hồi là một nhà tư vấn tâm lý được cấp phép hoạt động. Những nhóm phục hồi nên là nơi để người sống sót bước ra khỏi bóng tối của sự lạm dụng, là nơi để tìm kiếm sự hỗ trợ lẫn nhau, tìm kiếm những ranh giới lành mạnh giữa những thành viên trong nhóm và là nơi chào đón tất cả những người sống sót dù cho họ đang ở đâu trên quá trình hồi phục. Cơ cấu tổ chức của nhóm phục hồi được xác định bởi những người tổ chức nhóm phục hồi. Một số nhóm chỉ toàn là đàn ông, toàn là phụ nữ hoặc có cả nam và nữ, có những nhóm chỉ dành cho những người đang thực hiện việc Không liên lạc hoặc dành cho người sống sót đang thực hiện Liên lạc trung lập hoặc bất kỳ sự kết hợp nào giữa các thành viên trong nhóm phục hồi. Có những nhóm phục hồi tập trung giải quyết sự lạm dụng tâm lý trong mối quan hệ yêu đương, tại nơi làm việc hoặc trong lĩnh vực tôn giáo. Có vô vàn ý tưởng về cách cuốn sách này được sử dụng cho việc hỗ trợ giữa những người sống sót. Nhiệm vụ của tôi chỉ là cung cấp những lựa chọn trên trang web, để giới thiệu những người sống sót ở cùng nơi cư trú với nhau. Từ đó, người tổ chức và những thành viên trong nhóm phục hồi quyết định thành lập các nhóm đáp ứng những nhu cầu đặc biệt. Dù bạn đang tự làm bài ghi chép này hay đang làm trong nhóm phục hồi – tôi mong bạn hãy cảnh giác với cảm giác của bạn trong suốt quá trình hồi phục. Một số điều chúng ta sắp nói sau đây có thể kích thích và những ký ức đau khổ sẽ quay về. Hãy kiên nhẫn. Hãy quan tâm đến sức khỏe thể chất và cảm xúc của bạn. Không cần vội vàng để đọc hết cuốn sách hoặc bản ghi chép này. Chậm lại và hít thở. Khi cần, bạn hãy đặt cuốn sách này xuống và quay lại đọc vào một ngày nào đó. Thật tuyệt vời nếu bạn nắm vững từng mẩu thông
tin nhỏ trong cuốn sách này mỗi ngày. Điều đó cho phép bạn có thời gian suy ngẫm về những khái niệm mà bạn đọc vào một ngày nào đó. Nhiều người lựa chọn đọc một trang web hoặc nhóm các câu hỏi, và như thế là đủ. Bạn có thể muốn đọc cuốn sách này thật nhanh, và điều đó cũng rất tuyệt vời. Vấn đề cơ bản là hành trình hồi phục của bạn là của riêng bạn. Bạn quyết định cách tiếp cận tốt nhất cho quá trình chữa lành của mình. Với những suy nghĩ đó, nếu bạn tham gia một nhóm phục hồi tại địa phương và bạn cảm thấy thái độ và cảm xúc ở đó không phù hợp với mình, hãy tìm kiếm những nhóm khác cho đến khi tìm được nhóm phù hợp nhất với mình. Có thể bạn sẽ yêu thích bản ghi chép này như một hành trình cá nhân và nó không thể vội vàng được. Vì có nhiều mức độ nghiêm trọng và tổn thương về tinh thần khác nhau, cũng như có sự khác nhau về thời gian người sống sót cảm thấy sẵn sàng để tiến bước về phía trước, đi đến giai đoạn của quá trình hồi phục. Tôi muốn dừng lại ở đây và muốn nói rằng tôi thực sự xin lỗi, bạn cần chữa lành toàn bộ, hoàn toàn. Lạm dụng tâm lý tiềm ẩn rất khó hiểu, âm thầm, và rất dễ gây hiểu lầm. Là một người sống sót, bạn biết tất cả những điều đó là sự thật. Hãy tin khi tôi nói rằng, một khi hoàn thành sáu giai đoạn của quá trình hồi phục, bạn sẽ hiểu biết hơn về sự lạm dụng gây ra bởi người bị chứng rối loạn nhân cách, hơn bất cứ nhà trị liệu tâm lý đang hành nghề nào. Đó là lời cam kết cá nhân của tôi khi bạn có thể gọi tên cụ thể những kiểu người và tình huống trong cuộc sống đã được đề cập trong cuốn sách Thao túng tâm lý. Phần bản ghi ghép hằng ngày này sẽ là một loạt những câu hỏi và thảo luận. Tóm lại, tôi hy vọng thông qua việc ghi chép hằng ngày và có thể qua việc chia sẻ quá trình hồi phục trong nhóm giúp đỡ nhau phục hồi, bạn sẽ thu được nhiều kiến thức bổ ích từ câu chuyện của chính mình.
