Vì Sao Bạn Ế_

Phần lớn thu nhập của họ dùng để trang trải thực phẩm và nhà cửa, chứ không phải để mua giày dép hay quần áo. Vậy tại sao tôi lại phải sống giữa định kiến của người đời rằng độc thân là chuyến du ngoạn mê ly, còn tôi thực chất chỉ là một thiếu niên mới lớn có thẻ ghi nợ? Nếu những người đã kết hôn được quyền khoe khoang cuộc hôn nhân của mình là “tốn bao công sức”, vậy sao tôi lại xấu hổ không dám thừa nhận sống một mình thực chất còn nhiều việc hơn? Bạn đừng hiểu lầm – dĩ nhiên tôi hiểu làm cha mẹ là việc cực kỳ khó khăn và tốn thời gian. Nhưng việc so sánh kia là vô cùng sai lầm – tất cả chúng ta đều biết tới sự tồn tại của các ông bố bà mẹ đơn thân hay những cặp đôi không con cái. Một số thăm dò gần đây cho thấy những phụ nữ độc thân không con cái cũng gặp khó khăn trong việc cân bằng công việc và cuộc sống riêng tư ngang với những phụ nữ đang làm mẹ, theo bài báo “Single and Stepping Off the Fast Track” (tạm dịch: Độc thân an nhàn) trên tờ Wall Street Journal. Sau bài báo đó, tôi đọc bài viết của một phụ nữ độc thân lo ngại rằng liệu nó có khiến những người đã kết hôn có thêm cớ để thương hại người độc thân hay không. Hình ảnh bóng bẩy sung túc mà họ đã dày công xây dựng liệu có phải nhường chỗ cho hình ảnh một kẻ nghiện công việc khốn khổ suốt ngày chỉ ăn sandwich cá ngừ? Tuy nhiên, tôi cho là chúng ta chỉ cần hiểu tất cả những thành kiến đó đều sai lầm. Sống độc thân có thể rất sung sướng, và cũng có thể rất khổ sở. Bạn sẽ thấy vô cùng tự do vì chẳng phải hỏi ý kiến ai nếu muốn chuyển tới California hay gia nhập Lực lượng Gìn giữ Hòa bình. Nhưng có thể bạn sẽ rất căng thẳng khi thương thảo mua nhà hay tự mình bươn chải ở nước ngoài. Ấy vậy, người độc thân vẫn làm những điều này thường xuyên. Họ mua nhà, tổ chức tiệc tối trong kỳ nghỉ, dạy tiếng Anh ở Hàn Quốc. Không chỉ thực hiện những việc đó với nguồn lực tài chính ít ỏi hơn những người đã kết hôn, họ còn phải chịu đủ thiệt thòi về tiền bạc ở gần như tất cả các khía cạnh trong xã hội – bảo hiểm xe, bảo hiểm y tế, thẻ tập gym, dịch vụ an ninh – theo Bella DePaulo – nhà tâm lý xã hội học, Giáo sư thỉnh giảng của Đại học California và là tác giả cuốn sách Singlism (tạm dịch: Chủ nghĩa độc thân). Những chi phí cuộc sống phát sinh của một người phụ nữ độc thân có thể lên tới 1 triệu đô-la, Lisa Arnold và Christina Campbell – đồng sáng lập trang Onely.org, đã đưa ra kết luận sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng số liệu. DePaulo còn chỉ ra luật pháp cũng công khai kỳ thị người độc thân (đây là một lý do khiến cộng đồng LGBT đấu tranh giành quyền kết hôn). Ví dụ, Đạo luật Gia

58 đình và nghỉ phép vì lý do y tế chỉ cho phép vợ chồng, con cái đã lớn và cha mẹ được nghỉ phép để chăm sóc người thân bị ốm. Nếu một người độc thân không có con đổ bệnh, chỉ cha mẹ cô ta mới có quyền nghỉ phép để chăm sóc cô ta. Nếu họ đã chết hoặc không thể thực hiện việc này, cô ta đã không gặp may. Ngay cả khi cô ta có chị em gái, cháu gái hoặc bạn thân sẵn sàng xin nghỉ phép để chăm sóc, họ cũng không có quyền hợp pháp để làm điều đó. Không ai có quyền chăm sóc cô ta cả. Điểm cốt lõi ở đây không phải là bạn nên cảm thấy buồn bã hoặc cho những người đã kết hôn thêm cớ để thương hại. Đây là để ghi nhận sự thật rằng bạn vẫn sống ổn dù phải chịu nhiều thiệt thòi. Tôi không nói kết hôn lúc nào cũng dễ chịu hơn. Tôi khẳng định sống với một kẻ ăn bám không lấy nổi bát đĩa ra khỏi máy rửa – hiển nhiên con số này không ít – chắc chắn sẽ vô cùng vất vả cho bạn. Đó chính là lý do phụ nữ buộc phải kén chọn. Kết hôn với nhầm người sẽ rất vất vả. Kết hôn với một gã vô lại sẽ rất vất vả. Và chắc chắn, trao đời mình cho một gã đàn ông mà bạn phải “cắn răng chịu đựng” sẽ rất khổ cực – đặc biệt khi anh ta phát hiện ra cuộc hôn nhân này là do sợ hãi nhiều hơn là yêu thương. Nhưng bạn có biết điều gì sẽ xảy ra khi bạn kiên nhẫn chờ đợi một người tử tế và biết suy nghĩ, người mà bạn hết lòng yêu thương và tôn trọng? Khi bạn chờ đợi tới khi mình đủ trưởng thành trước lúc gắn bó cuộc đời với một người khác? Đa số những phụ nữ kết hôn muộn mà tôi phỏng vấn nói rằng cuộc sống hôn nhân thực ra… chẳng đến nỗi vất vả như vậy. Chắc chắn là đôi khi cũng có tranh cãi xích mích. Nhưng vẫn còn nhàn nhã chán so với sống độc thân. Ở nhiều khía cạnh, kết hôn đem lại cho chúng ta không ít cơ hội để tạm thời được trở lại như trẻ con. Mỗi lần tôi và Mark thuê một căn nhà nghỉ mát, chúng tôi đều nhận được bản hướng dẫn chi tiết cách mở và đóng các vật dụng trong nhà – máy sưởi, điện, nước… Tôi chưa từng đọc qua chúng – thay vào đó, tôi giao phó hết cho Mark, yên tâm mọi thứ sẽ được lo liệu đàng hoàng. (Anh ấy cũng là người phải tìm đường rồi lái xe đưa cả hai tới đó.) Đây không phải kiểu phó mặc cho hôn nhân như thời xưa, để người đàn ông là trụ cột gia đình. Tôi chỉ phân chia các công việc của mình khác đi mà thôi – khi chúng tôi bán căn hộ cũ để mua một căn nhà, tôi là người nói chuyện với nhân viên môi giới và luật sư, lo liệu hầu hết giấy tờ (vì tôi đã mua căn hộ đó khi còn độc thân, tôi là chủ nhân hợp pháp của nó). Đôi lúc, Mark cảm thấy không thoải

