phần vào sự vĩ đại của họ.
MӐI MÔN THỂ THAO ĐỀU LÀ MÔN THỂ THAO ĐӖNG ĐӜI Không ai có thể chơi thể thao một mình. Ngay cả trong những môn thể thao cá nhân, như tennis hay gôn, những vận động viên giỏi nhất vẫn có một đội ngũ theo họ - huấn luyện viên, hưӟng dẫn viên, caddy, người quản lý, v.v. Tôi chỉ nhận ra điều này khi tôi đọc về Diana Nyad, người phụ nữ đang giữ kỉ lục thế giӟi ở bộ môn bơi ngoài trời. Còn môn thể thao nào đơn độc hơn bơi? Cùng lắm là có thêm người chèo thuyền ở bên cạnh để đảm bảo cứu hộ khi có vấn đề xảy ra. Khi Nyad thai nghén kế hoạch của mình, kỉ lục thế giӟi cho bộ môn bơi ngửa ở cả nam và nữ là 96,6km. Cô muốn mình phải bơi được 160km. Sau nhiều tháng tập luyện miệt mài, cô đã sẵn sàng. Nhưng cùng vӟi cô là một đội ngũ gồm (phụ trách việc đo hưӟng gió và dòng chảy, phát hiện chưӟng ngại vật), thợ lặn (tìm xem có cá mập không), chuyên gia của NASA (chịu trách nhiệm về dinh dưỡng về thể lực – cô cần tiêu thụ 1100 calo một giờ và cô giảm 13 cân cho cuộc thi này), và cả những hưӟng dẫn viên giúp cô vượt qua những khi cô run giật mất kiểm soát, buồn nôn, thấy ảo ảnh hay nhụt chí. Kỉ lục mӟi mà cô đạt được là 165km. Trên cuốn sách ghi lại kỉ lục này chỉ có mỗi tên cô, nhưng đó là kết quả của hơn 50 người khác nữa.
LẮNG NGHE TƯ DUY Năm 2004, Iciss Tillis là một ngôi sao bóng rổ trong trường đại học, cao 1m98, đang hưӟng về đầu quân cho đội bóng rổ nữ của trường đại học Duke. Cô có một bức ảnh của cha cô, James “Quick” Tillis, dán trên tủ đồ như một động lực. “Nhưng bức ảnh đó không phải để tưởng nhӟ. Đó là lời nhắc nhở Tillis về những điều cô mong rằng sẽ không bao giờ phạm phải” – nhà báo thể thao Viv Bernstein viết. Quick Tillis là một tay đấm bốc vào những năm 1980. Năm 1981, ông đoạt chức vô địch thế giӟi hạng cân nặng; năm 1985, ông xuất hiện trong bộ phim The Color Purple (trong vai một đấu sĩ); và năm 1986, ông là võ sĩ đầu tiên kết thúc trận đấu (10 hiệp) mà không bị Mike Tayson hạ knock out. Nhưng ông chưa bao giờ có thể đứng ở vị trí số 1. Icisss Tillis, vào năm 3 đại học, nói “Đây là năm để giành lấy giải vô địch quốc gia. Tôi cảm thấy tôi sẽ thất bại... Tôi cảm thấy tôi đang đi vào vết xe đổ của bố và sẽ phải chịu hậu quả tương tự: một người tầm thường.” Đây là hội chứng ngôi sao-thường dân. Nếu tôi thắng, tôi sẽ đưͫc công nhận. Nếu tôi thua, tôi sẽ chả là gì cả. Sự giận dữ của Tillis đối vӟi bố cô nghe có vẻ hợp lý – bố cô bỏ rơi cô khi cô còn bé. Nhưng chính sự giận dữ này lại là vật cản ngáng đường cô. Bernstein nói, “Có lẽ không ai có được sự kết hợp hoàn hảo giữa kích cỡ, kỹ năng, sự nhanh nhẹn, và tầm nhìn tốt hơn Tillis trong môn bóng rổ nữ cấp đại học. Nhưng rất nhiều người lại đánh giá Tillis thấp hơn hai cầu thủ hàng đầu quốc gia lúc bấy giờ là Diana Taurasi từ Connecticut và
[Duke’s Alana] Beard”. Thành tích thi đấu của Tillis thường tỉ lệ thuận vӟi năng lực mà cô-nghĩ-là-cô-có. Cô trở nên căng thẳng cực cùng khi mọi người đặt nhiều kỳ vọng vào cô và mong muốn cô thi đấu tốt hơn. “Tôi cảm giác như thể tôi phải ra sân và ghi được một cú triple-double, một cú dunk 360 độ thì khi đó mọi người mӟi nói ‘Ồ, cô ta cũng không tệ lắm đâu.” Tôi không nghĩ mọi người muốn Tillis làm được điều bất khả thi. Tôi nghĩ họ chỉ muốn cô phát huy năng lực của mình tӟi hết mức có thể. Tôi nghĩ họ muốn cô tập trung phát triển những kỹ năng mà cô cần để đạt được những mục tiêu mà cô đề ra. Lo lắng trở thành “người vô hình” không phải là lối tư duy có thể kích thích và giữ cho những nhà vô địch đứng vững ở ngôi vị đỉnh cao. (Dù việc này khá khó khăn, nhưng có lẽ Tillis nên ngưỡng mộ bố mình vì đã nỗ lực hết mình, thay vì coi thường ông vì đã không đứng đầu). Để trở thành một-ai-đó không phải là một thứ được quyết định từ việc bạn thắng hay thua. Một-ai-đó là những người đã dồn hết tất cả sức lực và tâm trí họ có vào điều họ làm. Nếu biết cống hiến hết mình, không chỉ trong khi thi đấu mà cả lúc luyện tập, thì Iciss Tillis cũng đã có thể trở thành một-ai-đó. Còn đây là câu chuyện về một lối tư duy khác. Candace Parker, cao 1m92, lúc bấy giờ là một học sinh cấp ba 17 tuổi của trường Naperville Central High gần Chicago, người chuẩn bị tӟi Tennessee chơi cho đội Lady Vols dưӟi sự dẫn dắt của huấn luyện viên lẫy lừng Pat Summitt. Candace có một người bố rất khác vӟi Iciss, một người bố luôn dạy cô một bài học cũng rất khác: “Nỗ lực con bỏ ra khi làm điều gì đó sẽ cho một kết quả tương xứng.”
