CHƯƠNG 5
Đã lâu rồi tôi không có cảm giác này. Phải mất một lúc tôi mới nhận ra đó là cảm giác mong đợi. Ôi trời, nhớ lại hồi còn chơi bóng chày, tôi đã từng có những đêm mất ngủ vì hôm sau có trận đấu lớn. Tôi không thể nghĩ đến điều gì khác dù đã cố không nghĩ về nó. Và bây giờ tôi cũng cảm thấy tương tự. Nếu tôi về nhà và đợi điện thoại từ Cha James, khả năng cao là tôi sẽ ngồi ở bàn bếp và nhìn chòng chọc vào cái điện thoại, trực chờ nó đổ chuông. Và khi điều đó xảy ra, chưa biết chừng tôi sẽ lên cơn đau tim và không bao giờ có thể trả lại Jason danh sách.
Tôi rút nó ra khỏi túi, kéo theo một mẩu giấy nào đó rơi xuống. Phải mất một lúc tôi mới có thể cúi đủ thấp để nhặt được lên. Đó là tờ thông tin về lớp học nghệ thuật ở trường cao đẳng cộng đồng mà bác sĩ Keaton đã đưa cho tôi.
Tôi nghĩ nó cũng đáng thử. Ít ra tốt hơn so với việc ngồi chờ cuộc gọi đến và lo lắng đến mức có thể lên cơn trụy tim, đặc biệt là khi tôi chắc chắn mình không muốn điều đó xảy ra. Trường cao đẳng cộng đồng cách đây vài dãy nhà, vả lại hôm nay là một ngày trọng đại nên thay vì đi bộ, tôi sẽ đi xe buýt nội thành. Lần thứ hai trong ngày.
Chỉ mất chừng một phút là đã đến điểm dừng. Tài xế thậm chí còn giúp tôi bước xuống. Anh ta là một người Mỹ gốc Phi to lớn, có lẽ nặng hơn trăm cân. Nhưng bước đi thanh thoát của anh ta khiến tôi tự hỏi liệu có phải anh ta từng là cầu thủ chơi bóng không? Một người ở độ tuổi đó có thể đã chơi ở các giải đấu lớn, không giống như thời của tôi. Rào cản màu da đã ngăn chúng tôi giao lưu với bất cứ ai khác mình. Ít nhất là cho đến khi Jackie
✻
xuất hiện vào năm 1947. Tất nhiên, thời kỳ chơi bóng của tôi cũng kết thúc vào cùng thời điểm đó.
Nhưng thỉnh thoảng, tôi và một vài người bạn vẫn lái xe xuống thành phố Kansas để xem trận đấu của đội Monarchs và ủng hộ họ. Hầu hết mọi người không biết điều này, rằng trong nhiều năm trước sự thay đổi lớn, các cầu thủ luôn muốn có cơ hội thi đấu cùng cầu thủ da màu trong giải MLB. Những chủ sở hữu đội tuyển mới là những người không muốn.
Trong lần xuống Kansas, tôi và đồng đội đã xem
Satchel Paige
ném bóng và ngay sau trận đấu, chúng tôi đã rủ anh ấy cùng nhóm bạn đi uống rượu. Thực ra chúng tôi không cần đến nhiều công thuyết phục. Tôi chưa từng gặp nhân vật nào ấn tượng hơn, và khi anh ấy nói mình cừ hơn bất kỳ tay ném nào trong giải đấu của người da trắng, chúng tôi tin hoàn toàn bởi những gì chúng tôi vừa thấy trên sân đã đủ chứng minh cho điều đó. Tôi sẽ nói với bạn rằng đó là những tháng ngày xưa cũ tươi đẹp. Nhưng nếu có Satchel và vài cầu thủ khác chơi trong đội của chúng tôi thì khoảng thời gian đó sẽ còn đẹp hơn nhiều. Sẽ thật đẹp hơn biết bao nhiêu.
Người tài xế xe buýt vỗ nhẹ vào tay tôi như thể tôi là một đứa trẻ nhỏ, chúc tôi một ngày tốt lành bằng giọng nói lớn đến mức tôi gần như phải bảo anh ta nói bình thường thôi vì tai tôi vẫn nghe rõ.
