chương 10) một ngân sách nhất định với yêu cầu độ dài đoạn phim 30 giây theo một chủ đề và tất nhiên là có hạn chót thì họ luôn tìm ra được giải pháp. Tiểu thuyết gia Joseph Heller cũng thấy vậy: “Ý tưởng đến với tôi chứ tôi không thể muốn là tìm ra được. Chúng đến với tôi trong trạng thái mơ màng được kiểm soát. Có lẽ nó liên quan đến quá trình rèn luyện viết lời quảng cáo trong nhiều năm trời của tôi với những khuôn khổ đã tạo cho trí tưởng tượng của tôi sự khích lệ đáng kể.” “Những không gian nhỏ giúp rèn luyện trí tuệ; những không gian lớn khiến trí tuệ xao nhãng,” Leonardo da Vinci nhận xét. “Có một bài luận củaT.S. Eliot,” Heller tiếp tục, “trong đó ông ca ngợi tính kỷ luật của công việc viết lách, tuyên bố rằng nếu một người buộc phải viết trong một khuôn phép nhất định, trí tưởng tượng
sẽ dồn đến cực điểm và họ sẽ sáng tạo ra những ý tưởng phong phú nhất. Nếu để cho họ hoàn toàn tự do, thì nhiều khả năng tác phẩm sẽ lan man.” Công tước Ellington chỉ soạn nhạc cho một vài nhạc cụ nhất định và các nhạc công sẽ chơi những nhạc cụ này (để biểu diễn sáng tác của ông). “Đặt ra giới hạn là tốt,” ông nói. Nhà sáng chế Walter Hunt từng nợ tiền. Ông quyết định sáng chế ra một vật gì đó vừa có ích, lại vừa đơn giản mà ông có thể phác thảo ra trong vài giờ (Tạo ra giới hạn là vậy). Và rồi ông đã phát minh ra cái kim băng. Món sa lát Cesar ra đời vì người bếp trưởng buộc phải làm ra một món gì đó chỉ với những nguyên liệu sẵn có. Món gà marengo cũng vậy, món bánh pudding cũng thế. Và có lẽ món tôm hùm luộc cũng vậy. John Dryden cho biết ông chỉ thích viết những câu thơ có vần bởi lẽ “tôi thường thấy rất vui vẻ khi tìm kiếm những giai điệu.” Nhà tâm lý học Rollo May tán thành: “Khi bạn làm thơ, bạn nhận ra rằng chính yêu cầu ghép ngữ nghĩa thành vần đòi hỏi bạn phải đào sâu trí tưởng tượng để tìm những từ ngữ thích hợp. Bạn loại bỏ một vài cách ngâm và chọn những cách khác, liên tục tìm cách hình thành bài thơ. Trong quá trình sáng tác, bạn gặp được những ngữ nghĩa mới sâu sắc ngoài sức tưởng tượng.” Giới hạn có sự khích lệ nhất mà tôi từng thấy là thời gian. Hạn chót luôn hối thúc bạn hoàn thành công việc. Hãy đặt cho mình một hạn chót.
10. Học cách hòa trộn ý tưởng Ông ấy có thể dùng chữn của mình để đánh bại chữn của anh và ông ấy cũng có thể dùng chữn của anh để đánh bại chữn của mình. – HUẤN LUYỆN VIÊN BÓNG CHÀY BUM PHILLIPS NÓI VỀ KHẢ NĂNG CỦA HUẤN LUYỆN VIÊN DON SHULA Tôi thấy bệnh hen chẳng còn làm phiền mình nữa trừ khi tôi ngồi gần lũ chó hoặc người nào hút xì gà. Điều làm phiền tôi nhất có lẽ là một con chó ngồi hút xì gà. – STEVE ALLEN Tồn tại là cống hiến. – JEAN-JACQUES ROUSSEAU Cống hiến là tồn tại. – JEAN-PAUL SARTRE Do be do be do. – FRANK SINATRA Nếu “một ý tưởng chẳng là gì khác ngoài sự kết hợp mới của các nhân tố cũ” thì điều này chứng tỏ người nào biết cách kết hợp những nhân tố cũ sẽ có nhiều cơ hội tìm ra ý tưởng hơn là ai không biết cách kết hợp chúng. Một số gợi ý dưới đây sẽ giúp bạn học cách hòa trộn các nhân tố lại với nhau để hình thành những ý tưởng mới: Tìm những thứ tương tự Sự tương đồng là phép so sánh giữa hai vật có những điểm giống nhau ở một hay nhiều khía cạnh nào đó, và được dùng để hiểu một vật sáng tỏ hơn, rõ ràng hơn. Vấn đề của bạn có tương tự với những vấn đề khác không? Điểm khác biệt của nó là gì? Nếu ích lợi lớn nhất mà sản phẩm hay dịch vụ của bạn đem lại là tốc độ thì cái gì là nhanh nhất trên thế giới hiện nay? Liệu bạn có thể so sánh sản phẩm của bạn với cái đó? Cái gì có tốc độ chậm nhất trên thế giới? Bạn có thể so sánh sản phẩm của mình với cái đó được không? Nếu ích lợi lớn nhất bạn cung cấp là sức mạnh thì vật gì mạnh nhất và yếu nhất mà bạn biết? Liệu bạn có thể so sánh nó với sản phẩm dịch vụ của bạn được không? Hay nếu ích lợi của nó là tính tiện nghi? Tính kinh tế? Độ tin cậy? Sự đơn giản? Tính bền? Hay bất kỳ đặc tính gì? Vậy thì bạn có thể nghĩ đến những gì tiện nghi nhất, kinh tế nhất, tin cậy nhất, đơn giản nhất, bền nhất, hay bất kỳ cái gì, bất kỳ ai, bất kỳ ý tưởng nào? Hoặc thứ gì bất tiện nhất, tốn kém
nhất, thiếu tin cậy nhất, phức tạp nhất, dễ hỏng nhất, hay bất kỳ thứ gì kém nhất bạn có thể hình dung ra? Trong văn