hồi xưa chúng cũng thiết diện vô tư lắm. Chúng sẵn sàng giết một gã Ba Lan tội nghiệp vì buôn lậu một cân thịt hun khói, trong khi bản thân sống chẳng khác chó gì các bá tước xứ Hanse (45) . Oskar vờ như mới nghe những chuyện ấy lần đầu, như thể sự suy đồi trong hàng ngũ Standartenführer là một đòn đánh đau đớn vào đầu óc ngây thơ tỉnh lẻ của một gã Đức Sudeten, sự ngây thơ đã khiến ông quên cả bản thân mà âu yếm một đứa con gái Do Thái. Cuối cùng Philip, hết hơi vì phẫn nộ, lăn ra ngủ. Oskar chợt thèm rượu. Có chút rượu sẽ làm thời gian trôi
nhanh hơn, biến viên Standartenführer thành một bạn tù dễ chịu hơn, nếu y không phải là nội gián, còn nếu phải thì cũng dễ bại lộ hơn. Oskar lấy một tờ 10 zł, viết tên và số điện thoại lên đó, nhiều tên hơn lần trước: một tá. Ông lấy bốn tờ nữa, vo chúng lại, rồi gõ vào ô cửa Judas. Một hạ sĩ quan SS xuất hiện - một khuôn mặt trung niên u ám chằm chằm nhìn ông. Trông y không có vẻ gì của một kẻ hành hạ tù nhân đến chết hoặc đá vỡ thận người ta, nhưng tất nhiên, đó là một trong những điểm mạnh của tra tấn: ai ngờ được nó đến từ một kẻ có gương mặt giống ông bác ta ở quê. Tôi muốn mua năm chai vodka có được không? Oskar hỏi. Năm chai ư, thưa ngài? viên hạ sĩ quan hỏi. Có thể y sẽ khuyên can một gã tửu đồ non trẻ chưa biết nhiều ít là gì. Tuy nhiên, y cũng trầm ngâm, như thể cân nhắc báo cáo thượng cấp. Ngài đại tá và tôi, Oskar nói, rất cảm kích nếu được mỗi người một chai để câu chuyện thêm phần rôm rả. Xin ông và đồng nghiệp nhận ba chai còn lại, coi như quà của tôi. Ngoài ra, tôi thiết tưởng với chức trách của mình chắc ông có đủ thẩm quyền để thay mặt tù nhân gọi điện thoại. Tôi đã ghi sẵn, phải rồi, trên tờ bạc. Ông không cần gọi hết. Chỉ cần đưa số cho thư ký của tôi. Phải, số cô ấy ở trên cùng. Toàn những người có thế lực, viên hạ sĩ quan lẩm bẩm. Ông dại quá, Philip bảo Oskar. Chúng sẽ bắn ông vì tội hối lộ lính gác. Oskar ngồi phịch xuống, vẻ thờ ơ. Làm thế cũng dại chả kém gì hôn gái Do Thái, Philip nói. Để xem, Oskar đáp. Nhưng ông bắt đầu thấy sợ. Sau cùng viên hạ sĩ quan trở lại, mang theo, cùng hai chai rượu, một bọc sơ mi và đồ lót sạch, vài cuốn sách, một chai vang, được Ingrid gói ghém ở căn hộ trên phố Straszewskiego rồi đưa tới cổng nhà tù Montelukich. Philip và Oskar có một đêm khoái hoạt, dù có một lần lính gác đập cửa đòi họ ngừng hát. Và kể cả
sau đấy, khi rượu làm buồng giam rộng hơn và sự phẫn nộ của viên Standartenführer trở nên thuyết phục một cách bất ngờ, Shindler vẫn tìm nghe những tiếng la thét xa xăm từ tầng trên hay tiếng gõ theo mã Morse của một người tù tuyệt vọng nào đó ở xà lim kề bên. Chỉ có một lần bản chất thật của nơi này tiêu giảm hiệu lực của Volka. Ở cạnh giường, bị tấm nệm rơm che khuất một phần, Philip phát hiện ra một văn bản ngắn bằng bút chì đỏ. Y phải mày mò một lúc để giải mã - không khá cho lắm, tiếng Ba Lan của y không bằng Oskar. “‘Lạy Chúa’” y dịch, “‘chúng đánh con chết mất!’ Chà, đời mới đẹp làm sao, anh bạn Oskar nhỉ. Đúng không?” Sáng hôm sau, Schindler thức giấc hoàn toàn tỉnh táo. Ông chưa bao giờ bị váng vất sau cơn say, và không hiểu vì sao ai cũng kêu ca rầm rĩ về chuyện này. Nhưng Philip thì nhợt nhạt và trầm uất. Trong buổi sáng, y bị dẫn đi và sau đó quay về thu thập tư trang. Lẽ ra buổi chiều y phải ra tòa án binh, nhưng vừa được giao nhiệm vụ tại trường đào tạo ở Stutthof, nên y nghĩ họ chắc sẽ không xử bắn mình vì tội đào ngũ. Y nhặt cái áo choàng vứt trên giường và đi giải trình về vụ cô nhân tình Ba Lan. Còn lại một mình, Oskar đọc cuốn sách của Karl May được Ingrid gửi cho và, đến chiều, gặp luật sư, cũng là dân Đức Sudeten