Tôi đi cà nhắc đến lối vào trường cao đẳng cộng đồng, nghĩ về việc thế giới của mình đã thu hẹp lại như thế nào trong vài thập kỷ qua. Tôi từng đi tàu đến các thành phố trong những chuyến du đấu, trú ở những khách sạn cao cấp, chơi trên những sân vận động đẹp đẽ. Nhưng bây giờ, tôi hiếm khi đi xa quá vài dãy nhà tính từ ngôi nhà của tôi ở Lemon Grove. Từng có ngày mà tôi có thể ném một quả bóng chày từ nhà mình rồi đáp trúng nhà thờ St. Joseph, văn phòng của bác sĩ Keaton, và có thể là cửa hàng tạp hóa ở Skokie. Nhưng bây giờ, tôi hiếm khi ra ngoài vòng tròn đó, trừ mấy lúc thỉnh thoảng đi làm “công việc người mẫu”, theo cách người ta gọi.
Sự thật là tôi không đặc biệt thích những công việc này, ngay cả khi chúng ở gần nhà. Tôi biết tại sao họ nhận tôi, và chắc chắn tôi sẽ không vào vai một quý ông khôi ngô tuấn tú đứng cạnh một quý cô xinh đẹp thanh tao rồi. Đôi khi họ cần một ông già – hướng đến nhóm khách hàng mục tiêu, một thanh niên đã nói với tôi như thế vì nghĩ là tôi sẽ hiểu.
Dẫu vậy, tôi vẫn bước qua cửa trước của trường cao đẳng cộng đồng vì tôi không thể chịu nổi ý nghĩ phải chờ đợi cuộc gọi từ Cha James. Và bởi vì bác sĩ Keaton dường như nghĩ rằng nó có thể giúp ích cho tôi theo cách nào đó, mà tôi lại rất tôn trọng cậu ấy.
Hầu hết các tòa nhà tôi từng đến đều có bàn thư ký, nhưng vì đây là trường cao đẳng cộng đồng nên không có chiếc bàn nào cả và cũng chẳng có ai đón tiếp và hướng dẫn tôi. Ngoại trừ mẩu giấy có dòng chữ
Lemon GroveC.C. Phòng 101, 4 giờ chiều
. May mắn thay, có một căn phòng cách tôi vài bước, treo biển nhỏ ghi số 101. Hầu hết các bộ phận trên cơ thể tôi đã thoái hóa nhưng mắt tôi vẫn còn khá tốt. Miễn là tôi có đeo kính hai tròng.
Nhưng ngay khi bước vào căn phòng, tôi biết chắc mình đã nhìn nhầm biển. Căn phòng tối om, chỉ có một vòng tròn với năm đến sáu ngọn nến để trên bàn. Có khoảng chục chỗ ngồi với đủ người ở mọi lứa tuổi, đang ngồi xung quanh một chiếc ghế đặt chính giữa. Tôi thấy hơi choáng váng vì thứ mùi nồng nặc, ngạc nhiên không hiểu vì sao nến có thể tỏa ra thứ mùi như vậy, cho đến khi tôi nhìn thấy một nén hương đang cháy ở bốn góc tường. Tôi bịt mũi và quay ra phía cửa, nhưng một giọng nói cao vút đã chặn tôi lại.
“Chào mừng ông.” Một người phụ nữ mặc váy hoa rộng thùng thình nhảy ra trước mặt tôi. Cô ta đeo kính dày hơn tôi, tóc dài đến thắt lưng, và ngay cả trong ánh sáng lờ mờ thì tôi vẫn có thể thấy lớp trang điểm dày cộp trên mặt cô ta. Jenny chưa bao giờ cần làm thế. Jenny đẹp hoàn hảo ngay cả khi không có một tí trang điểm nào.
“Chắc ông là Murray.” Cô ta nói, hơi thở có mùi hương trầm. Có lẽ cô ta đã xem mùi hương như một dạng kẹo cao su thơm miệng.
“Đúng rồi, nhưng tôi không nghĩ mình đã vào đúng phòng.”
Tất nhiên, tôi biết đây chính là căn phòng đấy. Cô ta còn có thể biết tên tôi theo cách nào nữa chứ? Nhưng đây chắc chắn không phải thứ tôi đã đăng ký. Người phụ nữ điên vòng tay qua người tôi và điều tiếp theo tôi biết là mình đang đứng giữa vòng tròn. Mỗi người đều có một giá vẽ đặt trước mặt nên tôi không nhìn thấy mặt họ, trừ phi họ ngó đầu từ phía sau. Ít nhất ở đây cũng có một chút riêng tư. Cơn đau ở đầu gối biểu tình dữ dội hơn nên tôi ngay lập tức ngồi xuống chiếc ghế gần nhất bên cạnh. Tôi đoán mình sẽ ngồi đây và để mặc họ thích vẽ gì thì vẽ.
