phần của bạn, chúng đã trở thành gần như là có sẵn. Bạn đang sống gần như một cuộc sống được lập trình. Bạn có bao giờ quan sát điều bạn liên tục làm không? Thế thì sáng mai làm một điều đi: khoảnh khắc bạn thức dậy buổi sáng, đơn giản quan sát điều bạn làm - cách bạn ra khỏi giường, cách bạn di chuyển, ý nghĩ nào bạn có trong tâm trí.... Chỉ quan sát. Và trong một tuần, bạn quan sát: bạn sẽ ngạc nhiên - bạn làm đích xác cùng điều mọi sáng - cùng cử chỉ, cùng khuôn mặt, và gần như
396 cùng loại ý nghĩ. Bạn đã trở thành một hiện tượng được lập trình, và bạn đã từng làm điều này trong cả đời bạn - và có thể trong nhiều kiếp nữa, ai biết? Khi bạn trở nên giận, quan sát - nó bao giờ cũng là cùng một quá trình. Bạn đi qua cùng không gian. Khi bạn hạnh phúc, quan sát; khi bạn rơi vào tình yêu, quan sát; và khi bạn rơi ra khỏi tình yêu, quan sát. Nó gần như cùng một quá trình. Và bạn cứ làm cùng những điều ngu xuẩn lặp đi lặp lại, và bạn cứ làm cùng những phát biểu ngu xuẩn lặp đi lặp lại. Bạn không sống cuộc sống có ý thức. Chín mươi chín phần trăm của bạn được lập trình - được lập trình bởi người khác, được lập trình bởi xã hội hay được lập trình bởi bản thân bạn, nhưng nó được lập trình. Cho nên điều đó là không dễ, khi bạn ngồi lần đầu tiên, nhìn vào chỏm mũi, ý nghĩ sẽ nói, “Bây giờ chúng ta sẽ không đi tới người này. Nhìn anh chàng đáng đương - anh ta đang thiền sâu sắc thế! Và anh ta đang nhìn vào chỏm mũi.... Đây không phải là lúc đi tới anh ta.” Chúng sẽ không bận tâm. Chúng sẽ cứ xô đẩy. Chúng sẽ không bị ngăn cản bởi việc bạn nhìn vào chỏm mũi. Thực ra, chúng có thể thậm chí còn nhiều vũ lực hơn, khi thấy rằng "Người này đang cố thoát ra khỏi nắm giữ của chúng ta.” Điều này xảy ra: khi mọi người ngồn im lặng trong thiền nhiều ý nghĩ tới hơn là họ thường vẫn làm, nhiều hơn chúng thường tới - việc bùng nổ bất thường. Cả triệu ý nghĩ xô vào, vì chúng có đầu tư nào đó trong bạn - và bạn đang cố thoát ra khỏi quyền lực của chúng sao? Chúng sẽ cho bạn thời kì gian nan. Cho nên ý nghĩ nhất định tới. Bạn định làm gì với các ý nghĩ? Bạn không thể cứ ngồi thừ ra đấy, bạn sẽ phải
397 làm cái gì đó. Tranh đấu sẽ không ích gì vì nếu bạn bắt đầu tranh đấu bạn sẽ quên nhìn vào chỏm mũi, nhận biết về con mắt thứ ba, việc luân quang; bạn sẽ quên tất cả và bạn sẽ bị lạc trong rừng ý nghĩ. Nếu bạn bắt đầu săn đuổi ý nghĩ bạn bị lạc, nếu bạn cho phép chúng bạn bị lạc, nếu bạn tranh đấu với chúng bạn bị lạc. Thế thì cái gì cần được làm? Và đây là bí mật. Phật cũng đã dùng cùng bí mật này. Thực ra, bí mật này gần như là như nhau vì con người là như nhau - ổ khoá là như nhau, chìa khoá phải là như nhau. Đây là bí mật: Phật gọi nó là sammasati, ghi nhớ đúng. Nhớ: ý nghĩ này đã tới, nhìn nơi nó tới - không đối kháng, không biện minh, không kết án. Chỉ khách quan như nhà khoa học có tính khách quan. Nhìn chỗ nó tới, nó tới từ đâu, nó đi đâu? Nhìn việc đến của nó, nhìn việc ở lại của nó, nhìn việc đi của nó. Và ý nghĩ là rất linh động; chúng không ở lại lâu. Bạn đơn giản phải quan sát việc nảy sinh của ý nghĩ này, việc ở lại của ý nghĩ này, và việc đi của ý nghĩ này. Đừng cố tranh đấu, đừng cố đi theo - chỉ là người quan sát im lặng - và bạn sẽ ngạc nhiên: quan sát càng trở nên được lắng đọng, ý nghĩ càng ít tới hơn. Khi quan sát là hoàn hảo, ý nghĩ biến mất, chỉ có khe hở còn lại, khoảng hở còn lại. Nhưng nhớ một điểm: tâm trí lại có thể giở thủ đoạn. Không cái gì được thu lấy bằng việc thúc đẩy suy nghĩ thêm nữa. Nhưng đừng cố xô đẩy suy nghĩ thêm nữa.