Ai là kẻ lạm dụng tâm lý? Người độc hại là những ai? Một người ái kỷ, người chống đối xã hội hoặc người thái nhân cách có thể là bố, mẹ, anh, chị, ông, bà, cô, chú, em họ, bạn trai, bạn gái, chồng, vợ, người con trưởng thành, bạn bè, thông gia, đồng nghiệp, sếp, mục sư, người thầy hoặc bất cứ ai trong mối quan hệ giữa người với người. Bạn có thể thấy, sự độc hại của họ có thể gây ảnh hưởng đến rất nhiều người. Đáng buồn là, vòng tròn ảnh hưởng của họ (và sau đó phát triển thành vòng tròn phá hủy) rất rộng. Đôi lúc tôi sẽ sử dụng thuật ngữ “người độc hại” hoặc “những người độc hại”. Lúc đó, tôi đang ám chỉ đến những cá nhân có các đặc điểm của chứng Rối loạn nhân cách ái kỷ (narcissist) và chứng Rối loạn nhân cách chống đối xã hội (sociopath) và người thái nhân cách (psychopath). Tôi hiểu rằng bạn có thể không chắc liệu kẻ lạm dụng có đầy đủ các tiêu chuẩn chẩn đoán hay không, và điều đó hoàn toàn không sao cả. Sử dụng từ ngữ của mình, bạn hãy mô tả đặc điểm khác nhau của người ái kỷ, người chống đối xã hội hoặc người thái nhân cách. Người ái kỷ: ------------------------------------- Người chống đối xã hội: ------------------------------------- Người thái nhân cách: ------------------------------------- Mọi người thường hỏi sự khác biệt lâm sàng giữa một người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách là gì. Tôi sẽ dùng những ví dụ giả định sau để nhấn mạnh sự khác nhau khá nhỏ giữa những người này:
Một người ái kỷ khi đâm phải bạn sẽ chửi mắng bạn vì đã đi vào đường của họ. Họ sẽ không ngừng phàn nàn về việc bạn đã phá hỏng chiếc ô tô của họ như thế nào. Một người chống đối xã hội khi đâm phải bạn sẽ chửi mắng bạn vì đã đi vào đường của họ, và nở nụ cười xảo quyệt vì họ đang bí mật tận hưởng niềm vui nhờ mớ hỗn độn mà họ đã gây ra. Một người thái nhân cách còn đi xa hơn thế, họ tính toán từng bước để chắc chắn rằng họ sẽ đâm phải bạn, rồi vừa cười vui vẻ vừa làm điều đó, và quay trở lại để chắc chắn rằng tổn hại khủng khiếp nhất đã xảy ra. Con người đáng mến, phải không? Đó chính là lý do khiến bạn phải vất vả để thực hiện Liên lạc tập trung hoặc Không liên lạc với những người độc hại. Nếu những thuật ngữ trên mới với bạn, không cần phải lo lắng. Bạn sẽ tìm hiểu tất cả về chúng trong thời gian chúng ta làm việc cùng nhau. Theo ví dụ giả định về việc va chạm ô tô ở trên, định nghĩa của bạn về người ái kỷ, người chống đối xã hội hoặc người thái nhân cách thay đổi như thế nào hay nó vẫn giống như những gì bạn viết lúc đầu? ------------------------------------- Giới tính và sự lạm dụng Ý nghĩ rập khuôn là chỉ có đàn ông mới là những người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách. Điều này hoàn toàn không đúng. Có nhiều người phụ nữ là nguyên nhân của một mối quan hệ độc hại, của gia đình, nơi làm việc hoặc môi trường tôn giáo độc hại.
Hãy chia sẻ những điểm giống và khác nhau dựa trên giới tính của kẻ lạm dụng tâm lý là nam giới với kẻ lạm dụng tâm lý là nữ giới: ------------------------------------- Đặc điểm chung: ------------------------------------- Đặc điểm khác nhau: ------------------------------------- Hãy tóm tắt sự lạm dụng tâm lý mà bạn từng trải qua bởi một nhóm giới tính hoặc bởi cả hai giới tính: Nữ giới: -------------------------------------. Nam giới: ------------------------------------- Nếu bạn từng trải qua sự lạm dụng bởi cả hai nhóm giới tính, sự lạm dụng khác nhau như thế nào giữa hai nhóm giới tính? ------------------------------------- Quá trình hồi phục của bạn khác nhau như thế nào dựa trên giới tính của kẻ lạm dụng? ------------------------------------- Nếu một nạn nhân phải rất vất vả để chứng minh mình bị bạo hành về thân thể, mọi chuyện thậm chí còn khó khăn hơn để mọi người nhận thức được tính chất nghiêm trọng của nạn lạm dụng tâm lý. Những người sống sót đang cố bảo vệ bản thân và những đứa con của mình thường bị coi là những kẻ “cuồng loạn, điên rồ, và tâm lý không ổn định”. Vì bản chất bí mật của lạm dụng tiềm ẩn rất khó để giải thích bằng từ ngữ. Nếu không sử dụng ngôn từ chuẩn xác, những người sống sót thường có dấu hiệu bị ám ảnh. Bản thân chúng tôi trong
