phần con người lẫn phần thần th|nh. Những tính năng kh|c còn bất động, Nhưng trí nhớ, trí thông minh v{ ý chí 84- Vẫn hoạt động, còn sinh động hơn trước. Không chậm trễ, một c|ch kỳ diệu, Linh hồn rơi xuống một trong hai bến bờ, 87- Ở đó, trước hết, nó biết được đ}u l{ đường đi của nó.
V{ ngay lúc nó bị bao bọc bởi không gian, Tính năng th{nh tạo vẫn toả ra xung quanh, 90- Giống như đang hoạt động trong c|c bộ phận cơ thể sống. Cũng như không khí, khi trời mưa C|c tia s|ng mặt trời khúc xạ vào nó, 93- L{m hiện ra nhiều mầu sắc kh|c nhau. Cũng như vậy, không khí bao quanh linh hồn Tuỳ theo hình thức nó có, 96- M{ linh hồn in v{o v{ cố định ở đó. Cũng như ngọn lửa theo lửa Đi khắp nơi, ở đó nó chuyển động, 99- Linh hồn cũng đi khắp nơi với hình thức mới của nó. Vì nó mang hình d|ng bên ngo{i đó, Nên người ta gọi nó l{ c|i hồn, 102- Rồi linh hồn tổ chức từng gi|c quan, đến cả thị gi|c. Như thế chúng ta nói, chúng ta cười, Chúng ta thở d{i v{ khóc lóc, 105- Như con đ~ nghe khi trèo lên núi. Linh hồn thể hiện mọi ham muốn, V{ mọi trạng th|i xúc động kh|c, 108- Đó l{ lý do của c|i điều m{ con ngạc nhiên”. Chúng tôi đ~ tới vòng cuối cùng, V{ phải quặt về bên phải, 111- Một điều quan t}m mới chiếm lấy chúng tôi. Ở đ}y, từ v|ch đ| toé ra những ngọn lửa, Nhưng ở mép bờ lại ph|t ra gió, thổi lên cao, 114- Đẩy ngọn lửa lên v{ l{m cho nó t|ch ra. Như vậy l{ phải đi lên mé đường trống, Người n{y sau người kia, nhưng tôi vốn sợ lửa, 117- V{ ở phía n{y hay phía kia, tôi đều sợ ng~. Thầy hướng dẫn bảo tôi: - “Ở đoạn n{y, Phải giữ mắt nhìn thật cẩn trọng,
120- Bởi người ta sẽ có thể sẩy ch}n, bất cứ lúc n{o”. Lúc đó tôi nghe thấy tiếng h|t: '‘Đức Chúa Trời khoan hồng cực độ” ph|t ra từ lò lửa, 123- Khiến tôi liền quay về đó. Tôi thầy c|c linh hồn đi trong lửa, Tôi nhìn họ rồi nhìn xuống ch}n tôi, 126- V{ đưa mắt nhìn cả hai bên. Sau những lời cuối của b{i th|nh ca, Họ kêu to: “Ta không biết người đ{n ông n{o cả” 129- Rồi h|t tiếp với một giọng trầm hơn. Khi kết thúc, họ lại kêu lên: “Điana Ở lại trong rừng v{ đuổi Êlisê ra khỏi đó”, 132- N{ng n{y đ~ nhiễm phải nọc độc Vênêrê. Họ lại tiếp tục h|t rồi xướng tên, Những người vợ, người chồng đ~ giữ được trong trắng, 135- Khi hôn nh}n v{ đức hạnh đòi hỏi. Tôi tin rằng với c|ch l{m đó Diễn ra suốt thời gian bị ngọn lửa thiêu đốt, Với phương thức ấy, thức ăn ấy, 139- Vết thương của họ cuối cùng sẽ liền lại.
KHÚC XXVI Tầng núi thứ bẩy: Những kẻ phạm tội về x|c thịt. Những người vi pham quy luật tự nhiên. Nh{ thơ Guyđô Guinidenli. Nh{ thơ Ácnô Đanien. Trong khi chúng tôi tiến lên theo mép núi, Kẻ trước người sau, v{ thỉnh thoảng Thầy tôi lại bảo: 3- “H~y chú ý những điều ta đ~ lưu ý con”. Mặt trời chiếu v{o vai phải tôi, Những tia nắng đ~ l{m biến đổi 6- Bầu trời phía T}y từ m{u xanh th{nh m{u trắng. V{ tôi, với c|i bóng của mình L{m cho ngọn lửa hiện ra đỏ hơn, 9- Điều đó l{m cho nhiều linh hồn đang đi, chú ý. Đó l{ lý do khiến họ B{n t|n về tôi; họ nói: 12- “Người n{y hình như không phải l{ một cơ thể giả tạo”. Rồi một số tiến lại gần tôi, Đến mức có thể được, bằng c|ch giữ 15- Không quá ra ngoài, nơi m{ lửa không thiêu đốt họ được. - “Hỡi người đang đi sau những người kia, Không phải vì chậm chạp m{ vì lễ độ. 18- Xin h~y trả lời tôi, đang bị lửa đốt v{ kh|t. C}u trả lời của người không chỉ cần cho tôi, Vì tất cả c|c linh hồn n{y đều đang kh|t, 21- Hơn cả người Ấn Độ hay Etiôpi thèm nước m|t. Xin nói cho chúng tôi biết người từ đ}u đến, L{m thế n{o m{ bản th}n người th{nh tường chắn mặt trời,
