Thụy Điển
Sabine Jonsson bước ra cùng ba tách cà phê, một hũ đường cucj, ba decilitre sữa từ tủ lạnh và ba cái bánh mì cuộn hương quế mới hâm lại trong lò vi sóng. Julius vừa kịp băng bó xong và quyết định chưa vội mang giày.
“Để cho sổ sách kế toán của chúng tôi khỏi lộn xộn,” Allan nói, “xin hỏi chúng tôi còn nợ bao nhiêu cho mấy cái bánh?”
“Ồ” Sabine Jonsson nói. “Miễn phí giống như các thứ còn lại. Tình hình tài chính của tôi đằng nào cũng đứt rồi. Như các ông sẽ thấy, tôi hoàn toàn vô vọng trong việc điều hành một doanh nghiệp,”
Điều Allan nhận thấy trước hết là Sabine muốn nói chuyện. Có lẽ cả ngày ngồi sau quầy chẳng vui vẻ gì. Thêm mấy người khách không thể trả tiền nữa chắc chắn lại càng chẳng hay ho.
“Tôi có cảm giác cô là người phóng khoáng, cô Sabine,” Allan gợi chuyện. “Kể chúng tôi nghe một chút về cô đi trong khi tôi ăn cái bánh”
Sự phán đoán tình hình của Allan xem ra đã đúng. Giống như cụ vừa nhấn vào một cái nút.
Vậy chứ ông muốn biết gì? Rằng bà đã 51 tuổi, chưa chồng, không có bạn bè lẫn thân thích: Ít ra thì ở bên này. “Cô bảo bên nào?” Julius tò mò.
“Bên này. Còn một bên khác nữa, nếu các ông đi hỏi mẹ tôi.”
Allan nói cụ muốn biết thêm về bên kia và rằng cụ rất muốn hỏi. “Bà ấy đang ở đâu?”
“Ở bên kia.”
“Bà cụ mất rồi à?”
“Vâng”
Allan đã nhai và nuốt xong cái bánh. “Nếu vậy thì, cô Sabine, liệu cô có vui lòng nói sơ qua mẹ cô có thể kể gì nếu như bà ấy ở đâu đó quanh đây chứ không phải bên phía kia không?”
Tất nhiên rồi. Ta hầu như chả biết được gì bên phía tâm linh cả. Nhưng hồi còn nhỏ, Sabine đã học được từ mẹ rằng giống như mẹ, bà có cái căn mà người ta không có. Gertrud, mẹ bà, đã không còn trên đời, tuy nhiên trước khi chết thì đã có nhiều năm điều hành Công ty Trách nhiệm hữu hạn Bên Kia, với phụ tá là cô con gái luôn giấu kín việc không thấy được những gì mà mẹ mình dường như thấy rõ. Chuyên môn của họ là tư vấn trong lĩnh vực thấu thị. Nói cách khác, hai mẹ con gọi hồn theo yêu cầu của khách hàng, tìm hồn ma bóng quế, xử lý các hồn ma hiểm ác và tưởng thưởng theo cách nồng nhiệt nhất - các linh hồn thân thiện trông coi những ngôi nhà cũ. Trong công việc liên lạc với hồn, họ dùng con dọi, pha lê, que dò mạch, âm thanh và mùi hương, tất cả nhằm thiết lập một cây cầu giữa thế giới ta biết với không biết ở phía bên kia. Và đó là nguồn gốc cái tên của doanh nghiệp.
“Còn các lá bùa cô đeo trên cổ thì sao?” Allan hỏi.
“Của thừa kế từ mẹ tôi đấy. Cũng là tất cả những gì bà để lại. Chúng là biểu tượng của đất, sự phì nhiêu và căn cốt. Hoặc vớ vẩn, nhảm nhí và dị đoan, tùy ông thích hiểu sao thì hiểu.”
“Cô không tin vào thế giới bên kia hay sao?” Julius hỏi. “Chắc gì tôi đã tin vào thế giới bên này. Cuộc đời tôi khốn khổ quá chừng” "
Sabine còn nhiều thứ để dốc tuột ra. Có nhiều thứ cứ muốn thoát ra. Nhưng bà nghĩ đã đến lượt mình được nhấm nháp gì đó. Giờ thì đến lúc nghe chuyện của các ông. Các ông làm gì ngoài cướp cửa hàng? Nhà ngoại giao? Dù Sabine có thích nghe một câu chuyện hay thế nào thì trong trường hợp này bà vẫn muốn biết sự thật.
