T
ẦM QUAN TR
ỌNG C
Ủ
AK
Ỹ
NĂNG GIAOT
Ế
Xây d
ựng tính cách vui v
ẻ
, hòa nhã
Tôi s
ẽ
tr
ả
ti
ền cho kh
ả
năng
ứng x
ử
v
ới con ngư
ời cao hơn b
ất k
ỳ
kh
ả
năng nào khác trên trái đ
ất này.
– John D. Rockefeller
H
ầ
uh
ết các v
ấn đ
ềg
ặp ph
ải trong kinh doanh đ
ề
u xoay quanh con ngư
ời. Khi ta có cách
ứng x
ử
vui v
ẻ
, hòa nhã, s
ự
nghi
ệp c
ủ
a ta s
ẽ
thu
ận l
ợi hơn r
ất nhi
ề
u. Ki
ến th
ức v
ề
con ngư
ời quan tr
ọng hơn ki
ến th
ức v
ề
s
ản ph
ẩm. Ngư
ời thành công là ngư
ời có tính cách d
ễch
ị
u và thu hút, đi
ề
u đó khi
ến h
ọ
có s
ức lôi cu
ốn hơn và d
ễ
dàng nh
ận đư
ợc s
ựh
ợp tác thân thi
ện t
ừ
ngư
ời khác.
Tính cách th
ể
hi
ện r
ất rõ trong cách ta đi đ
ứng, nói năng,
ứng x
ử
v
ới m
ọi ngư
ời. V
ẻm
ặt c
ởi m
ở
quan tr
ọng hơn b
ất k
ỳ
th
ứ
gì khác chúng ta mang trên ngư
ời. M
ối quan h
ệ
lâu b
ền làm
ối quan h
ệ
d
ự
a trên tài năng và nhân cách. Ngư
ời vui v
ẻ
mà thi
ế
u nhân cách thì cũng gi
ống như ngư
ời có ngo
ại hình mà thi
ế
u lòng t
ốt.
Hãy l
ịch s
ự
v
ới t
ất c
ả
, nhưng ch
ỉ
thân thi
ết v
ới vài ngư
ời, và đ
ể
s
ố
ít đó đư
ợc th
ử
thách
k
ỹ
lư
ỡng r
ồi m
ới tin tư
ởng h
ọ
. Tình b
ạn chân chính là lo
ại câym
ọc r
ất ch
ậm, và ph
ải tr
ải quanh
ững cú s
ốc ngh
ịch c
ảnh r
ồi m
ới có quy
ền đư
ợc tôn vinh b
ằng danh xưng
ấ
y.
- George Washington”
Cu
ộc đ
ời là ti
ếng vang đáp tr
ảM
ột c
ậ
u bé gi
ận m
ẹ
đ
ến m
ức ch
ỉ
mu
ốn
hét lên r
ằng: “Con ghét m
ẹ
, con ghét m
ẹ
”, nhưng vì s
ợ
b
ịm
ẹm
ắng nên c
ậ
uch
ạ
y ra kh
ỏi nhà. C
ậ
u đi vào thung lũng và hét l
ớn: “Con ghét m
ẹ
, con ghét m
ẹ
”. Ch
ợt có ti
ếng vang d
ội l
ại: “Con ghét m
ẹ
, con ghét m
ẹ
”… Chưa bao gi
ờ
nghe ti
ếng vang nên c
ậ
u s
ợ
hãi b
ỏch
ạ
y v
ề
nhà và chui vào lòng m
ẹ
. C
ậ
uk
ể
trong thung lũng cóm
ột đ
ứ
a tr
ẻ
x
ấ
u xac
ứ
hét to “Con ghét m
ẹ
, con ghét m
ẹ
”. Ngư
ời m
ẹ
hi
ể
u ra và d
ẫn c
ậ
u tr
ở
l
ại thung lũng r
ồi bà nói l
ớn: “M
ẹ
thương con, m
ẹ
thương con”. C
ậ
u bé cũng lên ch
ỗ
cao và hét l
ớn: “Con th
ương m
ẹ
, con thương m
ẹ
”, l
ập t
ức ti
ếng vang d
ội l
ại y như v
ậ
y.
Cu
ộc s
ống cũng như th
ế
. Khi cho đi đi
ề
u gì, ta s
ẽnh
ận l
ại chính đi
ề
u đó.