24- Như người chưa bị mắc v{o lưới của thần chết”. Một người trong bọn họ đ~ nói như thế, v{ tôi Có lẽ đ~ tự bộc lộ mình, nếu tôi không chú ý 27- Đến một sự việc mới vừa hiện ra. Ở giữa con đường lửa Một to|n kh|c đi tới trước đo{n n{y, 30- Tôi nhìn họ v{ băn khoăn suy nghï. Tôi thấy, từ hai phía, mỗi linh hồn đều vội v~ Hồn n{y, hồn kia không ngừng 33- Vui vẻ vì cuộc hội ngắn ngủi ấy. Giống như những đo{n kiến n}u gặp nhau, Con n{y chạm mũi vào con kia, 36- Có thể để hỏi đường v{ sự may rủi. Ngay từ khi kết thúc cuộc đón tiếp th}n tình, Trước khi bước ch}n đầu tiên chia rẽ hai đo{n, 39- Mỗi người đều kêu lên cật lực: Tốp n{y kêu: - “Xốtđôma v{ Gômora”, Tốp kia kêu: - “Paxiphe chui v{o bụng con bò c|i 42- Để con bò mộng chạy tới động đực”. Rồi như những con sếu rời nhau ra, Bay về núi Riphê, hay về sa mạc, 45- Nhóm n{y tr|nh băng tuyết, nhóm kia trốn mặt trời. Một to|n ra đi, to|n kh|c lại đến, Vừa khóc vừa tiếp tục b{i tụng ca, 48- V{ hét lên c}u thích hợp với họ. Giống như trước, họ tiến lại gần tôi, Những linh hồn đ~ cầu khẩn tôi, 51- Với th|i độ sẵn s{ng muốn nghe tôi nói. Tôi, đ~ hai lần thấy sự mong muốn của họ, Liền nói: - “Hỡi c|c linh hồn đ~ chắc chắn 54- Sẽ được đến chốn bằng an, dù chưa biết khi n{o. C|c bộ phận cơ thể tôi không bỏ lại dưới kia,
M{ tất cả đều được mang đến đ}y với tôi, 57- Với m|u v{ với cả c|c khớp nối. Tôi đi lên trên kia để không còn đui mù nữa, Một phu nh}n trên đó đ~ xin cho tôi được }n huệ 60- Mang th}n x|c con người tới thế giới c|c ngươi. Mong cho ước muốn lớn nhất của c|c ngươi Sớm được thỏa m~n, cầu trời sẽ đón tiếp c|c ngươi, 63- Trời đầy tình thương yêu v{ vô cùng cao rộng! H~y nói với tôi, c|c người l{ ai, Để tôi chép lại v{o t|c phẩm của tôi, 66- Đ|m đông kia l{ ai, họ đang đi quay lưng lại c|c người”. Giống như d}n miền núi lần đầu ra tỉnh, Quê kệch v{ hoang d~, họ nhìn quanh 69- Hết sức ngạc nhiên rồi im lặng. Tất cả đều tỏ vẻ bối rối, Nhưng một khi đ~ rũ bỏ được sự ngạc nhiên, 72- Họ trở lại điềm tïnh với những tr|i tim cao quý. Linh hồn đ~ hỏi tôi lúc trước, lại tiếp tục: - “Sung sướng thay người được đến xứ sở chúng tôi, 75- Học hỏi kinh nghiệm để chết đúng đắn hơn! Đ|m đông đang đi về phía kia đ~ phạm c|i tội, M{ Xêda trong lễ mừng chiến thắng, 78- Đ~ nghe thấy người ta g|n cho mình cái danh "Ho{ng hậu". Họ đi vừa kêu lên “Xôđôma”, Để tự lên |n mình như người đ~ nghe thấy, 81- Họ thèm v{o vết bỏng, sự nhục nh~. Tội của chúng tôi l{ |i nam |i nữ, Chạy theo nỗi thèm kh|t như thú vật, 84- Không giữ được quy tắc con người! Vì sự nhục nh~ đó, mỗi khi rời nhau, Chúng tôi phải kêu tên người đ{n b{
87- Đ~ th{nh thú vật trong bộ da con vật. Thế l{ người đ~ biết h{nh tích v{ tội phạm của chúng tôi, Nếu ngươi còn muốn biết họ tên v{ chúng tôi l{ ai, 90- Thì không còn thì giờ để nói v{ tôi cũng không biết. Tuy nhiên, riêng về tôi, tôi có thể l{m ngươi hài lòng, Tôi l{ Guydô Guyniđenli v{ đ~ tự l{m trong sạch, 93- Vì trước khi chết, tôi đ~ thực t}m hối hận. Giống như cơn thịnh nộ của Liguốcgô, Dẫn đến kết quả hai người con tìm thấy mẹ mình, 96- Tôi cũng như vậy, nhưng tôi không đủ t|o bạo. Khi tôi nghe gọi tên cha tôi, Người cha của tôi v{ của cả những người kh|c giỏi hơn tôi, 99- Đ~ h|t những vần thơ tình yêu dịu d{ng. Tôi không nghe, không nói, chỉ bước đi tư lự, V{ nhìn ngắm ông rất l}u, 102- Nhưng không d|m lại gần ông hơn vì sợ lửa. Khi đ~ ngắm ông thoả thuê rồi, Tôi vồn v~ đề nghị được giúp đỡ ông, 105- Bằng một lời cầu nguyện khiến mọi người tin tưởng”. Rồi linh hồn nói với tôi: - “Người đ~ để lại nơi tôi Một ấn tượng thực sự, vì người đ~ nói với tôi, thực rõ r{ng 108- M{ nước sông Lêtê cũng không thể xo| đi hay l{m sai lệch. Nhưng nếu những lời người nói đ~ thể hiện sự thật, H~y nói cho tôi biết, vì lý do n{o m{ c|i nhìn v{ giọng nói 111- Của người lại chứa chan tình thương mến đối với tôi? Tôi đ|p: - “Chính l{ những c}u thơ dịu d{ng của ngươi, Chừng n{o lối nói hiện đại còn tồn tại, 114- Sẽ còn l{m những dòng mực đó trở nên th}n thiết”. - “Ôi người anh em, hồn nói, người m{ tôi đang chỉ, Và ông dùng ngón tay chỉ một người phía trước.