Julius xấu hổ gật đầu và xin lỗi vì mưu toan ăn cướp. Chỉ vì bác đau quá, cả bàn chân lẫn tâm hồn. Và xui xẻo thay, nó vẫn chưa nguôi.
“Có thuốc giảm đau trên giá bên cạnh máy tính tiền đấy, Sabine nói. “Ông có thể bỏ món tiền ông không có lên quầy.”
Julius cảm ơn và khập khiễng đi ra. Trong khi đó, Allan bắt đầu kể chuyện. Ở mức độ nào đó thì họ đúng là các nhà ngoại giao - ít nhất họ cũng có hộ chiếu ngoại giao thật. Tuy nhiên đoạn về cái ví thì không đúng. Một tình huống ngẫu nhiên đưa đẩy họ vào một chuyến đi bất đắc dĩ từ Indonesia, nơi họ kinh doanh rau. Trên đường đi họ đã gặp bộ trưởng ngoại giao Thụy Điển, người ấy đã giúp đỡ họ dọc đường và bổ nhiệm họ vào hàng ngũ của mình, chủ yếu là vì những lý do thiết thực, nhưng đúng là thế. Ở Mỹ, Allan và bộ trưởng đã gặp Tổng thống Trump theo yêu cầu của ngài. Sau đó thì có vẻ tốt hơn cả là họ quay về Thụy Điển. Sáng hôm nay họ đã có mặt ở sân bay Arlanda với 20 độ trong túi. Hoàn cảnh éo le đã khiến họ mất nốt số tiền đó. Không một xu dính túi, tất cả những gì họ có thể làm là đi bộ. Cho đến khi không thể đi được nữa.
Các nhà kinh doanh rau đến Thụy Điển bằng hộ chiếu ngoại giao, sau khi gặp tổng thống Mỹ nhưng lại không có ví: Sabine ngờ rằng chuyện không chỉ có thể và Allan cũng thú nhận là đúng vậy. “Nhưng có lẽ ta không nên nghe hết một hơi, nhỉ?”
Đúng, chắc chắn rồi. Sabine mừng vì đã không vác chổi đuổi cổ Allan với Julius, lựa chọn đã khiến bà phân vân mất một lúc.
“Vừa hay đúng lúc trở lại lượt của cô,” Julius nói.
Bác đã lại cảm thấy gần như phải lòng người đàn bà này, giống như với Bộ trưởng Wallström trước đó. “Vậy chứ Công ty Trách nhiệm hữu hạn Bên Kia ra sao rồi? Tôi cho rằng công việc không được phát đạt cho lắm vì thấy cô ngồi đây bán hàng”
Sự thể là mẹ bà mất vào mùa hè năm ngoái. Tám chục tuổi lẻ vài ngày. Bà là người gồng gánh công việc kinh doanh trong ngần ấy năm, liên lạc không ngừng với các hồn ma khi phê LSD.
“Có thường xuyên không?” Julius hỏi.
“Không ngừng nghỉ, tôi nói rồi. Nhưng có một chuyến đi đặc biệt chật vật vào mùa hè năm ngoái, và thế là bà bỏ mạng. Hoặc là bà chuyển phe.”
“Ồ, tội quá. Nhưng mà chuyển thì chuyển thế nào?”
“Bà dự định đi gọi hồn ở Södertälje, tôi nghĩ mình phải đi cùng vì bà phê pha bạo lắm, vắng tôi không khéo bà không tìm được đường cả đi lẫn về. Trên sân ga bà thấy một con ma mà không ai thấy. Bà bảo đó là con ma ác và thế là rượt theo nó trên đường tàu trước khi tôi kịp ngăn lại. Rồi bà bị chuyến tàu lúc 11 giờ 25 phút từ Norrköping tông vào.”
“Ồ, tội quá.” Julius lại thốt lên.
“Còn con ma thì sao?” Allan hỏi.
Đó là kiểu câu hỏi bay ra từ mồm những người cả đời nói mà không suy nghĩ trước.
Sabine hướng ánh mắt ảo não về phía Allan. “Ma thì khó giết lắm”
Bà kể tiếp, bằng giọng cố nén, về việc doanh thu của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Bên Kia liên tục chảy về những viên LSD nhỏ ngọt ngào hoặc những con tem to hơn nhưng cũng ngọt không kém và có những hình in vui vẻ bên trên.
Dù vậy, hai mẹ con vẫn có thể chăm sóc cho nhau vì họ sống trong một căn nhà nhỏ trên đất của bà ngoại Sabine. Bà ngoại của bà xa chơi suối vàng mùa hè năm ngoái, ở tuổi 99; và trước khi mẹ bà nhận ra mình được thừa hưởng ngôi nhà để tha hồ chơi thuốc, thì đến lượt bà cũng lại đã sang thế giới bên kia để săn ma hoặc thành ma để bị người ta săn.