59 mái vì điều này, nhưng hôn nhân là vậy; bạn có thể hoàn toàn mù tịt về một vài khía cạnh cơ bản trong cuộc sống mà vẫn được hoàn toàn thừa nhận là một người trưởng thành – hơn là tự lo liệu tất cả một mình. Giờ thì tôi đã hiểu những năm sống độc thân ấy đã buộc tôi phải phát triển những cơ bắp lẽ ra chẳng bao giờ dùng đến nếu kết hôn ở tuổi 26 (và nói thật là đang có nguy cơ thoái hóa). Trên nhiều phương diện, tôi chẳng hề trưởng thành hơn chút nào so với hồi độc thân.

60 12BẠN QUÁ ÍCH KỶ Sau chiến dịch bầu cử Tổng thống năm 2012, các bình luận viên của kênh Fox News đã thảo luận về lý do đa số phụ nữ độc thân bầu cho Đảng Dân chủ chứ không phải Đảng Cộng hòa. Họ rút ra kết luận: Những phụ nữ đã kết hôn quan tâm nhiều hơn tới tương lai của đất nước. “Những phụ nữ đã lập gia đình thường ổn định hơn, họ phải quan tâm tới con cái, lo nghĩ tình hình đất nước sẽ thế nào khi chúng trưởng thành,” một bình luận viên nói. Những phụ nữ độc thân thì khác, họ chủ yếu chỉ quan tâm tới việc nạo phá thai và xin trợ cấp Chính phủ dành cho “y tế” – một bình luận viên khác nói, tay làm dấu ngoặc kép tỏ ý nhạo báng. Toàn một lũ lẳng lơ, ích kỷ chuyên ăn bám Chính phủ. Quan điểm của đa số người Mỹ về phụ nữ độc thân không đến nỗi ghê tởm như vậy, nhưng không chỉ những bình luận viên đầu óc bảo thủ mới cho rằng cuộc sống độc thân thật nông cạn và hẹp hòi, những người độc thân không bao giờ quan tâm đến thế giới ngoại trừ mấy hộp sơn móng chân, trong khi những người đã lập gia đình thì lao vào xây dựng cộng đồng. Hai nhà nghiên cứu xã hội học là Naomi Gerstel và Natalia Sarkisian đã khám phá ra điều trái ngược hoàn toàn. Sau khi phân tích những số liệu từ cuộc Khảo sát các gia đình và hộ dân, cùng số liệu từ Khảo sát chung toàn xã hội, họ phát hiện ra nhiều điều đáng kinh ngạc: Những người độc thân dành nhiều thời gian hơn cho họ hàng, bạn bè và cộng đồng hơn so với những người đã kết hôn. Những phụ nữ và đàn ông độc thân thường xuyên gọi điện, tới thăm và giúp đỡ bố mẹ già trong các công việc hàng ngày (làm việc nhà, lái xe chở bố mẹ tới khám bác sĩ…) hơn là những người đã lập gia đình. Trái với hình ảnh người cô đơn ngoài rìa xã hội mà người ta vẫn hay gán cho người độc thân, chính những người này lại có nhiều bạn bè hơn và cũng quan tâm tới họ nhiều hơn – gọi điện và tới thăm nhiều hơn, giúp đỡ việc nhà… Những người độc thân cũng thường xuyên giúp đỡ hàng xóm và anh chị em hơn. Những phụ nữ cả đời không kết hôn cũng tới dự các buổi sinh hoạt chính trị và ký vào nhiều yêu sách hơn những người đã lập gia đình – hai tác giả đã viết trong bài báo có tựa đề “Marriage: The Good, the Bad, and the Greedy” (tạm dịch: Hôn nhân: Người tốt, kẻ xấu và kẻ tham lam).