117- L{ một người thợ giỏi nhất của tiếng nói mẹ đẻ. Về thơ tình yêu, về văn xuôi tiểu thuyết, Anh ta vượt mọi người kh|c, v{ cứ để cho bọn ngốc nói, 120- Chúng cứ tưởng giỏi hơn con người xứ Lêmôxi. Họ đi theo thời thượng hơn l{ sự thật, V{ dựa v{o đó để x}y dựng chủ kiến của mình 123- Trước khi nghe nghệ thuật v{ lẽ phải. Chính vì vậy m{ người xưa đ~ cho Guyttônê Giải thưởng, truyền từ miệng n{y qua miệng kh|c, 126- Cuối cùng sự thật đ~ gi{nh được nhiều phiếu bầu. Bây giờ nếu ngươi có đặc quyền rộng r~i như vậy, L{ được phép đến tu viện129- M{ ở đó Giêxu l{ Tu viện trưởng. Nói với người hộ tôi một chút với Đức Chúa cha, Trong chừng mực m{ chúng tôi cần đến, trong thế giới n{y, 132- Nơi chúng tôi không còn quyền phạm tội”. Rồi, ch|c l{ muốn nhường chỗ cho người kh|c, Đang đứng gần ông ta, linh hồn biến ngay v{o trong lửa, 135- Như một con c| lao xuống đ|y nước. Tòi tiến lại gần linh hồn m{ Guyđô đ~ chỉ V{ nói rằng: - “Tên tuổi của ông l{ niềm khao kh|t của tôi, 138- Luôn chiếm trong t}m trí tôi một chỗ tôn kính”. Ông trả lời một c|ch th{nh thật: - “Lời yêu cầu nh~ nhặn của người l{m tôi rất thích thú, 141- Khiến tôi không thể v{ cũng không muốn giấu giếm người, Tôi l{ \cnô, kẻ vừa khóc, vừa h|t, Tôi đau khổ về sự điên rồ ng{y trước, 144- V{ sung sướng vì niềm vui thần th|nh đang mong đợi. Tôi cầu xin người, với quyền lực được trao, Đang dẫn dắt người lên tột đỉnh bậc thang, H~y kịp thời nhớ đến nỗi đau khổ của tôi”.
Nói xong linh hồn lại lấn v{o trong lửa để được l{m trong sạch.
KHÚC XXVII Tầng núi thứ bảy: Thiên thần của sự trong trắng. Đan tê trước bức tường lửa. Thiên thần của Thiên đường mặt đất. Giấc mơ của Đantê: Lia v{ Raken. Ớ ngưỡng cửa Thiên đường, Viếcgiliô nói lời từ biệt Đantê. Mặt trời đ~ chiếu những tia nắng đầu tiên Xuống nơi đ~ đổ m|u Đấng s|ng tạo ra nó. 3- Dòng sông Ibêrô vẫn tiếp tục chảy. Nước sông Hằng đ~ được h}m nóng, Trời đ~ xế chiều, một ng{y sắp hết, 6- Khi thiên thần, vui vẻ hiện ra trước chúng tôi. Thiên thần đứng trên mép núi, xa ngọn lửa, V{ h|t: “Sung sướng thay những người có tr|i tim trong s|ng”, 9- Với một giọng nồng n{n hơn chúng ta. Rồi bảo chúng tôi: - “Hỡi c|c linh hồn thần th|nh, Không đi xa hơn được nữa, nếu không qua lửa đốt, 12- H~y bước v{o v{ lắng nghe tiếng h|t từ bờ bên kia”. Nghe bấy nhiêu lời, khi đến gần, Tôi run rẩy 15- Giống như người sắp bị chôn xuống hố. Tôi giơ hai ban tay nắm chặt ra phía trước, Nhìn ngọn lửa v{ hình dung qu| rõ, 18- Những cơ thể con người bị lửa thiêu m{ tôi đ~ thấy. Người hướng dẫn tốt bụng quay về phía tôi v{ nói: - “Hỡi con trai yêu quý, 21- Đ}y có thể la một cực hình, nhưng không phải l{ c|i chết. H~y nhớ lại, nhớ lại đi, ta đ~ hướng dẫn con, Bình yên vô sự trên lưng qu|i vật Giêriôn, 24- B}y giờ ta sẽ l{m gì đ}y, khi đ~ đến gần Chúa Trời?