Benjamin Franklin t
ừng nói: “Khi b
ạn đ
ối t
ốt v
ới ngư
ời khác cũng là lúc b
ạn đang đ
ối x
ửt
ốt nh
ất v
ới b
ản thân mình”.
Hã
y đ
ối x
ử
v
ới ngư
ời khác m
ột cách trân tr
ọng trên đư
ờng b
ạn đi lên vì b
ạn s
ẽg
ặp l
ại h
ọ
trên đư
ờng b
ạn đi xu
ống. B
ạn hãy suy nghĩ v
ề
câu chuy
ện sau đây, đư
ợc trích t
ừ
tác ph
ẩm The Best of… Bits & Pieces:
Nhi
ề
u năm trư
ớc có hai thanh niên v
ất v
ả
tìm cách trang tr
ải chi phí cu
ộc s
ống trong th
ời gian h
ọ
theoh
ọc t
ại trư
ờng Đ
ại h
ọc Stanford. Ti
ền b
ạc eoh
ẹp, h
ọn
ả
y ra ý tư
ởng thuê ngh
ệ
sĩ Ignacy Paderewski bi
ể
u di
ễn đàn piano. H
ọ
s
ẽ
l
ấ
y ti
ền bán vé trang tr
ải h
ọc phí và ti
ền tr
ọ
.
Ông b
ầ
uc
ủ
a ngh
ệ
sĩn
ổi ti
ếng yê
uc
ầ
uh
ọ
ph
ải thanh toán 2.000 đô-la. Đó là s
ố
ti
ền r
ất l
ớn th
ời
ấ
y, nhưng hai sinh viên v
ẫn ch
ấp nh
ận và b
ắt tay vào qu
ảng cáo cho chương trình. H
ết s
ức n
ỗ
l
ực, nhưng cu
ối cùng s
ố
ti
ền h
ọ
thu v
ềch
ỉ
đư
ợc 1.600 đô-la.
Sau khi chương trình k
ết thúc, hai
chàng thanh niên báo tin x
ấ
u cho ngh
ệ
sĩ bi
ết. H
ọ
trao cho ông toàn b
ộ
s
ố
ti
ền 1.600 đô-la, kèm theo gi
ấ
yn
ợ
400 đô-la và cam k
ết s
ẽ
hoàn tr
ả
trong th
ời gian s
ớm nh
ất. Con đư
ờng h
ọc t
ập c
ủ
ah
ọ
vì v
ậ
yk
ể
như cũng ch
ấm d
ứt.
“Các c
ậ
u đ
ừng làm th
ế
” - Paderewsk
i đáp. R
ồi ông xé gi
ấ
yn
ợ
làm haim
ảnh, tr
ả
l
ại h
ọ
s
ố
ti
ền: “Gi
ờ
các c
ậ
u l
ấ
y ti
ền này đi trang tr
ải h
ết các kho
ản chi phí r
ồi m
ỗi ngư
ời gi
ữ
10% đ
ể
bù vào công s
ức đã b
ỏ
ra. Ph
ần còn l
ại cho tôi xin”.
Năm tháng trôi qua. Chi
ến tranh th
ế
gi
ới th
ứnh
ất n
ổ
ra
vàk
ết thúc. Paderewski, lúc
ấ
y đã là Th
ủ
tư
ớng Ba Lan, đang ph
ải n
ỗ
l
ực tìm cách c
ứ
u đói cho hàng ngàn đ
ồng bào mình. Ngư
ời duynh
ất có th
ể
giúp ông chính là ngài Herbert Hoover - ph
ụ
trách C
ục Lương th
ực vàC
ứ
u tr
ợc
ủ
a HoaK
ỳ
. Hoover đã đáp l
ại th
ỉnh c
ầ
uc
ủ
a ông vàch
ẳng bao lâu sau, hàng ngàn t
ấn lương th
ực đư
ợc chuy
ển đ
ến Ba Lan.
Sau khic
ứ
u tr
ợ
cho dân, Paderewski đích thân đ
ến g
ặp Hoover đ
ể
nói l
ời c
ảm ơn.
“Chuy
ện đó bình thư
ờng thôi mà, thưa ngài Paderewski.” - Hoover đáp. - “Hơn n
ữ
a, ch
ắc ngài không
nh
ớ
, nhưng tôi thình
ớ
r
ất rõ. Khi tôi còn làm
ột sinh viên túng qu
ẫn, chính ngài đãt
ặng tôim
ột nghĩac
ử
cao đ
ẹ
p”.