398 Đó là điều phân tâm theo phái Freud làm, liên kết tự do với ý nghĩ: ý nghĩ này tới, và rồi bạn đợi ý nghĩ khác, và thế rồi ý nghĩ khác, và toàn thể dây chuyền.... Đó là điều mọi loại phân tâm đang làm: bạn bắt đầu đi lùi lại trong quá khứ nhưng ý nghĩ này được nối với ý nghĩ khác, và cứ thế mãi, tới vô hạn. Không có chỗ kết cho nó. Nếu bạn đi vào trong nó bạn sẽ đi vào trong cuộc hành trình vĩnh hằng - điều đó sẽ là việc phí hoài vô cùng. Tâm trí có thể làm điều đó, cho nên thận trọng về nó. Không cái gì được thu lấy bằng việc thúc đẩy suy nghĩ thêm nữa. Người ta phải bằng lòng nhìn nơi ý nghĩ nảy sinh, và không tìm ra bên ngoài điểm khởi thuỷ; vì tìm ra tâm thức trung tâm, đi ra đằng sau tâm thức bằng tâm thức - điều đó không thể được làm. Bạn không thể đi cùng tâm thức ra ngoài tâm thức, cho nên đừng cố điều vô tích sự, điều không cần thiết; bằng không điều này sẽ dẫn bạn tới điều khác và cứ thế mãi, và bạn sẽ hoàn toàn quên mất điều bạn đang cố làm ở đó. Chỏm mũi sẽ biến mất, con mắt thứ ba sẽ bị quên đi, việc luân quang sẽ ở xa hàng dặm đường với bạn. Cho nên chỉ ngần này thôi - một ý nghĩ. Đừng đi vào dây chuyền. Một ý nghĩ nảy sinh: quan sát nơi nó ở, nơi nó bắt nguồn và khi nào nó biến mất, quan sát - nó đã biến mất. Lưu ý. Phật tử nói khi một ý nghĩ nảy sinh, nói, “Ý nghĩ, ý nghĩ,” để cho bạn trở nên tỉnh táo. Cũng như kẻ trộm tới trong nhà bạn nói, “Trộm! trộm!” và mọi người trở nên tỉnh táo, đơn giản nói, “Ý nghĩ, ý nghĩ,” và bạn sẽ trở nên tỉnh táo, quan sát. Kẻ trộm đã vào: bây giờ quan sát điều kẻ trộm làm.