Cứ tin chắc rằng, dù con có ở lại nghìn năm Trong những ngọn lửa n{y, 27- Cũng không một sợi tóc n{o của con bị ch|y! V{ nếu con sợ ta đ|nh lừa, H~y đến s|t lửa v{ l{m phép thử, 30- Dùng tay dí mép |o kho|c v{o lửa. Từ giờ h~y bỏ lại, bỏ lại mọi nỗi sợ h~i, Quay mặt v{o lửa v{ bước v{o một c|ch tự tin”. 33- Nhưng tôi như bị đóng đinh, chống lại lý trí của tôi. Thấy tôi vẫn bất động v{ như đông lại, Viếcgiliô nói, hơi bối rối: - “N{y con trai, 36- Con biết đấy, giữa Bêatờrisê v{ con, có bức tương n{y”. Giống như khi sắp chết, Piramô nghe thấy tên Títxbê, Liền mở mắt ra nhìn n{ng, 39- Trong lúc đó c}y d}u đ~ nhuộm đỏ m{u m|u. Cũng như thế, tấm th}n cứng đờ của tôi bỗng mềm ra, Tôi nhìn người hướng dẫn thông th|i, c|i tên đó 42- Vẫn luôn vang lên trong trí óc tôi. Người lắc đầu v{ nói: - “Thế n{o, Chúng ta ở lại phía bên n{y sao?”, rồi mỉm cười. 45- Như c|ch người ta chinh phục đứa trẻ với một quả t|o. Sau đó người nhảy v{o lửa trước tôi, V{ đề nghị Xtaxiô nhảy theo, 48- Từ l}u ông n{y vẫn đi cùng chúng tôi. Khi đ~ v{o trong đó, tôi chỉ muốn nhảy v{o, Bình thuỷ tinh đang sôi để được m|t hơn, 51- Vì lửa ch|y nóng không gì đo được. Người cha hiền từ, để l{m tôi thèm can đảm, Vừa đi, vừa luôn nói với tôi về Bêatờrisê: 54- “Dường như ta đ~ thấy đôi mắt n{ng”. Một tiếng h|t từ phía bên kia, Luôn hướng dẫn chúng tôi,
57- V{ chúng tôi đi ra đúng ở chỗ bắt đầu trèo lên. “H~y tới đ}y, những người được }n sủng của Cha tôi". Lời nói đó vang lên trong |nh s|ng ở đó, 60- S|ng đến mức l{m lo| mắt tôi va tôi không thể thấy gì. Tiếng nói đó lại tiếp tục: “Mặt trời đ~ ra đi, Đêm tối đến, nhưng xin đừng dừng lại m{ rảo bước lên, 63- Ở phía T}y trời vẫn còn chưa tối”. Con đường đi lên thẳng trong khối đ|, Theo c|i hướng khiến th}n tôi, 66- Không còn chặn lại những tia nắng mặt trời. Nhưng chúng tôi vừa vượt qua v{i bậc, Thì bóng tối đ~ loang ra, 69- V{ chúng tôi cảm thấy mặt trời đ~ lặn đ{ng sau chúng tôi. Trước khi không gian bao la V{ ch}n trời cùng có một m{u duy nhất 72- Đêm tối đ~ bao trùm khắp mọi nơi. Mỗi người chúng tôi lấy một bậc l{m giường, Bởi ngọn núi đ~ lấy đi của chúng tôi 75- Sức lực v{ niềm vui thích leo lên nữa. Giống như những chú dê nhanh nhẹn v{ gan dạ Trên đỉnh núi, khi chưa được ăn no, 78- Giờ đứng im để nhai lại. Người mục đồng chăn chúng, Lặng lẽ dưới bóng c}y, trong khi mặt trời chiếu s|ng, 81- Đứng tựa lên c}y gậy, canh chừng cho chúng nghỉ ngơi. Hoặc v{o đêm có sao đẹp, Người chăn cừu qua đêm yên tïnh, 84- Bên đ{n cừu, giữ cho chúng khỏi bị c|c thú vật kh|c tấn công. Lúc ấy, ba chúng tôi cũng giống như thế, Tôi như con dê v{ hai vị kia l{ người chăn dê,
87- Bị v|ch đ| cao ép hai bên sườn. Từ đó, nhìn thấy được bên ngo{i rất ít, Nhưng qua khoảng trời hẹp, 90- Tôi thấy c|c vì sao, to hơn, lấp l|nh hơn thường lệ. Thế l{ trong khi ngắm nhìn v{ suy ngẫm, Giấc ngủ chiếm lïnh lấy tôi, 93- V{ thường b|o trước việc mới sẽ đến. V{o giờ n{y, theo tôi nghï, ở phía đông, Sao Kim bắt đầu rực s|ng trên đỉnh núi, 96- V{ hình như vẫn luôn nồng n{n ngọn lửa tình yêu. Hình như tôi thấy trong giấc mơ, Một phu nh}n trẻ v{ đẹp, đang đi giữa c|nh đồng, 99- Vừa h|i hoa, vừa cất tiếng h|t. “Ai muốn biết tên tôi thì sẽ biết, Tôi l{ Lia v{ tôi đi khắp chung quanh, 102- Với b{n tay đẹp, tôi kết những vòng hoa. Tôi trang điểm, trước gương, để l{m mình vui thích, Nhưng Raken, em g|i tôi, thì chẳng bao giờ 105- Rời c|i gương của mình, suốt ng{y em ngồi trước gương, Em thích ngắm đôi mắt đẹp của mình, Còn tôi lại thích trang điểm bằng đôi tay của mình. 108- Nhìn ngắm l{ niềm vui của em, còn tôi thì thích hoạt động”. Những tia s|ng lộng lẫy của bình minh đ~ tỏa ra, V{ kh|ch h{nh hương thấy thật êm dịu, 111- Họ ngủ cũng không xa mấy con đường trở về. Bóng tối dần tiêu tan khắp mọi nơi, Giấc ngủ của tôi cũng tan biến, 114- Tỉnh giấc, tôi thấy hai người Thầy đ~ đứng dậy. “Tr|i quả ngọt ng{o giữa bao c{nh l|, M{ con người bận t}m đi tìm kiếm, 117- Hôm nay sẽ l{m dịu cơn đói của con”. Viếcgiliô đ~ nói với tôi những lời đó,
V{ chưa bao giờ một qu{ tặng, 120- Lại l{m tôi vui thích đến như thế. Vậy l{ kh|t khao nối tiếp khát khao Được lên trên cao, khiến mỗi bước ch}n 123- Tôi cảm thấy như có c|nh để bay lên. Khi mọi bậc lên đ~ được vượt qua, V{ chúng tôi đ~ đến bậc cuối cùng, 126- Viếcgiliô nhìn v{o mắt tôi v{ nói: “Con trai ạ, con đ~ thấy ngọn lửa nhất thời V{ ngọn lửa vïnh hằng; thế l{ con đ~ tới nơi 129- M{ chính ta cũng không hiểu rõ. Ta đ~ dẫn dắt con đến đ}y nhờ khoa học v{ nghệ thuật, Từ nay h~y lấy ý của con l{m người hướng dẫn, 132- Con đ~ ra khỏ những con đường chật hẹp v{ nguy hiểm. Hãy nhìn mặt trời chiếu s|ng trên tr|n con, Nhìn cỏ, nhìn hoa v{ c}y cối, 135- Ở đ}y đất đai cũng tự nó sinh ra. Rồi sẽ đến, thật vui vẻ, những đôi mắt đẹp, Từng vừa khóc vừa yêu cầu ta đến với con, 138- B}y giờ con có thể ngồi, có thể đi lại đ}y đó. Đừng chờ ý kiến hay dấu hiệu của ta, Sự suy xét của con l{ tự do, thẳng thắn v{ l{nh mạnh, Không l{m theo ý con sẽ l{ một sai lẩm, 142- Ta đặt lên đầu con vòng hoa v{ chiếc mũ h{nh lễ”.