Vì không gian quá tối nên tôi không nhận ra có một chiếc ghế nữa đặt cạnh mình, ngay chính giữa. Một anh chàng điển trai ngồi yên như tượng, hai tay khoanh để trên bàn trước mặt. Cậu ấy nhìn tôi mỉm cười, tôi gật đầu đáp lại. Có vẻ là một anh chàng tử tế. Sau một trăm năm, cuối cùng tôi cũng có thể nhận biết bằng trực giác.
“Tất nhiên, chúng tôi cần ông cởi quần áo trước khi bắt đầu.” Người phụ nữ nói bằng chất giọng bay bổng.
“Cởi quần áo ư? Đây là loại lớp học gì vậy chứ?”
Tôi cố đứng dậy nhưng thứ mùi trong phòng khiến tôi choáng váng nên đành ngồi phịch xuống. Người phụ nữ cố làm tôi bình tĩnh bằng vài cử chỉ kỳ lạ.
“Tôi xin lỗi, tôi tưởng người đại diện của ông đã nói cho ông biết chuyện này rồi chứ.” Cô ta gõ ngón tay lên cằm trong vài giây. “Có lẽ hôm nay ông có thể tiếp tục với những điều không tả được của mình.”
“Không tả được?” Tôi đoán ý cô ta là quần lót của tôi. “Nghe này. Tôi không có ý định cởi quần áo. Nó không phù hợp, thế thôi.”
“Nhưng thưa ông, đó là
nghệ thuật
” Người phụ nữ nói, như thể chỉ một từ đó đã đủ để giải thích tất cả. Sau vài cái gõ cằm nhẹ, cô ta đi thẳng đến chỗ tôi và đặt tay lên vai tôi, xâm phạm không gian cá nhân của tôi một cách dứt khoát. “Tôi hiểu. Tôi xin lỗi về sự nhầm lẫn này. Hôm nay ông có thể chỉ cởi áo sơ mi để cả lớp vẽ mặt và phần trên cơ thể được không?”
Tôi không chắc mình đang nghĩ gì về việc cởi áo trước mặt tất cả những người này, nhưng tôi cũng không vội về nhà trong một buổi chiều không làm gì. Hơn nữa, trong đây quá tối, dù sao thì nó cũng sẽ không phải là một buổi trình diễn lén lút.
“Tôi sẽ cởi sơ mi nhưng không cởi áo trong.”
Người phụ nữ khẽ cau mày nhưng không phản đối. Tôi bắt đầu chậm rãi cởi cúc áo. Người phụ nữ điên cười khúc khích vì thích thú.
“Được rồi mọi người, đã đến lúc chúng ta bước vào trạng thái thiền. Hãy để sức mạnh của vũ trụ chảy qua cơ thể, qua bàn tay và ra khỏi ngón tay của bạn. Nói cùng tôi nào.”
Trong lúc họ phát ra những âm thanh nghe như đến từ hành tinh khác, tôi bỏ tay ra khỏi áo và để áo lên đùi. Vào đúng lúc tôi bắt đầu cảm thấy thoải mái thì đèn trần bật sáng khiến tôi chói mắt.
“Tuyệt vời. Sự cân đối hoàn hảo giữa bóng tối và ánh sáng.” Người phụ nữ nói.
Ánh sáng khiến tôi giật mình đôi chút, nhưng tôi không muốn ai biết điều đó. Vì vậy, tôi cố gắng ra vẻ như mình đã lường trước được chuyện ấy và ngồi thẳng lưng nhất có thể. Tuy nhiên, đôi vai khòm sau nhiều năm đã khiến tôi không còn ngồi thẳng được nữa. Cái tư thế đơn giản và tự nhiên này không còn là một việc dễ nhằn.
“Tôi nhớ lần đầu tiên của mình.” Anh chàng ngồi cạnh tôi nói. Tôi không biết cậu ấy là ai, hay tại sao cậu ấy lại ngồi đây, mặc đầy đủ quần áo, khoanh hai tay trên bàn. “Tôi cũng từng không thích khi cô ta làm điều đó. Cô ta bảo tôi tháo găng tay, sau đó bật đèn lên. Tôi chưa từng thấy mình trần trụi đến thế trong đời.” Cậu ấy nói.
Lúc đầu tôi không hiểu cậu ấy đang nói gì, nhưng sau đó tôi chợt nhận ra. Đôi bàn tay của cậu ấy. Hẳn là anh chàng này ở đây để làm mẫu tay cho cả lớp vẽ theo. Bây giờ tôi mới để ý, bàn tay của cậu ấy trông thật đẹp và khỏe khoắn.
“Đó có phải một câu nói đùa không?” Tôi hỏi.
“Vâng. Tôi đùa hơi lố thì phải. Xin lỗi ông.” Cậu ấy gật đầu với tôi. “Nhân tiện, tôi là Collins. Tôi định bắt tay ông, nhưng…” Nói đoạn cậu ấy hất cằm về phía người phụ nữ điên.