H
ết mình giúp đ
ỡ
ngư
ời khác cũng là ta đang giúp đ
ỡ
chính mình. -
Ralph Waldo Emerson
M
ột s
ố
nhân t
ố
ngăn c
ản vi
ệc xây d
ựng và duy trì quan h
ệ
tích c
ực
• Ích k
ỷ
• Thi
ế
u l
ịch s
ự
• Thi
ế
u chu đáo
• Hành vi thô l
ỗ
• Không làm tròn
• Thi
ế
u s
ự
chính tr
ực trách nhi
ệm và lương thi
ện
• Cho mình là trung tâm
• Tham lam
• Kiêung
ạ
o
• T
ự
ph
ụ
• Thái đ
ộ
tiêuc
ực
• Tâm đ
ị
ah
ẹp hòi
• Thi
ế
u l
ắng nghe
• Thi
ế
u
s
ự
tin tư
ởng
• Thi
ế
u lòng tr
ắc
ẩn
• Không kiên nh
ẫn
• Nóng gi
ận
• Né tránh khó khăn
• D
ễt
ự
ái
• Không nh
ất quán
• Không s
ẵn lòng ch
ấp nh
ận s
ự
th
ật
• Thi
ế
u s
ự
quan tâm đ
ối v
ới ngư
ời khác
• Không tôn tr
ọng ngư
ời khác
• Thi
ế
uk
ỷ
lu
ật
H
ầ
uh
ết chúng ta đ
ề
u có
th
ểm
ắc ph
ải m
ột vài trong s
ốnh
ững h
ạn ch
ế
trên. M
ục tiêu đ
ặt ra
ở
đây làc
ần ph
ải bi
ết đánh giá và đi
ề
uch
ỉnh hành vic
ủ
a mình m
ột cách đúng đ
ắn, h
ợp lý.
S
Ự
KHÁC BI
ỆT GI
Ữ
A CÁI TÔI VÀ LÒNG T
Ự
HÀO
Ràoc
ản l
ớn nh
ất khi xây d
ựng quan h
ệ
tích c
ực là “cái tôi
”. Cái tôi đ
ầ
u đ
ộc chính b
ản thân ta vì nó là s
ựt
ự
hào không lành m
ạnh d
ẫn đ
ến thái đ
ộ
kiêung
ạ
o. Ngư
ợc l
ại, t
ự
hào lành m
ạnh làc
ảm giác vui sư
ớng khi đ
ạt đư
ợc m
ục đích, và nó luôn đi kèm v
ới s
ự
khiêm t
ốn.
Ngư
ời đ
ề
cao cái tôi cho r
ằng m
ọi chuy
ện đ
ề
u b
ắt
đ
ầ
u vàk
ết thúc xoay quanh mình. Tính khíh
ọ
cũng có th
ển
ực cư
ời, ch
ẳng h
ạn m
ột ông ch
ủn
ọh
ỏi dò xem nhuc
ầ
u tăng lương c
ủ
a nhân viên
ởm
ức đ
ộ
nào. Nhân viên đáp: “R
ất c
ần. Tôi đã liên t
ục c
ầ
u Chúa đư
ợc tăng lương đ
ấ
ych
ứ
!”. Ông ch
ủ
b
ả
o: “Anh s
ẽ
không đ
ư
ợc tăng lương vì dám c
ầ
u xin Chúa trư
ớc khi xin v
ới tôi!”. Ngư
ời đ
ề
cao cái tôi thư
ờng nói chuy
ện b
ằng gi
ọng k
ẻc
ả
và coi thư
ờng ngư
ời khác.
S
Ự
KHÁC BI
ỆT GI
Ữ
A ÍCH K
Ỷ
VÀ QUAN TÂM B
ẢN THÂN
S
ự
ích k
ỷ
mang tính ch
ất tiêuc
ực, nóh
ủ
y ho
ại các m
ối quan h
ệ
chân
thành gi
ữ
a con ngư
ời v
ới con ngư
ời vì nó căn c
ứ
vàonh
ững giá tr
ị
tiêuc
ực và chú tr
ọng đ
ến nguyên t
ắc th
ắng - thua. Trong khi đó, quan tâm b
ản thân l
ại mang tính tích c
ực, nó đem đ
ến s
ự
th
ịnh vư
ợng, thanh th
ản tâm h
ồn, s
ức kh
ỏ
e, h
ạnh phúc và đ
ề
caok
ết qu
ả
đôi bên cùng chi
ến th
ắng.