KHÚC XXVIII Thiên đường mặt đất: Nữ thiên thần Matenda giảng giải cho Đantê về sông Lêtê v{ mọi hiện tượng v{ bản chất kh|c thường của Thiên đường mặt đất. H|o hức muốn tìm hiểu đ}y đó, Khu rừng thiêng xanh tươi, rậm rạp, 3- L{m m|t mắt mọi người trong ng{y mới. Không chờ đợi nữa, tôi rời bờ sông, Thong thả dạo bộ v{o c|nh đồng, 6- Mặt đất khắp nơi ng{o ngạt hương thơm. Một l{n gió nhẹ thoảng qua, Lướt trên mặt tôi, 9- Không đ}p mạnh, chỉ l{ một l{n gió cực kỳ êm dịu. L| c}y hiền ho{ rung rinh, Tất cả cùng hướng về một phía, 12- Nơi thần núi tung ra tia s|ng đầu tiên. Tuy nhiên c}y cối vẫn đứng thẳng, Để cho chim chóc trên ngọn c}y, 15- Tiếp tục trổ t{i của chúng. Chim vui vẻ hót trong vòm l|, Ch{o đón những thời khắc đầu tiên của ng{y mới. 18- Với giọng trầm trầm theo vần điệu. Thanh }m truyền từ c{nh nay sang c{nh kh|c, Của rừng thông trên b~i Ki|txi, 21- Khi thần giải phóng, cho phép bay đi. Cuộc dạo chơi thong thả, Đ~ đưa tôi kh| xa v{o khu rừng cổ, 24- Đến nỗi không còn biết mình đang ở đ}u. Một dòng suối cắt ngang đường đi,
Những l{n sóng nhỏ đổ về mé tr|i, 27- Nơi cỏ mọc dọc theo bờ suối. Nước ở đ}y trong suốt cực kỳ, Dường như được pha chất gì đó, 30- Nên có thề nhìn rõ tận đ|y. L{n nước trôi đi lặng lẽ, Dưới bóng m|t vïnh hằng, 33- Không một tia s|ng rnặt trời, hay mặt trăng, có thể dọi tới. Tôi dừng ch}n v{ Đưa mắt nhìn lướt bờ bên kia, 36- Để ngắm c}y cối muôn m{u muôn vẻ đang trổ hoa. Bỗng đột nhiên xuất hiện, Một việc l{m đảo lộn mọi ý nghï của tôi, 39- Khiến tôi kinh ngạc v{ th|n phục. Một phu nh}n đơn độc vừa đi vừa h|t, Vừa chọn hoa giữa muôn hoa đế h|i 42- Con đường n{ng đi cũng được l|t đẹp đẽ. - “Hỡi người đẹp, tôi nói, cầu cho |nh s|ng tình yêu Sẽ đem lại cho n{ng sự nồng nhiệt, 45- Và tôi tin, điều đó l{ bằng chứng của tr|i tim. Khiến n{ng vui ch}n đến nơi đ}y. Mong n{ng tiến lại gần dòng sông, 48- Để cho tôi nghe được lời n{ng h|t. N{ng l{m tôi nhớ lại Pơrôxécpina, Nơi v{ thời khắc mẹ n{ng đ|nh mất con 51- V{ n{ng đ~ đ|nh mất cả mùa xu}n”. Thế l{ n{ng quay lại, Hai ch}n lướt nhẹ trên mặt đất, 54- Như một người đang múa. Khó khăn lắm mới đặt được ch}n n{y trước ch}n kia, Rồi quay lại với những đo| hoa v{ng, tía, 57- Quay lại cả với tôi, mắt nhìn xuống
như một trinh nữ thẹn thùng. N{ng đ~ đ|p lại thỉnh cầu của tôi, Tiến lại gần, khiến cho giọng h|t dịu d{ng 60- Đến được nơi tôi cùng với ý nghïa. Từ khi n{ng đến nơi cỏ xanh ướt đẫm, Vì nước của dòng sông xinh đẹp, 63- N{ng đ~ ban cho tôi diễm phúc được ngước nhìn lên. Tôi không tin mắt thần Vệ nữ, Có thể s|ng ngời hơn thế 66- Khi bị thương tích vì con n{ng bất cẩn. N{ng đứng, tươi cuời, ở bên kia bờ suối, Tay loang lổ c|c m{u hoa sặc sỡ, 69- M{ ở đất n{y không cần gieo hạt vẫn sinh sôi. Chỉ có ba bước, dòng suối đ~ ngăn c|ch chúng tôi, Thế m{ xưa kia Xécxê đ~ bắc cầu Êlétpôngtô qua biển, 72- Nhưng sự thất bại đ~ c{nh c|o tính kiêu ngạo của con người. Lêăngđờrô chắc không căm thù sóng biển Đ~ ngăn c|ch Xéttô v{ Abiđô 75- Bằng tôi thù ghét dòng suối n{y, vì nó chẳng mở đường đi. - "Ngươi l{ người mới, n{ng bắt đầu cất tiếng Ta cười bởi vì nơi n{y được chọn 78- Có thể vì đ~ l{ c|i tổ ph|t sinh lo{i người. Ngươi kinh ngạc th|n phục nhưng chắc cũng còn ho{i nghi, Những |nh s|ng tỏa ra từ th|nh ca 81- Sẽ xua đuổi m}y mù trong trí n~o của c|c ngươi. Còn ngươi, đi ở h{ng đầu, lại đ~ thỉnh cầu ta, Nếu còn muốn biết điều gì kh|c 84- Ta sẵn s{ng trả lời c|c c}u hỏi của ngươi”. Tôi nói: - “Nước v{ tiếng động của núi rừng Đụng chạm với niềm tin mới của tôi,