399 Khoảnh khắc bạn trở nên nhận biết, ý nghĩ sẽ dừng lại; nó sẽ nhìn bạn và nó sẽ có chút ngạc nhiên vì bạn chưa bao giờ làm điều này trước đây. Nó sẽ cảm thấy không được đón chào chút ít. “Và cái gì đã xảy ra cho người này? Người này bao giờ cũng là người chủ tốt, thế mà bây giờ người này nói, ‘Trộm! trộm! Ý nghĩ, ý nghĩ’. Cái gì đã xảy ra cho người này?” Ý nghĩ này sẽ đâm ra phân vân, sẽ không thể nào hiểu nổi cái gì đang xảy ra. “Người này có sắp điên không, nhìn vào chỏm mũi và nói ‘Ý nghĩ, ý nghĩ’?” Chính nhận biết sẽ dừng việc chuyển động của ý nghĩ trong một lúc. Nó sẽ bị mắc kẹt ở đó. Và liên tục quan sát. Đừng kết án, đừng ném nó ra, đừng tranh đấu, bởi vì cả kết án hay biện minh, cả hai sẽ làm cho bạn bị đồng nhất với ý nghĩ. Đơn giản ở đó, nhìn vào ý nghĩ. Thế thì nó bắt đầu biến mất. Cũng như nó tới, nó biến mất. Nó bắt nguồn từ tưởng tượng, nó biến mất vào trong tưởng tượng. Một khi nó biến mất, bạn quay lại với trầm tư. Bạn không cần đi tới chính cội nguồn của nó bởi vì không có gì; thế thì bạn sẽ phải đi tới chính cội nguồn của sự tồn tại. Đó là lí do tại sao phân tâm không có chỗ cuối, nó không bao giờ được kết thúc. Không có một người nào trên thế giới mà được phân tâm một cách toàn bộ. Không ai có thể được phân tâm một cách toàn bộ. Một năm, hai năm, ba năm, bốn, năm, sáu, bẩy - bạn có thể thấy những người đã từng đi vào phân tâm trong bẩy năm. Thế thì bạn nghĩ gì - họ có dừng lại vì phân tâm được hoàn thành không? Không. Họ chán với nhà phân tâm, nhà phân tâm chán với họ. Và mọi thứ phải được kết thúc ở đâu đó. Người ta phải đặt dấu chấm hết. Bạn có thể tiếp diễn được bao lâu?
400 Nhưng không phân tâm nào đã bao giờ hoàn thành - nó không thể được hoàn thành. Nó là củ hành vô hạn: bạn có thể cứ bóc nó và bóc nó và bóc nó, và bạn sẽ không bao giờ đi tới chỗ cuối của nó. Nhưng nó giúp đỡ. Nó làm cho bạn được điều chỉnh theo bản thân bạn và theo xã hội. Nó không biến đổi bạn, nó làm cho bạn thành bình thường một cách bất thường, có vậy thôi. Nó giúp bạn được điều chỉnh theo xã hội thần kinh trong đó bạn hiện hữu. Nó làm cho bạn không là con người được biến đổi, chói sáng, nhưng là người bình thường, người chấp nhận tất cả những điều cuộc sống đem lại, tốt và xấu, và là người bắt đầu kéo lê bản thân mình như mọi người khác đang kéo lê. Nó dạy cho bạn một loại chấp nhận buồn bã về cuộc sống. Nó không phải là chấp nhận đúng, bởi vì chấp nhận đúng bao giờ cũng mang tới mở hội. Sigmund Freud đã nói rằng con người không thể hạnh phúc được, nhiều nhất con người có thể thoải mái. Cuộc sống có thể được làm cho thoải mái hơn, có vậy thôi, nhưng hạnh phúc là không thể được. Nó không phải là không thể được. Nó là không thể được qua phân tâm. Bởi vì đã từng có những người hạnh phúc, chúng ta đã thấy họ. Một Phật, một Lão Tử, một Krishna - chúng ta đã thấy những người nhảy múa này. Freud không hạnh phúc - điều đó là đúng - và ông ấy không thể hạnh phúc được. Chừng nào ông ấy chưa bỏ phân tâm và đi vào trong quá trình thiền, ông ấy sẽ không hạnh phúc. Ông ấy sẽ phải lấy thêm vài kiếp nữa để học thiền. Thực ra, ông ấy rất sợ thiền. Và không chỉ Sigmund Freud, mà thậm chí một người như Carl Gustav Jung cũng sợ. Carl Gustav Jung đã viết một bài bình luận về cuốn sách này, Bí mật của Hoa Vàng; nhưng nó chỉ là trí tuệ. Nó không có giá trị tồn tại. Bản thân ông ấy không có