cộng đồng phục hồi biết đó không hẳn là vấn đề, nhưng mọi người vẫn phải tìm hiểu thêm rất nhiều về lạm dụng tâm lý tiềm ẩn. Hãy viết một bài mô tả ngắn gọn, viết về những điều bạn nói với người khác để diễn tả sự lạm dụng bạn từng trải qua. ------------------------------------- Những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp hoặc người lãnh đạo nhà thờ tiếp nhận câu chuyện của bạn đến đâu, như thế nào? ------------------------------------- Theo bạn, tại sao lạm dụng tâm lý lại khó để diễn tả cho ai đó, người chưa từng trải qua sự lạm dụng? ------------------------------------- Cái gì là một kẻ lạm dụng tâm lý? Người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách ở xung quanh chúng ta. Là một nhà trị liệu tâm lý, tôi có thể chẩn đoán một người trưởng thành là người Rối loạn nhân cách ái kỷ hay một người Rối loạn nhân cách chống đối xã hội. Chúng ta thường không chẩn đoán được chứng rối loạn nhân cách cho đến khi người đó đến tuổi trưởng thành. Nghĩa là trong thời kỳ thiếu niên, nhân cách của một người đang hình thành. Một số người bộc lộ những đặc trưng của chứng Rối loạn nhân cách ái kỷ hoặc chứng Rối loạn nhân cách chống đối xã hội từ khá sớm, và những đứa trẻ hoặc thiếu niên này thường được phát hiện nhờ các dấu hiệu chẩn đoán khác, không liên quan đến nhân cách. Bạn từng thử tư vấn hoặc có biện pháp hòa giải với kẻ lạm dụng mình chưa? Nếu có, việc đó xảy ra như thế nào? Nếu bạn chưa từng thử, bạn
nghĩ sẽ có những khó khăn gì khi cố gắng trình bày vấn đề bạn đang gặp phải với người thứ ba? ------------------------------------- Bạn có tin mọi người đều là “người ái kỷ mức độ thấp” không? Nếu có, hãy cho biết tại sao bạn nghĩ điều đó là đúng. Nếu không, hãy cho biết tại sao bạn không nhận thấy tính ái kỷ trong mỗi người. ------------------------------------- Bạn có tin vào khái niệm “tính ái kỷ lành mạnh không? Nếu có, hãy cho biết định nghĩa của bạn về tính ái kỷ lành mạnh. Nếu không, hãy cho biết tại sao bạn không tin có những dạng khác nhau của tính ái kỷ lành mạnh. ------------------------------------- Tôi có niềm tin khá chắc chắn, ngược lại với ý nghĩ rằng mọi người đều là người ái kỷ mức độ thấp hoặc có những dạng lành mạnh của ái kỷ. Chứng rối loạn nhân cách ái kỷ là một sự bóp méo những điều bình thường mà một người tin và nghĩ về bản thân. Các tiêu chuẩn chẩn đoán cho thấy chứng rối loạn nhân cách ái kỷ phản ánh một tính cách không phát triển đúng đắn từ khi còn nhỏ và cho đến sau này. Ở tuổi trưởng thành, những người này chọn tiếp tục việc lạm dụng tâm lý người khác. Tôi không nghĩ bất kỳ một phần nhỏ nào của chứng rối loạn nhân cách ái kỷ, chứng rối loạn nhân cách chống đối xã hội hoặc chứng rối loạn thái nhân cách có thể lành mạnh. Nó giống như việc chúng ta nói có những tế bào ung thư khỏe mạnh vậy. Có những tiêu chuẩn nhất định để chẩn đoán chứng Rối loạn nhân cách ái kỷ và Rối loạn nhân cách chống đối xã hội. Sẽ có những người phù hợp với những tiêu chuẩn cụ thể hoặc sẽ có những người không. Không có cái gọi là tính ái kỷ mức độ thấp từ quan điểm y học. Sẽ có ai đó có đầy đủ các tiêu chuẩn chẩn đoán hoặc có người lựa chọn những tiêu chuẩn mình muốn. Chúng
ta có ý nghĩ về “tính ái kỷ lành mạnh” xuất phát từ công cụ chẩn đoán Thước đo Chứng rối loạn nhân cách ái kỷ (NPI). Đó là công cụ sai lầm vì nó đánh giá người bị nghi ngờ có sự méo mó về nhận thức (người độc hại). Họ được yêu cầu làm bảng câu hỏi tự thực hiện, ở đó rất dễ nhìn ra câu hỏi nào sẽ gây ra ấn tượng về sự hoang tưởng. Hầu hết những người nghi bị chứng rối loạn nhân cách đủ khôn ngoan để biết đọc vị những người xung quanh và thao túng những người này. Họ biết cách giữ mình để bản thân không bị coi là “tồi tệ” khi cần phục vụ lợi ích của mình. Một số nhà nghiên cứu và chuyên gia trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần khi nhìn thấy mức điểm thấp trong NPI và đưa ra kết luận những người làm bài kiểm tra có “tính ái kỷ ở mức độ thấp”. Và đó là nguồn gốc của thuật ngữ “tính ái kỷ ở mức độ thấp” và tôi cảm thấy nó rất nực cười. Chỉ vì ai đó thể hiện sự tự tin, độc lập rất cao của mình và thậm chí là làm ra vẻ can đảm một chút không có nghĩa là họ không có sự đồng cảm và không có nghĩa là họ thích làm tổn hại người khác để tiêu khiển. Và đó là đặc điểm tính cách của người bị chứng Rối loạn nhân cách ái kỷ hoặc người bị chứng Rối loạn nhân cách chống đối xã hội. Hoàn toàn không có vấn đề gì nếu bạn vẫn tin vào ý nghĩ về tính ái kỷ lành mạnh hoặc tin rằng mọi người đều có tính ái kỷ mức độ thấp. Chúng ta không nhất thiết phải đồng ý với nhau về tất cả các khái niệm vì tôn trọng những khác biệt là điều mà người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách không thể hiểu được. Những người hỗ trợ và người sống sót trong cộng đồng bị lạm dụng tâm lý sẽ không bắt chước bất kỳ điều gì mà một kẻ lạm dụng tâm lý thể hiện. Chúng ta tôn trọng lẫn nhau, chúng ta không áp đặt quan điểm của mình lên người khác.
