40
Luôn luôn công bằng. Luôn luôn bất công
Nói chuyện trước đám đông không phải là việc dễ dàng. Những huấn luyện viên khúc côn cầu giỏi nhất không phải ai cũng có năng khiếu làm chuyện đó. Nó là một hoạt động hướng ngoại, trong khi việc nắm vững chiến thuật và sẵn sàng bỏ cả đêm xem lại băng ghi hình các trận đấu cũ rõ ràng đòi hỏi một cá tính hướng nội. Tất nhiên người ta có thể bù đắp bằng cách thể hiện các cảm xúc của mình. Nhưng nếu bạn cũng không giỏi xoay xở với các cảm xúc, thì bạn biết nói gì đây?
Ngay trước khi hiệp ba bắt đầu, Peter đứng dậy. Anh không thể ngồi yên trên khán đài, anh không biết mình đang đi đâu và tại sao, nhưng vẫn len lỏi qua đám đông để tới một nơi duy nhất mà anh thực sự hiểu: phòng thay đồ. Dĩ nhiên anh dừng lại trên hành lang: anh là một giám đốc kỹ thuật, lao vào trong đó gặp các cầu thủ không phải là vai trò của anh. Nó là việc của huấn luyện viên. Anh tin chắc lúc này Zackell đang ở trong phòng và tặng một bài diễn thuyết ấn tượng cho các cầu thủ về cách họ lật ngược tình thế. Rằng họ có điều đó trong mình, rằng họ cần tự nhủ rằng tỉ số vẫn đang là 0-0, rằng họ chỉ cần một bàn thắng để xoay chuyển cục diện trận đấu!
Nhưng khi Peter đi vòng qua góc tường, anh trông thấy Zackell đang đứng bên cánh cửa mở ra bãi đậu xe. Chị hút xì gà một mình. Trong khi cả đội đang ngồi trong phòng thay đồ, chờ đợi.
– Cô đang làm cái quái gì thế này? - Anh quát.
– Ý anh là sao? Tôi đâu được phép hút thuốc trong nhà! - Zackell biện bạch.
– Đội cô đang bị dẫn 4-0! Cô không định nói gì với các cầu thủ à?
– Anh nghĩ họ không biết mình đang bị dẫn 4-0 hay sao? - Zackell hỏi lại.
– Lạy trời... họ cần... cô là huấn luyện viên mà! Đi vào trong phòng và nói gì đó truyền cảm hứng đi! - Peter ra lệnh.
Zackell hút nốt điếu xì gà. Rồi chị nhún vai. Làu bàu với giọng xuôi xị:
– Được. Thôi.
Ngay khi Zackell đi đến cửa phòng thay đồ, một thanh niên lao đến chỗ chị từ đầu kia của hành lang.
– Tôi chơi được không? - Vidar Rinnius hỏi với giọng hổn hển.
Zackell nhún vai đáp:
– Được chứ. Tại sao không? Tình hình đâu thể tệ hơn được nữa.
Khoảng một phút sau khi Vidar đã háo hức lao vào phòng để thay trang phục thủ môn, một chàng trai khác xuất hiện trên hành lang, với dáng đi khoan thai, không gấp gáp. Người này dừng lại trước mặt Zackell và hỏi với giọng nhã nhặn:
– Cô có cần một cầu thủ nữa không?
Zackell nhíu mày hỏi:
– Cậu có đang nghĩ tới chuyện chịch choạc trong đó không vậy?
Benji cố hiểu xem huấn luyện viên có đang nói đùa hay không.
– Còn khuya! - Nó đáp.
– Vậy thì được. - Zackell nói.
Bất kỳ huấn luyện viên bình thường nào cũng sẽ gạch tên Benji khỏi danh sách thi đấu khi nó không có mặt trước hiệp một. Nhưng Zackell không như thế. Theo đánh giá của chị, cho dù Benji không đến, nó vẫn giỏi hơn bất kỳ cầu thủ nào khác trong đội. Một số người hiểu được chuyện đó, số khác thì không. Chị tránh đường, và Benji bước vào phòng thay đồ. Vốn đã trầm lắng từ trước khi nó xuất hiện, lúc này căn phòng càng yên lặng hơn.
