phần cái bụng phình to; ở phòng kế bên người ta dựng cạnh phần trên thân trước của nó một thân cây - hay cột đá? - và con vật tội nghiệp lom khom đặt một bàn chân lên đó, vươn cần cổ dài vô hạn với cái đầu tí xíu có vẻ đang đăm chiêu suy nghĩ - nếu có thể suy nghĩ bằng bộ óc chim sẻ ấy - cúi xuống trong một tư thế mặc dù kích thước kinh khủng của nó vẫn không thể bảo là không duyên dáng. Tôi rất xúc động trước con khủng long và thầm bảo nó trong suy nghĩ: “Đừng buồn! Đã đành ngươi bị thiên nhiên bỏ rơi và loại trừ bởi kích thước quá hạn lệ của ngươi, nhưng ngươi thấy đấy, chúng ta đã tạo dựng lại hình ảnh ngươi và vẫn còn tưởng nhớ đến ngươi.” Song ngay cả hiện vật sáng giá này của viện bảo tàng cũng không thu hút được toàn bộ sự chú ý của tôi, tâm trí tôi vẫn đồng thời bị chia sẻ bởi nhiều thứ khác: treo lơ lửng trên trần là một con khủng long bay xòe rộng đôi cánh căng lớp da mỏng, cạnh đấy là thủy tổ loài chim vừa thoát thai từ bò sát, đã có đuôi nhưng cánh vẫn còn móng vuốt. Sát kề bên là các động vật có vú đẻ trứng và có túi, rồi thì những con tê tê khổng lồ mặt mũi ngây độn, bù vào chúng được thiên nhiên chu đáo trang bị cho một bộ áo giáp ghép bằng những tấm sừng cứng che kín lưng và sườn. Nhưng thiên nhiên cũng không quên lo lắng cho tạo vật háu đói của mình, con hổ răng kiếm, bằng cách cho nó bộ hàm phát triển cực khỏe với cặp răng nanh dài đủ sức bẻ vỡ lớp vảy sừng của con tê tê và xé ra từng tảng thịt có vẻ rất ngon từ tấm thân nung núc giấu trong đó. Con mồi càng to và càng được trang bị khả năng tự vệ đầy đủ thì hàm răng của kẻ đi săn càng khỏe, để có thể hoan hỉ cắn ngập vào lưng nó. Nhưng đến một ngày kia,
321 Kuckuck tường thuật, sự biến đổi khí hậu và thảm thực vật chơi khăm con tê tê khổng lồ, nó không kiếm đâu ra thực đơn giản dị của mình nữa và lâm vào cảnh tuyệt chủng, thế là, dù mạnh hơn trong cuộc tranh tài, cả con hổ răng kiếm với bộ hàm cực khỏe bẻ gãy lởp vảy sừng cũng không có gì vào miệng, chẳng bao lâu sau cũng biến khỏi cõi đời. Vì lưu luyến con tê tê khổng lồ nên con hổ răng kiếm đã không ở lại trần gian để tiếp tục bẻ vỏ. Ngược lại con tê tê có lẽ cũng đã không bao giờ to béo đến thế nếu không có kẻ hâm mộ món thịt của mình. Nếu thiên nhiên muốn bảo vệ nó bằng lớp vảy sừng ngày càng cứng thì tại sao lại đồng thời để cho hàm dưới và răng nanh của kẻ thù nó mạnh thêm lên? Thiên nhiên nghĩ đến cả hai - hay là chả nghĩ đến ai -, nó chỉ đùa giỡn với chúng và thản nhiên bỏ rơi chúng đúng vào lúc chúng đạt đến đỉnh cao viên mãn của sự phát triển. Thiên nhiên làm cái trò gì vậy? Nó chẳng làm gì cả, và con người cũng chẳng thể làm được gì, mà chỉ có thể không ngừng kinh ngạc trước sự thờ ơ lãnh đạm trong công cuộc sáng tạo cần cù của nó, và hào phóng đem trái tim mình tặng cho hết bên trái lại đến bên phải, khi anh ta sắm vai vị khách danh dự bước đi giữa những tạo vật phong phú của thiên nhiên, những mô hình đẹp tuyệt vời, một