Những kẻ lạm dụng tâm lý thực hiện hành vi gây hại ở đâu? Lạm dụng có thể xảy ra giữa cá nhân với cá nhân (như cha mẹ con cái, mối quan hệ tình yêu, đồng nghiệp hoặc tình bạn) hoặc xảy ra trong một nhóm người (như giữa các thành viên trong gia đình, tại nơi làm việc, trong một nhóm người hoặc trong các tổ chức tôn giáo). Việc bạn bị lạm dụng diễn ra ở: - Mối quan hệ giữa cá nhân với cá nhân - Xảy ra trong một nhóm người - Cả hai (Hãy khoanh tròn vào ý đúng với bạn.) Hãy chia sẻ về một mối quan hệ với cá nhân mà nó đã hoặc đang là mối quan hệ lạm dụng tâm lý. Nếu bạn không có mối quan hệ như vậy, hãy chia sẻ những điều mà bạn nghĩ là đau đớn nhất về sự lạm dụng giữa người này với người khác. ------------------------------------- Hãy chia sẻ về một mối quan hệ với một nhóm người mà nó đã hoặc đang là mối quan hệ lạm dụng tâm lý. Nếu bạn chưa từng trải qua mối quan hệ như vậy, hãy chia sẻ tại sao việc bị lạm dụng bởi một nhóm người sẽ là thách thức khó khăn với người sống sót. ------------------------------------- Những kẻ lạm dụng theo cá nhân
Mối tình độc hại hay mối quan hệ vợ chồng độc hại: Một người bạn tình lãng mạn có rất nhiều cách để thực hiện hành vi lạm dụng tâm lý tiềm ẩn. Tôi từng chứng kiến một số vụ lạm dụng đáng ghét và kinh khủng nhất xảy ra trong các mối quan hệ tưởng như là an toàn. Nếu sự lạm dụng xảy ra trong một mối tình lãng mạn, hãy chia sẻ điều gì là đau khổ nhất của sự lạm dụng tâm lý bởi người mà bạn yêu hoặc người vợ (chồng). Nếu bạn không bị lạm dụng trong mối quan hệ yêu đương, hay chia sẻ điều gì bạn cho là đau khổ nhất của việc bị lạm dụng tâm lý trong mối quan hệ yêu đương. ------------------------------------- Nếu sự lạm dụng xảy ra trong mối quan hệ yêu đương, kỷ niệm tồi tệ nhất trong mối quan hệ đó là gì? ------------------------------------- Lúc nào bạn biết bạn đang vướng phải một người độc hại trong mối quan hệ tình cảm? Hoàn cảnh cụ thể lúc đó là gì? ------------------------------------- Khi nhận ra vấn đề, giờ đây bạn có ước giá như mình kết thúc mối quan hệ yêu đương vào thời điểm đó không? Nếu không, tại sao? ------------------------------------- Nếu có, điều gì đã khiến bạn không làm như vậy? Điều gì làm bạn lo sợ hay khó khăn nào trong cuộc sống khiến bạn không chấm dứt mối quan hệ đó? ------------------------------------- Nếu bạn không chấm dứt mối quan hệ khi bạn ước mình đã làm điều đó, bạn sẽ làm điều gì để tha thứ cho bản thân vì đã tiếp tục mối quan hệ đó? -------------------------------------
Người bạn độc hại Tình bạn giữ vị trí cốt lõi trong mối quan hệ hằng ngày của chúng ta. Họ làm cuộc sống của chúng ta phong phú hơn. Bạn bè chính là những người thân mà chúng ta lựa chọn. Vì những người bạn có mối quan hệ thân thiết, gần gũi, có thể chạm tới những suy nghĩ thầm kín trong mỗi người nên việc chọn bạn mà chơi là cực kỳ quan trọng. Tất cả chúng ta đều có một tình bạn, tình bạn khiến chúng ta thắc mắc tại sao chúng ta lại để người đó gần gũi với mình như vậy. Nếu bạn đang có một tình bạn độc hại, hãy cho biết chi tiết hơn về ai, cái gì, ở đâu, lúc nào, như thế nào và tại sao của mối quan hệ bạn bè đó. Nếu bạn có nhiều hơn một tình bạn độc hại, hãy chọn mối quan hệ mà bạn đang nghĩ tới. Nếu việc bị lạm dụng không xảy ra trong mối quan hệ bạn bè, hãy chia sẻ những điều bạn cho là tồi tệ nhất của sự lạm dụng tâm lý trong mối quan hệ bạn bè. ------------------------------------- Nếu bạn vẫn liên hệ với người bạn độc hại, hãy cho biết điều gì khiến bạn tiếp tục mối quan hệ đó? ------------------------------------- Nếu bạn đang thực hiện Không liên lạc, điều gì khiến tình bạn chấm dứt? ------------------------------------- Những kẻ lạm dụng theo nhóm