61 Khi lần đầu tiên nhìn vào các số liệu, Giáo sư Gerstel đã nói với tôi rằng họ mặc định sự chênh lệch là do khả năng có con của những người đã lập gia đình cao hơn. Suy cho cùng, nghĩa vụ nuôi ăn và tắm rửa cho bọn trẻ cũng là lý do chính đáng để không tới dự sinh nhật bạn bè hay một buổi đọc thơ. Vì vậy, hai tác giả này đã giảm bớt tầm quan trọng của biến số nghĩa vụ làm cha mẹ trong công thức khi tính toán và phát hiện lũ trẻ hóa ra không phải “thủ phạm”. Thực ra, những người tách rời xã hội nhất lại chính là những cặp vợ chồng không con. Việc đưa con tới trường và dự các hoạt động ngoại khóa kéo các cặp cha mẹ hòa nhập trở lại với đời sống xã hội. Con cái cũng là lý do chính, ngoài việc đi lễ nhà thờ, khiến những người đã kết hôn thường được coi là hay tham gia các hoạt động tình nguyện hơn người độc thân – họ sẵn sàng giúp gây quỹ cho nhà trường hay huấn luyện bóng đá. Thế nhưng, những hoạt động tình nguyện phổ biến nhất với những người Mỹ độc thân là dạy dỗ và hướng dẫn con cái của gia đình khác, gây quỹ từ thiện và phân phát thực phẩm. Vậy nên trong khi chúng ta có thể ca tụng các cặp vợ chồng về thành tích tham gia hoạt động từ thiện của họ, cũng nên chú ý rằng gây quỹ cho ban nhạc của trường nơi con bạn đang theo học chẳng thể nào so sánh được về khía cạnh vị tha so với việc rửa bát cho cửa hàng phân phát súp. Nghiên cứu này không nhằm so sánh người độc thân và người đã kết hôn xem ai cao quý hơn, mà chỉ đơn giản là để xem xét kỹ hơn những thành kiến mà mọi người gán cho người độc thân, tự hỏi đâu mới là sự thực và đâu là những điều chúng ta hấp thụ từ các quảng cáo son môi. Ngoài ra, điều này cũng là để ghi nhận vai trò quan trọng của người độc thân trong đời sống cộng đồng. Eric Klinenberg đã chỉ ra trong cuốn Going Solo (tạm dịch: Sống một mình), những người độc thân đơn giản đi ra ngoài nhiều hơn – dành nhiều thời gian hơn so với những cặp vợ chồng để đi ăn tiệm, đi bar, mua sắm và tới dự các sự kiện công cộng. Họ cũng thường xuyên tới các lớp học nhạc hơn. Trong khi đó, những người độc thân chiếm tới một nửa dân số. Klinenberg chỉ ra rằng năm 2012, 49% người Mỹ trưởng thành chưa kết hôn, 28% các hộ dân ở Mỹ chỉ có một người ở (con số này đã tăng lên gấp đôi kể từ năm 1960). Vì vậy, giờ đã tới lúc chúng ta rũ bỏ thành kiến rằng người độc thân chỉ sống ngoài rìa xã hội, chẳng quan tâm tới chuyện gì ngoài làm đẹp cho bản thân và chăm lũ mèo. Họ không hề sống ngoài rìa xã hội – họ chính là bản thân xã hội.

62 13BẠN CẦN NÓI CHO CẢ VŨ TRỤ BIẾT! Có những phụ nữ dường như lúc nào cũng như đang rơi vào lưới tình. Tại điểm bán hàng xả kho, bến xe buýt, hiệu giặt là. Có người xinh đẹp, có người không. Có người cực kỳ thân thiện hoặc nhanh nhẹn, tháo vát; còn một số người thì, chà… Với nhiều người chúng ta, mỗi lần tới tiệm giặt là chẳng gặp chuyện gì hay ho hơn ngoài tẩy sạch vết bẩn trên quần áo, những phụ nữ thích rơi vào lưới tình này đúng là khó hiểu. Có thể bạn không có vóc dáng như người mẫu, nhưng cũng chải chuốt đàng hoàng và đánh son môi cơ mà. Và được rồi, có lẽ bạn không thể đùa những câu thâm thúy, sắc sảo kiểu dân nội thành Washington – nhưng nói chung bạn là người thân thiện, biết cách tương tác với những người xung quanh mà không cần tới điện thoại. “Hãy nói cho cả vũ trụ biết đi!” người ta sẽ lên lớp cho bạn. “Hãy nhắn gửi” rằng bạn đang tìm kiếm bạn đời (như thể vũ trụ là một tổng đài điện thoại khổng lồ). Bản chất của bạn sẽ được thể hiện ra ngoài trong khi chờ đèn giao thông hay đi đổ rác. Ngoài ra, nó cũng không kỳ quặc hay trông tuyệt vọng như khi bạn gửi tín hiệu sẵn sàng yêu đương tới tất cả mọi người ở nơi quay xổ số Quick Pick. Chỉ là, bạn biết đấy, sức hút ấy mà. Kiểu lời khuyên như thế này có vẻ tử tế và gợi cảm hứng nhiều hơn là “hãy cư xử và hành động sao cho tử tế”. Và còn giàu chất thơ hơn nữa. Bạn có thể ngồi trên đỉnh núi mường tượng ra người bạn đời của mình. Bạn có thể đứng trên vách đá ném một lời nhắn trong chai xuống mặt biển như đang sục sôi. Bạn có thể viết những ý nghĩ sâu kín vào một cuốn nhật ký bọc vải trong khi ngâm mình trong bồn tắm sực mùi oải hương. Có điều gì đó cực kỳ sôi nổi và lãng mạn trong việc tin tưởng vào vũ trụ. Nó sẽ giúp bạn bớt cô đơn khi biết các vì sao đang phù hộ cho bạn. Và khi lại tới dịp sinh nhật hay năm mới, kiểu suy nghĩ này có sức hấp dẫn thật khó cưỡng. Tôi ước ao được sống như những câu chuyện lãng mạn về hai người sinh-ra-để-dành-cho-nhau ấy. Đó là điều kỳ lạ nhất. Tôi đang lái xe thì đột nhiên có gì đó mách bảo tôi cần phải tới hàng thịt – điều này thật vô lý vì tôi đã ăn chay 12 năm nay.