“Được rồi mọi người.” Người phụ nữ nói ngay sau đó. “Chúng ta hãy nhìn kỹ mẫu vẽ thứ hai của chúng ta ngày hôm nay. Một người bạn trải đời… của chúng ta. Quan sát thật kỹ nhé. Hãy chú ý đến những khuyết điểm đẹp đẽ của một cuộc đời dài. Những dấu vết của sương gió dãi dầu trong suốt một hành trình trải nghiệm.”
Giống như Chance, người phụ nữ này đang nói ẩn dụ.
Những khuyết điểm đẹp đẽ của một cuộc đời dài
là những vết chai sạn trên mặt và tay do tuổi tác. Còn
những dấu vết của sương gió dãi dầu trong suốt một hành trình trải nghiệm
là những nếp nhăn sâu đến mức xơ vải cũng có thể bám vào. Đó là cách làn da chảy xệ khỏi cằm tôi. Cô ta không nói thì tôi vẫn có thể nghe hiểu được.
“Nhưng đừng chỉ dừng lại ở những điều đó, hãy quan sát kỹ lưỡng hơn nữa và bạn sẽ nhận ra đôi mắt có màu xanh nhạt nhất mà bạn từng thấy. Bạn có thể tưởng tượng ra ông ấy là người gốc Scotland…”
“Ireland.” Tôi nói.
Có vẻ như đây là lần đầu tiên cô ta chú ý tới tôi kể từ khi giờ vẽ bắt đầu.
“Ừm, gì cơ?”
“Người Ireland. Tên họ là McBride. Bố tôi đi thuyền tới đây.”
“Vâng phải rồi. Tôi e rằng chúng tôi cần ông ngồi yên hoàn toàn, tôi đã nói với ông điều này chưa nhỉ? Ông thấy đấy, khi ông nói, các nếp nhăn quanh miệng ông sẽ di chuyển. Vùng da quanh cằm của ông hơi phồng lên một chút và…”
“Ừ, ừ, tôi hiểu rồi.” Tôi không phải một gã hề.
Người phụ nữ tiếp tục nói về các bộ phận khác đang chảy xệ trên cơ thể tôi. Lẽ ra tôi nên ra khỏi đây ngay khi có cơ hội.
“Giờ thì ông hiểu ý của tôi rồi chứ?” Collins mấp máy miệng. “Tôi sẽ không thừa nhận điều này với bất kỳ ai, ông McBride, nhưng người phụ nữ đó làm tôi sợ chết khiếp.”
Tôi hiểu chàng trai trẻ này đang làm gì. Cậu ấy đang cố gắng làm cho tôi cảm thấy tốt hơn. Và đó cũng là một hành động đẹp. Nhưng điều đó không đủ để ngăn tôi nghe những lời mà người phụ nữ kia đang nói về mình.
Ở đâu đó sâu thẳm bên trong nội tâm, tôi đoán mình đã hy vọng rằng họ sẽ nhận thấy điều gì đấy khác biệt nơi tôi. Có thể là một phần con người tôi trước đây chẳng hạn. Nhưng thật ngu ngốc biết bao khi mơ tưởng điều đó sẽ xảy ra. Thật ngu ngốc khi tôi thậm chí còn nghĩ rằng nó thực sự khả thi. Bác sĩ Keaton thật nực cười khi đề xuất vụ này với tôi.
Tôi ngồi im suốt một tiếng đồng hồ. Tạm quên cơn đau đang nhức nhối ở đầu gối và lưng. Lờ đi nỗi đau nhói đâu đó sâu trong lồng ngực. Và phớt lờ sự thật rằng tất cả những gì họ nhìn thấy chỉ là một cụ ông sức tàn lực kiệt. Không có giá trị. Không thể làm những gì ông ta từng làm. Chẳng còn thể làm chủ tay chân hay thậm chí là cả trí óc cho tốt. Chẳng thể làm gì ngoài việc ngồi im một chỗ và phơi bày tất thảy sự già nua.
Trong lúc bước ra phía cửa, tôi thoáng thấy một trong những bức vẽ của người học. Giá vẽ bị nứt và hơi nghiêng về bên trái. Tấm
canvas
✻
đã phai màu và cũ kĩ, như thể họ không đủ tiền mua dụng cụ mới cho cái lớp học này.
Nhưng nó vẫn thể hiện được sự tương phản giữa bộ quần áo phẳng phiu, mới tinh và hình ảnh nhăn nheo, cũ kĩ của ông già được vẽ trên đó.