Gia đình độc hại Những lời nói cay độc và nhức nhối của một người cha, người mẹ là kẻ lạm dụng tâm lý có thể đeo bám dai dẳng tâm trí một đứa con trưởng thành sau khi chúng rời khỏi gia đình. Vì những người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách là những người cha, người mẹ tồi tệ. Họ thiếu đi sự cảm thông và lòng vị tha cơ bản nhất cần có của những người cha, người mẹ yêu thương con cái mình. Họ thấy không hề có vấn đề gì khi thỏa mãn đòi hỏi của bản thân trước khi thỏa mãn nhu cầu của con cái, và cảm thấy hành động của mình hoàn toàn hợp lý. Sau này trong cuộc đời, họ sẽ thắc mắc tại sao họ và những đứa con đã trưởng thành của mình không có mối quan hệ chân thành với nhau. Việc thường xuyên chỉ nghĩ đến bản thân mình và việc làm cha, làm mẹ đúng nghĩa không đi cùng với nhau. Nếu bạn là người sống sót sau khi bị lạm dụng bởi gia đình, hãy đưa ra một ví dụ về sự lạm dụng tiềm ẩn bởi gia đình. Nếu bạn không phải người sống sót sau khi bị lạm dụng bởi gia đình, hãy chia sẻ một lý do bạn nghĩ dạng lạm dụng này có thể cần nhiều thời gian để phục hồi hơn so với các dạng lạm dụng khác. ------------------------------------- Có một thuật ngữ y khoa gọi là “giả tương thân” (pseudomutuality), và nó liên quan đến rất nhiều gia đình độc hại. Từ này mô tả những người họ hàng, trước mắt mọi người, giữa họ có sự đồng thuận và kết nối với nhau ở mức độ nào đó, nhưng thực tế, đằng sau hình ảnh công khai là mối quan hệ gây tổn thương và không bình thường. Bề ngoài phô ra với thế giới là một gia đình gắn bó, nhưng thực tế họ là một gia đình giả tạo và không êm ấm. Sử dụng từ ngữ của mình, hãy mô tả thuật ngữ “giả tương thân” liên quan thế nào đến việc bạn từng bị lạm dụng tâm lý bởi mối quan hệ gia
đình. Nếu bạn không có mối quan hệ gia đình lạm dụng tâm lý, hãy chia sẻ xem bạn thấy như thế nào về sự “giả tương thân” trong môi trường độc hại khác. ------------------------------------- Miêu tả lúc bạn bị rơi vào “cây bẫy ruồi Venus” của gia đình độc hại. Điều gì được sử dụng để thu hút bạn rơi vào bẫy? Nếu bạn chưa từng trải qua việc bị lạm dụng bởi gia đình độc hại, vậy có môi trường nào khác bạn từng bị mắc vào “cây bẫy ruồi Venus”? ------------------------------------- Một khi bạn bị rơi vào bẫy, sự thân thiện của môi trường thay đổi như thế nào và thay đổi vào lúc nào? ------------------------------------- Có được cảm giác gắn bó, thân thiết là mong muốn căn bản của loài người. Chúng ta được lập trình có nhu cầu và mong muốn được yêu thương. Mọi người đều muốn biết rằng chúng ta có người thân và họ cũng có chúng ta. Đó chính xác là nhu cầu của con người mà những kẻ lạm dụng muốn đoạt lấy. Kẻ lạm dụng bạn đã làm những hành động cụ thể gì khiến bạn cảm thấy mình không được yêu thương? ------------------------------------- Phản ứng cảm xúc của bạn như thế nào sau những hành vi ngược đãi đó? ------------------------------------- Nhà thờ độc hại: Bộ phận lãnh đạo và các thành viên
Tại sao rất nhiều người thận trọng về những điều phải làm với Thiên Chúa giáo? Tôi nghĩ là vì có rất nhiều linh mục và giáo sĩ ngoài kia nhân danh Chúa Trời cư xử một cách thô bạo. Họ đang làm rất nhiều điều tai hại – hủy hoại những người đang cố đi tìm Chúa Trời trong cuộc sống hiện đại hối hả. Hãy để tôi ngừng lại ở đây và nói rõ rằng tôi không quy chụp tất cả linh mục, giáo sĩ là những người không tốt. Tôi đang nói về một số, không phải tất cả. Tôi từng dành hơn 20 tham gia các hoạt động của nhà thờ và đoàn mục sư. Tôi đã chứng kiến những điều tốt đẹp nhất và cả tệ nhất ở đó. Bạn từng bị lạm dụng trong môi trường tôn giáo chưa? Nếu có, hãy chia sẻ khái quát về những điều đã xảy ra. Nếu bạn chưa từng bị lạm dụng trong môi trường tôn giáo, hãy cho biết tại sao bạn nghĩ rằng dạng lạm dụng này sẽ rất phức tạp để hồi phục. ------------------------------------- Nhiều người tin rằng tất cả những người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách là những người hoang tưởng một cách công khai, thể hiện qua hành vi độc hại của họ. Sau hàng thập kỷ chìm đắm trong văn hóa nhà thờ, tôi có thể chắc chắn với bạn rằng không phải tất cả những kẻ lạm dụng tâm lý là những kẻ hoang tưởng công khai. Trong môi trường tôn giáo, sự khiêm tốn luôn được đề cao và sự hoang tưởng sẽ không được chấp nhận. Do đó, người độc hại ẩn mình trong các nhà thờ sẽ sử dụng hình mẫu và cách giao tiếp của những người xung quanh họ. Những người lạm dụng tâm lý này không phù hợp với hình ảnh hoặc kiến thức thông thường về cách nhận diện người bị chứng rối loạn nhân cách. Chúng ta phải biết rằng người độc hại có thể làm giả nhiều loại tính cách để che giấu hành vi lạm dụng. Tại sao bạn nghĩ người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách dễ dàng ẩn mình trong môi trường nhà thờ (hoặc ẩn mình với