Những đồng đội của Benji đang ngồi đó. Hai chục cặp mắt nhìn chằm chằm vào sàn nhà, và đây là lần đầu tiền Benji không biết mình phải làm gì - nó nên ngồi ở đâu, nên bắt đầu thay đồ như thế nào, không phải vì nó không thoải mái, mà vì nó sợ sẽ làm ai đó không thoải mái. Giờ đây nó đã khác.
Benji cởi giày, nhưng chỉ làm được đến đó. Nó lao vào trong buồng vệ sinh và đóng sầm cửa lại sau lưng. Mọi người đều nghe thấy nó ôn ọe trong đó. Mắt nóng bừng, Benji bấu vào mép bồn cầu mạnh đến nỗi các mối ghép kêu răng rắc. Nếu có cách biến mất ngay lúc này, chắc Benji sẽ áp dụng ngay, nhưng nó chỉ có một đường ra. Vậy nó muốn trở thành con người như thế nào? Ai cũng có những khoảnh khắc chuyện đó được định đoạt. Khi họ lựa chọn.
Benji lau mặt, mở chốt cửa, và quay ra phòng thay đồ. Đó là một cử chỉ rất nhỏ nhặt, và các thành viên đội bóng vẫn đang im lặng khi nó bước ra, nhưng khi nó quay về chỗ ngồi thì đôi giày của nó đã bị xịt đầy bọt cạo râu. Không chỉ giày của nó, giày của tất cả mọi người. Mọi đôi giày bên dưới những băng ghế gỗ. Bởi vì những người đàn ông xung quanh Benji muốn nó hiểu rằng nó không khác họ. Không phải tại đây.
Benji ngồi xuống băng ghế. Nó ngập ngừng cởi áo thun. Bỗng một giọng nói vang lên phá vỡ im lặng, đến từ vị trí đối diện với Benji.
– Làm sao anh biết mình có hấp dẫn hay không? - Amat thắc mắc.
Benji trần trùng trục ngồi tại chỗ, nghiêng đầu sang một bên, và hỏi lại:
– Cái gì?
Mặt Amat đỏ ửng. Mọi người đều đang nhìn chằm chằm vào thằng bé. Trong đời nó chưa bao giờ bối rối hơn, nhưng Amat vẫn hỏi:
– Ý em là... làm sao anh biết các cô gái thấy đàn ông hấp dẫn ở điểm nào? Hay là đàn ông nghĩ điểm nào là hấp dẫn nhất nơi... những người đàn ông khác?
Lông mày Benji nhướn lên.
– Cậu đang nói cái quái gì vậy hả, Amat?
Amat hắng giọng.
– Anh đã từng tắm chung với em, nên anh phải biết chứ. Em có hấp dẫn không?
Trước khi Benji kịp đáp lại thì Amat đã nhoẻn cười và nói tiếp:
– Em không hỏi cho mình, em đang hỏi cho anh bạn thân nhất của mình.
Bên cạnh thằng bé, Bobo giật nảy người như thể vừa bị ai đó chích điện. Đó là một việc nhỏ nhặt mà một thanh niên có thể làm cho một thanh niên khác, nhưng bạn có thể chống đỡ nhiều thứ trong đời nếu bạn có một người bạn thân. Càng nhiều hơn nếu bạn được phép là bạn thân của ai đó. Thế nên Bobo ho húng hắng và lên tiếng:
– Tớ.. hừm... Benji à... tớ chỉ đang tự hỏi làm thế nào... Làm thế nào cậu biết mình... hấp dẫn?
Benji hết nhìn Bobo rồi tới Amat, rồi lại Bobo. Nó lắc đầu và đáp:
– Tôi chưa bao giờ nhìn bất kỳ ai trong các cậu khi tắm!
Cả phòng thay đồ rung lên với những tràng cười, nhưng một cầu thủ lứa cũ vẫn giữ khuôn mặt nghiêm túc và chất vấn:
– Những người còn lại thì sao? Cậu có dám nói là chưa từng nhòm hàng chúng tôi khi tắm hay không?
Benji nhíu mày.
– Trời ơi, tôi thà ngắm gái còn hơn nhìn mấy người.
Anh ta chùng vai xuống.
– Tôi hơi bị tổn thương đó.
– Tôi đã cố hết sức để giữ vóc dáng! - Một người khác lẩm bẩm.
