phần lớn mọi người vẫn làm. Đó là điểm chung giữa tôi và cậu.” “Nhưng có sự khác nhau ở đây,” Max nói. “Điều tôi làm là… có thể. Còn điều anh làm… xét về mặt vật chất, hay bằng bất cứ cách nào… là không thể… Nó không tuân theo những gì mà chúng ta biết. Nó không thể như vậy được.” “Vậy thì có gì khác nhau đâu,” Zed nói. “Không có con chuột nào trong mê cung nghĩ rằng cậu có thể làm những việc cậu đã làm. Nó vượt quá suy nghĩ của họ, chứ không phải của cậu.” “Tôi đồng ý. Nhưng ở đây vẫn có sự khác nhau. Tôi có thể giải thích với anh là tôi đã thoát ra khỏi mê cung như thế nào và tôi đã làm vậy. Còn anh có thể giải thích cho tôi - miêu tả với tôi - anh đã đi qua bức tường như thế nào không?” “Được, tôi có thể giải thích chuyện đó,” Zed trả lời. “Mọi việc xảy ra – mọi thứ chúng ta làm - đều bắt nguồn từ ý nghĩ của chúng ta. Hãy nghĩ đến những cuộc tìm kiếm vật chất: Nếu muốn tìm một mẩu pho mát, ý nghĩ sẽ điều khiển cơ thể chúng ta đến chỗ có pho mát. Dù ý nghĩ và cơ thể không được kết nối về mặt vật chất nhưng cơ thể có thể phản ứng vì trí óc cứ khăng khăng là cơ thể hoàn toàn có thể được di chuyển theo những cách đặc biệt và ý nghĩa. Hãy xem một con chuột mới ra đời và cậu sẽ thấy niềm tin vững chắc đó không phải là thứ chúng ta sinh ra đã có. Ai cũng cần phải trau dồi qua những lần thực hành và suy nghĩ lâu dài để có được nó. Việc tìm kiếm những thứ không mang tính vật chất cũng vậy. Nếu chúng ta tập trung vào việc giải quyết một vấn đề, sẽ không có mối liên kết vật chất nào giữa ý định thực hiện mục tiêu đó, nỗ lực tinh thần theo sau và phương pháp cuối cùng. Thứ cho phép chúng ta đi từ vấn đề sang việc phân tích để có giải pháp là sự nhất mực của tâm trí. Đó là điều chúng ta phải hiểu, phải nhận thấy. Đó là lời giải thích cho tất cả những chuyện này: Không có tính liên tục về mặt vật chất ở bất cứ đâu, và mọi thứ đều khởi nguồn từ sự nhất mực của tâm trí.” Max nhìn anh chăm chú, lắng nghe từng lời anh nói. Zed tiếp tục: “Việc cậu nghĩ rằng mình có thể đi qua được những bức tường hay không không quan trọng. Sau tất cả, cậu tìm thấy lối đi của riêng mình để thoát ra khỏi mê cung. Nhưng cậu nên nhận ra rằng quá trình giống như vậy sẽ lặp lại khi cậu đi xa hơn bất cứ con chuột nào từng đi. Cậu từ chối chấp nhận những giả định, những quy tắc và cả những áp đặt mà người khác đã chấp nhận. Cậu có đủ khả năng để suy nghĩ và phát triển niềm tin đó - rằng cậu có thể biết và làm nhiều hơn. Và rồi cậu bắt tay vào làm điều đó. Tôi cũng vậy. Tôi thách thức mọi giả định. Tôi phá vỡ các quy tắc. Tôi lờ đi mọi áp đặt. Tôi từ chối tin
27 rằng mọi thứ là đương nhiên. Và kết quả luôn là vậy. Mê cung không còn tồn tại nữa.” “Sau đó… nó không còn tồn tại nữa?” Max hỏi. “Với bất kì con chuột nào?” “Đúng vậy. Nó đúng là như vậy với hầu hết mọi con chuột. Chúng tự định nghĩa bản thân mình - sự tồn tại của chúng - trong mối liên hệ với mê cung. Cậu đã tự nói điều đó với bản thân mình nhiều lần - cậu miêu tả chúng như những con chuột trong mê cung. Điều đó không sai, nhưng nó khiến người khác có những hiểu lầm nguy hiểm.” “Như thế nào cơ?” Max hỏi. Zed mỉm cười. “Cậu thấy đấy, Max, vấn đề không phải là con chuột ở trong mê cung, mà là mê cung trong mỗi con chuột.”