63 Tôi cũng muốn một lần được sống trong câu chuyện thần tiên đó. Tôi muốn tận hưởng cảm giác chắc chắn Chúa trời đang phù hộ cho mình. Rằng mọi thứ đều có tiền định. Một con đường định sẵn. Một cái gì đó. Tôi muốn thế lực siêu nhiên nào đó hướng dẫn mình tới đúng quán cà phê ấy, đúng điểm chờ taxi ấy, đúng điểm xếp hàng ở siêu thị Bed Bath & Beyond. Tôi muốn kết thúc một ngày với nhiều hơn một cái bánh việt quất và những tấm chăn dày. Tôi tin chắc nhiều người đã thu được lợi ích lớn từ kiểu lời khuyên này. Nó đem lại cảm giác an toàn trong một thế giới đầy loạn lạc, thậm chí có thể dẫn đến sự hiển linh của thế lực siêu nhiên. Có thể việc im lặng suy tưởng đã khiến bạn nhận thấy mình cần phải từ bỏ công việc tư vấn quản trị hiện tại để đi học nấu ăn (hoặc từ bỏ quán ăn nơi bạn đang làm việc để đi học kinh doanh). Có thể bạn nhận ra đã tới lúc gạt bỏ người bạn xấu xa kia ra khỏi cuộc đời mình. Nhưng nếu bạn đã lôi quả cầu pha lê ra và bắt đầu tìm hiểu các luân xa để nhanh chóng tìm được bạn đời, hẳn sẽ rất đau khổ nếu người đó không hề có thật. Giờ bạn không chỉ cô đơn mà còn lạc nhịp với cả vũ trụ. Và điều này thật đáng buồn. Đặc biệt là khi mọi người cố gắng khiến bạn vui lên bằng những câu chuyện thần kỳ “chúng tôi đã gặp nhau như thế nào” của mình. Những câu chuyện kiểu này đôi khi cũng có tác dụng khích lệ, nhưng chúng cũng gợi ra câu hỏi: “Tại sao những chú lùn và nàng tiên lại cứ mãi gạt bỏ bạn? Tại sao mỗi khi bạn gặp được một anh chàng nào đó ở siêu thị thì anh ta lại là dạng người đang sống dưới tầng hầm nhà mẹ mình? Lòng tin vào những điều thần kỳ bám rễ trong văn hóa của chúng ta, từ “mọi chuyện xảy ra đều có lý do” cho tới “chuyện đó hay xảy ra nhất khi bạn không để ý” đều có xuất phát điểm tốt, nhưng có điều gì vừa nhẫn tâm, vừa ngu ngốc ở đó. Nhẫn tâm bởi lẽ nếu mọi chuyện xảy ra đều có lý do, vậy thì lý do nào dẫn tới việc một đứa trẻ bị bắt cóc hay giàn khoan dầu nổ tung? Đâu là lý do một phụ nữ “chiến thắng” bệnh ung thư vú trong khi chị gái của bạn thì “thua cuộc”? Ngu ngốc bởi nó khiến chúng ta trốn tránh điều mà bất cứ ai đã từng mở một tờ báo ra đọc đều hiểu – rằng cuộc sống này hoàn toàn ngẫu nhiên và không công bằng. Khi tôi bắt đầu hẹn hò qua Internet, việc đó dường như là một thất bại. Tôi đã không thể gặp được ai đó “một cách tự nhiên”; tâm hồn tôi đúng là đồ bỏ đi. Đấy là khi chuyện hẹn hò qua mạng hãy còn khá mới mẻ, khi câu “một anh chàng tôi gặp qua Internet” khiến những người bạn đã lập gia đình phải rùng mình. Khi cái ý nghĩ rằng bạn trai cũ có thể bất chợt bắt gặp hồ sơ của bạn trên mạng và nghĩ Trời, bi kịch chưa! có vẻ sắp trở thành sự thật.