Đ
ốk
ị
/Ghen t
ị
– Tâm tính c
ủ
a loài cua
Ghen t
ị
làm
ột con h
ổ
, nó xé xác không ch
ỉ
con m
ồi màc
ả
trái tim đang điên cu
ồng c
ủ
a nó. - Michael Beer
Tâm đ
ị
ac
ủ
a loài cua là gì? Mu
ốn bi
ết, b
ạn ch
ỉc
ần th
ảm
ột b
ầ
y cua vào cáih
ộp m
ởn
ắp
. Hãy quan sát xem chúng có
ở
nguyên trong đó không? Câu tr
ả
l
ời là: lũ cua có th
ể
d
ễ
dàng bò ra và thoát thân, nhưng th
ực t
ế
chúng l
ại không làm đư
ợc như v
ậ
y. Đi
ề
u này là do tâm tính c
ủ
a loài. Ngay khim
ột con b
ắt đ
ầ
u bò lên, nh
ững con khác li
ền lôi nó xu
ống. C
ứ
th
ế
, c
ả
b
ầ
y vư
ớng víu, d
ắt díu vào nhau.
Ngư
ời ghen t
ị
cũng gi
ống như v
ậ
y. Trong cu
ộc s
ống, h
ọch
ẳng bao gi
ờ
ti
ến lên nhưng l
ại luôn ngăn c
ản ngư
ời khác thành công. Ghen t
ị
là tính cách thư
ờng g
ặp trong cu
ộc s
ống, nó th
ể
hi
ện s
ựnh
ận th
ức th
ấp kém
v
ề
b
ản thân.
Nên xây d
ựng tâm h
ồn c
ởi m
ở
hơn là b
ỏm
ặc tâm h
ồn tr
ống r
ỗng
S
ự
khác bi
ệt gi
ữ
a tâm h
ồn r
ộng m
ở
và tâm h
ồn tr
ống r
ỗng là gì? Tâm h
ồn r
ộng m
ở
r
ất linh ho
ạt, bi
ết đánh giá, ch
ấp nh
ận ho
ặc bác b
ỏ
ý ki
ến và đưa ranh
ững quan đi
ểm d
ự
a trên giá tr
ịn
hân ph
ẩm.
Tâm h
ồn tr
ống r
ỗng là bãi rác ch
ứ
a đ
ủm
ọi th
ứ
x
ấ
ut
ốt, ch
ỉ
bi
ết đón nh
ận mà không bi
ết nhìn nh
ận, đánh giá.
THI
Ế
U KHÁCH QUAN TRONG VI
ỆC ĐÁNH GIÁ, NHÌN NH
ẬN
Chuy
ện k
ể
r
ằng, m
ột nhà thông tháin
ọ
đang ng
ồi thi
ền trư
ớc c
ổng làng thì có ngư
ời khách p
hương xa tìm đ
ến h
ỏi: “Tôi mu
ốn thoát kh
ỏi làng quê hi
ện t
ại c
ủ
a mình. Ngài th
ấ
y dân
ở
làng này th
ế
nào?”. Nhà thông thái đáp l
ại b
ằng câuh
ỏi: “Th
ế
dân
ở
làng anh thì th
ế
nào?”. Ngư
ời kia b
ả
o: “H
ọ
ti ti
ện, đ
ộc ác, thô l
ỗ
”. Ngư
ời thông thái đáp: “Ngư
ời làn
g này cũng th
ế
thôi”. Lát sau, l
ại có ngư
ời đi ngang qua và cũng h
ỏi m
ột câu tương t
ự
, nhà thông thái cũng h
ỏi ngư
ợc l
ại anh ta: “Dân
ở
làng anh như th
ế
nào?”. Ngư
ời kia b
ả
o: “H
ọ
r
ất t
ửt
ế
, nhãnh
ặn, l
ịch s
ự
, t
ốt b
ụ
ng”. Nhà thông thái đáp: “
Ở
đây anh cũng
s
ẽg
ặp nh
ững ngư
ời như v
ậ
y”.