Bobo và Amat nhoẻn cười. Mọi chuyện đã gần về bình thường. Nhưng Benji đã nghiêm giọng lại và chỉ vào tay của Bobo.
– Tôi muốn có một cái như thế này. Nếu được.
Bobo viết chữ “Ann-Katrin” lên dải băng dính rồi quấn nó quanh cánh tay của Benji. Những con chữ xô lệch vì tay nó run rẩy.
Elisabeth Zackell đứng ngoài phòng thay đồ cùng với Peter. Chị không bằng lòng, nhưng Peter đã dứt khoát ra dấu cho thấy chị phải nói gì đó với đội bóng. Thế là chị rên lên, bước vào trong và huýt sáo một tiếng để dẹp yên các chàng trai.
– Được rồi. Tôi đã được thông báo rằng các huấn luyện viên cần nói lời động viên trong những tình huống như thế này. Do vậy... hừm... các cậu đang bị dẫn 4-0.
Các cầu thủ giương mắt nhìn Zackell, và chị nhìn lại, trước khi nói tiếp:
– Tôi chỉ muốn kiểm tra xem mọi người có nhớ hay không. Bốn bàn trắng! Ngoài ra, không chỉ đang bị dẫn trước, các cậu còn chơi thực sự tệ. Chỉ có mấy thằng ngu mới nghĩ các cậu có cơ hội thắng trận đấu này.
Mọi người im lặng. Zackell hắng giọng. Chị nói thêm:
– Nhưng dẫu sao thì tôi cũng muốn nói là tôi đã dành cả đời cho khúc côn cầu. Và tôi chưa từng gặp mấy thằng ngu nào như các cậu.
Nói đoạn chị bỏ đi. Peter đứng trên hành lang nhìn Zackell tiến về phía sân băng. Anh đã từng nghe những lời động viên hay ho hơn thế.
Trong phòng thay đồ, mọi người ngồi yên. Benji nhìn đồng hồ trên tường. Lẽ ra lúc này họ đã phải ra sân, nhưng không một ai nhúc nhích. Cuối cùng Amat đá vào giày của Benji và nói:
– Mọi người đang đợi kìa.
– Đợi cái gì? - Benji hỏi lại.
– Anh.
Benji đứng dậy. Các cầu thủ khác lục tục làm theo.
Sau đó, các thành viên trong đội khúc côn cầu Beartown nối gót đội trưởng đi qua cửa. Benjamin Ovich không bước ra sân. Nó lao như một cơn lốc.
Ba cô con gái nhà Ovich đến sân băng Hed cùng với mẹ. Họ đi vào với ngôn ngữ hình thể của những phụ nữ đã từng trải qua nhiều chuyện tệ hại hơn nhiều ở những nơi lạnh lẽo hơn. Họ không sợ.
Khán đài đã đầy ắp người, mọi chỗ ngồi đều được lấp kín, ai cũng biết họ là ai, nhưng hầu hết giả vờ như không biết. Mọi người xầm xì và chỉ trỏ, nhưng không ai nhìn thẳng vào mắt họ. Có lẽ một số người xấu hổ, còn số khác không biết phải nói gì. Có lẽ một số người muốn hành động, nhưng thật khó để làm những người đầu tiên đứng dậy.
Nhưng có năm người đã làm điều đó.
Năm ông chú. Họ đang mặc chiếc áo thun xanh lá cây in dòng chứ BEARTOWN CHỐNG LẠI TẤT CẢ, và trong khi bước qua các bậc thang, họ trêu nhau về tình trạng già lão của mình. Một người đỡ lấy cánh tay của mẹ Benji rồi dẫn bà tới chỗ ngồi của ông. Những người còn lại nhường ghế cho ba cô gái. Khi Adri đi ngang qua một người trong nhóm, ông già siết chặt tay cô và nói:
– Bảo cậu em cháu là những đứa to mồm nhất có thể gây chú ý nhiều nhất. Nhưng chúng nó không phải đa số. Bọn ta mới là đa số.