vai trò là nhân viên hoặc thành viên của giáo đoàn)? ------------------------------------- Điều gì cần thay đổi trong văn hóa nhà thờ hiện đại để nhận diện kẻ lạm dụng tâm lý nhanh hơn và để thiết lập những ranh giới vững chắc giúp những thành viên giáo đoàn an toàn, không bị tổn hại? ------------------------------------- Bạn có tin phụ nữ trong môi trường tôn giáo từng trải qua mức độ lạm dụng tâm lý cao hơn so với đàn ông trong môi trường tôn giáo không? Hãy cho biết lý do cho câu trả lời của bạn. ------------------------------------- Nơi làm việc độc hại Người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách cũng phải làm việc để kiếm sống. Bạn đoán xem họ ở đâu? Họ là những người làm công, đồng nghiệp, quản lý, và những người điều hành cấp cao. Người độc hại tại nơi làm việc thường sử dụng cách thức rất bí mật để hạ thấp thành công của người sống sót. Đó có thể là việc thường xuyên không cung cấp cho người sống sót đầy đủ các thông tin cần có để hoàn thành công việc, và sau đó chế giễu khi họ không hoàn thành nhiệm vụ phải làm. Đôi khi sự lạm dụng không hề bí ẩn, nhưng lại rất bí ẩn và mạnh mẽ. Một lần nữa, kẻ lạm dụng tâm lý có nhiều cách để thể hiện sự không bình thường của mình. Những người sống sót từng chia sẻ rằng những kẻ lạm dụng từng quát tháo một cách tức giận, chế giễu công khai hoặc thậm chí động chạm cơ thể theo cách của một kẻ thống trị. Bạn từng bị lạm dụng tại nơi làm việc? Nếu vậy, hãy chia sẻ khái quát về những điều đã xảy ra. Nếu bạn chưa từng bị lạm dụng tại nơi làm việc, hãy cho biết tại sao bạn nghĩ rằng dạng lạm dụng này sẽ khó khăn để thiết
lập những ranh giới. ------------------------------------- Những người khác có biết việc bạn đang hoặc từng bị lạm dụng? Nếu vậy, họ đã làm gì để giúp đỡ bạn hoặc có phải họ nhìn nhận việc bạn bị lạm dụng theo cách khác không? Nếu không ai biết việc bạn bị lạm dụng, điều gì ngăn bạn không nói việc đó với bất kỳ ai? ------------------------------------- Kỹ năng giải quyết vấn đề nào giúp hoặc đã giúp bạn xử lý việc bị lạm dụng tâm lý tại nơi làm việc? .......................................................................................................................... ............................................... Khi nào những kẻ lạm dụng tâm lý làm tổn thương người khác? Những kẻ lạm dụng thích nhắm tới những người có những điều mà họ không có hoặc không thể có cho bản thân mình. Người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách khét tiếng bởi việc chọn những mục tiêu nhằm củng cố và tăng cường cái tôi của họ. Đó có thể là vẻ bề ngoài, tuổi tác, sự thông minh, danh tiếng, tín ngưỡng, tôn giáo, sự thành công trong sự nghiệp, gia đình, bạn bè hoặc một điều gì đó của người khác. Một khi mục tiêu bị mắc bẫy, người độc hại sẽ bắt đầu hủy hoại những phẩm chất của người sống sót đã thu hút mình. Đó là nguồn năng lực và nguồn vui cho một kẻ lạm dụng để hủy hoại một người lúc đầu vốn vui vẻ và khỏe mạnh. Điểm này thường bị những người sống sót bỏ qua trong lúc bị lạm dụng, họ thấy bản thân bị sụp đổ. Khi mà kẻ lạm dụng nói những điều đáng ghét, người sống sót lại cho rằng