Th
ật v
ậ
y, cách nhìn nh
ận v
ề
s
ự
v
ật c
ủ
am
ỗi ngư
ời ph
ụ
thu
ộc vào chính b
ản ch
ất c
ủ
ah
ọ
hơn là đ
ối tư
ợng đư
ợc nhìn nh
ận. Thông thư
ờng, hành vic
ủ
a ngư
ời khác chính là ph
ản
ứng đ
ối v
ới hành vi chúng ta. N
ế
u đ
ộng cơc
ủ
a tat
ốt, ta s
ẽ
cóc
ảm giác r
ằng đ
ộng cơc
ủ
a ngư
ời khác cũng t
ốt. N
ế
u ý đ
ịnh ta x
ấ
u, ta s
ẽ
cho r
ằng ý đ
ịnh ngư
ời khác cũng x
ấ
u.
S
Ự
TIN C
Ậ
YM
ọi quan h
ệ
đ
ề
u d
ự
a trên s
ự
tin c
ậ
y. Quan h
ệ
gi
ữ
a ngư
ời qu
ản lý - nhân viên, cham
ẹ
- con cái, ch
ồng - v
ợ
, h
ọc sinh - th
ầ
y cô, ngư
ời mua - k
ẻ
bán, khách hàng - ngư
ời bán hàng… t
ất th
ả
y đ
ề
u r
ất c
ần có s
ự
tin c
ậ
y l
ẫn nhau. Chúng ta s
ẽ
không th
ểt
ạ
o d
ựng đư
ợc lòng tin n
ế
u b
ản thân không ph
ải là ngư
ời chính tr
ực.
Nh
ững nhân t
ốt
ạ
o nên s
ự
tin c
ậ
y là:
• S
ẵn sàng th
ực hi
ện l
ời h
ứ
a/cam k
ết
•
Có s
ựnh
ất quán vàt
ự
tin
• Tôn tr
ọng b
ản thân và ngư
ời khác
• Công b
ằng
• C
ởi m
ở
, s
ẵn sàng l
ắng nghe và chia s
ẻ
quan đi
ểm
• L
ời nói đi đôi v
ới vi
ệc làm
• Có năng l
ực
• Chính tr
ực – y
ế
ut
ốm
ấ
uch
ốt đ
ể
thu ph
ục lòng tin
• Bi
ết ch
ấp nh
ận ưu khuy
ết đi
ểm c
ủ
a
nhau
• Có ngh
ị
l
ực
• Can đ
ảm, dám đ
ối di
ện v
ới m
ọi khó khăn
Trong cu
ộc s
ống, đôi khi s
ự
tin c
ậ
y còn đư
ợc tôn vinh hơn c
ả
tình yêu. Th
ực t
ế
, cónh
ững ngư
ời ta đem lòng yêum
ến nhưng l
ại không th
ể
nào tin tư
ởng tuy
ệt đ
ối
ởh
ọ
. Quan h
ệ
gi
ữ
a con ngư
ời v
ới con
ngư
ời cũng gi
ống như vi
ệc m
ở
tài kho
ản trong ngân hàng v
ậ
y. Càng g
ửi nhi
ề
u, tài kho
ản càng l
ớn; do v
ậ
y, s
ố
ti
ền rút ra cũng l
ớn. Ngư
ợc l
ại, n
ế
uc
ứ
rút mà không g
ửi thìch
ỉ
thu v
ề
s
ự
th
ất v
ọng mà thôi.
Đôi khi ta cóc
ảm giác r
ằng mình b
ị
rút quá nhi
ề
u nhưng
trong th
ực t
ế
là do tag
ửi vào chưa đ
ủ
.
Dư
ới đây làm
ột s
ốh
ậ
u qu
ả
khim
ối quan h
ệ
gi
ữ
a hai bên không đư
ợc t
ốt và thi
ế
u s
ự
tin c
ậ
y.
• Đôi bên thi
ế
u s
ự
chia s
ẻ
• Căng th
ẳng
• Tâm tríh
ẹp hòi
• B
ực t
ức
• Không có tinh th
ần đ
ồng đ
ội
• Ng
ờ
v
ực
• Thi
ế
u tín nhi
ệm
• Mâu thu
ẫn
• Nh
ận th
ức b
ản thân th
ấp kém
• Cô l
ập
• Năng su
ất kém
• S
ức kh
ỏ
e kém
• M
ất lòng tin
• Gi
ận d
ữ
• Suy s
ụp tinh th
ần
• Thành ki
ến
• Hành vi b
ất h
ợp tác
• Th
ất v
ọng