401 kinh nghiệm về thiền - làm sao nó có thể có giá trị tồn tại nào được? Và ông ấy là một người rất bản ngã, và người bản ngã thấy rất khó đi vào trong thiền vì ở ngay cửa, bạn phải vứt bỏ bản ngã của bạn. Jung đã tới Ấn Độ trong khi Ramana Maharshi còn sống, và nhiều người đã gợi ý cho ông ấy, “Vì ông đã tới Ấn Độ và ông quan tâm thế tới những bí ẩn bên trong của cuộc sống, sao ông không đi tới Ramana? Ông viết bình luận về Bí mật của Hoa Vàng và ở đây hoa vàng đang nở rộ - sao ông không đi tới Ramana?” Nhưng ông ấy không bao giờ đi. Ông ấy đã du hành ở Ấn Độ, gặp gỡ nhiều người, nhưng chưa bao giờ đi tới gặp Ramana. Tại sao? Nỗi sợ là gì? Ông ấy sợ đương đầu với người này, sợ đối diện với tấm gương này. Bạn đã bao giờ nhìn vào ảnh của Jung chưa? Ngay cả trong ảnh bản ngã cũng rõ ràng thế. Freud dường như không bản ngã như Jung. Có thể chính bản ngã của ông ấy mang ông ấy đi xa khỏi thầy ông ấy, Sigmund Freud - điều đã làm cho ông ấy phản bội Freud. Cứ nhìn vào ảnh của ông ấy, mắt ông ấy mà xem: rất tinh ranh, tính toán, dường như sẵn sàng nhảy lên bất kì ai; cực kì bản ngã, nhưng rất láu lỉnh, thông minh, khéo léo về trí tuệ. Nhớ lấy, phân tâm hay tâm lí phân tích hay các nhánh khác của cùng một trò chơi này không thể đưa bạn tới hạnh phúc được. Chúng chỉ có thể đưa bạn tới cuộc sống hờ hững của việc điều chỉnh. Chúng không thể giúp bạn trở thành bắt lửa với mở hội; điều này ở bên ngoài năng lực của chúng. Và lí do? Lí do là ở chỗ chúng cứ phân tích ý nghĩ. Phân tích không được cần đâu. Do đó Bí mật... nói:
402 Cùng nhau chúng ta muốn đem các trạng thái của tâm về nghỉ ngơi, đó mới là trầm tư đúng. Chúng ta muốn đem toàn thể con người vào trong một loại nghỉ ngơi tuyệt đối. Phân tích sẽ không giúp ích, bởi vì phân tích sẽ tạo ra rối loạn, bồn chồn. Điều mâu thuẫn với nó là trầm tư giả. Phân tích là trầm tư giả. Điều đó không đưa tới mục đích nào. Khi ánh sáng của ý nghĩ cứ mở rộng thên nữa, người ta nên dừng lại và bắt đầu trầm tư. Cho nên hai điều này phải được nhớ, đây là hai cánh. Một là, khi có một khoảng hở, không ý nghĩ nào tới: trầm tư. Khi một ý nghĩ tới thế thì chỉ nhìn vào ba điều này: ý nghĩ ở đâu, nó đã tới từ đâu, nó đi đâu. Trong một khoảnh khắc dừng nhìn vào khe hở, nhìn vào ý nghĩ này, quan sát ý nghĩ này, nói tạm biệt nó; khi nó ra đi, lại lập tức quay về với trầm tư. Lần nữa, chỉ như một thí dụ: nếu bạn đang nhìn vào khe hở giữa các xe chạy qua trên đường, khi một xe tới bạn sẽ làm gì? Bạn sẽ phải quan sát xe nữa chứ, nhưng bạn không trở nên quan tâm về xe. Bạn không trở nên quan tâm về hình dáng, loại xe, năm sản xuất, mầu xe, người lái, hành khách. Bạn không trở nên quan tâm về tất cả những cái phân tích đó - bạn đơn giản chú ý về chiếc xe: xe đã tới, xe có đó trước bạn, xe đã đi qua, và lần nữa bạn trở nên quan tâm tới khe hở. Toàn thể mối quan tâm của bạn là vào khe hở. Nhưng xe tới, cho nên trong một