họ trở thành mục tiêu của sự lạm dụng vì họ “yếu đuối”. Điều đó hoàn toàn ngược lại với sự thật. Những mục tiêu không có giá trị gì đối với những kẻ lạm dụng thậm chí sẽ không bị làm phiền, và một “phần thưởng” lớn hơn bắt đầu được tìm thấy. Những kẻ lạm dụng tâm lý ưa thích những người khiến họ trông có vẻ hoặc cảm thấy mình tốt đẹp hơn. Phần nhiều giống như những con đỉa, họ gắn mình với những người cho họ nguồn sống Một khi họ được thỏa mãn, kẻ lạm dụng bắt đầu quá trình hủy hoại những phẩm chất của người sống sót, phẩm chất khiến kẻ lạm dụng phải ghen tỵ. Một khi người độc hại không thể sở hữu những phẩm chất tốt đẹp, họ cũng không muốn người sống sót có những phẩm chất ấy. Ba phẩm chất bạn có hoặc đã có, mà thu hút người ái kỷ, người chống đối xã hội hoặc người thái nhân cách? ------------------------------------- Hãy chia sẻ chi tiết cụ thể về lúc kẻ lạm dụng tâm lý bắt đầu hủy hoại sự tự tin của bạn. ------------------------------------- Phản ứng của bạn trước những thay đổi trong môi quan hệ với kẻ lạm dụng là gì? ------------------------------------- Bạn từng bị ghen tị về sự thành công, ngoại hình, sự ổn định về tài chính hoặc những khía cạnh tích cực khác trong cuộc sống của bạn chưa? Nếu có, kẻ lạm dụng chủ yếu ghen tị với điều gì? ------------------------------------- Điều gì xảy ra khiến bạn nhận ra họ đang ghen tị với mình? -------------------------------------
Làm thế nào những kẻ lạm dụng tâm lý gây tổn hại cho người khác? Những người độc hại là những diễn viên đại tài. Họ tận dụng mọi đạo cụ diễn xuất sẵn có để duy trì quyền kiểm soát trong mối quan hệ. Ví dụ, một số kẻ lạm dụng tâm lý dùng nước mắt để làm mình trông giống như nạn nhân. Họ cũng có thể sử dụng những biểu hiện cảm xúc bên ngoài khi cần làm bản thân trông giống như đã thay đổi, nhưng thực chất đang cố gắng kéo người sống sót trở lại trò chơi độc hại của mình. Những kẻ lạm dụng sử dụng một loạt những cảm xúc giả tạo, cố gắng kiểm soát những người xung quanh. Ngoài những giọt nước mắt, họ có thể sử dụng cảm giác tội lỗi, làm người sống sót cảm thấy tồi tệ vì đã tạo ra ranh giới với kẻ lạm dụng. Một người độc hại có thể tận dụng sự nóng giận để hăm dọa, bắt người khác thành những người phục tùng. Họ có thể cố gắng xuất hiện với vẻ hạnh phúc thái quá, làm cho người sống sót cảm thấy mình bị gạt ra ngoài và bị lãng quên. Một điểm quan trọng cần ghi nhớ là, những cảm xúc được những kẻ lạm dụng thể hiện ra bên ngoài đều vì một mục đích rõ ràng, đó thường là gây tổn hại cho người khác theo một số cách khác nhau. Những hành động của họ không thể tin tưởng được và cũng không thể hiểu hết họ qua vẻ bề ngoài. Những kẻ lạm dụng sử dụng kỹ năng diễn xuất của mình hoàn hảo một cách có chủ đích. Lạm dụng tâm lý không phải dạng gây tổn hại một lần rồi thôi. Tôi thường ví quá trình người sống sót trải qua giống như việc “nhặt những viên sỏi”. Một viên sỏi đại diện cho một lần gặp gỡ đau buồn với một kẻ lạm dụng tâm lý. Kẻ lạm dụng bạn từng sử dụng những giọt nước mắt như một công cụ thao túng bạn chưa? Nếu chưa, cảm xúc giả tạo giúp họ đạt được điều
mình muốn là gì? ------------------------------------- Khi nhận ra vấn đề, dấu hiệu cờ đỏ đầu tiên của sự lạm dụng là gì? ------------------------------------- Miêu tả một vài “viên sỏi” mà những kẻ lạm dụng gây ra cho bạn. ------------------------------------- Tại sao những kẻ lạm dụng tâm lý gây tổn hại đến người khác? Tôi đã đọc, nghe rất nhiều chương trình podcast, và chương trình radio về chủ đề chứng rối loạn nhân cách ái kỷ, chứng rối loạn nhân cách chống đối xã hội, chứng thái nhân cách, và sự hồi phục sau dạng lạm dụng này. Tôi có thể nói với bạn rằng có nhiều nhóm người ngoài kia đưa ra rất nhiều quan điểm về sự hình thành của chứng rối loạn nhân cách. Một số cho rằng tồn tại một quang phổ giữa những điều chúng ta trông đợi ở tính cách người bình thường và những thiếu sót về tính cách. Chứng rối loạn nhân cách ái kỷ dường như là vùng xám, nơi mà những mâu thuẫn nhất đang sôi sục. Lời giảng thường thấy về chứng rối loạn nhân cách chống đối xã hội và chứng thái nhân cách tập trung chủ yếu vào sự thiếu hụt trầm trọng sự đồng cảm. Những nhà làm phim Hollywood thậm chí từng cố gắng phác họa bức tranh về cách những người bị chứng rối loạn nhân cách hành xử. Một số nhân vật đã phản ánh chân thực chứng rối loạn, và một số chỉ là những cố gắng của Hollywood để tạo ra một bộ phim hoặc chương trình truyền hình thú vị. Bạn có tin người bị chứng rối loạn nhân cách có “bệnh về tâm thần” không?