Vợ của năm ông chú ngồi thành một hàng ngay cạnh đó. Một trong số họ mang theo bình giữ nhiệt và đang để dưới chân. Dĩ nhiên bạn không được phép mang những thứ như thế vào sân xem khúc côn cầu, nhưng khi nhân viên bảo vệ ở cửa hỏi bà đựng cái gì trong đó, bà nói với giọng đầy nguy hiểm: “Con mèo của tôi.” Anh ta định phản ứng thì một trong những bà bạn đi cùng nghiêng người nói nhỏ: “Nó chết rồi, nhưng đừng nói cho bà ta biết, tội nghiệp bà lão.” Thấy anh chàng bảo vệ há hốc mồm, bà già thứ ba nắm lấy cánh tay anh ta và hỏi: “Cậu có cà chua tươi không? Đừng có lấy loại tầm thường của Bỉ nhé, tôi muốn cà chua chuẩn! Tôi có phiếu mua hàng đây này!” Trong khi đó, bà già thứ tư vui vẻ thốt lên: “Tối nay đông thế nhở! Các cậu chiếu phim gì thế? Có phải phim Sean Connery đóng không?” Và trước khi bà già thứ năm kịp giả lả “Tối nay sẽ có tuyết cho mà xem, đầu gối tôi bắt đầu lên tiếng rồi!” thì nhân viên bảo vệ đã thở dài bỏ cuộc, rồi để cả nhóm đi vào cùng với cái bình giữ nhiệt. Lúc này thì các bà lấy bia ra chia cho mẹ và ba chị gái của Benji, sau đó chín người phụ nữ thuộc ba thế hệ khác nhau cùng nâng cốc. Năm ông chú đứng bên cạnh họ như một đội cận vệ danh dự.
Một ly cà phê chẳng phải điều gì to tát. Không hẳn vậy.
Mọi người sẽ không quên những lời nhục mạ đã vang lên từ khu vực khán đài đứng của Hed. “Bê đê! Dâm dê! Biến thái!” Nhiều người tin rằng toàn bộ khán đài đã hò hét như thế, vì từ khoảng cách xa họ khó có thể phân biệt được ai lên tiếng ai không. Thế nên tất cả những người ở khu khán đài đứng sẽ bị chỉ trích, cho dù không phải ai cũng đáng bị, bởi vì chúng tôi muốn có những con dê tế thần, và với những người muốn trở thành nhà đạo đức, thật dễ để nói rằng “Văn hóa không chỉ là những thứ chúng ta khuyến khích, mà cả những thứ chúng ta cho phép”.
Nhưng nếu tất cả mọi người la hét thì bạn khó mà nghe thấy ai phản đối, và khi khối tuyết lở thù hận bắt đầu lăn thì khó mà biết ai có trách nhiệm ngăn cản nó.
Do vậy khi một phụ nữ trẻ mặc áo thun đỏ có hình một con bò trên ngực bước ra khỏi khán đài đứng, lúc đầu không ai để ý. Người phụ nữ yêu câu lạc bộ khúc côn cầu Hed nhiều như những người đang hò hét, cả đời vẫn luôn ủng hộ đội bóng, khu vực khán đài đứng này cũng là của chị. Di chuyển sang khán đài ngồi bên cạnh, đứng cùng những người hâm mộ đến sân chỉ để ăn bánh mì kẹp xúc xích mà chị luôn chế nhạo, là sự phản đối thầm lặng của chị.
Một người đàn ông mặc áo thun màu xanh lá cây ngồi gần đó nhìn thấy chị và đứng dậy. Anh đến quầy thức ăn, mua hai ly cà phê giấy và mang một ly đến cho người phụ nữ. Họ đứng cạnh nhau, một xanh và một đỏ, uống cà phê trong im lặng. Một ly cà phê không phải là điều gì to tát. Nhưng đôi khi nó thực sự là chuyện lớn.
Vài phút sau, thêm nhiều chiếc áo đỏ từ khu khán đài đứng cũng bước sang. Các chỗ đứng gần đó được lấp đầy nhanh chóng. Những tiếng hò hét nhục mạ vẫn đang vang lên một cách ồn ào, nhưng bây giờ những kẻ to mồm đã bị vạch mặt. Để mọi người có thể thấy rằng bọn họ không đông đảo như hình dung. Không bao giờ.
Trong đội Hed có một cầu thủ tên là Filip. Đó là người trẻ nhất trong đội, nhưng đang trên đường trở thành người giỏi nhất. Câu chuyện này không nói về cậu, quả thực, sự tham gia của Filip ít ỏi đến mức chúng ta có thể dễ dàng quên đề cập đến cậu ấy.