403 khoảnh khắc bạn phải chú ý tới nó. Thế rồi nó qua đi, bạn lại bắt đầu rơi vào trong nghỉ ngơi, vào trong trầm tư, vào trong khoảng hở. Khi ánh sáng của ý nghĩ cứ mở rộng thên nữa, người ta nên dừng lại và bắt đầu trầm tư. Để người ta trầm tư và thế rồi bắt đầu nhìn cố định lần nữa. Cho nên bất kì khi nào ý nghĩ tới, nhìn vào nó. Bất kì khi nào ý nghĩ đi, trầm tư. Đó là phương pháp kép làm nhanh việc chứng ngộ. Nó có nghĩa là luân quang. Luân chuyển là nhìn cố định. Ánh sáng là trầm tư. Bất kì khi nào bạn trầm tư bạn sẽ thấy ánh sáng tràn vào, và bất kì khi nào bạn nhìn cố định, bạn sẽ tạo ra sự luân chuyển, bạn sẽ làm việc luân chuyển thành có thể. Cả hai đều được cần. Ánh sáng là trầm tư. Nhìn cố định không trầm tư là luân chuyển không ánh sáng. Đó là điều đã xảy ra. Thảm hoạ đó đã xảy ra cho hatha yoga: họ nhìn cố định, họ tập trung, nhưng họ đã quên ánh sáng. Họ đã hoàn toàn quên mất vị khách, họ chỉ cứ chuẩn bị nhà. Họ đã trở nên bị mê mải trong chuẩn bị nhà tới mức họ đã quên mục đích mà theo đó họ đang chuẩn bị nhà, cho ai. Người hatha yogi liên tục chuẩn bị thân thể mình, làm thuần khiết thân thể mình, làm các tư thế yoga, luyện thở, và cứ tập mãi, phát ngán. Người đó đã hoàn toàn quên mất người đó đang làm điều đó vì cái gì. Và ánh sáng đang đứng đó nhưng người đó sẽ không
404 cho phép nó, bởi vì ánh sáng có thể tới chỉ khi người đó hoàn toàn trong buông bỏ. Nhìn cố định không trầm tư là luân chuyển không ánh sáng. Đây là thảm hoạ xảy ra cho cái gọi là người yogis. Loại thảm hoạ khác xảy ra cho các nhà phân tâm, các triết gia. Trầm tư không nhìn cố định là ánh sáng không luân chuyển. Họ nghĩ về ánh sáng, nhưng họ đã không làm việc chuẩn bị cho nó để tràn ngập bên trong; họ chỉ nghĩ về ánh sáng. Họ nghĩ về vị khách: họ tưởng tượng cả nghìn lẻ một thứ về khách, nhưng nhà họ không sẵn sàng. Cả hai đều bỏ lỡ. Thầy nói Lưu ý tới điều đó! Bằng không bạn cũng có thể bỏ lỡ. Chuẩn bị và thế rồi chờ đợi. Sẵn sàng. Nhìn vào chỏm mũi, tỉnh táo với con mắt thứ ba, và dựng thẳng cột sống, tư thế thoải mái - đó là mọi điều bạn phải làm - nhiều hơn thế là không cần. Không cần liên tục hàng năm làm các tư thế yoga, hết năm nọ tới năm kia. Điều đó là ngu xuẩn. Và đó là lí do tại sao bạn sẽ thấy cái gọi là những người yogis trông ngu xuẩn thế, không thông minh. Có thể thân thể họ mạnh mẽ và họ sẽ sống lâu, nhưng phỏng có ích gì về điều đó?
405 Không có ánh sáng, cuộc sống sẽ vẫn còn không thông minh và tăm tối. Dù bạn sống lâu hay ngắn không tạo ra khác biệt gì. Vấn đề thực là sống trong ánh sáng cho dù chỉ một khoảnh khắc, và thế thì nó là đủ - riêng một khoảnh khắc đó là vĩnh hằng. Và có các triết gia cứ nghĩ mãi về ánh sáng - nó là gì, làm sao định nghĩa nó, và định nghĩa nào là tốt nhất và họ thường xuyên tạo ra nhiều lí thuyết, giáo điều, các hệ thống tư tưởng lớn - nhưng họ không sẵn sàng cho nó... và ánh sáng đang đợi ngay cửa. Lưu ý tới điều đó! Đừng rơi vào trong cả hai ảo tưởng này. Nếu bạn có thể vẫn còn tỉnh táo, nó là quá trình rất đơn giản và biến đổi mênh mông. Trong một khoảnh khắc, người hiểu đúng có thể đi vào trong một loại thực tại tách rời. Thượng đế là không xa xôi, Thượng đế ở bên trong bạn. Đủ cho hôm nay.
406
407