------------------------------------- Sử dụng từ ngữ của mình, hãy cho biết chứng rối loạn nhân cách hình thành như thế nào hoặc bạn có tin rằng một người sinh ra đã là người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách không? ------------------------------------- Theo bạn, vai trò của tình yêu thương ảnh hưởng như thế nào đến chứng rối loạn nhân cách? ------------------------------------- Bạn có nghĩ rằng người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách biết mình đang lạm dụng người khác không? ------------------------------------- Liệu người ái kỷ, người chống đối xã hội và người thái nhân cách có khả năng thay đổi tích cực, lâu dài những hành vi của mình không? ------------------------------------- Nét đặc trưng thường thấy trong tính cách của những người sống sót Chúng ta đã có khoảng thời gian để phân tích, nghiên cứu về ai, cái gì, ở đâu, khi nào, như thế nào và tại sao lạm dụng tâm lý xuất hiện. Tôi muốn dừng lại và nói một chút về những điều tôi chú ý ở những người sống sót của kiểu lạm dụng này. Đối tượng mục tiêu của sự lạm dụng tiềm ẩn dường như có một ít đặc điểm tính cách quan trọng và phổ biến. Một số đặc điểm có tính tích cực, và một số chắc chắn cần được kiểm soát. Bạn có nghĩ mình là người có khả năng thích ứng cao (linh hoạt) không?
------------------------------------- Bạn có nghĩ bản tính “đau khổ” của mình thu hút kẻ lạm dụng tâm lý không? Nếu vậy, vết thương nào trong bạn mà bạn cảm thấy bị sử dụng để chống lại mình? ------------------------------------- Định nghĩa của bạn về sự quá phụ thuộc là như thế nào? ------------------------------------- Bạn có nghĩ mình đang hoặc từng quá phụ thuộc vào ai đó không? Nếu có, điều đó tác động như thế nào đến quá trình hồi phục của bạn sau khi bị lạm dụng tâm lý? ------------------------------------- Định nghĩa của bạn về Người thấu cảm? ------------------------------------- Bạn có nghĩ mình là một người có sự đồng cảm quá cao không? Nếu vậy, sự đồng cảm của bạn bị kẻ lạm dụng sử dụng để chống lại bạn như thế nào? ------------------------------------- Những môi trường độc hại khiến con người có những hành vi xấu xa, ngay cả với những người nhẫn nại nhất. Những người sống sót của nạn lạm dụng tâm lý cảm thấy bản thân cư xử theo cách không giống với tính cách bình thường của họ. Sự thay đổi này có thể coi là dấu hiệu cờ đỏ của môi trường không lành mạnh. Thay đổi của những người sống sót đáng buồn thay có thể tiếp thêm động lực cho bất kỳ câu chuyện độc hại nào được lan truyền rộng hơn bởi những kẻ hoặc nhóm người lạm dụng. Ba thời điểm bạn ước bạn có thể làm lại vì những hành vi của bạn với kẻ lạm dụng? -------------------------------------
Làm thế nào bạn có thể tha thứ cho mình vì những hành vi không phù hợp với cách nhìn của bạn về bản thân? ------------------------------------- Những hành động hoặc suy nghĩ nào đang giúp hoặc đã giúp bạn giữ “ánh đèn sân khấu” chiếu vào kẻ lạm dụng tâm lý và không chuyển sang bạn bởi những hành vi của bạn? -------------------------------------
Giai đoạn 1: Tuyệt Vọng (Ghi chép hằng ngày) Khi những người sống sót lần đầu được tư vấn về hồi phục sau lạm dụng tâm lý, nhiều người thậm chí không biết mình bị lạm dụng. Họ biết cuộc sống đang dần trở nên không thể kiểm soát, và họ đang tìm câu trả lời. Một số lại không hiểu rõ, đầy đủ về những điều kẻ lạm dụng đã làm với mình. Khi bắt đầu được tư vấn, người sống sót (thường xuyên) ở trong trạng thái cảm xúc hỗn loạn, lo lắng, thất vọng hoặc muốn tự sát. Đôi khi là tất cả những cảm xúc trên và hơn thế nữa. Vấn đề đầu tiên cần xử lý là đảm bảo an toàn cho người sống sót. Khi đó, chúng ta bắt đầu xác định cảm giác tuyệt vọng mà người sống sót cảm thấy. Giai đoạn đầu tiên của quá trình hồi phục có thể là giai đoạn kinh hoàng trong cuộc đời. May mắn thay, các giai đoạn sau và niềm hy vọng bắt đầu chiếu sáng cuộc đời họ. Trong suốt thời gian bị lạm dụng, đã bao giờ bạn có cảm giác muốn làm tổn hại bản thân chưa? (Nếu bạn có cảm giác muốn làm hại bản thân, hãy gọi đến số của cơ quan y tế.) Nếu câu trả lời cho câu hỏi trên là có, điều gì đã ngăn bạn gây hại cho bản thân trước đó? ------------------------------------- Trong giai đoạn Tuyệt vọng, ba kỹ năng xử lý hoặc hoạt động nào giúp hoặc đã giúp bạn vượt qua những thời gian khó khăn?
------------------------------------- Bạn có bao giờ hoặc từng, đổ lỗi cho bản thân về việc mình bị lạm dụng tâm lý chưa? ------------------------------------- Khoảng thời gian “Tôi không thể làm điều này thêm nữa” của bạn là lúc nào? Nếu bạn chưa chạm tới ngưỡng đó trong mối quan hệ, điều gì xuất hiện sẽ khiến bạn sẵn sàng tạo ra những thay đổi sâu sắc trong mối quan hệ với kẻ lạm dụng tâm lý? -------------------------------------
Giai đoạn 2: Nhận Diện (Ghi chép hằng ngày) Sự lạm dụng tâm lý quỷ quyệt đến mức khác thường và do vậy dễ gây hiểu lầm. Đó chính là một