đến Cracow hành nghề hai năm về trước. Cuộc trò chuyện khiến Oskar yên lòng. Nguyên nhân của vụ bắt giữ đúng như đã nói; SS không định lấy vụ âu yếm liên sắc tộc làm cái cớ để tạm giam Oskar trong khi điều tra chuyện làm ăn của ông. “Nhưng có khả năng ông sẽ phải ra tòa và bị chất vấn tại sao không nhập ngũ.” “Lý do quá hiển nhiên,” Oskar nói. “Tôi là nhà sản xuất quan trọng phục vụ chiến tranh. Cái đó anh có thể nhờ tướng Schindler xác nhận.” Oskar đọc chậm và nhấm nháp cuốn sách của Karl May - gã thợ săn và nhà hiền triết da đỏ giữa Mỹ châu hoang dã - một mối quan hệ chuẩn mực. Ông chẳng việc gì phải đọc vội. Có thể một
tuần nữa ông mới được ra tòa. Luật sư dự kiến chủ tọa phiên tòa sẽ thuyết một bài về cách hành xử không phù hợp với thành viên Chủng tộc Đức, rồi ông sẽ bị phạt một khoản đáng kể. Cứ vậy đi. Ra khỏi tòa ông sẽ thành người thận trọng hơn. Sáng ngày thứ năm, ông vừa uống hết nửa lít cà phê thứ phẩm được phát cho bữa sáng thì một hạ sĩ quan và hai lính gác xuất hiện. Họ dẫn ông qua dãy cửa câm nín lên tầng trên, vào một văn phòng ở mặt tiền. Tại đây ông thấy một người mình đã gặp ở các buổi cocktail, Obershurmbannführer Rolf Czurda, trùm SD của Cracow. Trông y như một doanh nhân trong bộ vét đắt tiền. “Oskar, Oskar,” giọng Czurda như bạn già quở trách. “Chúng tôi cấp cho anh bọn gái Do Thái với giá năm mark một ngày. Anh nên hôn chúng tôi mới phải.” Oskar giải thích hôm đó là sinh nhật ông. Ông hơi bốc đồng. Ông hơi say. Czurda lắc đầu. “Tôi không ngờ anh là thứ dữ vậy đấy, Oskar,” y nói. “Điện thoại từ tận Breslau, của mấy ông bạn bên Abwehr. Dĩ nhiên, làm gián đoạn công việc của anh chỉ vì anh trót sờ soạng gái Do Thái thì kỳ cục quá.” “Ông là người rất độ lượng, Herr Obersturmbannführer,” Oskar nói, và cảm nhận được lời đề xuất về một dạng tiền trà nước đang tích tụ trong Czurda. “Nếu có bao giờ tôi có cơ hội báo đáp cử chỉ hào hiệp này…” “Quả tình là,” Czurda nói, “căn hộ của bà bác tôi vừa bị bom dọn sạch.” Lại một bà bác nữa. Schindler tặc lưỡi đầy thông cảm, và nói đại diện của ngài cảnh sát trưởng luôn được hoan nghênh trên phố Lipowa để tùy ý lựa chọn từ các dòng sản phẩm ra lò ở đây. Nhưng Oskar biết không nên để loại người như Czurda nghĩ rằng việc thả ông là một ân huệ tuyệt đối và chỗ đồ bếp là sự báo đáp tối thiểu của người tù may mắn được phóng thích. Khi Czurda bảo ông có thể về, Oskar phản đối. “Tôi không thể cứ thế
gọi xe đến đón được, Herr Obersturmbannführer. Nói cho cùng, quỹ xăng của tôi cũng có hạn.” Czurda hỏi có phải Herr Schindler muốn được SD đưa về. Oskar nhún vai. Nhà ông ở tận đầu kia thành phố. Khá xa nếu đi bộ. Czurda bật cười. “Oskar, thôi để tôi cho tài xế đưa anh về.” Nhưng khi chiếc limousine đã nổ máy sẵn sàng, tại bậc thang cuối cùng, vào lúc Schindler đang liếc nhìn những cửa sổ trống trơn trên đầu, tìm kiếm một tín hiệu từ nền cộng hòa kia, từ vương quốc của tra tấn, của giam cầm vô điều kiện - chốn địa ngục sau song sắt của những người không có xoong nồi mà đánh đổi - thì Rolf Czurda nắm khuỷu tay ông giữ lại. “Đùa giỡn là một chuyện, Oskar thân mến. Còn thì anh chớ dại đâm đầu vào mấy cái váy Do Thái ấy. Chúng không có tương lai đâu, Oskar. Đó không phải là truyền thống căm ghét Do Thái đang phát ngôn đâu, tôi đảm bảo. Đó là chính sách.” (43) Lực lượng Cảnh sát Ba Lan, được tái thiết lập và đặt dưới quyền chỉ huy của chính quyền Đức sau khi Đức chiếm đóng Ba Lan. Họ mặc sắc phục màu xanh lam, nên được gọi là Cảnh sát Xanh. (44) Những lỗ nhỏ để quản giáo bí mật theo dõi tù nhân. (45) Một liên minh các thành phố cảng ở Bắc Đức thời Trung đại, rất giàu có và mạnh về thương mại.