“Chín mươi chín,” Allan nói. “Đâu đã già lắm. Nhưng nói tôi nghe, thế quan hệ của cô với nàng tiên nâu ấy thì thế nào?”
“Quan hệ gì đâu,” Sabine nói. “Có lẽ vì vậy mà tôi không học được gì từ mẹ. Bà luôn bảo tôi phải thả lỏng mình ra. Có lẽ là tôi đã cả nghĩ quá.”
“Hmm, Allan nói. “Julius đây cũng nghĩ suốt, còn tôi thì thấy nghĩ cho lắm cũng chẳng ích gì.”
Nhà tư tưởng vừa được nhắc tên không thèm đếm xỉa đến bình luận của Allan. “Vậy là cô được thừa hưởng cả ngôi nhà của bà ngoại để lại?” bác hỏi.
Sabine gật đầu. “Sau khi bán nó đi để trang trải chi phí các đám ma và mọi thứ, tôi còn được 2 triệu giắt lưng. Tôi cứ nghĩ xem mình muốn làm gì và rồi đi đến kết luận rằng đời tôi phải trở thành một doanh nhân. Tôi rất giỏi các con số. Đó là từ đẹp nhất trên đời, nếu ông hỏi tôi. Doanh nhân!”
Julius đồng tình ngay. Có một số từ ngữ và cách nói cao quý hơn những thứ còn lại. Doanh nhân là một. Không biên nhận là hai.
Thế nhưng mà mọi chuyện lại hỏng bét. Tất nhiên chỉ vì một lẽ là chừng ấy tiền không đủ để kiếm một địa điểm ở trung tâm Stockholm, nơi có đầy rẫy khách hàng. Chính vì thế mà bà mới phải ngồi ở nơi đang ngồi, cách chốn phồn hoa 40 cây số về phía bắc. Còn một lẽ khác nữa, đó là bà đã tự khiến mình lạc lối khi làm điều mà Allan mới cảnh báo: bà nghĩ quá nhiều.
“Liệu có ai từng hỏi cô ý tưởng gì đã xui khiến một người mở cửa hàng ở một góc đường khu Märstra không?” Allan hỏi.
“Tôi nghĩ ông vừa hỏi đấy thôi, Sabine nói. “Tôi lấy giấy bút rồi ngồi xuống bàn bếp của bà tôi. Tôi ngẫm nghĩ, các ông biết đấy, rằng tập khách hàng tiềm năng càng rộng thì cơ hội thành công càng cao. Điều đó đưa đến hai sự thật phổ quát. Một: mọi người ai cũng ăn chừng nào còn sống. Hai: bất chấp điều đó, rốt cuộc họ vẫn chết. Tất cả, không có ngoại lệ.”
“Có lẽ là trừ Allan,” Julius nói. “Ông ấy mới bước sang tuổi một trăm lẻ một không lâu.”
“Quào,” Sabine nói. “Cái đó tôi gọi là đi được nửa đường sang thế giới bên kia rồi đấy. Chán cái là các ông không có tiền, chứ không thì tôi sẽ bán cho một cỗ quan tài.”
Allan nhìn quanh. Làm gì có cái quan tài nào ở đây. “Khoan đã,” cụ nói. “Nhà đòn bên cạnh cũng là một phần của doanh nghiệp à?”
Sabine mỉm cười với khả năng suy luận logic của Allan. “Giỏi lắm!” bà nói. “Để sống ta cần đồ ăn, vì vậy mà có quán góc đường. Và khi chết, ta được chôn. Khi chôn thì cần quan tài. Đơn giản thế thôi. Vậy thì ta bán quan tài”
Câu chuyện của Sabine khiến Allan đâm ra triết lý. “Sống và chết,” cụ nói. “Ở giữa là ma”
“Nhưng ta vẫn kiếm được tiền từ ma, hoặc có thể kiếm nếu chịu đầu độc mình bằng ma túy. Cuộc sống, ít nhất là trong mô hình làm ăn của tôi, vô tích sự từ trước khi hai ông bắt đầu ăn sạch cửa hàng mà không trả tiền. Mà cái chết thì còn tệ hơn.”
Julius cảm thấy thương người mới quen. Và bác cũng hơi xấu hổ về ý đồ cướp bóc không thành. “Cô chẳng vừa nói cô giỏi tính toán đó sao?”
“Tôi giỏi mà! Nếu ông thích, tôi có thể nói ông nghe tôi sẽ lỗ bao nhiêu tiền trong quý sau. Và lỗ thêm bao nhiêu phần trăm trong quý sau nữa.”