87- Một việc m{ người ta đ~ nói với tôi tr|i ngược ở đ}y”. N{ng đ|p: - “Ta sẽ nói với ngươi ngọn nguồn, Điều đ~ l{m ngươi ngạc nhiên, 90- Ta sẽ xua tan m}y mù đ~ l{m ngươi bị thương tổn. Đấng tối thượng đ~ một mình thích thú Tạo ra con người tốt l{nh, to{n thiện, 93- V{ đ~ cho nó nơi n{y để bảo đảm sự an bình vïnh viễn. Nhưng do lỗi lầm họ không ở đ}y được l}u, Vì lỗi lầm, họ đ~ đổi tiếng cười hồn nhiên 96- V{ sự êm dịu của cuộc sống th{nh tiếng khóc v{ dằn vặt. Việc hỗn loạn hình th{nh từ dưới thấp, Sự bốc mùi từ nước v{ đất, M{ sức nóng đưa lên ở đ}y. Không g}y phiền muộn cho con người, Quả núi n{y vươn cao lên trời, 102- Luôn yên bình ngay từ cửa đi v{o. Không khí xoay th{nh vòng tròn to{n bộ, Do vòm trời thứ nhất cuốn đi, 105- Trừ khi vòng ấy có điểm n{o đứt đoạn. Ở độ cao n{y tất cả đều tự do, Trong không khí sống động, vòng quay chạm phải rừng s}u, 08- G}y nên tiếng động trong bề d{y của nó. C}y cối bị sức đó t|c động, Lại ngập v{o trong gió do tính năng của nó 111- Rồi quay vòng v{ lan toả ra chung quanh. V{ đất, theo phẩm chất của nó, Do nó v{ do trời, sẽ hấp thụ v{ sinh ra, 114- C|c c}y cỏ đa dạng có tính chất kh|c nhau. Có thể sẽ không có gì phải kinh ngạc, Khi hiểu được điều n{y, 117- V{i loại c}y mọc lên ở đ}y m{ không cần việc gieo trồng. Ngươi cần biết rằng, ở c|nh đồng thần th|nh n{y,
Nơi ngươi đang đứng, có đầy đủ mầm mống mọi lo{i, 120- V{ quả ở đ}y người ta không h|i như nơi kh|c. Nước m{ ngươi thấy không chảy ra từ nguồn n{o, M{ do hơi nước bị lạnh l{m đông lại, 123- Th{nh một dòng sông khi cạn, khi đầy. Nước chảy ra từ giếng chứa vïnh hằng, Chia th{nh hai dòng kênh mở rộng, 126- Tất cả chỉ tùy thuộc ý riêng của Chúa. Ở đ}y dòng nước chảy có một tính năng, Tước bỏ đi mọi ký ức về tội |c, 129- M{ để lại cho trí nhớ mọi điều tốt l{nh. Đ}y l{ sông Lêtê, v{ mé bên kia, Lại có tên l{ Ơnôê; v{ vấn đề l{ ở chỗ 132- Cần phải nếm nước bên n{y v{ c| bên kia. Vị nước ở đ}y vượt xa mọi thứ kh|c, V{ tốt nhất l{ cơn kh|t của ngươi có thể hết hẳn, 135- Thôi, ta không tiết lộ cho ngươi thêm điều gì nữa. Nhưng ta ban cho ngươi một c}u kết luận, Ta không tin l{ điều ta nói đ~ l{m ngươi không thích, 138- Nó sẽ đi theo ngươi xa hơn một lời hứa. C|c nh{ thơ xưa hay ca ngợi Thời đại ho{ng kim v{ cuộc đời cực lạc, 141- Nơi Thi đ{n, chắc họ mơ ước chốn n{y. Đ}y l{ quê gốc cùa nh}n loại vô tư, Đ}y l{ mùa xu}n vïnh viễn, với mọi lo{i hoa quả, 144- Nước ở đ}y l{ rượu ngọt m{ mọi người ca ngợi”. B}y giờ tôi quay lại phía hai nh{ thơ của tôi. Đầu óc căng thẳng nhưng tôi lại thấy họ mỉm cười Khi được nghe lời cuối cùng n{y. 148- Thế l{ tôi hướng mắt nhìn về phía phu nh}n xinh đẹp.
KHÚC XXIX Thiên đường mặt đất (tiếp theo): Đantê v{ Malenda đi dọc sông Lêtê. Đ|m rước thần bí: bảy c}y đèn nến, hai mươi bốn ông gi{, bốn con vật có c|nh, cỗ xe do Sư tứ - chim ưng kéo. Bảy ông gi{ cuối cùng. Kết thúc lời thuyết giảng của mình, Nữ thần h|t vang như một phụ nữ đam mê, 3- “Sung sướng thay những kẻ m{ tội lỗi được tha thứ!” Rồi c|c nữ thần đi dạo, Dưới bóng rừng c}y hoang d~, người thì thích thú, 6- Người thì lẩn tr|nh |nh mặt trời. Một nữ thần men theo bờ, Đi ngược con sông, 9- V{ tôi, từng bước ngắn, đi theo n{ng. Khi chúng tôi đi chưa được trăm bước, Thì hai bờ sông đều cùng rẽ quặt, 12- Th{nh thử tôi thấy mình lại đi về hướng mặt trời mọc. Theo hướng đó chúng tôi đi chưa xa lắm, Thì n{ng quay về phía tôi v{ nói: 15- - “Người anh em, h~y nhìn kia”.