64 Vậy nên, trong khi tôi đã chuẩn bị tinh thần đối mặt với những kẻ kỳ quặc và gàn dở, sự thật lại rất khác. Những anh chàng tử tế. Những anh chàng đáng yêu. Người có công việc ổn định. Những anh chàng tử tế, đáng yêu, có công việc ổn định muốn đi hẹn hò lần thứ hai với tôi. Thôi được, tôi công nhận hẹn hò qua mạng giờ cũng không mới lạ gì. Thay vì khiến những người bạn đã lập gia đình của bạn co rúm người lại, biện pháp này đã được mặc định là giải pháp cho mọi vấn đề. Tương tự những cặp vợ chồng không con được người ta gợi ý nên nhận con nuôi – Cái gì? Thật à? Có một hệ thống cho phép người ta nuôi những đứa trẻ do người khác sinh ra à? Nói thêm cho tôi biết đi! – những người độc thân cũng suốt ngày phải nghe rằng mình có thể hẹn hò qua mạng. Vậy thì hẳn là bạn phải biết về việc hẹn hò qua mạng, bạn đã hẹn hò qua mạng… rồi bây giờ bạn vẫn đang đọc cuốn sách này. Nếu bạn đã lên trang hẹn hò OkCupid và quyết định nó không dành cho mình thì được thôi. Hẹn hò qua mạng đã đem lại kết quả viên mãn cho một số người, nhưng với nhiều người khác thì không (tôi cho rằng điều này là do cấu trúc nhân khẩu học tại một số địa điểm hơn là do tính cách cá nhân). Nhưng đây là điều mà tất cả chúng ta đều thừa nhận: Nó đã cho thấy việc tìm kiếm bạn đời chẳng liên quan gì tới việc thanh lọc tâm hồn cả. Trước khi dịch vụ hẹn hò qua Internet ra đời, người ta dễ dàng tin rằng bạn có thể biến mình thành một chiếc âm thoa, đặt tinh thần mình ở một tần số radio cụ thể nào đó thì anh ta sẽ xuất hiện. Đó quả là một ý nghĩ ngộ nghĩnh nhưng cũng mang theo sự phán xét nặng nề. Bởi triết lý này thực chất nói rằng những người mà bạn quen biết nay đã lập gia đình tìm được người bạn đời không phải vì họ đã tới đúng lớp hóa học hữu cơ hay làm công việc pha đồ uống ở quầy bar. Không, họ thành công không chỉ vì ngẫu nhiên – cả vũ trụ đứng về phía họ. Vũ trụ đang bỏ công sức làm thêm giờ để đảm bảo những sự việc tưởng như ngẫu nhiên ấy sau cùng sẽ dẫn đến kết quả một gia đình ấm cúng gồm 4 thành viên ngồi quây quần bên bàn ăn. Và nếu bạn cố gắng, biết đâu đấy một ngày, bạn sẽ hiện lên hệ thống GPS của các vì sao. Hẹn hò qua mạng chẳng có gì là thơ mộng hay có hồn. Thế nhưng, nó vẫn phát huy hiệu quả. Có thể không phải với bạn, hoặc là chưa, nhưng với một số người thì nó đã có tác dụng rồi. Cái cách chẳng có gì thần kỳ, chẳng có gì quý giá ấy lại là cách hiệu quả nhất. Một nghiên cứu của Đại học Stanford đã chỉ ra hẹn hò qua mạng chiếm vị trí thứ hai trong các phương pháp gặp gỡ phổ biến nhất, và những người hưởng lợi nhiều nhất từ nó nằm ở độ tuổi 35-44. Một thăm dò do Đại học

65 Chicago tiến hành trên 19.000 cặp vợ chồng cho thấy 1/3 các cuộc hôn nhân ngày nay bắt đầu từ hẹn hò qua mạng. Trong cả hai nghiên cứu này, người ta đã khám phá ra những mối quan hệ bắt đầu từ hẹn hò trực tuyến không hề thua kém về chất lượng hay độ bền lâu so với hẹn hò thông thường. “Chúng tôi không tìm ra sự khác nhau nào: những mối quan hệ tình cảm bắt đầu từ hẹn hò trực tuyến có chất lượng không thua kém gì các mối quan hệ khác, và những mối quan hệ bắt đầu từ hẹn hò trực tuyến cũng không hề dễ đổ vỡ hơn quan hệ tình cảm thông thường trong cùng một khoảng thời gian,” hai tác giả Michael J. Rosenfeld và Reuben J. Thomas viết. Nghiên cứu của Đại học Chicago chỉ ra những cuộc hôn nhân bắt nguồn từ hẹn hò qua mạng có nhiều khả năng tồn tại lâu dài hơn. (Nghiên cứu của Đại học Chicago được trang hẹn hò eHarmony tài trợ nhưng được rà soát độc lập, và eHarmony đã đồng ý trước rằng nghiên cứu này sẽ được công bố rộng rãi bất luận kết quả ra sao.) Cho tới giờ, chưa có số liệu nghiên cứu nào về hiệu quả của việc viết nhật ký bên ánh nến. Như thế không có nghĩa đây không phải là một việc làm tuyệt vời. Thật sung sướng khi được sống trong một căn nhà với đồ đạc sắp xếp hài hòa, và ai lại không thích ngâm mình trong bồn tắm pha hương thảo? Nhưng dựa vào điều đó để kiếm người yêu sẽ chỉ khiến những vui thú này giảm đi mà thôi. Hẹn hò qua mạng, cũng giống như vắc-xin và kính đeo mắt, là thứ cho chúng ta thấy mình không phải là nô lệ của những gì “diễn ra tự nhiên”. Chúng ta sở hữu một bộ não có khả năng chế tạo ra các công cụ chống lại điều đó. Quan trọng hơn, chúng ta có thể dùng cách tiếp cận chín chắn hơn và nhận ra Chúa trời, vũ trụ (hay bạn có gọi nó là gì đi nữa) có lẽ không phải một cô bảo mẫu vô thời hạn sẵn sàng ban phát những món quà và kẹo hình viên than. Bạn không thể điều khiển để người kỳ diệu đó xuất hiện trong đời mình, nhưng nếu bạn đã mệt mỏi với việc chờ đợi số phận thôi ngủ nướng, có lẽ bạn sẽ tìm được chút an ủi bởi việc điền bảng câu hỏi trực tuyến và hẹn đi uống latte với những người lạ mặt ngẫu nhiên ít nhất cũng hiệu quả không kém việc đốt hương và cầu khấn các vị thần cổ xưa. Nếu bạn muốn ma thuật, thì đây! Giờ chúng ta đã có những chiếc máy có thể cho ta biết phải tìm những người cũng đang kiếm tìm tình yêu và muốn hẹn hò với mình ở đâu. Chúng ta có thể dùng những chiếc máy đó để lên lịch hẹn và các loại máy khác để đưa ta tới đó.

