quân y.” “Hừm”, ông ta bảo. “Bây giờ anh hãy nghĩ kỹ và nói một cách chính xác cho chúng tôi biết, liệu có bất kỳ dấu hiệu đặc biệt nào thường xuyên xuất hiện báo trước những lần anh không nghe và không nhớ được gì, cứ như thể anh không có mặt ở lớp ấy. Anh đừng ngại! Không việc gì phải xấu hổ, anh cứ thành khẩn kể hết cho chúng tôi nghe những gì xảy ra trong một cơn bệnh như thế!” Tôi chớp chớp mi nhìn thẳng vào mắt ông ta một lúc rồi mới chậm chạp, nặng nhọc gật đầu, có vẻ suy nghĩ lung lắm. “Thưa có, tôi có cảm thấy những điều khác thường, thỉnh thoảng tôi thấy người mình kỳ cục lắm”, cuối cùng tôi khẽ khàng lên tiếng giọng trầm ngâm. “Đôi lần tôi có cảm tưởng như mình đột nhiên đứng cạnh bếp lò hay đống lửa lớn, cả người tôi nóng hừng hực, đầu tiên là hai chân, rồi hơi nóng cứ lan dần lên trên, lẫn vào đó là cảm giác kim châm tê tê rất lạ, và lạ nhất là mắt tôi đồng thời hoa lên đủ màu xanh đỏ tím vàng, có thể nói là rất đẹp nhưng không hiểu sao tôi lại cảm thấy sợ. Và cái cảm giác tê tê nhồn nhột kia thì có thể bảo là giống như kiến bò...”
100 “Hừm. Rồi sau đó anh không nghe thấy gì nữa.” “Dạ đúng thế, thưa ông tư lệnh quân y! Lắm lúc tôi chẳng hiểu mình làm sao nữa, cả ở nhà tôi cũng gặp nhiều rắc rối, thỉnh thoảng lúc ngồi ăn tôi hay vô tình đánh rơi thìa dĩa và làm đổ xúp ra khăn trải bàn, thế rồi sau đó mẹ tôi mắng tôi vì tội đã sắp trưởng thành mà còn cư xử khiếm nhã trước mặt khách - dạ thưa, khách trọ chỗ chúng tôi toàn là nghệ sĩ và những người có học thức.” “Ra thế, anh đánh rơi cả thìa trong khi ăn! Và mãi sau mới nhận ra! Thế anh không bao giờ kể cho ông bác sĩ gia đình của anh, ông cố vấn vệ sinh vệ siếc gì đấy, có trời mới biết ông ta giữ chức vụ dân sự gì, về những biểu hiện khác thường của mình hay sao?” Tôi lí nhí đáp rằng không. “Tại sao lại không?” ông ta gặng. “Thưa tôi xấu hổ lắm ạ”, tôi trả lời một cách đứt đoạn, “và không muốn kể cho bất cứ ai nghe hết, tôi có cảm tưởng đây là một điều bí mật phải giữ kín. Tôi cũng thầm mong rằng với thời gian nó sẽ tự mất đi. Vả lại tôi chẳng tin cậy ai đến mức có thể thổ lộ với người đó những điều kỳ cục xảy ra với mình.” “Hừm”, ông ta bảo, bộ râu thưa rung rung cố giấu một nụ cười châm biếm. “Vì anh tưởng rằng có thể qua mắt mọi người bằng chứng migraine chứ gì. Lúc nãy anh bảo”, ông ta tiếp tục, “cha anh làm nghề nấu rượu phải không?” “Dạ thưa cha tôi từng làm chủ một hãng rượu vang ở vùng Rhein”, tôi lễ phép trả lời, vừa công nhận vừa cải thiện lời ông ta. “Phải rồi, chủ hãng rượu vang! Vậy thì ông thân sinh ra anh lúc còn sống hẳn phải sành các loại rượu lắm nhỉ?” “Dạ đúng thế, thưa ông danh y quân đội!” Tôi nhanh nhảu đáp, trong khi ở bàn ủy ban cồn lên một làn sóng lao xao vui nhộn. “Đúng thế ạ.” “Và cũng không sống một cuộc đời chay tịnh mà rất biết thưởng thức rượu ngon phải không, như người ta thường nói thế nào ấy nhỉ, như một đệ tử chính cống của Lưu Linh?”
