77:
Những cái lưng
Khi tổng biên tập bước vào tòa soạn báo vào sáng thứ Tư, cả tòa nhà dường như trở nên ngột ngạt khó chịu. Một nửa số nhân viên thậm chí không ngẩng đầu lên lúc chị đi qua. Chỉ khi đến bàn làm việc và nhìn thấy ai đang đợi mình, chị mới hiểu ra nguyên nhân.
— Xin chào! Chúng ta chưa gặp nhau, nhưng tôi đã nghe rất nhiều về chị! Tôi là Richard Theo! – Tay chính trị gia vừa nói vừa đứng dậy với vẻ tự tin của một người tin rằng mình không cần giới thiệu.
— Anh đang tìm việc à? – Chị hỏi sẵng.
Trong thâm tâm, Theo rất ngạc nhiên trước sự ứng biến mau lẹ của tổng biên tập. Hầu hết mọi người chỉ dám tỏ ra khinh bỉ sau lưng y. Mà còn là cực kỳ lén lút.
— Tôi đã có việc rồi, xin cảm ơn. Nhưng để xem cuộc bầu cử tiếp theo thế nào. Biết đâu tôi sẽ lại cần! – Theo mỉm cười.
Tổng biên tập mỉm cười đáp lại, dù rất khó nhận ra.
— Vậy thì tôi đoán anh đến đây để bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với công việc của chúng tôi?
— Đại loại như vậy. Chị có biết điều ác ý nhất từng được nói sau lưng tôi là gì không?
— Xin lỗi? – Tổng biên tập thốt lên, không giấu được vẻ bối rối, và rõ ràng đó là điều Theo đang chờ đợi.
Y giải thích với bộ mặt giả vờ tổn thương:
— Họ trích dẫn lời thủ tướng nói rằng “chính trị là ý chí”, rồi chế giễu rằng phiên bản của tôi là: “chính trị là ý chí chiến thắng”. Tất nhiên tôi xin mạn phép được không đồng ý. Với tôi, chính trị là hành động. Nó là việc thực hiện các thứ. Không phải những lời sáo rỗng. Chị hiểu chứ?
— Không hẳn. – Tổng biên tập đáp với giọng nghi ngờ, và Richard Theo mỉm cười rất tươi như thể tất cả chỉ là những điều ngẫu nhiên bật ra trong đầu, trong khi trên thực tế từng lời y nói ra đều đã được cân nhắc kỹ lưỡng.
— Chị nghĩ điều ác ý nhất người ta từng nói sau lưng tôi là gì? – Theo tò mò hỏi.
Tổng biên tập nheo mắt nhìn y, thầm ước gì ba chị đang ở đây, nhưng có lẽ ông vẫn còn ngủ sau một đêm thức xem báo cáo tài chính của câu lạc bộ Beartown. Ông sẽ nói gì về Richard Theo đây? Có hai loại chính trị gia, chị nhủ thầm: kẻ khiêu khích và kẻ thao túng. Loại đầu chọc ngoáy một cách ngẫu nhiên để xem điểm yếu nằm ở đâu, trong khi loại sau biết chính xác mình đang tìm kiếm điều gì...
— Tôi không hay suy đoán xem người khác nghĩ gì về mình. – Chị nói cứng.
— Ồ? Tôi tưởng công việc của một nhà báo là tìm hiểu dư luận chứ?
Y mỉm cười, tổng biên tập cố gắng đáp trả, nhưng chị nói dối tệ hơn y rất nhiều. Chị nhận thấy trên đùi y có tờ báo hôm nay đang mở. Trang thư bạn đọc. Tổng biên tập biết rõ nội dung của nó, vì chị là người đã quyết định cho đăng. Người mẹ giấu tên của một cầu thủ trẻ đã viết một bài phê bình gay gắt về “văn hóa phụ quyền” của câu lạc bộ Beartown. Bà ta đã nộp đơn khiếu nại về một trong những huấn luyện viên của đội nam trẻ và huấn luyện viên của đội A. Người mẹ đã được hứa rằng huấn luyện viên của đội trẻ sẽ bị sa thải và huấn luyện viên đội A sẽ bị đình chỉ công tác. Nhưng bà phát hiện ra rằng huấn luyện viên đội A chỉ vắng mặt một buổi tập, còn huấn luyện viên của đội nam trẻ chỉ bị đình chỉ công việc trong một tháng và sẽ sớm tiếp quản một đội bóng mới. Người mẹ viết rằng đây là bằng chứng rõ ràng về “văn hóa phụ quyền” tại câu lạc bộ khúc côn cầu.
— Anh muốn nói về bài viết ẩn danh này à? – Tổng biên tập hỏi.
Richard Theo nhướng mày thích thú:
— Vụ này á? Không, không, không phải việc của tôi. Ngược lại, Tôi thấy thật tốt khi ngày nay mọi người thoải mái bày tỏ quan điểm của mình về câu lạc bộ.