Tôi thấy một luồng |nh s|ng, Xuyên qua khu rừng rậm, đến mọi phía 18- L{m tôi tưởng đó l{ một |nh chớp. Nhưng rồi luồng |nh s|ng chạy đi như khi nó đến. Luôn chói sáng và kéo dài lâu, 21- Khiến tôi tự hỏi trong đầu: “C|i gì thế n{y?” Rồi một giai điệu dịu d{ng vang lên, Trong không trung s|ng l|ng đó, bấy giờ với 1òng sùng đạo tốt l{nh, 24- Tôi đ~ chê tr|ch sự t|o tợn của n{ng Eva. Bởi vì ở nơi, trời v{ đất đều thích v}ng lời, Một ngươi đ{n b{, một mình, mới được tạo th{nh, 27- M{ đ~ không chịu ẩn sau mạng che mặt. Nếu m{ n{ng khôn ngoan hơn, Thì tôi đ~ được hưởng niềm vui khôn tả đó, 30- Sớm hơn v{ l}u hơn. Trong lúc tôi đi với c|c hiểu biết ban đầu Của niềm vui vïnh hằng, còn phải chờ đợi, 33- Nhưng kh|t khao được hạnh phúc nhiều hơn. Không khí trước mặt chúng tôi, dưới những t|n l| xanh, Như biến th{nh m{u lửa ch|y 36- V{ trong }m thanh êm dịu người ta nhận ra một giọng h|t. Ôi, các Nữ thần nghệ thuật, Nếu vì c|c người, có lúc tôi đ~ phải chịu đói, chịu rét. 39- Phải thức đêm, thì b}y giờ l{ lúc tôi đòi được gia }n. Núi Elicôna cần tiếp nước cho tôi, V{ n{ng Urani, với đội hợp xướng của n{ng, cần hỗ trợ tôi, 42- Để tôi viết th{nh thơ những điều kỳ diệu. Xa hơn một chút, hiện ra bảy c}y bằng v{ng, Có thể l{ tôi lầm lẫn, 45- Do khoảng c|ch giữa c|c vật đó v{ chúng tôi.
Nhưng khi tôi đ~ đến kh| gần, Để cho c|c vật đó không đ|nh lừa gi|c quan, 48- Thì cùng không có gì sai lệch, do khoảng c|ch sinh ra. Nhưng tính năng vẫn nuôi dưỡng lý trí. B|o cho tôi biết: có thể l{ những c}y đèn nến, 51- V{ tôi nghe vang lên tiếng h|t mừmg. Từ đồ vật đẹp đẽ đó chiếu ra Một |nh s|ng rực rỡ hơn |nh trăng v{o đêm đẹp trời, 54- Hoặc lúc nửa đêm v{o tuần trăng s|ng. Đầy cảm phục, tôi quay về phía Viếcgiliô, Người đ|p lại tôi 57- Bằng một c|i nhìn không kém phần kinh ngạc. Rồi tôi quay mắt nhìn những vật đẹp đẽ kh|c, Đang chậm chạp tiến về phía chúng tôi. 60- Mà môt cô d}u mới cũng còn đi nhanh hơn. Vị nữ thần liền tr|ch tôi: “Tại sao chỉ quan t}m Đến những |nh s|ng rực rỡ ấy, 63- M{ không nhìn xem c|i gì đến sau nữa?” Bấy giờ tôi thấy có những người Như đi theo người chỉ huy của họ v{ đều mặc trắng, 66- Mà chưa bao giờ tôi thấy trắng đến như vậy. Ở bên tr|i tôi, nước sông long lanh Phản chiếu mọi hình ảnh 69- Như một tấm gương, nếu nhìn v{o đấy. Khi đến một điểm trên bờ mé tôi đi, Chỉ còn con sông ngăn c|ch tôi với đo{n người. 72- Tôi dừng lại để nhìn cho rõ. V{ tôi thấy những ngọn lửa đang tiến lên, Để lại phía sau không khí được tô m{u 75- Trông có vẻ như nhïmg l| cờ nhỏ. Có thể nhận ra bảy c|i, Được điểm tô bằng đủ mọi m{u sắc,
78- Như cầu vồng trên trời hay thắt lưng của n{ng Đêlia. Những ngọn cờ ấy còn kéo d{i về phía sau, Vượt qu| tầm nhìn của tôi v{ theo ph|n đo|n của tôi, 81- Chúng c|ch nhau khoảng mười bước Dưới bầu trời đẹp như tôi đ~ mô tả, Hai mươi bốn cụ gi{ tiến lên, cứ hai người một, 84- Đầu đội vòng hoa huệ trắng. Họ đồng thanh h|t: - “Cầu cho n{ng được ban phúc l{nh Trong những người con g|i của Ađamô, 87- V{ cầu cho sắc đẹp của n{ng m~i m~i vïnh hằng!” Khi bên bờ kia, đối diện với tôi, Đ|m cỏ hoa xanh tươi không còn bị dẫm đạp 90- Bởi đ|m rước của đo{n người được }n sủng. Thì trên trời cao, như |nh s|ng nối tiếp |nh s|ng Bốn con vật tiến đến 93- Tất cả đội vòng l| xanh tươi. Mỗi con có s|u c|nh, Lông c|nh đầy những con mắt, 96- Giống như mắt của \cgô, nếu như ông còn sống. Hỡi c|c độc giả của tôi, tôi sẽ không viết những dòng thơ, Để mô tả hình thù của chúng, bởi một công việc kh|c 99- Đang thôi thúc tôi, khiến tôi không thể cống hiến chỗ n{y. Nhưng h~y đọc Êdêkicn, ông đ~ mô tả chúng, Ông đ~ thấy chúng đến từ vùng lạnh 102- Cùng với gió, lửa v{ m}y. Trong những t|c phẩm của ông, bạn sẽ thấy chúng. Giống như chúng đang ở trên cao kia, chỉ kh|c những c|i c|nh, 105- Về điểm n{y thì Giôvanni v{ tôi nói kh|c nhau. Giữa bốn con vật đó L{ một cỗ xe chiến thắng, có hai bánh, 108- Đang tiến đến, do một con Sư tử - chim ưng kéo.