101 “Cha tôi khi còn sống”, tôi trả lời né tránh, giọng nói đã bớt vẻ hồ hởi, “là hiện thân của sự yêu đời. Tôi có thể đảm bảo điều này.” “Ra thế, ra thế. Yêu đời. Thế ông thân sinh ra anh chết vì bệnh gì?” Tôi câm tịt. Tôi ngước mắt nhìn ông ta rồi cụp mắt nhìn xuống. Cuối cùng tôi trả lời bằng giọng đổi khác hoàn toàn: “Xin ông sĩ quan quân y làm ơn cho phép tôi không phải trả lời câu hỏi này...” “Anh không có quyền xin xỏ gì ở đây”, ông ta cất giọng nghiêm khắc gắt gỏng đáp lại. “Tôi hỏi anh cái gì là đã có chủ ý cả rồi, có quan trọng thì tôi mới hỏi. Vì quyền lợi của chính bản thân anh tôi yêu cầu anh khai thật ra đây về cái chết của cha anh.” “Cha tôi được chôn cất theo đúng nghi lễ nhà thờ”, tôi nói mà ngực cứ phập phồng nâng lên hạ xuống liên hồi, sự kích động quá lớn khiến tôi không thể trình bày sự việc một cách mạch lạc. “Tôi có thể trình ra những giấy tờ cần thiết chứng tỏ cha tôi được làm tang lễ đàng hoàng, và nếu bỏ công tìm hiểu các vị sẽ thấy có nhiều sĩ quan quân đội cùng với giáo sư Schimmelpreester đi đưa đám ông. Linh mục Chateau thuộc hội đồng cố vấn cũng đã nói trong điếu văn”, giọng tôi càng ngày càng cao, “rằng khẩu súng bị cướp cò lúc cha tôi cầm lên để kiểm tra, và nếu như lúc ấy cha tôi run tay hay thiếu tự chủ thì đó là bởi vì tai họa lớn đã giáng xuống đầu chúng tôi...” Tôi nói đến “tai họa lớn” và bổ sung thêm cho nó một số khái niệm nhiều hình ảnh và gây ấn tượng hơn. “Vận rủi đã gõ những ngón tay xương xẩu lên cửa nhà chúng tôi”, tôi gào lên đến gần lạc giọng, thậm chí còn khum ngón tay trỏ gõ gõ vào không khí, “vì cha tôi bị sa lưới bọn bất lương chuyên hút máu người, bọn cho vay nợ lãi cắt cổ, thế là tất cả bị tịch thu và bị đem bán... quả cầu thủy tinh... chuông gió...” tôi lắp bắp không còn ra đầu ra cuối gì nữa, máu dồn lên mặt tím bầm, đã đến lúc tôi trổ hết ngón ra, “đàn lia... xa quay sợi... ” Và trong khoảnh khắc ấy xảy ra những điều sau đây. Mặt tôi méo xệch đi - nhưng nói thế là còn ít. Theo cảm nhận của tôi nó méo đi một cách hoàn toàn khác lạ và kinh khủng, như thể không còn nhân tính, như
102 bị quỷ ám. Tất cả các đường nét trên mặt tôi giãn ra bốn phía, lên trên và xuống dưới, sang trái và sang phải, để rồi liền ngay đó lại co rúm vào giữa một cách tàn bạo; một cái nhếch mép ma quái giật lên kéo lệch mặt tôi về bên trái rồi sang bên phải, mỗi lần như thế con mắt bên ấy như bị một bàn tay có sức mạnh khủng khiếp bóp nghẹt chỉ còn là một khe mỏng, trong khi con mắt bên kia trộn ngược lên khiến tôi có cảm giác con ngươi sắp sửa bật ra, mà nếu sự thể đi xa đến thế thì xin cứ việc! Đây không phải là lúc sợ bị lòi mắt. Nhưng nếu như những biến