66 Ấn nút “gửi đi” có thể không gợi cảm hứng để bạn viết một bài thơ sonnet, nhưng chính điều đó đang kết nối bạn với vũ trụ.

67 14BẠN CẦN KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG! Chúng tôi, 5 người phụ nữ đã gần 40 tuổi bước vào một quán bar ở Manhattan. “Có thấy ai không?” Một người bạn của tôi nói. Chúng tôi cùng dò xét căn phòng. Có vài cặp đôi, một nhóm phụ nữ, vài anh chàng nhìn có vẻ chăm chú tán chuyện với nhau hơn bất kỳ phụ nữ nào trong phòng. Chúng tôi lắc đầu và bỏ qua. Chúng tôi lặp lại chiêu này 3-4 lần đến khi cuối cùng phải ép mình chui vào một quán bar đông nghẹt người, uống rượu merlot dở tệ, mắt nhìn vô định, sốt ruột chờ tới lúc có thể về nhà xem loạt phim có Barbara Stanwych đóng trên kênh TCM. Nói cách khác, chúng tôi là hiện thân của khuôn mẫu tồi tệ nhất về người độc thân: một nhóm phụ nữ cô đơn, không còn trẻ nữa, đi lang thang hết quán bar này tới quán bar khác, dò xét y như cảnh sát săn lùng kẻ tình nghi giết người. Nhưng đó chẳng phải là điều chúng tôi cần làm hay sao? Hành động, kiểm soát tình hình đi chứ? Những người luôn miệng giễu cợt còn muốn chúng tôi làm gì hơn nữa? Bận bộ pajama ngồi ở nhà bấm điều khiển tivi sao? Ngược lại với kiểu suy nghĩ tin vào phép màu là lời khuyên phụ nữ phải tập trung cao độ vào việc tìm kiếm chồng tương lai không khác gì khi kiếm việc làm hoặc tìm cách chữa bệnh Parkinson. Cái hay của kiểu lời khuyên này là tạo cho chúng ta ảo tưởng mình đang kiểm soát mọi việc. Bạn đã quá bận rộn với kế hoạch hành động 12 điều và những buổi thảo luận chiến lược theo nhóm đến nỗi ngay cả khi chưa thể tìm thấy anh ta tối nay, ít nhất bạn có thể đoán chắc mình là một phụ nữ độc thân mẫu mực. Bạn đang dồn hết tâm sức! Bạn đang cố gắng! Cuối cùng, sẽ đến lúc bạn cảm thấy mình kiệt sức sau những buổi tối tìm kiếm quá vô vị như vậy. Thế là bạn nói: Thôi bỏ quách đi, và dành 5 buổi tối thứ Bảy tiếp theo ngồi trước màn hình tivi. Kể cả nếu chuyện tình cảm không bao giờ đến với bạn – ít nhất bạn cũng không phải lượn lờ ở quán bar giả vờ quan tâm tới giải Stanley Cup13 .

68 13 Stanley Cup: Giải đấu thuộc khuôn khổ giải đấu nhà nghề NHL (National Hockey League) dành cho môn khúc côn cầu trên băng tại Mỹ. Nhưng rồi việc đó khiến bạn chán nản và lại quyết định “ra ngoài kia”. Vậy là vòng tròn luẩn quẩn lại bắt đầu. Chắc chắn có nhiều lần bạn không nằm ở hai thái cực này – khi đang trong lớp học leo núi, đi xem buổi diễn kịch của đứa cháu, chơi guitar ở quán bar yêu thích trong đêm hát tự do. Nhưng ngay cả lúc đó cũng khó mà dập tắt tia hy vọng trong bạn được – biết đâu lại có một ông bố độc thân ngọt ngào nào đó ở quầy bán đồ ăn vặt thì sao! – và rồi bạn lại chịu một phen thất vọng nữa: Không phải tối nay rồi. Chủ động tìm kiếm người yêu có thể vô cùng thê lương, nhưng như chúng ta đã biết triết lý “để tình yêu đến tự nhiên” – hãy để tình cảm đến với bạn dù ở trong lớp tập Pilates hay khi đang làm công việc marketing của mình – cũng có vấn đề nghiêm trọng. Và dù bạn làm gì, lúc nào người ta cũng nói bạn đang làm sai, lúc thì nói “thoải mái đi” nhưng lúc thì lại nói “hãy ra ngoài kia đi”, tùy thuộc khi đó bạn đang không làm gì. Vậy làm thế nào để tìm được lằn ranh mỏng manh nhằm bật tung cửa, hít sâu một hơi và nói: “Xin chào cả thế giới. Tôi sẽ sống hết mình hôm nay, nhưng cũng sẵn sàng mở lòng đón nhận tình yêu!” Làm sao bạn có thể nuôi dưỡng thứ năng lượng thần kỳ mà những người kết hôn ở tuổi 22 dường như đều có từ khi lọt lòng, vừa tỏ ra thoải mái chấp nhận thay đổi vừa mãn nguyện với cuộc sống, kèm thêm một chút xíu hấp dẫn tình dục nữa? Trước tiên, hãy cùng gạt bỏ suy nghĩ rằng bất kỳ ai đang trong một mối quan hệ tình cảm ổn định đã đạt tới trạng thái thần diệu này. Hãy xem cô bạn của bạn gặp được chồng tương lai trong bữa tiệc của Hội sinh viên lúc 3 giờ sáng, sau khi nôn mửa trong bụi cây. Ở đây vẫn còn một câu hỏi thú vị nữa: Như những giáo viên yoga thường nói, làm sao bạn tìm được sự cân bằng giữa nỗ lực và đầu hàng? Tôi đã may mắn có dịp hỏi sư thầy Ciprian Iancu câu hỏi ấy. Trong một buổi nói chuyện, ông miêu tả hình ảnh một buổi tối giống như chúng tôi đã trải qua, la cà ở quán bar lúc 2 rưỡi sáng sau khi uống quá nhiều, trong khi người mà bạn để ý tới lại chẳng hồi đáp theo ý bạn. “Cuộc vui đã tàn cách đây vài tiếng rồi, nhưng bạn vẫn nán lại, hy vọng có thể tìm thêm chút niềm vui tối hôm đó,” ông nói.