— Vâng, ẩn danh. – Tổng biên tập chỉ ra.
Chính trị gia giơ hai tay lên.
— Tôi vẫn luôn nói rằng bảo vệ nguồn tin là một trong những nền tảng của nền dân chủ! Nhưng “văn hóa phụ quyền” liệu có phải là một từ thích hợp ở đây? Khi mà huấn luyện viên của đội A là một phụ nữ?
Tổng biên tập thở dài như một phản ứng tự nhiên trước lời nói của một người chẳng hiểu gì về cụm từ “bảo vệ nguồn tin” mà lại dùng nó như một thứ phụ kiện khoa trương.
— Tôi nghĩ rằng trong trường hợp này, “phụ quyền” được hiểu theo nghĩa là một trạng thái tâm lý hơn là giới tính.
— Thế à? Thật hiện đại! – Chính trị gia vui vẻ thốt lên.
— Nhưng hóa ra đó không phải là lý do anh ở đây sao? – Tổng biên tập hỏi với một chút run rẩy trong giọng nói, dấu hiệu của sự mất kiên nhẫn.
Richard Theo chậm rãi thu xếp một tư thế thoải mái và bắt đầu trò chuyện về cách bài trí trong phòng cũng như tầm nhìn từ cửa sổ, rồi mới đi vào vấn đề chính:
— Tôi tới đây đơn giản với tư cách là một một công dân quan ngại. Gần đây tôi nghe rất nhiều tin đồn về căng thẳng giữa Hed và Beartown, và chúng đang bắt đầu leo thang thành... tôi có thể gọi là gì nhỉ? “Nỗi thất vọng”? Tôi muốn thảo luận về những gì chúng ta có thể cùng nhau làm để ngăn chặn sự leo thang không cần thiết của tình hình.
Tổng biên tập nhìn Richard Theo hồi lâu, không tài nào xác định được mục tiêu của y. Chị cố gắng câu giờ bằng cách giả ngu:
— Ồ, vậy sao? Ý anh là gì?
Theo biết thừa ý đồ của tổng biên tập, nhưng giống như bất kỳ người đàn ông quyền lực nào, y không thể bỏ lỡ cơ hội lên lớp một người phụ nữ:
— Đã có một cuộc ẩu đả kinh hoàng xảy ra giữa các cầu thủ nam trẻ tại sân băng Beartown. Sau đó, xe hơi của một trong những nhà tài trợ của Beartown đã bị đập vỡ kính ở Hed. Và rồi lại có thảm kịch tại nhà máy, châm ngòi cho nhiều hành vi bạo lực hơn, đầu tiên là vụ xô xát trong bãi đỗ xe của bệnh viện và một hành động phá hoại xe cộ khác, lần này là ở Beartown. Tôi e rằng đây chỉ là khởi đầu nếu chúng ta không làm gì đó để dập tắt những đốm than hồng này.
— Và tôi cho rằng anh đến đây với tư cách người dập lửa? – Tổng biên tập hỏi với vẻ mặt hoài nghi.
Theo thở dài chậm rãi một cách cố ý.
— Tôi nghe nói người của chị đang điều tra báo cáo tài chính của một trong hai câu lạc bộ. Chính xác hơn là cha chị, có phải không? Tất nhiên, ông ấy rất nổi tiếng trong giới của chúng tôi. Gần như là một huyền thoại! Tôi muốn chị hiểu rằng tôi vô cùng tôn trọng quyền của các phương tiện truyền thông độc lập trong việc giám sát hành động của chính quyền, hơn nữa, tôi muốn chị giám sát hành động của chính quyền với sự tập trung ĐẶC BIỆT vào khu vực này, vì thực sự có vài thứ nên được đào xới ở đây...
— Anh đi thẳng vào vấn đề đi. – Tổng biên tập đề xuất.
— Tôi chỉ muốn chắc chắn rằng chị không bắt đầu một cuộc săn phù thủy không cần thiết. Không cần phải kích động cảm xúc của mọi người, khiến họ dùng đến bạo lực. Suy cho cùng, ngay cả trong việc đưa tin, giới truyền thông cũng phải bảo đảm một mức độ trách nhiệm xã hội, đúng không nào?
Tổng biên tập ngả người ra sau ghế. Nếu cuộc trò chuyện này xảy ra hai ngày trước, chị sẽ cảm thấy tự tin hơn, nhưng mới đây chị nhìn thấy ma giữa ban ngày và những chiếc áo khoác đen vào lúc chạng vạng. Điều đó khiến cho bất kỳ ai cũng cảm thấy bất an, ngay cả những người chai lì nhất.
— Tôi sẽ không bình luận về bất kỳ cuộc điều tra nào mà các nhà báo của tôi đang thực hiện, nhưng dù cho người tiến hành chúng là cha tôi hay ai khác, tôi có thể đảm bảo với anh về tính đúng đắn và công bằng của chúng...