đổi rùng rợn trên nét mặt tôi có gây ra nỗi ghê sợ tột cùng cho người ngoài, có thể nói làm họ táng đởm kinh hồn, thì đấy mới chỉ là màn mở đầu cho một dạ hội phù thủy bên trong với đủ thứ mặt nạ ma quỷ nhất biểu lộ trên gương mặt trẻ trung của tôi trong những giây sau đó. Miêu tả chi tiết cuộc phiêu lưu bằng nét mặt của tôi, những tư thế quái gở trong đó cơ miệng, cơ mũi, cơ má, cơ mắt, tóm lại tất cả các cơ bắp trên mặt, hăng hái tham gia và không ngừng thay đổi tư thế, là một việc quá dài dòng. Tôi chỉ muốn nói rằng, những trạng thái tinh thần bên trong tạm coi là tương ứng với các biểu hiện trên diện mạo tôi lúc ấy, dù là hân hoan đến cùng cực, kinh hoàng vô hạn độ, dục vọng điên cuồng, thống khổ vô nhân tính hay giận dữ nhe răng như chó dại, tất cả những tâm trạng ấy không thể thuộc về thế giới con người mà phải nảy sinh từ địa ngục, nơi những cảm xúc trần gian của chúng ta bị phóng đại lên quá hạn lệ, bị làm lệch lạc đi đến mức trở nên ghê tởm và rùng rợn. Chẳng phải những biểu hiện trên nét mặt chỉ giúp ta phỏng đoán phần nào bóng dáng của các diễn biến thật trong linh hồn ta đó sao? Trong lúc ấy cả người tôi cũng đồng thời vặn vẹo liên hồi, mặc dù tôi không nhích chân khỏi chỗ. Đầu tôi đảo lia lịa đến gần sái cổ, cứ như thể muốn văng ra khỏi thân mình, hai tay tôi như muốn trật ra khỏi khớp vai, hông tôi vẹo vọ lệch đi, hai đầu gối đập vào nhau cùm cụp, bụng tôi thót lại làm xương sườn nổi vồng lên như muốn bung ra khỏi da, những ngón chân tôi co quắp bám xuống đất, các ngón tay khum lại như móng vuốt, và tình trạng như bị tra tấn trong vạc dầu quỷ sứ ấy kéo dài khoảng hai phần ba phút đồng hồ.
103 Chừng ấy cũng đã là quá dài trong điều kiện căng thẳng kinh khủng của thể xác, suốt thời gian ấy tôi hoàn toàn mất ý thức, chẳng nhớ chút gì về bối cảnh cũng như khán giả, nỗ lực tột độ khiến tôi không nhận biết được bất cứ điều gì xảy ra quanh mình. Những tiếng gọi giật giọng như từ xa xôi vẳng đến tai tôi, nhưng tôi không thể tập trung để nghe xem họ nói cái gì. Tỉnh dậy tôi thấy mình ngồi trên một chiếc ghế ông bác sĩ quân y kịp thời kê xuống đỡ người tôi, và bật ho sặc sụa vì mấy ngụm nước lã nóng hâm hẩm vị học giả mặc quân phục ấy tìm cách đổ vào miệng tôi. Nhiều thành viên ủy ban tuyển quân chồm người qua bàn nhìn tôi với vẻ mặt ngơ ngác, kinh hoàng và cả ghê tởm. Những vị còn lại bày tỏ sự khiếp đảm của mình, mỗi người một cách khác nhau. Tôi thấy một ông đưa cả hai nắm tay lên bịt chặt tai và, cứ như thể đây là một bệnh truyền nhiễm, mặt mày nhăn nhó như bản thân ông ta cũng lên cơn động kinh; một người khác đưa hai ngón bàn tay phải lên ấn chặt môi và nhấp nháy mắt lia lịa. Về