69 Sau đó, ông giải thích đây chính là hiện thân của định nghĩa cổ điển về sự khổ ải trong Phật giáo: Thèm muốn thứ mình không thể có được. Nếu bạn may mắn, có thể chuyện gì đó sẽ diễn ra. Bạn uống một hớp nước rồi gọi taxi về nhà. Đây không hẳn là khoảnh khắc hạnh phúc, nhưng đó chính là lúc bạn tìm lại được phẩm giá của mình. Đó là lúc bạn đối mặt với sự thật phũ phàng: Tối nay không phải là đêm định mệnh rồi. Và có thể sau đó, bạn còn giác ngộ ra chân lý sâu xa hơn nữa. Mình không thể sống thế này mãi được. Mình mệt mỏi vì cái của nợ này lắm rồi. Theo quan điểm của Phật giáo, nguyên nhân gây ra khổ ải là sự thèm khát và thiếu hiểu biết. Bạn tìm kiếm niềm hạnh phúc từ bên ngoài. Bạn không cảm thấy thoải mái với hiện tại. Con đường thoát khỏi khổ ải là chấp nhận mọi sự đúng như bản chất của chúng, chấp nhận những nỗi đau mà hoàn cảnh gây ra cho mình – sự cô đơn, bực bội, thậm chí ghê tởm bản thân – mà không phán xét. Khi bắt đầu hiểu những cảm xúc đó chỉ là cảm giác thông thường rồi cũng qua đi, bạn sẽ nhận ra thực tế mình có thể kiểm soát được chúng. Chính những ý nghĩ bao quanh chúng mới gây rắc rối: Mình đang làm gì ở cái nơi trông như chẳng ai đủ tuổi lái xe thế này? Mình đã phạm sai lầm ở đâu? Đó chính là thứ muối mà tất cả chúng ta vẫn không ngừng xát lên vết thương. “Nhưng đôi khi cố gắng đạt được những điều mình muốn hẳn là tốt chứ?” Tôi hỏi Iancu. “Ví dụ một người muốn có công việc mới, nên phải gửi hồ sơ đi khắp nơi. Do đó, nếu muốn có được quan hệ tình cảm, người ta mới phải đi chơi.” “Hẳn rồi,” ông nói. “Phật giáo không hề phản đối việc con người cố gắng theo đuổi những gì mình muốn. Vấn đề không phải ở nhu cầu, mà là ở chỗ điều gì sẽ xảy ra khi bạn không đạt được điều mình muốn.” Nói cách khác, vấn đề không phải là bạn nói: “Lạy trời, hy vọng tôi gặp được anh chàng đáng yêu nào đó tối nay. Hãy cùng đến chỗ nào khiến chuyện đó dễ dàng hơn.” Vấn đề là khi chúng ta đinh ninh rằng nếu tối nay mình không thể trao đổi số điện thoại hoặc thực hiện một màn hôn hít kỳ quặc trong ngõ vắng thì đó quả là thất bại. Vậy làm thế nào để tìm được lằn ranh cân bằng? “Chỉ có bạn mới biết được điều đó thôi,” Iancu nói. Theo tôi, chiến thuật đó thực chất nghĩa là: Điều này khiến tôi cảm thấy mạnh mẽ hơn hay kiệt sức hơn? Tôi có đang cho phép những khát vọng dâng lên trong lòng tối nay tới mức biến thành tuyệt vọng, hay tôi vẫn đang duy trì phẩm giá của mình?