28 Một con chuột không giống ai …Max và Zed đã ngồi cạnh nhau trong yên lặng gần một giờ đồng hồ liền. Họ không còn gì nhiều để nói. Và họ cũng không vội ra về. Max đang suy nghĩ - tâm trí cậu đang cố gắng để hiểu và nắm bắt tất cả những gì Zed vừa giải thích. Cậu biết sẽ mất rất nhiều thời gian để có thể nhận ra - thật sự với bản thân cậu - cậu đã bắt đầu lĩnh hội được điều gì. Nhưng cuộc trò chuyện đã khiến cậu đầy năng lượng. Cậu rất mãn nguyện. Zed cũng đang suy nghĩ. Anh nghĩ về chú chuột lạ thường đang ngồi ngay trước anh, chú chuột đã cố gắng trèo ra khỏi mê cung và kiểm soát thế giới của mình. Anh đã học được vài điều từ Max - những thứ mà trước đây anh chẳng bao giờ để tâm học hỏi cả. Nhưng giờ đây, khi đã biết rồi, anh rất thích thú… Đó chính là Max, con chuột đã làm việc với cuốn nhật ký bên ngoài mê cung, con chuột đã đặt mẩu pho mát tươi bên cạnh giường anh mỗi sáng. Sau đó, hai người chia tay. Họ sẽ gặp lại nhau, giống như những người bạn. Mỗi người sẽ tiếp tục đi con đường mình đã chọn. Nhưng họ sẽ cùng giúp đỡ nhau trên hành trình của mình - họ mạnh mẽ hơn nhờ hiểu biết của người kia… và họ biết rằng ở đâu đó trong mê cung - hay trên mê cung - có một chú chuột không giống bất kì con chuột nào khác.
29 Vài con chuột rất lớn Đó là một ngày giống như mọi ngày của Big. Anh ngủ dậy, vươn vai và bắt đầu buổi chạy sáng. Anh chạy xuyên qua mê cung rất nhanh theo lối anh vẫn thường đi. Thường thì anh sẽ chạy trong khoảng một giờ đồng hồ, sau đó chuyển sự tập trung sang việc rèn luyện sức khỏe. Khi lần đầu quyết định vẽ ra đường chạy buổi sáng cho mình, Big có tiêu chuẩn riêng. Big muốn chạy thật nhanh ở tốc độ cao nhất qua mê cung và không muốn gặp rắc rối khi phải chạy lắt léo qua đám đông những con chuột khác. Đường đi của anh luôn là những con đường thưa người qua lại trong mê cung. Nhưng ngày hôm đó, Big nhận ra có sự thay đổi. Những con đường anh chạy qua - vẫn là những đường chạy hàng ngày của anh - rất đông đúc. Anh nhận ra rằng số chuột trong mê cung đang tăng lên, dù là tương đối chậm. Trước đây, anh đã nhận ra điều này rồi, khi đi qua vài khu vực trong mê cung, nhưng anh chưa bao giờ nghĩ nhiều về nó, cho tới tận hôm nay. Hôm nay, nó đã ảnh hưởng đến việc chạy của anh. Phải làm gì đó mới được. Big dành cả buổi chiều để đi dạo khắp mê cung, khám phá nó thật kỹ lưỡng. Anh đặc biệt để ý đến những hành lang xa hơn. Sau khi cảm thấy mình đã quan sát đủ rồi, anh cân nhắc về những lựa chọn của mình. Những hành lang anh vẫn đi từ trước đến giờ rõ ràng vẫn là một trong số những con đường tốt nhất. Có thể sửa một chút, tất nhiên rồi, có lẽ đó là một ý kiến hay. Big tập trung làm việc đó trong khoảng một giờ đồng hồ, cho đến khi anh hài lòng với việc đã vạch ra con đường tốt nhất để chạy. Anh nhìn vào tấm bản đồ. Nó tốt. Nhưng chưa thật sự tuyệt vời. Con đường anh vạch ra có thể sẽ hiệu quả trong một thời gian. Nhưng rồi cuối cùng thì những hành lang xa hơn cũng sẽ trở nên đông đúc, không quá đông đúc nhưng cũng đủ để khiến anh phải chạy chậm lại. Điều này thật không thể chấp nhận được. Anh suy nghĩ về tình huống này. Lần đầu tiên trong đời, anh thấy bản thân mình đang suy nghĩ về mê cung. Trước đây anh chưa từng suy nghĩ về nó. Chuyện đó không thích hợp với anh. Nhưng giờ đây kết cấu của nó, sự tồn tại của nó đang cản trở con đường mà anh theo đuổi. Và anh không thể chấp nhận điều đó. Mê cung lớn. Nhưng chưa đủ lớn. Mê cung là một cách sống. Nhưng nó không phải là cách sống của anh. Mê cung là tất cả những gì anh từng biết. Nhưng nó không phải tất cả những gì anh có thể tưởng tượng ra.
30 Anh đã có quyết định của mình. Tối muộn, Big bước đến một trong những cạnh của mê cung. Khi đến gần bức tường, anh khẽ chạm vào nó. Anh lùi lại một bước. Và sau đó anh đẩy thật mạnh về phía trước với tất cả sức lực của mình… anh đấm thẳng xuyên qua bức tường. Big bước qua lỗ hổng anh vừa tạo ra và ra khỏi mê cung. Anh sẽ không bao giờ quay trở lại đó. Một lần nữa, mê cung không thích hợp với anh. Đơn giản là có những công việc quá quan trọng. Có những cuộc đời không dễ gì bị kìm hãm. Và có những con chuột thật sự lớn. Bắt đầu
31 Câu hỏi thảo luận Tôi hy vọng bạn thích thú với câu chuyện trên và nó sẽ truyền cảm hứng để bạn xem xét lại những thứ mà bạn thường được ban tặng trong môi trường xung quanh mình. Chắc hẳn một vài độc giả sẽ rất muốn chia sẻ suy nghĩ và phản