Chính trị gia bật dậy khỏi ghế, giả vờ tuyệt vọng vì bị hiểu lầm.
— Tất nhiên! Tất nhiên rồi! Tôi không bao giờ nghĩ đến việc gợi ý những gì các chị nên hay không nên đăng! Không hề, không bao giờ! Tôi chỉ ở đây để chỉ ra tầm quan trọng của... thời điểm. Vào thời điểm mà rất nhiều người lo lắng về những gì sẽ xảy ra với hai câu lạc bộ khúc côn cầu của họ, tôi chắc chắn rằng cả chị lẫn chủ sở hữu tờ báo đều không muốn mạo hiểm để bị coi là đã... chọn phe?
Tổng biên tập để ý cách Theo nhấn mạnh cụm từ “chủ sở hữu tờ báo” như một lời đe dọa ngấm ngầm, nhưng không bình luận gì về điều đó.
— Dù chúng tôi làm gì, cũng sẽ có người nghĩ rằng chúng tôi đang chọn phe. Nếu chúng tôi viết điều gì đó tích cực về Hed, chúng tôi sẽ nhận hàng trăm cuộc gọi giận dữ từ Beartown, và ngược lại. Nhưng như tôi đã nói, mọi việc chúng tôi làm đều đúng đắn và công bằng. Tôi không muốn bình luận thêm với một chính trị gia về bất kỳ cuộc điều tra nào, bởi vì ĐIỀU ĐÓ chắc chắn có thể bị coi là chọn phe, phải không?
Richard Theo mỉm cười mãn nguyện, như thể y vẫn chưa quyết định được liệu họ sẽ là bạn thân hay kẻ thù tồi tệ nhất.
— Chị không phải là người vùng này, phải không?
— Vâng. Như anh đã biết.
— Thực ra tôi lớn lên ở Beartown, nhưng chắc chị chưa biết, phải không? Tôi mất giọng địa phương trong thời gian sống ở nước ngoài. Từ khi quay về, tôi nghĩ mình đã học được cách nhìn nhận mọi thứ vừa như một người ngoài cuộc vừa như một người bản xứ. Tôi có thể cho chị vài lời khuyên được không?
— Tôi có thể ngăn anh không? – Tổng biên tập hỏi với vẻ cứng rắn giả tạo, mặc dù thực ra chị hơi run vì nét mặt rắn đanh của Theo khi hắn nói tiếp.
— Không ai trong chúng ta nên giữ một suy nghĩ mình mình có thể tự giải quyết mọi việc. Ở đây chúng ta sống gần với thiên nhiên. Trong rừng hay trên mặt nước, chị đều cần bạn bè. Hàng đống chuyện bất ngờ có thể xảy ra. Chẳng hạn như trong cơn bão mới vừa rồi, chẳng ai muốn một mình ở ngoài đường. Sẽ thật liều lĩnh, nếu không muốn nói là vô cùng nguy hiểm.
Theo đứng dậy trước khi tổng biên tập kịp trả lời. Y chìa tay ra nhanh đến nỗi chị bắt tay trước khi kịp từ chối.
— Cảm ơn anh vì đã ghé qua! – Chị nói lớn, cố gắng tỏ ra tự tin.
Y nắm chặt tay chị và giữ một lúc lâu, rồi hất đầu về phía trang thư độc giả và mỉm cười nói:
— Chuyện này sẽ không bao giờ xảy ra nếu Peter Andersson còn là giám đốc kỹ thuật của Beartown, tôi tin chắc như vậy. Anh ấy là một người trung thực. Một người mà tôi và nhiều người quanh đây vô cùng kính trọng. Vô cùng kính trọng.
Chính tổng biên tập cũng cảm thấy căm ghét vì để lộ sự bối rối của mình và niềm vui mà Theo thể hiện khi đọc được nó trong mắt chị. Chị đã chuẩn bị tinh thần cho việc bị rò rỉ tin tức về cuộc điều tra câu lạc bộ Beartown, nhưng làm thế nào Richard Theo lại đánh hơi được việc chị chọn Peter Andersson làm mục tiêu, chị sẽ không bao giờ biết được. Có lẽ ai đó trong hội đồng vùng đã nhìn thấy những tài liệu mà cha chị yêu cầu, nhưng thông tin cũng có thể đã bị rò rỉ bởi ai đó trong tòa soạn. Họ đều là nhà báo, nhưng trên hết, một số trong đó là dân Beartown. Có lẽ chị sẽ không bao giờ thực sự hiểu được sự gắn kết giữa mọi thứ và mọi người ở đây. Đáng tiếc thay, Richard Theo đã nói đúng về điểm này.
Bạn cần phải là người vùng này để hiểu được điều đó.