70 Phẩm giá là khi bạn không bị cuốn vào những phản ứng vô thức đó. Đó là khi bạn đáp trả lời xúc phạm phân biệt giới tính của đồng nghiệp bằng cái nhìn chế nhạo rồi tiếp tục làm việc. Đó là khi bạn nhận được e-mail nói: Tôi không nghĩ hai ta hợp nhau, sau đó dừng lại một lát để khóc – nếu đó là sự thật – rồi đáp lại: Rất tiếc phải nghe điều đó. Chúc may mắn. Đó không phải là kìm nén hay phủ nhận nỗi đau, mà là chấp nhận sự tồn tại của nó mà không hổ thẹn. Phẩm giá vượt lên trên hoàn cảnh. Cái đêm tôi và bạn bè đi lang thang từ quán bar này tới quán bar khác quả là kinh khủng. Nhưng vấn đề không nằm ở chỗ chúng tôi đang tìm kiếm, hay thậm chí ở trạng thái cô đơn. Vấn đề là chúng tôi không có được chút vui thú nào. Chúng tôi chỉ đang cố gượng ép buổi tối hôm đó theo ý mình, sau đó bị cuốn vào hàng loạt giả thuyết giải thích tại sao nó lại không như ý muốn. Và đây chính là câu trả lời hay nhất cho câu hỏi: Bạn nên cố gắng tới mức nào? – hãy cố hết mức bạn mong muốn. Tôi đoán bạn đang đứng giữa hai thế giới – ít nhất thỉnh thoảng bạn cũng chủ động tìm kiếm người yêu, những lúc khác thì không. Nhưng nếu bạn cứ bị giằng xé giữa hai thế giới ấy – không bao giờ cảm thấy những gì mình đang làm là “đúng đắn” – đã đến lúc bạn nên từ bỏ rồi. Nếu bạn đang tìm bạn trai trên mạng, hãy cứ tìm đi. Bạn không cần phải thêm dòng ghi chú Lạy Chúa, đây đúng là một việc ngớ ngẩn để làm vào tối thứ Sáu. Lẽ ra mình phải đi nhảy swing mới đúng. Và nếu bạn đang nhảy swing thật, hãy nhảy đi! Bạn không cần phải lo rằng trái ngược với những gì viết trong bài báo “10 địa điểm tốt nhất để tìm kiếm những người đang độc thân”, độ tuổi trung bình của mọi người trong phòng là 85. Giờ nhớ lại con người xưa kia của mình – cố nhấc mông ra khỏi ghế để tới một buổi hẹn hò qua mạng nữa, hít một hơi thật sâu trước khi bước vào bữa tiệc nơi tôi biết chắc mình sẽ gặp lại bạn trai cũ cùng người yêu mới của anh ta – tôi không hề cảm thấy khinh bỉ hay ngượng ngùng. Tôi dành sự ngưỡng mộ có phần hơi buồn cười dành cho cô gái ngày ấy luôn tìm cách đứng dậy sau khi bị chỉ trích. Đó chính là tôi, khi đó đang cố gắng hết sức mình. Hiển nhiên đó là tất cả những gì mỗi người trong chúng ta có thể làm.

71 15BẠN QUÁ TUYỆT VỜI ĐỂ ỔN ĐỊNH GIA ĐÌNH “Cuộc sống của cậu có vẻ thú vị thật đấy! Đầy hào nhoáng!” Những người bạn đã kết hôn sẽ nói vậy sau khi nghe bạn kể về chuyện bạn chuẩn bị đi xem phim cùng một anh chàng trong khi chờ bảo dưỡng xe. Câu nói này thường đi sau màn dạo đầu khiêm tốn giả tạo như: “Tớ chỉ là một bà mẹ tẻ nhạt thôi.” “Và những kế hoạch hoành tráng nhất của tớ chỉ là chơi đóng vai nàng tiên với Bella và làm sao đưa được Connor vào bồn tắm…” Nghe những so sánh kiểu đó cũng không hẳn là không sung sướng. Suy cho cùng, nếu bạn có thể lựa chọn sống khác đi, tại sao lại không khiến nó thật sôi động cơ chứ! Thế là bạn hùa theo họ. Buổi hẹn hò qua mạng tối qua có thể chẳng có gì đặc biệt, nhưng anh ta là bác sĩ (bác sĩ da liễu, nhưng vẫn cứ là bác sĩ!) và anh ta mang theo mấy tấm vé nghe nhạc giao hưởng được đồng nghiệp cho. Vậy nên trong cuộc nói chuyện, bạn đã đả động đôi chút tới tấm bằng cử nhân y khoa và dàn nhạc dây, tại sao lại không chứ? Nếu cuộc sống và những chương trình truyền hình đã cho bạn từng này đồng xu, chẳng tội gì mà không dõng dạc đặt nó vào giữa sới bạc. Thoải mái thôi: Cố tình nhắc đến tên vài anh chàng bí ẩn nữa – “Matt – nhà đầu tư ngân hàng”, “Trey – tay chơi guitar bass”. “Bọn tớ không phân biệt nổi nữa!” Họ nói. “Tớ cũng thế!” Bạn làm bộ kêu lên. Cuộc sống gắn với công việc có thể được đánh bóng hết cỡ, vì như Melanie Notkin đã chỉ ra, tất cả những phụ nữ độc thân thành đạt đều là “người phụ nữ của công việc”. Lấy chồng? Sinh con? Ai nghĩ tới những chuyện đó khi đang phải lập hồ sơ báo cáo thu nhập hàng quý cơ chứ! Và bạn cần phải là “người phụ nữ của công việc”, nếu không làm sao bạn có thể trang trải những thú vui nho nhỏ cho cuộc sống độc thân tuyệt vời: Các kỳ nghỉ cuối tuần ở Paris, khóa học nếm rượu vang, dịch vụ chăm sóc tóc giá 200 đô-la. Bạn không màng đến những chuyến dã ngoại trong công viên hay thẻ giảm giá. Chúng chỉ dành cho những bà mẹ tẻ nhạt mà thôi!

72 Nghề viết tự do khiến tôi khó có thu nhập dư dả, nhưng nó vẫn có bề ngoài khá hào nhoáng. Tỉ dụ như phỏng vấn tác giả nổi tiếng, đánh giá một spa làm đẹp, dự buổi tiệc khai trương mà ở đó người ta phục vụ rượu champagne đắt tiền và những chiếc bánh canape xinh xắn. Đó là những viên đá sáng choang lấp lánh tôi dùng để tạo nên lớp áo giáp hào nhoáng của mình – đừng quan tâm tới người phụ nữ ăn mì spaghetti thừa trước màn hình tivi. Tôi nhặt ra những điểm tốt đẹp nhất trong cuộc đời mình giống như người ta hay làm trên Facebook. Tôi chỉnh sửa mình thành một gói toàn những điều tốt đẹp hào nhoáng và nói: “Đây chính là tôi.” Và một