“Tôi sợ cô rồi.”
Sabine nói tiếp: “Té ra những người đang sống không muốn thừa nhận rằng đó chỉ là một trạng thái nhất thời. Không ai chờ chết, tức là họ không chịu trữ sẵn một cỗ quan tài trong nhà. Khi họ ngạc nhiên thấy mình chết rồi thì tôi cũng hết hi vọng làm ăn với họ. "
“Nhưng ít ra họ cũng phải mua đồ ăn trước khi chết chứ, đúng không?” Julius hỏi. “Ý tôi là để cái chết khỏi mon men đến gần.”
“Vâng, tôi cũng tính vậy. Nhưng họ ít khi mua của tôi. Chiến dịch quảng cáo đầu tiên, cuối cùng và duy nhất của doanh nghiệp được in trên tờ báo phát miễn phí của địa phương (“Đồ ăn và đồ liệm giá phải chăng”) đã khiến tin đồn bắt đầu lan truyền, đến tận tai thanh tra sức khỏe và an toàn của tòa thị chính. Ông này đã phải thân chinh đến tận nơi kiểm tra đột xuất để làm rõ rằng không có xác chết để lẫn với các sản phẩm sữa.
“Trong một lô ý tưởng tồi tệ của tôi thì cái đó là dở vô địch.”
Julius tự hỏi giờ bà sẽ sinh nhai bằng gì nếu cả hai đằng làm ăn đều tệ như vậy. Sabine không biết. Bà chỉ biết là bà đã mệt mỏi với mọi thứ rồi. Giá như mẹ bà đừng có nhồi nhét các thứ quỷ thần siêu nhiên vào đầu con gái. Cái mà bà thực sự có, ngoài tài tính toán, là năng khiếu nghệ thuật.
“Năng khiếu nghệ thuật?” Allan hỏi.
“Vâng, tôi có thể vẽ chân dung cho ông nếu việc đó ra tiền. Tôi tính ông giá 4.000 nhé? Ồ không, tất nhiên là không được.”
Allan xin lỗi vì điều Sabine vừa nhớ ra: cụ không có tiền.
“Nhưng sẵn đang nói chuyện đó, tôi thấy mình có trách nhiệm đối với anh bạn Julius này và cả sự bình an của cậu ta. Vết rộp mà cậu ta cứ kêu ca ngay từ lúc còn chưa thấy gì. Liệu có việc gì chúng tôi có thể phụ giúp cô không, cô Sabine, để cô cho phép chúng tôi ở lại đây một hai hôm? Chúng tôi có thể ngủ dưới sàn, góc bên đó, cạnh chỗ sữa chua nếu buộc phải thế. Tôi xin hứa sẽ không chết trong lúc ngủ và không gây phiền hà gì hơn ông thanh tra an toàn thực phẩm đâu.”
Julius bắt vào ngay. “Còn tôi cũng thạo nghề mộc đấy. Có lẽ lộ quan tài cũng cần thêm thắt gì đó.”
Để họ ở lại qua đêm? Việc này tiến triển có vẻ nhanh, từ khách mua chịu biến thành khách trọ qua đêm chỉ trong vòng nửa tiếng. Nhưng một lần nữa, Sabine nhận thấy điều bà đã ngờ ngợ từ trước: bà thích ngồi với hai ông này. Vậy thì… sao không? Bà quay sang Julius. “Này ông trẻ hơn,” bà nói. “Được rồi, chân cẳng thế kia thì ông đi được đến đâu chứ? Nếu tôi hiểu đúng, thì từ lúc bày trò cướp bóc, các ông đã ở vào thế có muốn đi cũng chẳng có chỗ nào mà đi.”
Sự thực là bà không muốn buông Allan với Julius ra tí nào.
Tôi có một căn hộ hai phòng trên gác. Một ông có thể ngủ trên cái giường phụ kê ngoài hành lang trên đó, ông kia ngủ trên ghế sofa trong cửa hàng quan tài. Hoặc nằm luôn trong quan tài nếu thấy thế thoải mái hơn. Các ông sẽ tìm thấy bàn chải răng và kem đánh răng ngay bên cạnh bông băng, chỗ đó thì các ông đã biết rồi.”
“Có lẽ cả dao cạo nữa nhỉ?” Allan nói. “Đường nào cũng phá sản thì tôi không nghĩ lấy thêm một món sẽ ảnh hưởng gì."
“Ô, lấy luôn hai cái đi. Tôi sẽ ghi thêm vào hóa đơn. "