Nhiều năm trưӟc đó, khi ông là huấn luyện viên cho đội của con gái, ông đã không kiểm soát được cơn giận của mình vӟi cô trong một trận đấu giải. Cô không tham gia phản công, cô ném những cú ném không có từ xa thay vì sử dụng lợi thế chiều cao ở gần rổ, và cô không hết mình khi phòng thủ. “Giờ thì quay lại kia và chiến đấu hết sức đi!” Điều xảy ra sau đó là, cô ghi được 20 điểm trong hiệp hai, và có 10 đợt phản công thành công. Đội bóng thực sự đã hủy diệt đối thủ. “Ông đã làm bừng sáng ngọn lửa nhiệt huyết trong tôi. Và tôi biết ông đã nói đúng.” Giờ đây, Candace tự thắp sáng ngọn lửa của riêng mình. Thay vì việc hài lòng vӟi danh hiệu ngôi sao, cô luôn tìm cách để tiến bộ. Khi cô quay trở lại từ cuộc phẫu thuật ở đầu gối, cô biết cô phải làm những gì – luyện tập để lấy lại cảm giác về thời gian, về ý chí, và nhịp thở của mình. Khi cú ném ba điểm của cô không còn được chính xác như trưӟc, cô đã yêu cầu bố cô tӟi phòng gym và cùng cô luyện tập. “Dù là trong bóng rổ hay cuộc sống đời thường, không có gì là chắc chắn cả” – cô nói. Chỉ vài tuần sau, lời tiên đoán đã thành sự thật. Hai điều đã xảy ra. Thứ nhất, đội của Tillis bị loại khỏi cuộc đua tӟi chức vô địch. Điều còn lại là Candace Parker trở thành cầu thủ nữ đầu tiên đoạt chức vô địch ở giải chuyên về dunking – khi cô phải đấu lại vӟi 5 cầu thủ nam. Sự bền chí, trái tim, và tâm tưởng của một nhà vô địch. Đó là những thứ tạo nên những vận động viên xuất chúng và chúng tӟi từ Tư Duy Phát Triển vӟi sự tập trung vào phát triển bản thân, tự tạo ra động lực, và tinh thần trách nhiệm. Mặc dù những vận động viên hàng đầu vẫn có tinh thần cạnh tranh rất cao và luôn muốn là người giỏi nhất, sự vĩ đại không tӟi từ cái tôi của Tư Duy Cố Định vӟi
hội chứng ngôi sao-kẻ tầm thường. Rất nhiều vận động viên có Tư Duy Cố Định có năng khiếu – nhưng như John Wooden nói, không ai trong số họ đủ tỏa sáng để chúng ta biết tӟi. PHÁT TRIỂN TƯ DUY · Có môn thể thao nào bạn nghĩ là bạn chơi dở tệ không? Có thể đúng là như vậy, có thể không. Nhưng bạn không thể biết chắc được trừ phi bạn dồn hết tâm huyết vào nó. Rất nhiều ngôi sao thể thao không có một sự khởi đầu suôn sẻ. Nếu bạn có niềm đam mê vӟi thể thao, thử hết mình vӟi nó và xem xem nó sẽ đưa bạn tӟi đâu. · Đôi khi có tài năng thiên bẩm lại là một lời nguyền. Những vận động viên này có thể bị kẹt vӟi Tư Duy Cố Định và không thể đối mặt vӟi những trở ngại. Có môn thể thao nào bạn cảm thấy dễ dàng cho tӟi khi gặp khó khăn không? Thử đặt mình vào Tư Duy Phát triển và thử lại lần nữa xem. · Sự bền chí là một khái niệm quan trọng trong thế giӟi thể thao, và nó tӟi từ Tư Duy Phát Triển. Thử nghĩ về những lần bạn cần đào sâu vào trong tâm tưởng trong những trận đấu khó nhằn. Nghĩ về những nhà vô địch vӟi Tư Duy Phát Triển trong chương này và cách họ chiến đấu. Bạn có thể làm gì để đảm bảo rằng lần tӟi bạn có thể tự đặt mình vào Tư Duy Phát Triển khi bạn cần · Vận động viên có Tư Duy Phát Triển tìm thấy thành công trong việc học hỏi và tiến bộ, chứ không chỉ trong việc chiến thắng. Bạn càng phát triển, bạn càng thấy yêu thích thể thao hơn – và cả những người cùng tham gia vӟi bạn nữa.