Nhưng ngay trước khi bắt đầu hiệp thứ ba, cậu rời sân. Dù William Lyt và một vài người khác trong đội hét lên yêu cầu cậu dừng lại, Filip tiếp tục đi qua đường hầm dành cho các cầu thủ, bước lên khán đài và đi một lèo đến khu vực xem đứng. Cậu vẫn đi giày trượt và cầm gậy trong tay. Filip tiến thẳng đến chỗ cổ động viên Hed to con nhất, khỏe nhất và có nhiều hình xăm nhất mà mình thấy, ngắt lời giữa lúc anh ta đang hét “BÊ...” rồi túm áo anh ta và nói:
– Nếu anh còn la hét một lần nữa, tôi sẽ nghỉ chơi.
Filip mới mười bảy tuổi nhưng ai hiểu khúc côn cầu đều biết cậu sẽ chơi giỏi như thế nào. Tay cổ động viên kia trừng mắt nhìn cậu, nhưng Filip không lùi bước. Cậu chỉ vào những người hâm mộ mặc áo đỏ đang đứng trên những bậc thang của khu khán đài ngồi và hứa:
– Nếu anh hét thêm một lần nữa, tôi sẽ sang đứng cùng họ trong phần còn lại của trận đấu.
Filip quay xuống sân, để lại một khoảng lặng lớn phía sau. Cậu thật ngây thơ, thế giới đâu dễ thay đổi, cậu biết họ sẽ vẫn hò hét những lời cay độc kia trong những trận đấu khác. Nhưng không phải hôm nay. Khi cậu xuống đến băng ghế dự bị của đội Hed, ai đó hét lên:
– Hed! Hed! Hed!
– THẮNG! THẮNG! THẮNG! - Đám đông trên khán đài đáp lại.
Và suốt phần còn lại của trận đấu họ chỉ hò reo như thế. Rốt cuộc khu khán đài đứng cũng đông đảo trở lại, với âm lượng của những tiếng hô lớn như muốn làm bung nóc sân băng.
Khúc côn cầu đơn giản lắm. Nó là môn thể thao vừa công bằng, vừa bất công nhất trên thế giới.
Đội Beartown gỡ được một bàn. Rồi một bàn nữa. Khi cách biệt được rút xuống còn 3-4 và chỉ còn hai mươi giây thi đấu theo đồng hồ hiển thị, tất cả mọi người đều biết chuyện gì sắp xảy ra. Họ có thể cảm nhận được nó trong không khí. Không thể có kết thúc khác được. Giống như một câu chuyện cổ tích.
Benji nhận bóng và lao nhanh sang phần sân đối phương, làm động tác giả vờ dứt điểm, nhưng lại chuyền ngược về cho Amat. Tất cả các cầu thủ Hed đều cho rằng Benji sẽ một mình kết thúc đường bóng, ngoại trừ một người.
William Lyt biết Benji không chơi ích kỷ như vậy.
Amat lao nhanh tới khung thành của đội Hed. Cổ tay thằng bé linh hoạt, cơ thể nó đạt sự cân bằng hoàn hảo khi nó tung ra cú dứt điểm. Nhìn thì rất đơn giản, Amat sẽ là người hùng của trận đấu, và đó sẽ là một kết thúc hoàn hảo. Nhưng William đã đọc được tình huống. Nó quăng mình xuống sân, trái bóng dẹt đập vào mũ bảo hiểm của nó, dội cột dọc, và bay ra biên. Filip đón lấy rồi phá bóng lên. Trái bóng đẹt trượt đi một cách ngạo nghễ trên băng, ra khỏi tầm với của các cầu thủ đội Beartown, và thế là hết.
Hồi còi mãn cuộc vang lên một cách tàn nhẫn. Cổ động viên áo đỏ gầm lên mừng rỡ, và William Lyt bị đè bẹp bởi những người đồng đội hạnh phúc. Các cầu thủ đội xanh thất vọng gục xuống, còn trên khán đài, những người hâm mộ có hình con gấu trên ngực ngồi chết lặng, không hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Hed thắng. Beartown thua.
Khúc côn cầu đơn giản lắm. Luôn luôn công bằng. Luôn luôn bất công.