Con Sư tử - chim ưng vươn đôi c|nh lên trời, Ở chính giữa c|c l| cờ, 111- Nên khi rẽ không khí, nó không l{m hỏng một l| cờ n{o cả. Những l| cờ đó lên cao hút tầm mắt, C|c bộ phận của chim ưng m{u v{ng, 114- Còn c|c bộ phận kh|c m{u trắng, lẫn m{u đỏ. Chẳng những người La M~ đ~ không cung phụng được cho Augútxtô Một cỗ xe đẹp như thế, v{ cỗ xe mặt trời 117- Của người ch}u Phi, nếu đem so cũng thật nghèo nàn, Cỗ xe mặt trời đó, đi chệch hướng, đ~ bốc ch|y, V{ theo lời cầu xin th{nh kính của quả đất 120- Giôvê đ~ công bằng một c|ch bí mật. Quanh b|nh xe bên phải Ba phu nh}n đang nhảy múa, một người m{u đỏ, 123- Thật khó ph}n biệt được n{ng trong đ|m lửa. Người thứ hai, thịt va xương Như l{m bằng ngọc bích, 126- Người thứ ba trông tựa tuyết mới sa. Khi thì có vẻ do n{ng |o trắng điều khiển, Khi thì n{ng |o đỏ, bằng giọng h|t 129- Điều chỉnh nhịp đi nhanh hay chậm. Quanh bánh xe bên trái, Bốn n{ng kh|c, bận quần |o m{u tía đang nhảy, 132- Theo nhịp của một n{ng có ba con mắt. Sau tất cả hai nhóm m{ tôi vừa mô tả, Tôi thấy hai ông gìa ăn mặc kh|c nhau, 135- Nhưng cùng một d|ng vẻ rắn rỏi v{ đ|ng kính. Người thứ nhất có vẻ l{ một người th}n thiết Của Ipôcơratê vï đại, được Tạo ho| tạo ra 138- Cho c|c sinh vật m{ Người yêu quý nhất. Người kia lại thể hiện một sự quan t}m ngược lại,
Ông mang một thanh gươm sắc, s|ng lo|ng, 141- L{m cho tôi sợ, từ bên n{y suối. Bốn ông gi{ kh|c đi theo họ, có vẻ khiêm nhường. V{ sau rốt, một ông gi{ đi một mình. 144- Như buồn ngủ nhưng lại có vẻ mặt tinh qu|i. Bảy ông gi{ n{y cũng ăn mặc giống như to|n thứ nhất, Nhưng không có vòng hoa huệ, 147- Vấn quanh đầu. Họ mang hoa hồng v{ nhiều hoa kh|c đỏ thắm, Nhìn từ xa ngươi ta d|m thề rằng: Đầu họ như ch|y rực ở phía trên lông m{y. Khi cỗ xe đến trước mặt tôi Sấm rền vang, v{ c|c nh}n vật. đ|ng kính. Như bị cấm, không được tiến lên nữa, 154- Đứng dừng lại với những ngọn cờ đầu tiên.
KHÚC XXX Thiên đường mặt đất: Sự xuất hiện cúa Bêatờrisê. Viếcgiỉiô biến mất. Những lởi tr|ch móc cúa Bêatờrisê. Lòng trắc ẩn của c|c thiên thần. Tầng trời thứ nhất của phương Bắc, Nơi tinh tú chẳng bao giờ mọc, chẳng bao giờ lặn, 3- Chẳng có sương mù, ngo{i sương mù tội lỗi. Chỉ cho mỗi người ở trên cao Ý thức về nhiệm vụ, giống như ở hạ giới 6- Người hoa tiêu hướng dẫn cho t{u thuyền cập bến. Đ|m rước thần thiêng dừng lại, C|c cụ gi{ chính trực đi cạnh Sư tử - chim ưng 9- Quay nhìn cỗ xe chở kinh như nhìn về nơi ngơi nghỉ. Một người trong bọn, hình như được Trời ph|i đến, H|t lên ba lần v{ tất cả h|t theo: 12- “Hỡi em yêu, h~y về đ}y, từ đất Libăng”. Giống như những người được tuyên phúc Nghe xướng tên, đội mồ, đột ngột đứng lên, 15- Vừa hò reo, vì tiếng nói được hồi phục. Cũng như vậy, h{ng trăm gi|o sï v{ sứ giả truyền tin Của cuộc đời vïnh cửu cùng đứng dậy trên cỗ xe thiêng, 18- Theo tiếng gọi của cụ gi{ vï đại. Họ tung hoa lên trời v{ khắp xung quanh, Rồi hô vang: “Hoan hô người đ~ đến, 21- H~y tung lên đi những nắm huệ dầy”. Thỉnh thoảng tôi thấy v{o buổi bình minh, Bầu trời phía đông tất cả rực hồng, 24- Nhưng